Omgaan met stress | 5 praktische tips om je stressgevoel aan te pakken.

moeder_werken_met_kinderenWe hebben allemaal wel eens een gevoel van stress: jijzelf, je partner, je familie, je vrienden. Iedereen herkent dat wel. En dat is helemaal niet erg. Stress hoort nou eenmaal bij het leven.
Dat geldt natuurlijk niet alleen voor volwassenen, maar ook voor kinderen. In dit artikel zal ik me vooral concentreren op de stress bij volwassenen, meer specifiek nog bij ouders.

⇒ In dit artikel leg ik je uit wat stress precies is, hoe het ontstaat, hoe je bij jezelf kunt merken of je wel / geen last hebt van stress en geef ik je praktische tips om je stressgevoelens te verminderen. Want dat kan!

Nu het Coronavirus rondwaart, kan dat extra stressgevoelens bij je oproepen. Dus dat je nu stress ervaart, is echt niet vreemd. Je hele leven – en het leven van iedereen om je heen – staat als het ware ‘op zijn kop’. Je normale ritme is verstoord. Je werkt nu misschien nog thuis (en dus niet in je normale werkomgeving) en je hebt er waarschijnlijk andere taken bij gekregen. Denk maar eens aan het helpen van je kinderen met hun schoolwerk. Verder verlopen je sociale contacten nu op een andere manier; niet meer door persoonlijk contact door bezoekjes over en weer, maar via beeldbellen of tekstberichtjes.Al met al gaat het om enorme veranderingen. Als je daar dan ook nog een eventuele dreiging bij ervaart (‘als ik maar niet ziek word’ of ‘als ik maar voldoende inkomen houd’), dan kan dat samengaan met stress. Je hebt (veel) minder controle over jouw eigen situatie en dat kan je een hopeloos of angstig gevoel geven.

⇒ Realiseer je dat het normaal is om juist nu stress te ervaren. Angst, bezorgdheid en onzekerheid over je gezondheid, je eigen (financiële) situatie of die van mensen in je omgeving is normaal en hoort erbij.

Uiteraard is het coronavirus, de maatregelen met alle bijbehorende veranderingen niet de enige reden om op dit moment stress te ervaren. Er zijn nog veel andere redenen of oorzaken, die bij jou stress kunnen opleveren. Je leest er hieronder meer over.

Wat is stress eigenlijk? 
vrouw_handen_voor_ogenEen beetje gestresst zijn of een beetje spanning voelen is trouwens helemaal niet erg. Sterker nog, dat is op bepaalde momenten heel normaal en juist positief. Veel mensen zijn bijv. gespannen als ze een presentatie moeten geven, wanneer ze een examen hebben of voordat ze op vakantie gaan. Je bent dan extra alert, je let goed op en je kunt snel reageren. Zodra de spannende situatie voorbij is, zakt het gespannen gevoel weer.

Soms kan het gestresste gevoel ook te veel worden of te lang duren. Bijvoorbeeld op momenten dat er te veel van je gevraagd wordt, als je problemen hebt (thuis of op je werk), als je je grote zorgen maakt of als je te weinig steun ervaart uit je omgeving. Zulke situaties geven extra spanning of geven gevoelens van stress, die langere tijd duren.

 


Een stressreactie is een normale reactie op buitengewone omstandigheden, zeker als het om onverwachte gebeurtenissen gaat, die ook nog eens ingrijpend zijn.


 


Welke factoren kunnen bij jou stress veroorzaken? 

man_zit_op_bed_handen_voor_ogenStress heeft invloed op je manier van denken, je emoties (gevoelens), je lichaam en je gedrag. Het is belangrijk om erop te letten of je stress ervaart, zodat je er iets aan kunt doen.

Er zijn heel wat factoren of situaties, die stress kunnen veroorzaken. Ik geef je er hier een kort overzicht van:

Onzekerheid: Je voelt je onzeker en/of je maakt je zorgen over je huidige situatie (bijv. over je gezondheid, de gezondheid van mensen in je omgeving, je werk, je contract, je financiële situatie).
Nare gebeurtenissen: Je maakt op dit moment iets naars mee of hebt dat in het verleden meegemaakt (zoals relatieproblemen, huiselijk geweld / mishandeling, een scheiding, overlijden, ongeluk, beroving, inbraak, aanranding).
Ziekte: Jij of één van je naasten is ziek.
Gebrek aan steun / hulp: Je ervaart weinig steun van anderen en/of je bent alleenstaande ouder.

Het is lastig te voorspellen welke factor of situatie voor jou het meest stressvol zal zijn. Iedereen reageert namelijk anders op deze specifieke factoren en situaties.

⇒ Herken je één of meerdere factoren, die bij jou op dit moment vooral stress opleveren?

 

 


Stress in je lichaam

Wat gebeurt er in je lichaam als je gestresst bent?
sympathisch_zeuwstelselAls je gestresst bent, nemen je hartslag, bloeddruk, ademhaling en spierspanning toe, je spijsvertering vertraagt en je pupillen worden wijder: je lichaam komt in een staat van paraatheid. Hierdoor kun je spannende situaties beter aan.

Het sympathisch zenuwstelsel zorgt bijna onmiddellijk voor de ‘vecht- of vluchtreactie’, die ons lichaam klaarstoomt voor actie. Onze spieren spannen zich aan en onze bloeddruk en hartslag gaan omhoog, waardoor je je hart voelt bonzen in je borstkas. De pupillen verwijden zich. Het bloed wordt onttrokken aan onze organen en naar de spieren gestuurd. De spijsvertering gaat op een laag pitje. We beginnen te zweten, zodat het lichaam na explosieve actie weer afkoelt. Het systeem is zo afgesteld dat het liever te vaak afgaat dan één keer te weinig. We schrikken dus liever tien keer van een tuinslang in het gras dan dat we één keer te laks reageren op een echte slang.

Wat gebeurt er in je hersenen als je gestresst bent?
– De HPA-as: 
hpa-asDe Hypothalamus-hypofyse-bijnier-as (Hypothalamic-Pituitary-Adrenal axis’ in het Engels)  speelt een belangrijke rol in de stressrespons. Het geeft een langzame respons op stress: het duurt ongeveer 30 minuten voordat cortisol in het bloed gemeten kan worden.
De HPA-as werkt als volgt: Na een stressvolle gebeurtenis scheidt de hypothalamus een hormoon (CRH) uit, dat er op zijn beurt voor zorgt dat de hypofyse een ander hormoon (ACTH of corticotropine) uitscheidt. Deze stof zorgt er vervolgens voor dat de bijnieren (o.a.) cortisol produceren. 

Hoewel cortisol als stresshormoon een slechte naam heeft, is het wel degelijk nuttig. Het laat de bloedsuikerspiegel stijgen en de stofwisseling een tandje bijzetten. Daardoor komt er meer energie vrij om met de stressvolle situatie om te gaan.

hersenen_limbisch_systeem– De hippocampus: 
De hippocampus is een hersengebied dat belangrijk is voor leren, onthouden en navigeren. Het functioneert normaalgesproken als een ‘uitknop’ voor de stressreactie. Het gebiedje merkt verhoogde cortisolspiegels op en schroeft de aanmaak van dat hormoon vervolgens terug. Chronische stress beschadigt de hippocampus echter, waardoor het cortisolniveau hoog blijft, waardoor de hippocampus nog meer beschadigt; een vicieuze cirkel, waardoor o.a. je geheugen slechter gaat functioneren.

– De amygdala: 
De amygdala is een hersengebied dat continu een oogje in het zeil houdt voor gevaar. Het is verantwoordelijk voor het sturen en verwerken van emoties en staat in verbinding met de hippocampus. Eén van de belangrijkste emoties, die de amygdala reguleert, is angst. De manier waarop we emoties en stress beleven in het dagelijks leven wordt hierin opgeslagen.

De hippocampus en amygdala maken deel uit van een belangrijk systeem dat emoties reguleert; het zg. ‘limbische systeem’. Dit systeem is bijzonder nuttig, omdat het ons in staat stelt om in noodsituaties adequaat te handelen. Het reageert niet alleen op levensbedreigende situaties, maar   ook op bedreigingen van meer psychische aard.


 

 

Langdurige stress
Als jouw gevoel van stress langere tijd aanhoudt, dan kan dat behoorlijke gevolgen hebben. Je lichaam geeft je als het ware ‘waarschuwingssignalen’, waardoor je kunt herkennen dt je last hebt van stress.Deze signalen kunnen erop wijzen dat je last hebt van stress:
vader_piekert_kinderen_op_bankDenken: je bent sneller afgeleid, je hebt moeite om je te concentreren, je bent vergeetachtig(er), je piekert veel.- Emoties: je kunt je moeilijk(er) ontspannen, je reageert sneller emotioneel (sneller prikkelbaar of geïrriteerd, boos of huilen), en/of je hebt gevoelens van somberheid en angst.- Lichaam: je voelt je vermoeid(er) of juist heel energiek; je hebt een gespannen gevoel; je voelt rusteloos; je zweet meer; je schrikt sneller; je hebt meer last van hoofdpijn, maagklachten, nek- of rugklachten; je eetlust is veranderd; je hebt moeite met slapen; je hebt minder weerstand (je bent sneller verkouden of grieperig); je hebt verhoogde spierspanning; en/of je hebt pijn op de borst en/of hartkloppingen.- Gedrag: je zondert je meer af, je hebt meer moeite om taken af te maken, je raakt vaker / sneller betrokken in ruzies of discussies, je kunt minder (of niet meer) genieten van de mooie dingen in je leven.

Stress is ongezond als het lang aanhoudt of hevig is en het je niet lukt om ervan te herstellen. Van chronische en hevige stress kun je psychisch en lichamelijk ziek worden.
Door stress gaan mensen ook vaak ongezonder leven: meer (of opnieuw starten met) roken, ongezonder eten, meer alcohol drinken of minder bewegen. Langdurige stress kan leiden tot een burn-out en verhoogt de kans op hart- en vaatziekten.
Stress & Opvoeden: Geen goede combinatie.

moeder_druk_in_huis_kinderenJe kunt je voorstellen dat ook opvoeden en gevoelens van stress niet goed samengaan. Als jij als ouder niet goed in vel zit, omdat je je langere tijd gestresst voelt, dan werkt dat door in jouw manier van opvoeden.

Een aantal voorbeelden: 
– Je bent sneller geïrriteerd, je kunt minder van je kind(eren) hebben en je reageert sneller boos, kwaad of gefrustreerd op je kind.
– Je hebt minder energie, waardoor je minder zin hebt om leuke activiteiten met je kind te ondernemen.
– Je piekert meer, waardoor het je minder goed lukt om met je volledige aandacht bij je kind te zijn.

Vandaar dat het niet alleen voor jezelf, maar ook voor je kind(eren) belangrijk is om je stressniveau te verbeteren.

Opvoeden zelf kan ook stress opleveren. Bijvoorbeeld als je het idee hebt dat je kind zich steeds maar vervelend of lastig gedraagt en je dat zelf niet kunt veranderen, als je het idee hebt dat je kind niet naar je luistert of jou niet serieus neemt, als je kind brutaal tegen je is of jou pijn doet (door te slaan of door kwetsende opmerkingen te maken), als je kind al langere tijd slecht eet en jij je zorgen maakt over zijn groei en ontwikkeling, als je kind al een tijdje slecht slaapt en dat niet alleen een wissel trekt op je kind zelf, maar ook op jou of andere leden van het gezin. En ga zo maar door.
Dit zijn overigens allemaal onderwerpen, die je goed met opvoedcoaching aan kunt pakken en die je binnen relatief korte tijd op kunt lossen. Deze ‘opvoedstress’ kun je gelukkig snel en makkelijk aanpakken. Je leest er hier meer over.

 

Vandaar dat het – zeker voor ouders – zo belangrijk is om goed om te gaan met jouw eigen stressgevoelens.

 

⇒ In dit artikel geef ik je 5 tips om beter om jouw huidige stressgevoelens aan te pakken en om ze te verminderen. Onderaan dit artikel vind je ook nog een mooie BONUSTIP. Hier komen ze.

 

(1) Zorg goed voor jezelf.
man_ligt_op_grond_ontspannenAls je veel gevoelens van stress ervaart, dan is het belangrijk om goed voor jezelf te zorgen. Zeker als ouder is dat erg belangrijk, want je weet: ‘als je goed voor jezelf zorgt, kun je ook beter voor anderen, voor je kinderen, zorgen’.

Om goed voor jezelf te zorgen is het belangrijk dat je voldoende slaapt, voldoende rust neemt, (extra) gezond eet, voldoende beweegt (dagelijks 30 min. actief bewegen) en voldoende momenten van ontspanning creëert.

Zoek een manier op die er voor zorgt dat jij ontspant. Dat is natuurlijk voor iedereen anders. Enkele mogelijkheden zijn: naar (rustige, ontspannende) muziek luisteren, een boek lezen, je hobby beoefenen, wandelen, sporten, douchen of rustig in bad liggen, puzzelen, de tijd nemen om rustig te koken etc.

Val je moeilijk in slaap (omdat je meer piekert of door je stressgevoelens) of slaap je zeer onrustig, lees dan voordat je gaat slapen een ontspannend boek of doe een rustige activiteit. Schakel ook voor het slapen op tijd af: lees vlak voordat je gaat slapen geen nieuwsberichten meer en drink dan het liefst geen alcohol en koffie. Juist op het gebied van slapen is regelmaat erg belangrijk: sta op vaste tijden op en ga op vaste tijden naar bed.

Voordelen voor je kind
Je kind heeft er daadwerkelijk baat bij als jij goed voor jezelf zorgt. Jij kunt daardoor namelijk met meer rust op je kind reageren, je kind meer onverdeelde aandacht geven en consequenter op je kind reageren. Neem dus ook jouw rust- en ontspanningsmomenten serieus en plan ze in. Niet alleen voor jezelf, maar ook voor het welbevinden van je kind.

 


joyce_grijs_aanjou_1

Maak je je zorgen over je kind (0-16 jaar) dat niet goed luistert, slaapt of eet? Of heb je een andere opvoedvraag, waar je graag een antwoord of oplossing voor wil?
Lees dan hier wat ik voor je kan doen om dat op te lossen.

Wil je eerst meer over mij en m’n bedrijf weten?
Lees dan hier meer over m’n achtergrond.


 

 

(2) Bedenk wat de oorzaak is van jouw stressgevoel én denk na over oplossingen.
vrouw_zit_rustig_op_bankUiteraard is het niet genoeg om de oorzaak van je stressgevoel te weten. De problemen lossen zich nou eenmaal niet vanzelf op. Vandaar dat het ook belangrijk is om na te denken over oplossingen en om daarmee aan de slag te gaan. Bedenk wat je allemaal zélf kunt doen om de stressvolle situatie op te lossen of op een andere manier aan te pakken.

Vraag jezelf gedurende de dag vaker af wat je op dat moment kunt doen om je leven op dat moment – hoe klein ook – voor jezelf te verbeteren en fijner te maken.

Verder is het belangrijk om de emoties of gevoelens van stress, die je voelt te benoemen en te erkennen. Je hebt er niks aan om ze weg te wuiven; sta er juist bij stil. Je kunt jezelf helpen door een troostende gedachte toe te voegen, zoals:
Het is okay om deze gevoelens te ervaren. Ik ben niet de enige. Veel mensen ervaren deze gevoelens op dit moment.
En vervolgens: ‘Ik doe wat ik kan in mijn leven, ik heb geen invloed op zaken waar ik geen controle op heb.
Bedenk dat ook heel nare emoties te verdragen zijn en weer over zullen gaan.

Uiteraard is (meer) roken en/of alcohol- / drugsgebruik géén goede manier om met je stressgevoelens om te gaan. Merk je dat je de neiging hebt om toch naar deze middelen te grijpen? Neem dan direct contact op met je huisarts of met een andere, vertrouwde professional.

EXTRA TIP: Schrijf aan het einde van de dag 3 dingen, situaties of momenten op waar je (oprecht) dankbaar voor bent, waar je blij van werd, wat lekker liep, waar je tevreden over was. Door op die manier naar je dag te kijken, merk je dat alle dagen – hoe moeilijk ze ook kunnen zijn – ook mooie, fijne en positieve momenten in zich hebben. Dat zal jou al na enkele dagen een beter gevoel over je leven van dit moment geven.

 

(3) Houd vast aan je dagelijkse routines, je regelmaat en je structuur. 
vrouw_man_gezond_eten

Er is op dit moment misschien best veel waar je voor je gevoel minder of geen grip op hebt. Kijk dan waar je nog wél grip op hebt; dat geldt o.a. voor je eigen structuur en je eigen handelingen. Dat kan vertrouwen geven in je huidige manier van leven en het geeft je hoop.

 

Vandaar dat het vasthouden aan je dagelijkse routines en gewoontes belangrijk voor je kunnen zijn. Denk dan aan opstaan op vaste tijden, eten op vaste momenten op de dag, je werktijden plannen, op een vast tijdstip naar bed gaan ed.

 

Maak een planning van hoe je dag er uit ziet en zorg voor afwisseling in je planning. Wissel je actieve momenten af met momenten van ontspanning.


Zorg dat er ook momenten tussen zitten, waarop je positieve aandacht kunt geven aan je kind(eren). Je kinderen hebben jou ook nodig en ze vinden het doorgaans geweldig om met jou samen te spelen of om samen iets te doen.
Wil je graag weten hoe je je kind meer positieve aandacht kunt geven? Lees dan m’n artikel ‘Voorkom ongewenst gedrag: Geef je kind positieve aandacht..

vrouw_man_kijken_op_telefoon_verschriktLet trouwens op dat je die afwisseling niet te veel zoekt in de social media. Het is heel verleidelijk om even je telefoon erbij te pakken op de momenten dat je rust neemt, maar juist dan zul je berichten over het coronavirus of andere (negatieve) nieuwsberichten tegenkomen. Als je merkt dat die berichten een negatief effect hebben op jouw stemming of je stressgevoel verhogen, dan is het beter om het lezen van die berichten te beperken. Uiteraard mag je zeker nog het nieuws volgen, maar beperk dat tot max. 1x per dag.

 

(4) Praat erover.
vriendinnen__hartje_zonnebloemenPraat over je situatie met iemand die je vertrouwt en met wie je goed kunt praten. Dat helpt jou om alles goed op een rijtje te zetten, om je zorgen te bespreken of om bepaalde gebeurtenissen beter te verwerken.

Heb je op dit moment niemand in je omgeving met wie je jouw gevoelens wilt/kunt delen?
Schrijf dan op waar je mee zit en waar je tegen aanloopt. Ook dat helpt je om je gedachtes op een rijtje te zetten. Je kunt dat in een dagboek doen en iedere dag op een vast moment de gevoelens van dat moment of die dag noteren.

Pieker je veel over jouw lastige situatie?
Geef jezelf dan 1x per dag de mogelijkheid om bijv. 15 minuten over de situatie na te denken. Stop er daarna mee en ga iets doen dat je fijn vindt.

Daarnaast is het goed om juist nu het contact met je vrienden te onderhouden en om gewoon even bij te kletsen. Je kunt daarvoor al heel makkelijk samen een afspraak maken om bijvoorbeeld even bij te kletsen tijdens beeldbellen. Stuur ook af en toe gewoon eens een appje met een kort berichtje of vraag hoe het met de ander gaat.

 


fb_opvoedcursus_stop_met_schreeuwenCursus ‘Stop met Schreeuwen’
In deze cursus voor ouders leer je hoe je binnen korte tijd minder gaat schreeuwen tegen je kind.

Je krijgt o.a. inzicht in / je leert:
– waarom je tegen je kind schreeuwt
– hoe je dat kunt verminderen
– hoe je kunt voorkómen dat je gaat schreeuwen
– hoe je op een andere manier met je kind kunt communiceren
– én nog veel meer…

Lees hier meer over m’n cursus ‘Stop met Schreeuwen’.


 

 

(5) Leer je kind hoe het met stress om kan gaan door het goede voorbeeld te geven.
vader_zoon_gesprek_op_bankJe kind merkt aan jou dat er iets anders is. Het zal alleen vaak niet begrijpen wat dat dan precies is. Probeer het je kind zo goed mogelijk uit te leggen, natuurlijk op een manier die past bij zijn leeftijd of ontwikkelingsniveau. Maak het probleem niet groter dan het is (maar voorkom dat je het bagatelliseert). Wees eerlijk en realistisch in je uitleg, die je je kind geeft. Je wil namelijk graag voorkomen dat je kind onnodig bang wordt en zich ook grote zorgen gaat maken.

Het helpt kinderen als je als ouder het goede voorbeeld geeft in moeilijke situaties. Laat zien dat je de lastige, spannende of stressvolle situatie met zelfvertrouwen en op een verstandige manier aangaat. Ook dat is belangrijk om aan je kind uit te leggen: zeg tegen je kind wat je allemaal doet om de stressvolle situatie zo goed mogelijk aan te pakken.

Maakt je kind zich ook wel eens zorgen, bijvoorbeeld over het coronavirus, of heeft het er regelmatig vragen over? Dan lees je in m’n artikel ‘Je kind en het coronavirus: Hoe praat je samen over alle veranderingen?‘ hoe je e.e.a. samen bespreekt.

 

BONUSTIP:
Heb je het idee dat iemand anders het op dit moment moeilijk heeft of veel stress ervaart?
vrouwen_praten_serieus_gesprekVraag er dan naar en geef aan dat je je zorgen over hem/haar maakt. Luister goed als de ander vertelt waar hij mee zit. Vraag wat hij nodig heeft of waar je mee kunt helpen. Vaak is luisteren al genoeg; soms is concrete hulp bijzonder welkom. Denk dan aan hulp bij een taak of klusje in huis, boodschappen halen, de kinderen een middagje opvangen, een maaltijd koken ed.

⇒ Heb jij op dit moment – in meer of mindere mate – last van stressgevoelens? Waar zou jij zelf het meest mee geholpen zijn?

 

Wil je graag reageren op dit artikel?
Dat mag! Zet jouw reactie dan onder dit bericht. Houd het wel constructief, liefst in de vorm van ‘Tips & Tops’. Dankjewel voor je medewerking!

 


tip_gezin

Wil jij meer OpvoedTips van Joyce lezen én ze als eerste in je mailbox ontvangen?
Dat kan! Helemaal gratis en vrijblijvend. Aanmelden is heel eenvoudig.

Cadeau: Als welkomstcadeau ontvang je meteen na je aanmelding het E-book ‘Nóg meer genieten van je kind – 5 x 5 OpvoedTips’.
Je leest er hier meer over.


 

 

joyce_rosegrijs_staand_cHeb je vragen over één van deze thema’s, wil je meer weten over het onderwerp of heb je een andere opvoedvraag?

Neem dan contact met me op.

Met vriendelijke groet,
Joyce Akse

 

 

Opvoedcoach & Psycholoog | http://www.aksecoaching.nl | info@aksecoaching.nl

© 2020. Joyce Akse / Akse Coaching, alle rechten voorbehouden.

 

Klik hier voor jouw dagelijkse portie OpvoedInspiratie op Facebook.

 

Gebruikte literatuur, websites ed. voor het schrijven van dit artikel:
– ‘Ik wil beter omgaan met stress’. Thuisdokter. Klik hier.
– ‘Wat doet stress met je lichaam en brein?’.  Psychologie Magazine. Klik hier.
– ‘Stress’. Psychologie Magazine. Klik hier.
– ‘Stress’. CJG Zuidplas. Klik hier.
– ‘Omgaan met stress door het Coronavirus (Covid-19)’. MUMC+. (Dit betreft een pdf-document. Selecteer en kopieer de titel naar uw browser om het document op te zoeken.)
– ‘Tips omgaan met stress door het coronavirus’. Gezond Idee. Gezond leven. MUMC+. Klik hier.
– ‘It is normal to feel sad, stressed, confused, scared or angry during a crisis.
Talking to people you trust can help. Contact your friends and family.’ Klik hier.
– ‘Piekeren: hippocampus, amygdala en prefrontale cortex’.  Mens en Samenleving. Klik hier.
– ‘Hypothalamus-hypofyse-bijnier-as’. Wikipedia. Klik hier.

Lees ook andere artikelen van Joyce met waardevolle OpvoedTips:
– ‘Hoe kom je deze Corona-tijd op een positieve manier door…? Speciaal voor ouders en opvoeders.
– ‘Als je kind teleurgesteld is… | 5 stappen om je kind te leren met teleurstellingen om te gaan.
– ‘Als je de balans kwijt raakt…’ | Hoe houd je alle ballen in de lucht zonder stress. [Interview met burn-outexpert drs. Agathe Hania-Akse]
– ‘Stop met schreeuwen! (Over: Hoe je in 5 stappen minder schreeuwt tegen je kind)‘.
– ‘Heb je het druk? Zet jezelf op je to do-lijstje.

Klik hier voor andere opvoedtips, bijv. over voeding, media, beweging ed.

© De foto van Joyce Akse is gemaakt door Ilona Tychon Fotografie.

 

logo_akse_coaching_groot_nieuwGa (terug) naar de website van ‘Akse Coaching – Opvoedcoaching & Opvoedadvies’.

Ik mag hier ook nooit iets! | Hoe je je kind of tiener steeds wat meer vrijheid geeft.

vader_dochter_verdrietig_slaapkamerZegt jouw kind ook wel eens tegen je: ‘Maar híj mag in het weekend wel altijd langer opblijven. Waarom mag ik dat nooit?’ of ‘Zij mag wel bij een vriendinnetje blijven slapen. Ik mag ook nooit iets!’. En dit geldt natuurlijk niet alleen voor langer opblijven of logeren, maar ook voor allerlei andere dingen. Denk maar eens aan alleen door het dorp fietsen, alleen buitenspelen, op de telefoon (of een ander apparaat) kijken of langer bij een vriendje spelen. Of denk eens aan alle apparaten die je nu niet in huis hebt, maar die ‘alle andere kinderen’ (in de buurt, in de klas of in de voetbalclub) wel hebben… Je hoort dan steevast:

‘Ik mag hier ook nooit iets!’

Hier thuis steekt dat eens in de zoveel tijd ook de kop op. Ik krijg daardoor steeds meer het vermoeden dat ik de strengste moeder op aarde ben. Herken je dat gevoel…? 😉

Menig ouder heeft het al wel gehoord; jij misschien ook wel. En het is één van de opmerkingen, die je als ouder doet twijfelen: ‘Doe ik het wel goed?’, ‘Ben ik niet te streng?’ of ‘Waarom zei ik ook alweer dat dat niet mocht…?’. Die twijfel is op zich helemaal niet nodig, want waarschijnlijk heb je één of meerdere goede redenen om je kind iets niet – of juist wel – te laten doen.

Jij vindt het bijvoorbeeld belangrijk dat je kind of tiener ook in het weekend op tijd naar bed gaat (om te voorkomen dat je kind op maandag een ‘jetlag’ heeft), je dochter mag zeker afspreken met haar vriendinnetje maar logeren is een ander hoofdstuk (dat mag best als ze wat ouder is, maar nu vind je haar er nog te jong voor), je zoon mag best alleen door het dorp fietsen (maar alleen als hij een helm opdoet en dat wil hij absoluut niet, dus mag hij niet gaan fietsen), je kind mag best buitenspelen (maar alleen als hij samen met andere kinderen speelt of als er een volwassene bij is), je kind mag best een spelletje doen op je telefoon (maar niet de hele middag, hooguit een uurtje per dag) en je ziet het nut van al die apparaten gewoon niet in (je kind heeft al een Wii, daar hoeft echt geen PS of Nintendo Switch bij).

En als je het zo bekijkt, mag je kind dus eigenlijk een heleboel. Alleen heb je bepaalde grenzen gesteld aan wat er precies wel / niet mag. En daar mag je best achter blijven staan, want die grenzen heeft je kind nodig. Zo simpel is het!

⇒ Toch blijft je kind die opmerkingen maken en het gevoel hebben dat hij niks mag. Hoe kun je nou met die opmerkingen omgaan? Hoe kun je voorkomen dat hij dat blijft zeggen en zichzelf achtergesteld blijft voelen? In dit artikel geef ik je 5 tips, waarmee je voorkomt dat je kind of tiener deze opmerking blijft maken en leg ik je uit hoe je op een goede manier duidelijke afspraken maakt.

1. Maak duidelijke afspraken met je kind of tiener.
gezin_ouders_in_gesprek_met_kinderenHet is belangrijk om duidelijke afspraken met je kind te maken. Hoe duidelijker de afspraken met je kind zijn, hoe beter je kind weet waar hij aan toe is. Kinderen hebben die duidelijkheid hard nodig. En dat laatste klinkt nu natuurlijk erg tegenstrijdig, want in de voorbeelden, die ik hierboven gaf, wil je kind helemaal niet dat die afspraken met hem gemaakt worden. Sterker nog, je kind wil er het liefst helemaal van af, zodat het precies kan doen wat ‘al’ zijn vrienden ook doen.

Toch is het belangrijk dat je als ouder zelf goed nadenkt over welke afspraken je thuis maakt. Je hoeft je daarbij niks aan te trekken van wat andere ouders doen. Je doet wat jou goed dunkt. Zo eenvoudig is het eigenlijk.

Uiteraard kun je jouw dilemma wel met andere ouders bespreken en op die manier de achterliggende gedachte van andere ouders in jouw overwegingen meenemen, maar uiteindelijk bepaal jij – samen met je partner – waar de grens voor jouw kind ligt en welke afspraak het beste bij jullie gezin past.

Het is belangrijk om je bij het maken van afspraken je aan een aantal ‘regels’ te houden; er zijn namelijk wel degelijk aspecten van afspraken die afspraken tot ‘goede afspraken’ maken. Die zal ik hieronder voor je op een rijtje zetten.

 


Je kind of tiener meer vrijheid geven werkt alleen
bij de gratie van goede afspraken. 


 


Goede afspraken voldoen aan de volgende criteria:

– Een goede afspraak is eerlijk: de afspraak moet voor iedereen in het gezin gelden. De afspraak gaat dus niet alleen op voor je kind(eren), maar ook voor jou (en je partner).
– Een goede afspraak is goed op te volgen: je kind weet precies wat er van hem verwacht wordt, hij begrijpt de afspraak en hij is in staat om zich aan die afspraak te houden.
– Een goede afspraak is door jou te handhaven: jij bent als ouder bereid om je kind een consequentie te geven (of consequenties te laten ervaren) als het zich niet aan de afspraak houdt.
Dat betekent ook dat je toezicht moet houden op het naleven van de afspraak; dat hoeft niet continue, maar steekproefsgewijs blijft belangrijk.
– Een goede afspraak is ‘positief geformuleerd’: je formuleert de afspraak op zo’n manier dat er in vermeld wordt wat je kind wél kan doen. Vermijd dus het woordje ‘niet’ in de afspraak. Hoe je niet ‘niet’ zegt, lees je in dit artikel.
– Maak niet te veel afspraken met je kind: het liefst wil je natuurlijk dat je kind zich in diverse situaties netjes gedraagt, maar dat kan ook erg beklemmend zijn. Begin met het maken van afspraken over situaties, waarbij – als je kind zich er dan niet aan zou houden – jouw haren recht overeind gaan staan. Als je kind zich aan te veel afspraken moet houden, dan ziet hij door de bomen het bos niet meer en weet hij alsnog niet waar hij precies aan toe is. Dat wil je heel graag voorkomen.
(Bron laatste alinea: Turner, Markie-Dadds & Sanders, 2007.)

 


joyce_grijs_aanjou_1

Maak je je zorgen over je kind (0-16 jaar) dat niet goed luistert, slaapt of eet? Of heb je een andere opvoedvraag, waar je graag een antwoord of oplossing voor wil?
Lees dan hier wat ik voor je kan doen om dat op te lossen.

Wil je eerst meer over mij en m’n bedrijf weten?
Lees dan hier meer over m’n achtergrond.


 

2. Leg je kind of tiener uit waarom je die specifieke afspraak hebt gemaakt.gezin_samen_op_de_bank
Als je kind snapt waarom je een afspraak in het leven hebt geroepen, dan is de kans groter dat hij zich er aan gaat houden. Vandaar dat uitleg over een specifieke afspraak belangrijk is.

Dat wil overigens niet zeggen dat je kind het eens moet zijn met de afspraak. Dat is namelijk niet zo: je kind hoeft het niet (helemaal) eens te zijn met een afspraak. Als hij de afspraak in alle redelijkheid begrijpt, dan is dat in principe voldoende.

Als je trouwens merkt dat jij de afspraak niet goed aan je kind kunt uitleggenbijv. als je kind aan jou vraagt ‘Waarom hebben we die afspraak eigenlijk?’ en jij kunt niet anders antwoorden dan ‘gewoon, daarom’ – dan is dat een mooie kans om zelf eens goed over die ene specifieke afspraak na te denken. Vraag je dan af: Waarom hebben we die afspraak eigenlijk gemaakt? Wat was het idee er toen achter? En geldt dat nu nog steeds zo of is de situatie nu veranderd? Zo ja, zou het daarom ook prima zijn om de afspraak aan te passen?

In het ideale geval maak je een afspraak waar zowel jij als je partner het over eens zijn. Dat voorkomt ook dat je kind jullie tegen elkaar gaat uitspelen. Als jullie op dit gebied samen kunnen optrekken, zorgt dat ook weer voor meer duidelijkheid voor je kind.

 

3. Pas de afspraken – indien nodig – aan.
moeder_dochter_gesprek_boos_tabletHet is dus belangrijk om duidelijke afspraken te maken. Toch is het soms nodig om afspraken aan te passen en bij te stellen. Zodra je kind wat ouder wordt, heeft hij andere behoeften dat toen hij jonger was en kan hij ook al wat meer verantwoordelijkheid aan. Dan is het goed om de afspraken, die jullie altijd gehad hebben, aan te passen.

Bij sommige afspraken gaat dat al bijna vanzelf. Toen je kind 3 jaar was, ging hij op een ander tijdstip naar bed dan nu hij 9 jaar is. Nu je kind 12 jaar is, verwacht je een grotere bijdrage aan klusjes in huis dan toen hij 6 jaar was. Jouw verwachtingen over je kind veranderen en daarmee ook jullie afspraken. Nu je kind 15 jaar is, mag hij alleen op de fiets naar zijn clubs / verenigingen aan de andere kant van het dorp, terwijl je hem op zijn 9e daar nog naar toe bracht.
Bekijk ook eens deze video met praktische tips voor hoe je kinderen stimuleert om toch mee te helpen met diverse klusjes in huis.

Dat geldt natuurlijk ook op gebieden, die niet per se voor jou, maar wél voor je kind belangrijk zijn. Meestal wringt de schoen bij situaties die te maken hebben met het verwerven van meer vrijheid. En dan heb ik het over de onderwerpen, die ik aan het begin al noemde, zoals langer opblijven, langer (alleen) buitenspelen, meer tijd op de telefoon (of een ander apparaat) etc.

Je kind wil graag meer mogen doen, meer vrijheden hebben en jij bent daar als ouder misschien nog niet aan toe of je ziet het je kind nog niet op een goede manier volbrengen. En dat wordt het een lastige situatie, want jij bent als ouder uiteindelijk toch degene die bepaalt of je kind die vrijheden krijgt én je bent degene die verantwoordelijk is voor je kind.

Als je merkt dat je kind vaker op één specifieke afspraak terugkomt, dan is het belangrijk om serieus over de afspraak na te denken. Zeker oudere kinderen kun je bij dat proces betrekken. Laat je kind dan meedenken over wat jullie nieuwe of aangepaste afspraak zou kunnen worden.

Voordat je de afspraak gaat veranderen, is het belangrijk om eerst nog te weten wat je kind precies wil bereiken met het veranderen van de afspraak. Als we het voorbeeld nemen van ‘alleen door het dorp kunnen fietsen’ dan zou het kunnen dat de wens van je kind is om lukraak door het hele dorp te kunnen fietsen, maar het zou ook kunnen dat je kind de mogelijkheid wil krijgen om dat ene vriendje op te kunnen halen om samen te gaan spelen. Afhankelijk van wat je kind precies voor ogen heeft, kan de afspraak natuurlijk heel anders zijn. Bij de eerste ‘wens’ kun je afspreken tot waar je kind precies mag fietsen en waar niet meer; bij de tweede ‘wens’ kun je met je kind afspreken of hij inderdaad dat vriendje mag ophalen (of niet) en hoef je de afspraken over wel/niet door de rest van het dorp fietsen niet aan te passen, want daar ging het je kind helemaal niet om.

Als je weet wat het doel van je kind is, kun je dus gerichter afspraken met hem maken. Hierdoor krijg je zelf minder het gevoel dat je je kind ineens alle vrijheid geeft en blijkt vaak ook dat de afspraken niet eens zo veel opgerekt hoeven te worden. Hoe beter de afspraak aansluit op wat je kind precies wilde, hoe blijer je hem kunt maken.
In dit artikel lees je hoe je duidelijke afspraken maakt omtrent het gebruik van telefoons en het gamen.

 

 


joyce_rosegrijs_staand_c

Wil je graag een thema-avond over opvoeden bijwonen?
Kijk dan in Joyce’ online Agenda voor een workshop, lezing of OpvoedParty bij jouw in de buurt.

Wil je Joyce graag uitnodigen om een thema-avond over opvoeden te geven?
Kijk dan hier voor mogelijke thema’s en/of neem contact met haar op.


 


4. Als je kind of tiener blijft zeuren of boos wordt…
vader_zoon_tiener_gesprek
Uiteraard heb je als ouder nog altijd de mogelijkheid om jullie afspraken niet aan te passen. Vergis je niet: die mogelijkheid heb je als ouder altijd! Als je kunt onderbouwen waarom je de afspraak niet aanpast, dan is dat voor je kind vaak al goed. Ook nu hoeft je kind het er niet mee eens te zijn, maar als hij je overweging kan begrijpen en hij merkt dat je er serieus over nagedacht hebt, dan is dat voor je kind ook al heel wat waard.

Zoals ik al aangaf, betekent dat niet dat je kind het leuk vindt dat de afspraak niet aangepast wordt. Waarschijnlijk is je kind – in het gunstige geval – teleurgesteld en in het ergste geval – boos, kwaad of woedend op je. Hij zou dan inderdaad kunnen reageren met de welbekende opmerking: ‘ik mag hier ook nooit wat!’.
In m’n artikel ‘Boos zijn kun je leren’ leg ik je uit hoe je met de boosheid van je kind kunt omgaan.

Die opmerking komt vooral voort uit het gevoel van teleurstelling, omdat hij iets niet mag wat hij toch graag wilde. En hij kan oprecht het idee hebben dat híj iets niet mag wat al zijn vrienden of leeftijdsgenoten wél mogen. Helaas kun je dat gevoel nooit helemaal bij je kind wegnemen; hij kan dat gevoel echter wel blijven houden, ook als hij weet dat hij toch stiekem best veel andere dingen mag. Je kind zal het blijven zeggen als je steeds op die opmerking blijft ingaan.

Wat de emotie of opmerking van je kind als reactie op jullie onveranderde afspraak ook is, die mag er niet voor zorgen dat de afspraak alsnog anders wordt. Dus ook als je kind erna blijft zeuren om de afspraak niet toch alsjeblieft te veranderen of zijn boosheid verbaal op jouw gaat botvieren, dan nog verandert jullie afspraak niet.
In m’n artikel ‘Snoep, snoep en nog eens snoep’ leg ik je aan de hand van zeuren over snoep uit hoe je met het zeuren van je kind kunt omgaan.

Zou je de afspraak ná een dergelijke emotionele reactie van je kind namelijk toch veranderen, dan leert je kind dat het zin heeft om op zo’n manier op jou te reageren. Je kind leert dat het zin heeft om te blijven zeuren of boos op je te reageren, want daarna wordt de afspraak toch aangepast. De volgende keer dat jullie voor een dergelijke situatie staan, zal je kind weer – zo niet heftiger – op jou reageren. Het aanpassen van de afspraak ná zo’n emotionele reactie van je kind werkt dus alleen maar averechts…

Denk van te voren dus goed na over welke afspraak je met je kind maakt en zorg dat je er zelf (liefst samen met je partner) helemaal achter staat. Dat maakt de kans kleiner dat je de afspraak toch verandert als je kind er emotioneel op reageert. Zo lang je nog niet helemaal achter de afspraak staat, blijf je er aan schaven totdat je er wel helemaal achter staat en dan pas ligt je je kind erover in.

 

5. Reageer positief op je kind of tiener
moeder_dochter_in_gesprek_op_bedAls je merkt dat je kind zich netjes aan jullie nieuwe of (on)aangepaste afspraak houdt, dan is het belangrijk om je kind dat te laten weten. Geef hem er een welgemeend compliment over. Dat maakt het voor je kind fijner en makkelijker om zich in het vervolg weer (of nóg beter) aan jullie afspraken te houden.

Als je merkt dat je kind zich keer op keer goed aan jullie afspraak houdt, dan zou je jullie afspraak na een tijdje opnieuw in overweging kunnen nemen. Omdat hij zich goed aan de afspraken houdt, mag hij daar namelijk ook wel een beloning voor terugkrijgen en die beloning zou in de vorm van ‘wat meer vrijheid’ kunnen zijn. Je hoeft daarbij niet de hele afspraak te laten vallen, maar je kunt je kind wel net wat meer vrijheden geven. In het geval van het voorbeeld hierboven over ‘alleen naar een vriendje in het dorp fietsen’ kun je nu bijvoorbeeld afspreken dat hij nu ook wat verder in het dorp mag fietsen of dat hij nu ook naar dat andere vriendje dat net iets verder woont mag fietsen. Op die manier kan je kind dus zelf invloed uitoefenen op het vergroten van zijn eigen vrijheid.
Uiteraard blijven bij nieuwe of aangepaste afspraken ook weer alle voorgaande punten van toepassing.

gezin_blij_fietsen

Wanneer je kind doorheeft dat hij zelf invloed kan uitoefenen op zijn eigen vrijheden en vooral op het verwerven van grotere vrijheden, namelijk door zich goed aan de gemaakte afspraken te houden én daarmee jullie vertrouwen te winnen, zal de kans groter maken dat hij zich in de toekomst ook goed aan nieuwe of aangepaste afspraken houdt.
Merk je overigens dat je kind zich niet aan de nieuwe afspraak houdt (of kan / wil houden), dan kun je weer teruggaan naar de oude afspraak. Misschien zat er in de nieuwe afspraak toch net te veel vrijheid of was het toch net wat te veel gevraagd voor je kind. Doe dat niet te plotseling, maar leg het je kind eerst uit in een rustig gesprek. Dan begint het proces van goede, eerlijke afspraken maken weer opnieuw en ga je opnieuw nadenken welke afspraak er dan wel bij je kind past. Ook daar mag je je (oudere) kind of tiener weer bij betrekken. Dat is helemaal niet erg, want net zoals voor je kind geldt ook voor jou als ouder: ‘al doende leert men’. 😉 Uiteindelijk kom je op die manier bij een afspraak uit waar zowel jij (als ouder) als je kind tevreden over zijn.


Wil je graag reageren op dit artikel?

Dat mag! Zet jouw reactie dan onder dit bericht. Houd het wel constructief, liefst in de vorm van ‘Tips & Tops’. Dankjewel voor je medewerking!

 


tip_gezin

Wil jij meer OpvoedTips van Joyce lezen én ze als eerste in je mailbox ontvangen?
Dat kan! Helemaal gratis en vrijblijvend. Aanmelden is heel eenvoudig.

Cadeau: Als welkomstcadeau ontvang je meteen na je aanmelding het E-book ‘Nóg meer genieten van je kind – 5 x 5 OpvoedTips’.
Je leest er hier meer over.


joyce_rosegrijs_staand_cHeb je vragen over dit thema, wil je meer weten over het onderwerp of heb je een andere opvoedvraag?

Neem dan contact met me op.

Met vriendelijke groet,
Joyce Akse

Opvoedcoach & Psycholoog | http://www.aksecoaching.nl | info@aksecoaching.nl

© 2020. Joyce Akse / Akse Coaching, alle rechten voorbehouden.

Geschreven door Joyce Akse van ‘Akse Coaching – Opvoedcoaching & Opvoedadvies’.

Klik hier voor jouw dagelijkse portie OpvoedInspiratie op Facebook.

 

Joyce gebruikte / las voor dit artikel o.a. de volgende bronnen:
– ‘Afspraken over regels’. OpvoedInformatie. Klik hier.
– Turner, Markie-Dadds & Sanders. (2007). Draaiboek Adviesgesprek Triple P Basiszorg. Triple P International: Milton.  


Lees ook andere artikelen van Joyce met waardevolle OpvoedTips:

– ‘Wat gebeurt er allemaal met je kind tijdens de adolescentie? Van kindertijd naar jong volwassenheid. [Overzichtsartikel]’.
– ‘Hoe je in slechts 5 stappen de emotionele veerkracht van je kind of tiener stimuleert‘ [incl. korte test].
– ‘Waarom worden kinderen en tieners toch zo boos?‘.
– ‘Sturing & verbinding: Waarom beide aspecten onmisbaar zijn in de opvoeding van jouw kind.
– ‘Wat doet een opvoedcoach eigenlijk? | Joyce Akse vertelt.
Klik hier voor meer waardevolle opvoedtips van Joyce, bijv. over (niet) willen luisteren, slapen of eten ed.

 

logo_akse_coaching_klein_nieuwGa (terug) naar de website van Akse Coaching: http://www.aksecoaching.nl.

Wat gebeurt er allemaal met je kind tijdens de adolescentie? Van kindertijd naar jong volwassenheid. [Overzichtsartikel]

kinderen_jongeren_lachend_op_bankVanaf het moment dat je kind / tiener gaat ‘puberen’ verandert er veel; niet alleen voor je tiener, maar ook voor jou als ouder. In dit ‘overzichtsartikel’ wil ik je een samenvatting geven van wat er in deze periode allemaal voor je tiener verandert. Zoals je zult lezen, is dat echt ontzettend veel: op maar liefst 8 domeinen maakt je tiener een enorme ontwikkeling door.
Je begrijpt dat ik in dit artikel niet alle domeinen even uitgebreid zal bespreken, maar daar zal ik in latere artikelen nog wel eens op terugkomen.

Mijn doel van dit artikel is om jou als ouder een overzicht te geven van wat er op dit moment allemaal met jouw tiener gebeurt en waarom hij/zij zich soms – maar lang niet altijd – zo lastig / vervelend / moeilijk kan gedragen. Ik hoop van harte dat dit artikel bijdraagt aan een groter begrip. Uiteraard mag je ook in dit artikel weer mooie praktische tips verwachten, zodat je weet hoe je met sommige lastige opvoedsituaties kunt omgaan.
In de toekomst zal ik over de onderdelen, die je in dit artikel leest, nog meer artikelen schrijven en dan losse thema’s verder uitdiepen.

Pubers, Tieners & Adolescenten
In de volksmond wordt er vaak over ‘pubers’ gesproken. De puberteit gaat strikt genomen alleen over de hormonale veranderingen, die kinderen van deze leeftijd ondergaan. Dat doet echter onvoldoende recht aan álle veranderingen, die er bij je kind gaan spelen. Vandaar dat ik deze term zo veel mogelijk probeer te vermijden.
De officiële en meer adequate term, die voor deze leeftijdsgroep gebruikt wordt, is ‘adolescent’. Ook het woord ‘tiener’ zal ik in dit artikel gebruiken voor kinderen in de leeftijd van 10 t/m 19 jaar.

Leeftijd van adolescenten
Vaak wordt gedacht dat de adolescentieperiode loopt van 12 t/m 18 jaar. Voordat je kind 13 jaar oud is, zit hij nog op de basisschool en zie je hem waarschijnlijk nog als kind. Vanaf 18 jaar mag je kind o.a. officieel gaan stemmen en auto rijden en wordt hij geacht zich te gedragen als een volwassene.

Toch weten we uit onderzoek dat (o.a.) de hersenontwikkeling van adolescenten op de leeftijd van 18 jaar nog niet voltooid is. Sterker nog, de hersenontwikkeling loopt nog tot een jaar of 25 (je leest er hieronder meer over). Dat betekent voor jou als ouder dat ook je ‘jong volwassen’ kind af en toe nog wel wat hulp kan gebruiken. Dus ook op die leeftijd ben je als ouder echt nog niet overbodig. 😉

 

De adolescentie begint dus al eerder dan 12 jaar en eindigt later dan 18 jaar. Grofweg kun je de adolescentieperiode indelen in 4 stadia of fasen. Elke fase heeft z’n eigen kenmerken, die ik hieronder kort voor je uiteenzet.

(1) Vroege adolescentie (10 – 14 jaar): 
meisjes_tablet_lachendHet gedrag van je tiener wordt op deze leeftijd beïnvloed door hormonen én door het proces van de hersenrijping. Daardoor is hij emotioneler en reageert hij gevoeliger op allerlei dingen. Tegelijkertijd denken tieners minder goed (of beter gezegd: ‘anders’) na, waardoor ze impulsief kunnen handelen. Ook is hij in deze fase erg gericht op het bevredigen van directe behoeftes. Als je tiener ergens zin in heeft, dan wil hij dat het liefst direct, meteen, onmiddellijk. Ook het proces van losmaking van  de ouders hoort bij deze vroege fase.

(2) Midden adolescentie (14 – 16 jaar): 
kinderen_tieners_groep_op_bankJe tiener is nu – meer dan anders – geneigd om risico’s te nemen. Het draait allemaal om het krijgen van kicks en om experimenteren. Het probleem daarbij is dat hij op deze leeftijd nog niet de consequenties van zijn gedrag kan overzien. Desgevraagd kan hij de mogelijke risico’s wel benoemen, maar dat roept nu (nog) geen emoties op; dus ondanks dat hij de risico’s (in theorie) kent, wil dat niet zeggen dat hij het risicovolle gedrag (in praktijk) achterwege zal laten. Ook emoties voeren in deze fase nog steeds de boventoon.

(3) Late adolescentie (16 – 22 jaar) 
kinderen_tieners_staand_in_park_rokenJe tiener krijgt steeds meer grip op zijn eigen handelen en zijn gedrag. Hij is in staat om weloverwogen keuzes te maken, zijn gedrag te evalueren en zich aan te passen aan sociale situaties. Je merkt dat het gedrag van je tiener in een betere balans raakt en je ziet dat hij zich steeds zelfstandiger en onafhankelijker gaat gedragen. Er worden meer weloverwogen beslissingen genomen, omdat ze nu ook steeds beter de langetermijneffecten van hun gedrag in overweging nemen.

(4) Jong volwassenheid (18 – 25 jaar)
studenten_lachen_papierenJongvolwassenen groeien toe naar zelfstandigheid. Ze zijn met zichzelf bezig en gaan door met ontdekken wie ze zijn; de ontwikkeling van hun eigen identiteit gaat nog door. Jongeren kijken soms nog kritisch naar zichzelf: wat kan ik, hoe zie ik eruit? Toch zijn ze als jong volwassene minder onzeker en kwetsbaar dan in de adolescentie. Op deze leeftijd worden hun vriendschappen nog hechter en wordt de invloed van hun vriendenkring groter dan die van hun ouders. Ze worden zelfstandig, gaan misschien studeren, op kamers wonen en/of gaan werken.

 

Hieronder vind je een overzicht van alle veranderingen, die je tiener tijdens de adolescentie gaat doormaken. Uiteraard komen deze veranderingen niet voor alle tieners op hetzelfde moment of op dezelfde manier voor; bij sommige tieners zul je van het ene domein meer ‘last’ hebben en van het andere merk je nagenoeg niks. Die individuele verschillen zijn er zeker en hoeven niet direct problematisch te zijn.

 

(1) Lichamelijke veranderingen & Groei
ive_had_to_reprogram_my_voice_recognitionHet meest opvallende aan de adolescentie is misschien nog wel de groeispurt; daardoor groeien ze ineens ontzettend hard (soms wel 10 cm per jaar) en neemt hun gewicht toe. Op sommige momenten heb je het idee dat het eten niet aan te slepen is en dat de koelkast nooit lang vol is. Je tiener heeft voor zijn groei brandstof nodig en dat merk je ook als ouder op deze manier heel duidelijk.
Meisjes beginnen gemiddeld genomen eerder met de groeispurt dan jongens.

Het lichaam van je tiener raakt tijdens de adolescentie onder invloed van hormonen. Hij/zij krijgt niet alleen puisten, maar begint ook naar zweet te ruiken, krijgt meer lichaamsbeharing en wordt geslachtsrijp. Meisjes worden o.a. voor het eerst ongesteld, krijgen borstvorming en rondere vormen; jongens krijgen o.a. een zwaardere stem, een ander postuur, meer spiermassa, hun eerste ochtenderectie en natte dromen.

Rond de leeftijd van 18 jaar zijn de meeste tieners uitgegroeid en is de lichamelijke ontwikkeling grotendeels ten einde; de hersenontwikkeling gaat dan nog wel een tijdje door.

⇒ Je tiener kan met periodes enorm veel groeien. Zorg ervoor dat hij juist dan gezonde voeding binnenkrijgt. Dat stimuleert niet alleen een gezonde groei, maar ook gezonde eetgewoonten en een gezonde leefstijl. Daar heeft je tiener niet alleen nu, maar ook als volwassene nog veel profijt van.
Eet jouw tiener op dit moment (nog) niet goed? Lees dan het artikel ‘‘Vind ik niet lekker!’ (Over jouw rol aan tafel en hoe jij er voor kunt zorgen dat je kind beter eet.)‘. 


(2) Verandering in de ouder-kind relatie

jongen_tiener_luistert_niet_naar_oudersDe relatie tussen jou en je tiener verandert van een ‘verticale’ relatie naar een meer ‘horizontale’ relatie. Als je kind de adolescentiefase nog niet bereikt heeft, ben jij als ouder gezaghebbend: jij beslist uiteindelijk wat er wel of niet gebeurt en wat je kind wel of niet mag (liefst natuurlijk met een positieve opvoedaanpak). Jullie relatie is dan ‘verticaal’; jij staat als ouder qua gezag ‘boven’ je kind.

Jullie relatie en onderlinge verhoudingen veranderen naarmate je kind een adolescent wordt. Formeel heb je natuurlijk ook nog het gezag over je kind en ben je nog steeds verantwoordelijk voor je kind, je tiener zal nu steeds vaker zijn eigen stem laten gelden en misschien wel tegen je in protest komen. Je merkt dat je steeds meer naar de mening van je tiener gaat luisteren en steeds vaker water bij de wijn gaat doen (wat iets anders is dan je tiener steeds zijn zin geven of hem alles laten doen wat hij wil). Jullie relatie wordt steeds meer ‘horizontaal’; jullie staan steeds meer op gelijk niveau.
Uiteraard merk je dat bij iedere tiener op een andere manier en in meer of mindere mate. 

Deze verandering, die jullie relatie ondergaat, is belangrijk voor de ontwikkeling van je tiener. Op deze manier maakt hij zich steeds wat meer van je los om later – als hij nog weer een paar jaar ouder is – op eigen benen te kunnen staan. Het proces dat daarvoor nodig is, vindt plaats tijdens de adolescentie.

Het is normaal dat tieners zich soms terugtrekken en je nog maar weinig vertellen; dit hoort bij het volwassen worden. In tegenstelling tot wat veel wordt gedacht, zijn dit geen bedreigingen voor een goede relatie met ouders, maar zijn het juist signalen dat je tiener op weg is naar volwassenheid.

Juist bij tieners is het belangrijk om een veilige omgeving te creëren en steun te bieden, zodat je tiener zich volledig kan ontwikkelen. Bovendien ben je als ouder van belang voor de gezondheid van je kind, mn. als het gaat om sporten, gezond eten en mediagebruik.

⇒ Je tiener heeft jou als ouder nog steeds nodig. Jij bent enerzijds ontzettend belangrijk voor je tiener om steun, emotionele warmte en liefde te geven en anderzijds om duidelijke regels op te stellen (evt. in samenspraak met je tiener), waar je tiener zich aan dient te houden.
Ook in de ogen van je tiener is de steun van ouders belangrijk. Ze vinden het doorgaans meer dan gewoon dat ouders regels hebben en afspraken maken. Kernwoorden hierin zijn duidelijke communicatie, begrip, aandacht en positieve feedback.

Om verantwoord gedrag te ontwikkelen, moet je tiener verantwoordelijkheid krijgen.  Je kunt je tiener geleidelijk aan meer vrijheid geven, uiteraard alleen als hij laat zien dat hij die vrijheid aankan.

meisje_tiener_moeder_lachend_op_bank

⇒ Ook al wil je tiener steeds meer een eigen leven gaan leiden, hij is nog lang geen volwassen. We weten dat tieners, van wie de ouders weten waar ze zijn, minder in de problemen komen. Zorg er dus voor dat je weet waar en met wie je tiener is en spreek af dat hij je op tijd iets laat weten indien er iets verandert.

⇒  Blijf met je tiener praten. Soms lijkt dat wel een onmogelijke opgave, maar kies er je momenten voor uit. Bijv. tijdens het avondeten, een autoritje, tijdens het afwassen of vlak voor het slapengaan.

⇒ Wat je nog meer kunt doen:
Blijf dingen samen doen met je tiener: denk dan aan een stukje fietsen, naar het zwembad of naar de bioscoop gaan. Blijf betrokken bij je tiener: ga naar wedstrijden of uitvoeringen van je kind. Kijk samen tv of een video en praat erover. Betrek je tiener ook bij regelzaken in huis: laat je tiener bijv. meedenken over jullie vakantie. Vraag je tiener om hulp, bijvoorbeeld met je computer of je mobiele telefoon. Kook samen; laat je tiener bedenken wat je gaat eten.

Kortom, het is normaal dat je tiener je van zich afduwt, maar vergeet niet dat hij je ook nu nog heel hard nodig heeft.

 

 


joyce_grijs_aanjou_1

Maak je je zorgen over je kind (0-16 jaar) dat niet goed luistert, slaapt of eet? Of heb je een andere opvoedvraag, waar je graag een antwoord of oplossing voor wil?
Lees dan hier wat ik voor je kan doen om dat op te lossen.

Wil je eerst meer over mij en m’n bedrijf weten?
Lees dan hier meer over m’n achtergrond.


 


(3) Vrienden vs. Ouders

kinderen_tieners_lachend_zittend_op_grondNu je tiener ouder wordt, merk je dat hij steeds minder thuis is en steeds meer naar zijn vrienden trekt. Hij is nog best wel eens thuis, maar vooral om te eten, te slapen en voor de schone was. 😉 En als hij dan eens thuis is, brengt hij het meest van zijn tijd door – liefst alleen – op zijn slaapkamer. Je mag ook niet zo maar meer zijn kamer binnenkomen; hij heeft een briefje met ‘verboden voor ouders en zusjes’ op de deur gehangen. De privacy van je tiener wordt belangrijker voor hem.

Je merkt ook dat je steeds minder weet van je kind; hij komt niet meer als eerste naar jou, maar bespreekt zijn beslommeringen nu eerder met zijn vrienden. Sterker nog, hij heeft zelfs dingen die hij het liefst geheim houdt en helemaal niet met jou bespreekt.

Het contact met vrienden, klasgenoten of leeftijdgenoten wordt steeds belangrijker voor je tiener. Ook dat is een opvallende verandering in deze periode. Daarom is het ook niet vreemd dat je tiener niet zonder zijn telefoon lijkt te kunnen. Dat is namelijk zijn directe ‘life line’ met zijn vrienden. En natuurlijk kleven er ook nadelen aan deze apparaten, maar je weet vast nog wel dat je zelf vroeger urenlang aan de telefoon hing en met een van je vriend(inn)en aan het bellen was (en je eigen moeder ook niet begreep waar het hele gesprek nou alweer over ging. ‘Jullie hebben elkaar toch net nog op school gezien?’).

Vooral het communiceren met vrienden geeft je tiener een positief gevoel. Het nadeel ervan is dat ze ook teleurgesteld en afgewezen kunnen worden door hun vrienden. Tieners zijn juist daar extra gevoelig voor. Dit heeft te maken met de onzekerheid over hun zelfbeeld, de drang om ergens bij te horen en om vooral niet op te vallen.
Bij heftige en/of herhaalde afwijzingen is er sprake van pesten. Juist omdat pubers graag ergens bij willen horen, gaan ze onder groepsdruk ook zelf pesten. Met name cyberpesten is een toenemend  probleem onder tieners. 

⇒ Maar vergis je niet: als ouder blijf je ook nu nog heel belangrijk voor je tiener. Jouw mening en goedkeuring doet er nog steeds toe, ook al laat je tiener dat niet zo merken. Blijf dus ook nu jouw mening, overwegingen en ideeën met je tiener delen, zodat hij die hoort en in zijn beslissingen mee kan nemen.

⇒ Maak duidelijke afspraken over het telefoongebruik van je tiener. Verbieden is geen optie, dat komt jullie relatie namelijk absoluut niet ten goede. Duidelijke afspraken zijn echter onmisbaar; denk daarbij aan ‘geen apparaten tijdens het eten’ en ‘geen apparaten op de slaapkamer’.
Wil je graag weten hoe je dat thuis aanpakt? Lees dan m’n artikel ‘Welke afspraken maak je met je kind of tiener over gamen en telefoongebruik?‘.

 

hersenstichting_vereenvoudigde_versie_anatomie_hersenen

(4) Hersenontwikkeling: 
Tijdens de adolescentie maakt de hersenontwikkeling een cruciale fase door. Deze ontwikkeling loopt vanaf de geboorte tot de leeftijd van 25/26 jaar*. En dan hebben we het vooral over de ‘prefrontale cortex’; het voorste deel van je brein (het deel dat grofweg achter je voorhoofd ligt).
* Ook na die leeftijd blijven de hersenen nog veranderen, maar niet meer zo ingrijpend als tijdens de adolescentie.

In deze fase is de communicatie tussen verschillende hersengebieden nog niet in balans. Tijdens de  vroege adolescentie zijn de hersenen volop in verbouwing: ‘overbodige’ hersencellen worden afgevoerd (volgens het ‘use it or lose it’-principe) en verbindingen tussen de overblijvende hersencellen worden steeds sterker. Door dit proces wordt de communicatie tussen de hersencellen geoptimaliseerd. Deze optimalisatie verloopt niet in alle hersengebieden tegelijkertijd; de prefrontale cortex is bijvoorbeeld als laatste aan de beurt.

Tijdens de adolescentie vinden er ontwikkelingen in de hersenen plaats op drie niveaus: cognitief, emotioneel en sociaal. De cognitieve ontwikkeling zorgt ervoor dat je kunt denken, leren en rationeel redeneren (prefrontale cortex). De emotionele ontwikkeling zorgt ervoor dat je intense emoties beter kunt controleren (o.a. subcorticale gebieden). En de sociale ontwikkeling zorgt voor meer inzicht in jezelf en anderen (o.a. prefrontale cortex. De ontwikkeling op deze drie niveaus wordt aangestuurd door enerzijds de emotionele en anderzijds de rationele  hersengebieden.
Verderop in dit artikel lees je hier meer over.

Deze ontwikkelingen treden dus allemaal op tijdens de adolescentie en hebben tijd nodig. Hierdoor zie je aan je tiener dat hij meer risicovol gedrag vertoont, waarvan hij de consequenties nog niet kan overzien (zeker niet op de lange termijn) en dat hij vaker de grenzen opzoekt. Tieners zijn in deze periode ook meer gevoelig voor beloning (en juist minder voor straf).

⇒ Benoem wat je tiener goed doet. Geef ‘m liever een compliment dan dat je ‘m straf geeft. Die boodschap komt niet alleen beduidend beter aan bij jouw tiener (en tieners in het algemeen), maar zorgt ook voor een fijnere sfeer in huis.

⇒ Je tiener kan zich nog niet zo goed in een ander verplaatsen en heeft daardoor niet altijd door dat hij/zij een ander met zijn/haar opmerking(en) kan kwetsen. Reageer in zo’n situatie niet direct heel emotioneel, maar leg je tiener uit dat die opmerking jou pijn gedaan heeft. Zo leert je tiener wat hij beter wel en niet kan zeggen.

⇒ Ook al wil je tiener steeds meer als volwassene behandeld worden, hij is het nog niet. Dat betekent ook dat jij als ouder de komende jaren nog zijn ‘prefrontale cortex’ bent en je tiener moet helpen bij het weerstaan van verleidingen, met sociale omgangsvormen, overzien van de consequenties van zijn gedrag (wat in praktijk kan betekenen dat hij iets nog niet mag doen), met gepaste verantwoordelijkheden ed.

⇒ Wat je als ouder nog meer kunt doen:
– Probeer je tiener te begrijpen: Alleen al begrip voor de ingrijpende veranderingen in het hoofd (en lichaam) van je tiener, zal helpen om de adolescentie samen en in goede harmonie door te komen.
– Bied structuur en veiligheid: De adolescentie is een verwarrende fase, waarin je tiener zich losmaakt en  tegelijkertijd een veilige plek en grenzen nodig heeft. Een veilige, stabiele basis helpt je tiener op weg naar volwassenheid.

 

(5) Emotionele ontwikkeling
meisje_tiener_verdrietig_moeder_troostDoor de ontwikkeling in het subcorticale deel van de hersenen van je tiener, merk je dat hij vaker emotioneel reageert en misschien zelfs vaker huilt. Maar dat is nog niet alles. Je merkt nu ook dat je tiener gevat uit de hoek kan komen of ineens chagrijnig, geïrriteerd of brutaal op je reageert. Ook stemmingswisselingen kunnen hun intrede doen.

Door zijn hersenontwikkeling merk je aan je tiener dat hij steeds beter leert om zijn emoties onder controle te hebben en te beheersen. Uiteraard gaat dat met vallen en opstaan.

⇒ Als ouder kun je je tiener hierin ondersteunen: 
– Laat zien dat je bij je tiener betrokken bent en dat je er voor hem bent.
– Laat zien dat je trots bent op hoe goed je tiener zijn best doet.
– Laat je tiener eens naar zichzelf kijken door hem te confronteren met zijn gedrag, gevoelens en drijfveren.
– Toon begrip en belangstelling voor de interesses en hobby’s van je tiener.

 


joyce_rosegrijs_staand_c

Wil je graag een thema-avond over opvoeden bijwonen?
Kijk dan in Joyce’ online Agenda voor een workshop, lezing of OpvoedParty bij jouw in de buurt.

Wil je Joyce graag uitnodigen om een thema-avond over opvoeden te geven?
Kijk dan hier voor mogelijke thema’s en/of neem contact met haar op.


 


(6) Het slaappatroon van je tiener verandert

meisje_tiener_met_telefoon_in_bedHet slaappatroon van je tiener verandert: het stofje dat voor het ‘slaperige gevoel’ zorgt (melatonine) wordt tijdens de adolescentie pas later op de dag aangemaakt. Daardoor is je tiener later moe en valt hij later in slaap. Toch heeft hij nog steeds voldoende slaap nodig (ong. 9-10 uur per dag) en zal hij ’s ochtends weer op tijd uit bed moeten komen om op tijd op school te zijn. Je kunt je voorstellen dat als je later in slaap valt het moeilijker is om ’s ochtends op tijd wakker te worden…
Ook het veranderende slaap- / waakpatroon komt door veranderingen in de hersenen, omdat het slaaphormoon (in de pijnappelklier) op een later tijdstip wordt afgegeven. 

⇒ Zorg ervoor dat je tiener op tijd naar bed gaat en voldoende uren slaapt. Leg je tiener al van jongs af aan uit dat het belangrijk is om op tijd naar bed te gaan; dat komt zijn humeur, concentratie, cijfers op school en lichamelijke groei alleen maar ten goede. Als je dat toen nog niet zo zeer hebt gedaan, kun je er ook nu nog gewoon mee beginnen.

⇒ Probeer regelmatige bedtijden aan te houden, zowel door de week als in het weekend. Vermijd vanaf een uur voor het slapen het gebruik van computers, tablets & smartphones, cafeïne en intensief sporten. Je kunt o.a. met je tiener afspreken dat zijn telefoon bij het slapen niet op zijn slaapkamer ligt.

 

(7) Cognitieve ontwikkeling & Schoolperikelen
Female Home Tutor Helping Boy With StudiesOok op cognitief gebied maken tieners een grote ontwikkeling door. Ze kunnen al duidelijk beter plannen en systematisch werken dan kinderen in de basisschoolleeftijd. Tieners kunnen beter van tevoren bedenken hoe ze iets het beste kunnen aanpakken; ze kunnen vooral goed plannen voor iets wat hier en nu moet gebeuren. Ze hebben echter nog moeite met plannen voor over een week of een maand. Ook dat heeft weer te maken met de hersenontwikkeling, met name de prefrontale cortex. Het plannen gaat dus wel al beter dan in de kindertijd, maar nog lang niet zoals een volwassene het zou aanpakken. Dus ook op dit gebied heeft je tiener af en toe nog jouw hulp nodig.

Huiswerk maken
Verstandig huiswerk maken betekent vooruit werken en niet pas een dag van tevoren beginnen met leren. Als tieners eenmaal aan het huiswerk beginnen, kunnen ze systematisch te werk gaan. Vaak beginnen ze echter te laat om de stof nog goed door te kunnen nemen. Daardoor kunnen ze in de knoei komen: ze halen onvoldoendes en/of raken gedemotiveerd.

De meeste scholieren hebben wel de intentie om het goed te doen op school en willen serieus omgaan met hun schoolwerk. Toch blijft het ook nu belangrijk om een oogje in het zeil te houden.

meisje_tiener_telefoon_stiekem_huiswerkVeel ouders ervaren dat hun tiener tijdens het huiswerk maken afgeleid wordt door de sociale media (via computer en mobiele telefoon), waardoor ze moeite hebben om zich te concentreren op hun huiswerk. Uit onderzoek blijkt dat de schoolresultaten door deze afleiding achteruit kunnen gaan.

⇒ Informeer regelmatig bij je tiener of het huiswerk af is (dat kan soms best lastig zijn, zeker als het niet goed gaat). Ook al laten ze het niet altijd merken, je tiener waardeert het toch wel als je aandacht voor hem hebt. Probeer een positief en begripvol standpunt in te nemen.

⇒ Spreek duidelijk met je tiener af wanneer hij huiswerk maakt en wanneer dat niet hoeft. Op die momenten kan hij dus andere dingen doen.

⇒ Ontdek samen met je tiener wat het beste voor hem werkt m.b.t. zijn telefoon. Voor de ene tiener werkt het beter om elk half uur 5 minuutjes op zijn telefoon te kijken; voor de andere is het beter om de telefoon weg te laten tot het huiswerk helemaal af is. Bijna alle tieners hebben hier hun ouders voor nodig; uit zichzelf kunnen ze zich nl. maar moeilijk beheersen.

 

(8) Ontwikkeling van zijn identiteit 
meisje_tiener_twee_gezichtenTieners zijn tijdens de adolescentie bezig om zichzelf en hun eigen identiteit te ontdekken. Ze kijken kritisch naar zichzelf, waardoor ze zich onzeker kunnen voelen en kwetsbaar zijn.

Ze gaan niet alleen op zoek naar het antwoord op de vraag ‘wie ben ik eigenlijk?’, maar ze ontdekken ook hun persoonlijke talenten en kwaliteiten op school, hun seksuele identiteit, hun culturele identiteit, hun religieuze identiteit, welk beroep ze later willen uitoefenen, hoe anderen tegen hen aankijken en ze moeten zichzelf (met alle veranderingen die nu optreden) leren accepteren. Ook de jeugdcultuur heeft op deze leeftijd veel invloed; tieners kijken op naar idolen en trendsetters en zien hen als voorbeeld.

Al met al kan deze zoektocht behoorlijk stressvol zijn en kan het het dagelijks functioneren van tieners beïnvloeden. Het ontwikkelen van een sterke identiteit is een complexe opgave, waar tieners dagelijks mee bezig kunnen zijn.
Op basis van onderzoek weten we dat tieners met een sterke identiteit sterke positieve relaties met vrienden en ouders hebben en dat ze minder kans hebben op het ontwikkelen van een depressie.

Tijdens de adolescentie merk je dat je tiener zichzelf steeds beter leert kennen, dat hij zich steeds beter kan inleven in anderen, dat hij steeds beter kan samenwerken, dat hij steeds beter luistert, beter kan doorzetten en dat hij beter ongeschreven regels oppikt.

⇒ Als het je als ouder lukt om onafhankelijk gedrag en initiatieven van je tiener aan te moedigen, dan verloopt de identiteitsontwikkeling soepeler.

 

Tot zover de bespreking van de 8 domeinen die bij jouw tiener in ontwikkeling zijn. Zoals je hebt kunnen lezen, gebeurt er dus behoorlijk wat. Geen wonder dat hij af en toe boos wordt, uit zijn slof schiet, erg moe is of alles vervelend vindt. Hopelijk heb je in dit artikel aanknopingspunten gevonden over hoe je op een positieve manier met het gedrag van je tiener kunt omgaan.
Hieronder vind je nog meer artikelen, die ik schreef over tieners. Wellicht zit daar nog eentje bij die je ook interessant vindt. 

Wil je graag reageren op dit artikel?
Dat mag! Zet jouw reactie dan onder dit bericht. Houd het wel constructief, liefst in de vorm van ‘Tips & Tops’. Dankjewel voor je medewerking!

 


tip_gezin

Wil jij meer OpvoedTips van Joyce lezen én ze als eerste in je mailbox ontvangen?
Dat kan! Helemaal gratis en vrijblijvend. Aanmelden is heel eenvoudig.

Cadeau: Als welkomstcadeau ontvang je meteen na je aanmelding het E-book ‘Nóg meer genieten van je kind – 5 x 5 OpvoedTips’.
Je leest er hier meer over.


joyce_rosegrijs_staand_cHeb je vragen over dit thema, wil je meer weten over het onderwerp of heb je een andere opvoedvraag?

Neem dan contact met me op.

Met vriendelijke groet,
Joyce Akse

 

Opvoedcoach & Psycholoog | http://www.aksecoaching.nl | info@aksecoaching.nl

© 2020. Joyce Akse / Akse Coaching, alle rechten voorbehouden.

Geschreven door Joyce Akse van ‘Akse Coaching – Opvoedcoaching & Opvoedadvies’.

 

Klik hier voor jouw dagelijkse portie OpvoedInspiratie op Facebook.

 


Joyce gebruikte / las voor dit artikel o.a. de volgende bronnen

– Brochure ‘Puberhersenen in ontwikkeling’. Hersenstichting. Klik hier.
– ‘Een sterke identiteit geeft adolescenten mentale veerkracht’. Universiteit Utrecht. Klik hier.
– Keijsers, L. (2013). ‘Waarom tieners zo irritant kunnen zijn en hoe je daar als ouder mee kunt leren leven.’. Tielt: Uitgeverij Lannoo NV.
– Crone, E. (2019). ‘Waarom doen pubers zo vaak domme dingen?’. Universiteit van Nederland. Klik hier.
– Keijsers, L. (2018). Hoe worden we van irritante pubers leuke individuen?. Universiteit van Nederland. Klik hier.
– ‘Alles over het puberbrein.’ Ouders van Nu. Klik hier.
– ‘Puberteit’. Opvoedinformatie. Klik hier
– ‘Wat gebeurt er in de puberteit in je hersenen?’. SchoolTV. Klik hier.


Lees ook andere artikelen van Joyce met waardevolle OpvoedTips:

– ‘Hoe je in slechts 5 stappen de emotionele veerkracht van je kind of tiener stimuleert‘ [incl. korte test].
– ‘Waarom worden kinderen en tieners toch zo boos?‘.
– ‘Welke afspraken maak je met je kind of tiener over gamen en telefoongebruik?‘.
– ‘Sturing & verbinding: Waarom beide aspecten onmisbaar zijn in de opvoeding van jouw kind.
– ‘Wat doet een opvoedcoach eigenlijk? | Joyce Akse vertelt.

 

Klik hier voor meer waardevolle opvoedtips van Joyce, bijv. over (niet) willen luisteren, slapen of eten ed.

logo_akse_coaching_klein_nieuw

 

Ga (terug) naar de website van Akse Coaching: http://www.aksecoaching.nl.

 

Een surprise maken: Broodnodige inspiratie voor de last-minute knutselaars.

sint_surprise_stressNu Sinterklaas in het land is en we weer volop in het Sinterklaasfeest zitten, is ook de tijd van surprises aangebroken. Misschien heeft jouw kind ook wel een lootje getrokken in de klas of doe je zelf mee aan surprise op het werk.

En misschien ben jij ook wel iemand die niet zo van knutselen houdt en dit soort klusjes het liefst tot het laatste moment bewaart…? Of je had in deze periode zo veel te doen dat het niet anders kon dan op het laatste moment die surprise te maken…

Speciaal voor alle ‘last-minute surpriseknutselaars’ – oud én jong – heb ik meer dan 15 leuke én makkelijke surprises voor je  op een rijtje gezet.
En helemaal onderaan geef ik je alvast een paar tips voor volgend jaar… 😉 

⇒ Laat je me weten welke surprise je hebt uitgekozen? 

 

Wat heb je voor deze surprises (meestal) nodig: 
– 1 of 2 schoenendozen
– lege wc-rolletjes of lege rolletjes keukenpapier
– schaar, plaksel / lijm, plakband
– gekleurd papier
– (kleur)potloden, (kleur)stiften
– evt. een computer met (kleuren)printer

 

sint_surprise_paard_schimmel

(1) Het paard van Sinterklaas

 

 

 

 

20181203_222457(2) Het grote boek van Sinterklaas 

 

 

 

 

sint_surprise_stoomboot

(3) De stoomboot van Sinterklaas 

 

 

 

sint_surprise_taart
(4) Verjaardagstaart / Feesttaart

 

 

 

 

sint_surprise_koffer
(5) ‘We gaan op reis’-koffer

 

 

 

 

 

(6) Voor de sporters:

sint_surprise_tennisbaan– De echte tenniskampioen!

 

 

 

 

 

 

 

sint_surprise_voetbalveld– Voor de voetballiefhebbers

 

 

 

sint_surprise_minion
(7) Voor de Minion-fan

 

 

 

 

sint_surprise_unicorn
(8) Voor de Unicorn_fan

 

 

 

 

 

sint_surprise_LOL
(9) Een ‘L.O.L.-surprise’-surprise

 

 

 

 

sint_surprise_open_haard
(10) Je handjes warmen aan de open haard

 

 

 

 

 

sint_surprise_haai
(11) Dieren: 

– Haai:

 

sint_surprise_hond
– Hond:

 

 

 

sint_surprise_krokodil
– Krokodil:

 

 

 

 

sint_surprise_gitaar
(12) Muziek: 

– Gitaar:

 

 

 

20191204_161601– Muziek- / geluidsboxen:

 

 

 

sint_surprise_lego
(13) Lego: 

 

 

 

sint_surprise_minecraft
(14) Minecraft: 

 

 

 

 

 

sint_surprise_kasteel
(15) Ridder- of prinsessenkasteel: 

 

 

 

 

 

Laat je me weten welke surprise je het leukste vond en/of welke je hebt uitgekozen om zelf te maken? Ik ben heel benieuwd!

En dan nu nog 5 tips, die je mee kunt nemen voor volgend jaar: 

(1) Zorg dat je steeds 2-4 lege schoenendozen in huis hebt. Dan heb je vaak de basis van een mooie surprise al klaar.

(2) Naast schoenendozen is het handig om lege wc-rolletjes en lege rollen van het keukenpapier in huis te hebben. Begin daar op tijd mee te sparen, zodat je ze eind november op voorraad hebt.
En wil je niet je hele huis vol hebben liggen met knutselspullen? Bewaar die dan in de schoenendozen, die je toch al ging bewaren… 😉 

(3) Zoek leuke plaatjes op met behulp van Google Afbeeldingen of Pinterest en print die uit. Dat scheelt je weer een hoop tekenwerk…

(4) Varieer met de kleuren: is er op de afbeelding een zwarte gitaar en een rode Lego-blok te zien, maar heb je die kleuren (papier) niet in huis? Pak dan gewoon een andere kleur (papier), die je wel in huis hebt. Ook met een andere kleur kun je namelijk nog steeds hele leuke surprises van maken. Zo makkelijk kan het dus zijn!

(5) Maar ja, nu ben je dus in alle stress, die ene superleuke maar makkelijke surprise aan het uitzoeken… Je merkt al: dat levert je stress op. En zeg nou zelf, het was toch eigenlijk fijner geweest als je eerder was begonnen. Toch?
Begin volgende keer dan ook gewoon wat eerder. Plan het in en houd je aan je planning. Dan heb jij volgend jaar de allermooiste, meest originele en super netjes afgewerkte surprise van de hele klas of van de hele afdeling. Moet lukken! 😉

 

Heb je toch nog niet genoeg aan deze tips? Of kun je toch nog wat meer inspiratie gebruiken? Bekijk dan ook de volgende pagina’s voor meer inspiratie:
– ’50 leuke en makkelijke Sinterklaassurprises’. Klik hier.
– ‘Sinterklaas surprise maken? Check deze 25 leuke & makkelijke surprise ideeën.’ Klik hier.
– En niet te vergeten: kijk op Pinterest en gebruik heel eenvoudige trefwoorden als ‘Sinterklaas’, ‘surprise’, ‘boot’ etc.

 

sint_surprise_meisje_eet_pepernoot.jpgWil je graag reageren op dit artikel? Dat mag!
Zet jouw reactie dan onder dit bericht. Houd het wel constructief, liefst in de vorm van ‘Tips & Tops’. Dankjewel voor je medewerking!

 



tip_gezinWil jij ook Joyce’ waardevolle opvoedtips ontvangen?
Helemaal gratis en vrijblijvend. Klik dan hier.

Cadeau: Kort na je aanmelding van het e-zine ontvang je Joyce’ E-book ‘Nóg meer genieten van je kind – 5 x 5 OpvoedTips’ als cadeau. Dat is dus ook helemaal gratis en vrijblijvend. Je leest er hier meer over. 


joyce_rosegrijs_staand_c

 

Heb je vragen over je kind die niet goed naar je luistert en/of die niet wil eten of slapen? Of heb je misschien een andere opvoedvraag? Neem dan contact met me op of lees hier wat ik voor je zou kunnen betekenen.

Ik wens je iedereen in ieder geval een fijn Sinterklaasfeest met mooie surprises en een gezellige Pakjesavond!

Met vriendelijke groet,
Joyce Akse

 

 

http://www.aksecoaching.nl | info@aksecoaching.nl

© 2019. Joyce Akse/Akse Coaching, alle rechten voorbehouden.

Geschreven door Joyce Akse van ‘Akse Coaching – Opvoedcoaching & Opvoedadvies’.

 

Klik hier voor je dagelijkse portie OpvoedInspiratie.

Kijk ook eens op Pinterest voor meer overheerlijke inspiratie. 

 

Lees ook andere artikelen van Joyce over ‘SinterKerstenNieuw’ boordevol waardevolle opvoedtips: 
– ‘Hoe houd je het Sinterklaasfeest leuk, voor je kind én voor jezelf? (4 handige tips, 4 dringende vragen, 1 vrolijke Sinterklaas Aftelkalender)‘.
– De magie van Sinterklaas (over: Waarom je kind in Sinterklaas gelooft; of de kerstman, de Paashaas, sprookjes…). Klik hier.
– De decembermaand: Gezellig met het hele gezin en toch niet duur?!. Klik hier.
– Pakjesstress in de drukke Decembermaand [Joyce te gast bij L1mburg Centraal]. Klik hier.
– Druk, druk, druk…? (Praktische adviezen over hoe je tijdens drukke periodes rust én overzicht houdt.). Klik hier. 
Klik hier voor meer waardevolle opvoedtips van Joyce, bijv. over (niet) willen luisteren, slapen of eten ed.

cropped-logo_akse_coaching_groot_nieuw.pngGa (terug) naar de website van ‘Akse Coaching – Opvoedcoaching & Opvoedadvies’.

Yes, mijn kind is introvert! (En waarom dat helemaal niet erg is.)

Heeft jouw kind dit ook wel eens…?
Je bent jarig en je hebt een paar familieleden uitgenodigd om samen met jullie je verjaardag te vieren. Eén voor één bellen ze aan. Je zoon (4) loopt met je mee om de deur open te maken. Opa en oma komen als eersten. Ze feliciteren jou en willen daarna meteen je zoontje een knuffel geven, maar hij kruipt gauw achter je benen. Zo kan oma niet meer bij hem komen. Pas als opa & oma een tijdje bij jullie op bezoek zijn, gaat hij naar hen toe om hen een knuffel te geven.

Of: Terwijl je jongste twee kinderen lekker samen spelen, gaat je oudste (8) naar zijn kamer om daar in alle rust een boek te lezen. Hij vindt lezen hartstikke leuk, soms zelfs leuker dan met andere kinderen spelen.

Of: Je hebt van de juffrouw gehoord dat je dochter (10) in de klas heel rustig is. Ze luistert aandachtig als de juffrouw aan het woord is en ze maakt netjes de opdrachten als de juf dat aangeeft. De juffrouw spoort haar regelmatig aan om vaker haar zegje te doen in de klas. Zodra je kind thuis is, is ze hartstikke moe, huilerig en kan ze nog maar weinig hebben.

⇒ Dit zouden zo maar eens beschrijvingen kunnen zijn van drie introverte kinderen.


Is jouw kind misschien ook introvert…?

jongen_leest_boek_op_bedMisschien weet je het nu nog niet zeker, maar na het lezen van dit artikel weet je het vast wel. In dit artikel ga ik je namelijk uitleggen wat ‘introversie’ precies is. Uiteraard houd ik het niet bij een definitie, want er is nog veel meer over dit onderwerp te vertellen. Ik geef ook aan welke vooroordelen er bestaan over introverte kinderen, welke voor- en nadelen er voor je kind aan zitten om introvert te zijn en wat het verschil is tussen introversie en verlegenheid. Tenslotte geef ik je handige tips voor als je het idee hebt dat je kind het behoorlijk lastig vindt om introvert te zijn.


Vooroordelen over introverte kinderen

Voordat ik je uitleg wat introversie precies is, ga ik je eerst uit de doeken doen welke vooroordelen er zoal bestaan over kinderen die introvert zijn. Je vindt de vooroordelen in het volgende rijtje.

meisje_speelt_niet_met_andere_kinderenIntroverte kinderen… 
– zijn onzeker.
– praten niet graag.
– vinden het eng om een kamer binnen te stappen, waar andere kinderen of volwassenen zijn.
– zijn stille en saaie muurbloempjes.
– zijn verlegen of antisociaal.
– zijn altijd ‘eenkennig’ gebleven.
– hebben een psychologische aandoening, die wat weg heeft van sociale angst.
– zijn kinderen zonder gevoel voor humor.

⇒ Gelukkig zijn vooroordelen doorgaans niet waar en dat is nu ook het geval. In de juiste omstandigheden zijn introverte kinderen namelijk helemaal niet onzeker over zichzelf, praten ze honderduit, hebben ze diepgaande gesprekken met anderen, gaan ze zonder problemen af op een groep mensen, vinden ze het fijn om activiteiten met een ander te ondernemen en hebben ze een geweldig gevoel voor humor.

Deze omschrijvingen passen dus niet per definitie bij introverte kinderen en kunnen we dan ook gauw naar het land der fabelen verwijzen… 😉

 

Maar wat is introversie dan wel? Dat lees je hieronder.


joyce_grijs_aanjou_1
Maak je je zorgen over je kind (0-16 jaar) dat niet goed luistert, slaapt of eet? Of heb je een andere opvoedvraag, waar je graag een antwoord of oplossing voor wil?

Lees dan hier wat ik voor je kan doen om dat op te lossen.

Wil je eerst meer over mij en m’n bedrijf weten?
Lees dan hier meer over m’n achtergrond.


 


Maar wat is introversie dan wél…?

meisjes_lachen_op_stoepjeIntroversie is een aspect van je persoonlijkheid. Je kent misschien ook wel andere persoonlijkheidskenmerken, als extraversie (tegenovergestelde van introversie), vriendelijkheid, zorgvuldigheid, emotionele stabiliteit en openheid voor nieuwe ervaringen; de zg. Big Five-persoonlijkheidfactoren. De persoonlijkheid van jouw kind (of van jou zelf) is een specifieke combinatie van deze persoonlijkheidskenmerken / -factoren.

Introverte kinderen zijn kinderen, die over het algemeen de voorkeur geven aan een rustige omgeving met weinig prikkels. Ze zijn graag op zichzelf en denken graag veel en goed na. Ze krijgen energie van alleen zijn of van spelen met een klein groepje kinderen. Ze vinden het echter niet erg om bij andere kinderen te zijn, maar het kost hen wel energie. Een drukke sociale situatie kan voor een introvert kind vermoeiend zijn en het kan er sneller overprikkeld door raken.

Zoals je hierboven al las, is extraversie een andere persoonlijkheidseigenschap en wel het tegenovergestelde van introversie. Kinderen, die extravert zijn, vinden sociale situaties en het bijzijn van andere kinderen juist heerlijk. Extraverte kinderen halen juist energie uit de omgang met en het bijzijn van anderen.

 

Kortom: een introvert kind raakt geleidelijk aan energie kwijt tijdens sociaal contact (en zoekt daarna de stilte op om die energie bij te tanken), terwijl een extravert kind juist energie krijgt van sociaal contact.

 


Wist je dat zo’n 30% van alle mensen introvert is…?


 


Verschil tussen introverte en verlegen kinderen

meisje_verlegen_naast_boomSoms worden de termen ‘verlegenheid’ en ‘introversie’ als synoniem gebruikt, maar ze betekenen toch echt iets anders. Ik zal het verschil hieronder voor je uiteenzetten.

Het gedrag dat je bij een verlegen kind ziet, komt vaak voort uit angst. Een verlegen kind is bang om veroordeeld of beoordeeld te worden en het is nerveuzer van aard. Het zou het liefst uitbundiger willen zijn, maar kan dat niet opbrengen. Een verlegen kind schaamt zich voor zichzelf en denkt bij voorbaat al dat alles wat hij/zij zegt of doet (in het bijzijn van anderen) vervelend of stom is.

Introverte kinderen zijn op zich helemaal niet bang aangelegd. Ze zijn stil en op zichzelf, omdat ze merken dat ze dat fijn vinden. Ze kiezen er zelf voor om zich terug te trekken en die keuze is niet gebaseerd op angst; ze houden eenvoudigweg van alleen zijn. Tegelijkertijd hechten ze niet al te veel waarde aan de mening van anderen en zijn niet bang om hun eigen mening uit te drukken. Sociale situaties hoeven ook niet problematisch te zijn, want ze kunnen net zo goed een goed gesprek hebben met goede vrienden; het gesprek gaat dan alleen niet over koetjes en kalfjes, maar veel meer over diepgaande thema’s.

Introversie is ook geen psychologische of psychiatrische aandoening (zoals sociale fobie / angst wel is) of een ‘uit de kluiten gewassen’ eenkennigheid. 

 


Wist je dat er ook veel beroemde personen introvert zijn?
Denk maar eens aan Abraham Lincoln, Albert Einstein, Rosa Parks,
Mahadma Gandhi,  Bill Gates, Meryl Streep, J.K. Rowling,


 

 

De voordelen van introvert zijn
Je zou kunnen stellen dat de maatschappij over het algemeen meer gericht is op extraverte kinderen dan introverte kinderen. Er wordt bijv. van jongs af aan verwacht dat kinderen met andere kinderen spelen, dat kinderen assertief zijn en voor zichzelf opkomen. Terwijl een introvert kind er soms juist voor kiest om even niet met andere kinderen te spelen of om even niks te zeggen.

Sterker nog, kinderen die introvert zijn, hebben hele mooie eigenschappen en sterke kanten.

 

Hieronder vind je een overzicht van waar jouw introverte kind allemaal goed in is:

jongen_ligt_op_grond_vliegtuigje

– Hij vindt het niet erg om alleen te zijn en kan zichzelf goed vermaken / bezighouden. Hij verveelt zich niet snel.

– Hij kiest ervoor om wat meer op zichzelf te zijn. Hij is ingetogen en niet bang om buiten de boot te vallen.

– Hij heeft waarschijnlijk geen grote vriendengroep, maar met de vrienden die hij heeft, heeft hij wel een hechte band. Ze kunnen samen diepgaande gesprekken voeren.

– Hij is zelfstandig en onafhankelijk. Als hij een probleem heeft, dan probeert hij het eerst zelf op te lossen.

– Hij is van het kaliber ‘eerst denken, dan doen’. Dat betekent dus eerst observeren, dan informatie verzamelen, dan nadenken over de gevolgen en dan pas doen.

– Hij kan goed reflecteren op zichzelf. Hij is aanvankelijk misschien niet heel open over zijn gevoelens, maar zodra je zijn vertrouwen hebt gewonnen, is hij goed in staat om zijn gevoelens te uiten.

– Hij is bedachtzamer en stiller dan extraverte kinderen; hij zal dan ook niet snel primair reageren. Echter, als hij iets zegt, dan is het wel van belang. Dat maakt een introvert ook communicatief sterk, omdat hij goed luistert en nadenkt voordat hij iets zegt.

– Hij hoeft niet in het middelpunt van de belangstelling te staan en zal dan ook niet de aandacht van anderen trekken.

TIP: Bekijk deze mooie TED-lezing van Susan Cain over
‘De kracht van Introversie
‘.

 


joyce_rosegrijs_staand_c

Wil je graag een thema-avond over opvoeden bijwonen?
Kijk dan in Joyce’ online Agenda voor een workshop, lezing of OpvoedParty bij jouw in de buurt.

Wil je Joyce graag uitnodigen om een thema-avond over opvoeden te geven?
Kijk dan hier voor mogelijke thema’s en/of neem contact met haar op.


 

Uiteraard zijn er ook nadelen, die introverte kinderen kunnen ervaren. Die vind je hieronder:

meisje_in_klas_saai– Ze kunnen het gevoel hebben dat ze zich anders moeten gedragen dan dat ze uit zichzelf doen (bijv. ze horen dat ze meer met andere kinderen moeten spelen of meer van zich moeten laten horen) of ze krijgen opmerkingen over hun gedrag (bijv. Wat ben je maar stil?, Ben je je tong verloren?). Hierdoor kunnen ze het gevoel krijgen dat ze anders dan anders of niet goed genoeg zijn.

– Alle kinderen gaan naar school en dat is per definitie een ‘sociaal gebeuren’. Je hebt dan een groot deel van de dag met anderen (zoals klasgenoten en leerkracht) te maken. En nou is dat op zich geen probleem voor introverte kinderen, maar we zagen wel al dat sociale situaties voor introverte kinderen energie kosten. Ze hebben dus ook op school tijd nodig om zich soms even terug te trekken of om alleen te kunnen werken.

=> In dit kader is het goed om groepsopdrachten wat meer te beperken en voldoende af te wisselen met individuele opdrachten.

=> Als je kind thuis komt van school kan een momentje rust of alleen zijn al fijn zijn om zijn batterij weer op te laden.

 

Maar – ook al zijn er bij iedere persoonlijkheidseigenschap nadelen te benoemen – over het algemeen is het helemaal niet erg als je kind introvert is. 

 

Als je kind last heeft van zijn eigen introversie… 
Het wordt natuurlijk een heel ander verhaal als je merkt dat je kind zelf last heeft van zijn introversie en zich daardoor anders gaat voordoen of misschien wel bepaalde situaties of personen gaat vermijden. Dan is het goed om je kind te helpen en te ondersteunen.
Bijv. je kind is vaker verdrietig omdat hij het gevoel heeft dat hij meer vriendjes zou moeten hebben. Of: hij gaat liever niet meer naar school omdat er maar steeds op gehamerd wordt dat hij in de klas vaker van zich moet laten horen. 

 

Hoe kun je je kind of leerling hierbij helpen?

boek_matilda_dahl(1) Neem je kind serieus en accepteer hem zoals hij is. 
Je kind moet weten dat hij goed is zoals hij is en dat hij zich niet anders voor hoeft te doen dan dat hij is. Bespreek met je kind wie er nog meer introvert is, wellicht een naaste, en bespreek samen hoe die persoon met bepaalde situaties omgaan.
Boekentip: Laat je kind het boek ‘Mathilda’ van Roald Dahl lezen (of lees het voor). 

Als je merkt dat je kind bepaalde situaties lastig vindt, dan kun je die samen voorbereiden. Als je kind het bijvoorbeeld lastig vindt om naar een feestje te gaan (Met wie moet ik dan spelen? Wat kunnen we dan doen? En als het andere kind dan iets anders wil doen?), dan kun je vooraf samen bedenken hoe je kind die situatie kan aanpakken. Je kind wil de situatie misschien eerst even observeren; dat kunnen jullie ook samen doen. Bespreek wat je ziet en wat je kind allemaal kan gaan doen. Je kunt aangeven dat je kind niet de hele tijd met andere kinderen hoeft te spelen; het mag best even alleen spelen, een boekje lezen of rustig bij jou komen zitten. Op die manier kan hij ook weer even zijn batterij opladen, zodat hij daarna terug kan gaan om weer met de andere kinderen te gaan spelen.

(2) Bespreek de momenten of situaties die lastig zijn voor je kind. 
In het verlengde van tip 1 is het goed om te weten wat je kind lastig vindt, bijv. in sociale situaties. Vindt je kind het lastig om de hele tijd met een ander kind te spelen (zoals hierboven) of heeft het eerder last van de drukte? Afhankelijk van het antwoord van je kind kun je samen bedenken hoe je kind er op een fijne manier mee om kan gaan.
Als je kind dan bijv. toch met een ander kind speelt, terwijl hij aangaf dat hij daar best wel tegenop zag, benoem dat dan en laat weten dat je het knap vindt dat je kind het toch gedaan heeft. Dat geeft je kind vertrouwen in eigen kunnen en zal maken dat die stap de volgende keer weer wat kleiner is.
Blijf wel steeds voor ogen houden dat je kind kleine stappen kan zetten om soms iets te doen wat het niet prettig vindt, maar het hoeft natuurlijk niet totaal te veranderen. 


(3) Bespreek de persoonlijkheid van je kind met zijn leerkracht. 

Het is goed om de leerkracht van je kind te laten weten dat je kind introvert is. In een klas met veel leerlingen kan een leerkracht een introvert kind (onverhoopt) verkeerd inschatten en wellicht labelen als lui, ongeïnteresseerd of zelfs arrogant. Nou vind ik het persoonlijk sowieso niet wenselijk om een kind te labelen (bijv. als ‘introvert’), maar het is niet verkeerd om een ander, die veel met je kind te maken heeft, inzicht te geven in het karakter van je kind.

 

Tot slot
kinderen_lachen_samenMet dit artikel heb ik duidelijk willen maken dat er helemaal niks mis is met kinderen, die introvert zijn. Het is dan ook voor introverte kinderen helemaal prima om te zijn wie ze zijn. De ene persoonlijkheidseigenschap is nou eenmaal niet beter dan de andere; het maakt dus helemaal niks uit of je kind nou introvert of extravert is. 

⇒ Dit is dan ook meteen een pleidooi voor iedereen om zichzelf te accepteren zoals ze zijn en om zich niet anders voor te doen dan ze zijn. Je hoeft je als introvert dus niet extravert(er) te gaan gedragen; andersom ook niet. Je bent goed zoals je bent!


Wil je graag reageren op dit artikel?
Dat mag! Zet jouw reactie dan onder dit bericht. Houd het wel constructief, liefst in de vorm van ‘Tips & Tops’. Dankjewel voor je medewerking!

 


tip_gezinWil jij meer OpvoedTips van Joyce lezen én ze als eerste in je mailbox ontvangen? 
Dat kan! Helemaal gratis en vrijblijvend. Aanmelden is heel eenvoudig.

Cadeau: Als welkomstcadeau ontvang je meteen na je aanmelding het E-book ‘Nóg meer genieten van je kind – 5 x 5 OpvoedTips’.
Je leest er hier meer over.


 

joyce_rosegrijs_staand_cHeb je vragen over dit thema, wil je meer weten over het onderwerp of heb je een andere opvoedvraag? Neem dan contact met me op.

Met vriendelijke groet,
Joyce Akse

 

Opvoedcoach & Psycholoog | http://www.aksecoaching.nl | info@aksecoaching.nl

© 2019. Joyce Akse / Akse Coaching, alle rechten voorbehouden.

Geschreven door Joyce Akse van ‘Akse Coaching – Opvoedcoaching & Opvoedadvies’.

 

Klik hier voor jouw dagelijkse portie OpvoedInspiratie op Facebook.

 

Joyce gebruikte o.a. onderstaande referenties voor dit artikel:
– ‘Wanneer is iemand introvert?’. Klik hier
– ‘Verlegen zijn heeft twee kanten’. Klik hier
– ‘9x waarom een introvert kind bijzonder is’. Klik hier
– ‘Ik ben niet verlegen’. Klik hier.
– ’10 tips voor ouders van een introvert kind’. Klik hier

 


Lees ook andere artikelen van Joyce met waardevolle OpvoedTips:

– ‘4 manieren om je kind te helpen met lastige emoties (+ 3 BONUSTIPS)’. Klik hier.
– ‘Waarom huil je nu alweer?’ (over: Hoe je ervoor zorgt dat je kind minder huilt.). Klik hier.
– ‘Voorkom ongewenst gedrag: Geef je kind positieve aandacht.’ Klik hier.
– ‘Hoe leer je je kind om rekening te houden met anderen? (Over: 5 tips | Sociale vaardigheden).’ Klik hier.
– ‘Wat doet een opvoedcoach eigenlijk? | Joyce Akse vertelt.’ Klik hier
Klik hier voor meer waardevolle opvoedtips van Joyce, bijv. over (niet) willen luisteren, slapen of eten ed.

 

logo_akse_coaching_klein_nieuw

Ga (terug) naar de website van Akse Coaching: http://www.aksecoaching.nl. 

 

 

Doorbreek het taboe: Opvoeden is niet altijd leuk en makkelijk.

moeder_handen_in_haar2Opvoeden is niet altijd leuk en gemakkelijk, dat weet waarschijnlijk iedere ouder. Ik weet ook eigenlijk niet zo goed waar het idee vandaan komt dat dat wel zo zou moeten zijn…

Toch merk ik om me heen dat ouders het nog best lastig vinden om toe te geven dat ze soms gewoon maar wat doen; laat staan dat ze toegeven dat ze soms echt met de handen in het haar zitten…

Er ligt een taboe op opvoeden
het_is_een_faseHet fenomeen dat ouders het moeilijk vinden om toe te geven dat ze opvoeden soms best lastig vinden, heb ik al eens eerder het ‘taboe op opvoeden’ genoemd. Je bent misschien ook wel geneigd om vooral tegen anderen te zeggen hoe geweldig het allemaal is (en ook dat is waar!), maar je durft er maar moeilijk voor uit te komen dat het soms echt afzien is. En dan zit je thuis, alleen, met die ene lastige opvoedsituatie waar je regelmatig tegen aanloopt en die je maar niet kunt oplossen. Je probeert van alles, maar echt beter wordt het niet. En als je het dan eens voorzichtig met iemand anders probeert te bespreken, dan hoor je ‘ach, het is een fase, daar groeit hij wel overheen’. Ondertussen zit je al een aantal maanden in die ‘fase’ en duurt die dus wel heel erg lang…

Wat hebben we er eigenlijk aan om te doen alsof het ons allemaal hartstikke goed afgaat?
Ik vermoed dat dat te maken heeft met een gevoel van ‘falen’: als we merken dat we even niet meer weten hoe we om moeten gaan met specifiek gedrag van ons kind, zeker als het vaker voorkomt, dan hebben we het gevoel dat we falen als ouders. Dat is absoluut geen prettig gevoel. En juist dat maakt dat we er moeilijk voor uitkomen.

Van de andere kant: als je jezelf openstelt en toegeeft dat er opvoedsituaties zijn, die je lastig vindt, en dat vervolgens met andere ouders bespreekt, dan is de kans groot dat je hoort dat zij die (of andere) situaties ook lastig vinden, je hoort dat anderen zich herkennen in jouw verhaal en je realiseert je steeds meer dat je niet de enige bent die opvoeden soms lastig vindt. En we weten allemaal: ‘gedeelde smart is halve smart’ en dat werkt op dit gebied precies zo.
Uiteraard zijn er dan nog steeds ouders, die volhouden dat ze die lastige situaties niet herkennen en dat kan ook. Laat dat jou er niet van weerhouden om jouw twijfels of onzekerheden over jouw lastige situaties met andere ouders te bespreken. Er zijn echt genoeg ouders die het wél lastig vinden. 

Laten we het taboe doorbreken
moeder_kind_bank_tekent_muurIk zou het persoonlijk heel fijn vinden als we dit taboe op opvoeden kunnen doorbreken en we zouden toegeven of erkennen dat opvoeden helemaal niet altijd leuk en gemakkelijk is. Natuurlijk moet ik niet overdrijven (het is zeker niet alleen maar ‘kommer en kwel’, er zijn ook echt hele mooie momenten), maar soms kan het nou eenmaal behoorlijk zwaar aanvoelen.

Om een start te maken met het doorbreken van het taboe zal ik eerst zelf ‘een boekje opendoen’. Ik wil je dan ook vertellen welke opvoedsituaties ik persoonlijk lastig vind. Want, ondanks dat ik opvoedcoach & psycholoog ben (en het dus eigenlijk ‘allemaal zou moeten weten’), sta ik ook nog wel eens voor lastige opvoedsituaties. En die zal ik hieronder met je delen. Misschien herken je ze wel…?

 


‘Ook ik sta nog iedere dag met m’n voeten in de klei
en leer nog dagelijks bij.’


 


Wat ik persoonlijk het lastigste vind aan opvoeden…

Ik heb een TOP 5 voor je gemaakt van opvoedsituaties, die ik zelf erg lastig vind. Je leest ze hieronder in willekeurige volgorde.
Goed om te weten: mijn kinderen zijn (op het moment dat ik dit artikel schrijf) 8, 6 en 2 jaar. 


(1) Opvoeden in sociale situaties… 

jongen_ligt_op_de_grond_winkelDit zijn situaties als boodschappen doen, winkelen of op bezoek gaan, mét de kinderen natuurlijk.

Als we naar de winkel of op bezoek gaan, dan bereid ik m’n kinderen eigenlijk altijd wel voor op wat er komen gaat. Ik vertel dan (lees: herhaal het toch nog even; ‘jaaa, mam’) wat ik van hen verwacht. Daardoor weten ze wat ze wél van mij mogen doen als we boodschappen doen, als we winkelen en als we op bezoek gaan.

En ondanks dat ze zich daar over het algemeen goed aan houden, houd ík dat onrustmakende gevoel van ‘als ze zich er nou maar aan houden’, ‘als ze nou maar niet gaan zeuren om dat snoep dat ze zo lekker vinden’ of ‘als ze nu maar niet boos worden omdat ik toch die ene super-te gek-gave trui niet heb gekocht’ of omdat ze misschien wel ruzie krijgen met het zoontje van de gastvrouw. Aaah!!

Een persoonlijk voorbeeld: Eén van m’n kinderen vond het ontzettend spannend om naar de kapper te gaan en schreeuwde al moord en brand als de kapster al een beetje dichter bij kwam met de schaar. Ook deze situatie was echt geen pretje. Het enige dat ik op dat moment kon doen was om zelf rustig te blijven, m’n kind gerust te stellen en ‘m waar mogelijk af te leiden. Nu we inmiddels wat vaker naar de kapper zijn geweest, gaat het gelukkig al wat beter, maar het is nog steeds niet z’n favoriete bezigheid…

En natuurlijk komen deze situaties toch wel eens voor (zoals bij de kapper), maar gelukkig is dat maar zelden. Het is eerder dat ik me er zelf erg druk om maak en zelf bang ben dat het toch verkeerd gaat. Dan hoor ik dat stemmetje in m’n hoofd alweer: ‘het zal toch niet vandaag gebeuren, net nu het zo druk is, wat zullen ze wel niet van me denken…’.

En het frappante is dus dat, als ik dit ouders tijdens een opvoedconsult hoor zeggen, ik altijd reageer met: ‘die ouders, die jou met je kind zien en horen dat hij heel hard schreeuwt, denken waarschijnlijk: ‘gelukkig, andere ouders maken dat ook wel eens mee, ik ben niet de enige.’ Ze herkennen die situatie maar al te goed en kunnen zich dus heel goed in jouw lastige positie inleven.’
Maar goed, blijkbaar mag ik die goede raad ook wat vaker aan mezelf geven… 😉

 

 


joyce_grijs_aanjou_1
Heb je een kleine of grote opvoedvraag, waar je graag een antwoord of oplossing voor wil?
Neem dan contact met me op.

Wil je eerst meer over mij en m’n bedrijf weten?
Lees dan hier meer over m’n achtergrond.


 

(2) Opvoeden als ik het gevoel heb dat ik beoordeeld word…
moeder_zoon_afscheid_schoolpoort_zonder_randenNet als bij volwassenen zitten ook kinderen wel eens niet lekker in hun vel; dat hebben mijn kinderen dus ook wel eens. Ze kunnen het dan bijv. minder goed verdragen als er iets gebeurt waar ze niet op hadden gerekend of als niet doorgaat wat ze (zelf) hadden gepland.

Een persoonlijk voorbeeld: Een situatie, die bij ons wel eens voorkomt, is dat één van m’n kinderen graag wil afspreken met een klasgenootje, maar dat dat klasgenootje niet kan of dat m’n kind zelf helemaal niet kan. Je kunt je voorstellen dat dat dan een behoorlijke teleurstelling is. Die teleurstelling uiten ze bijv. door hard te huilen; soms heb ik op dat moment ook wel eens een klap in ontvangst mogen nemen. Geen prettige situatie kan ik je vertellen… 

Zo’n situatie op het schoolplein vind ik zelf echt niet fijn. Door het huilen of schreeuwen trekken we natuurlijk best de aandacht (voor mijn gevoel dan) en daarbij heb ik zelf nog eens het idee dat anderen me extra in de gaten houden om te zien hoe ‘de opvoedcoach’ zo’n situatie gaat oplossen. En waarschijnlijk speelt ook dit zich vooral af in mijn hoofd en zijn de andere ouders er helemaal niet zo mee bezig. Ze zien en horen het waarschijnlijk wel, maar ze staan vooral te kijken of ze hun eigen kind uit school zien komen. En ondertussen voel ik me er behoorlijk rot onder, maar vooral weer door m’n eigen gedachten…

 

(3) Opvoeden als ik denk dat anderen het anders zouden aanpakken…
gezinnen_samen_op_bankIk vind het lastig om m’n kinderen ‘op te voeden’ als we bij anderen zijn; en dan vooral als ik weet dat de andere ouders een andere opvoedaanpak hebben. Ik probeer zelf altijd duidelijk en voorspelbaar naar m’n kinderen toe te zijn; zo houd ik me in principe netjes aan de bedtijden, aan niet te veel snoepen en ga zo maar door.

Andere ouders kunnen daar anders over denken (wat ook weer prima is!), maar waardoor soms wel lastige situaties kunnen ontstaan. Nou komt dat vaak met wat overleg wel goed, maar dat neemt niet weg dat ik me meestal ‘de strengste ouder op aarde’ voel.
Ook m’n kinderen zeggen wel eens ‘ik mag ook niks’, maar dat heeft misschien weer andere redenen… 😉

Het wordt nóg erger als ik van anderen hoor (of duidelijk kan merken) dat ze het niet eens zijn met mijn aanpak. Sommigen vinden me bijvoorbeeld te soft (‘je blijft maar praten, uitleggen, overleggen’) en anderen vinden me juist weer te streng (‘mogen ze echt geen snoepje?’, ‘mogen ze in het weekend ook niet wat later naar bed?’) of zouden anders omgaan met bepaald gedrag en bijv. eerder sancties toepassen (bijv. ‘als ze brutaal tegen me zijn, dan zet ik ze gewoon in de hoek’).
Dat laatste doe ik zelf steeds minder; zo’n consequentie pas ik alleen nog maar toe als ik vind dat het echt de spuigaten uitloopt…

Om maar aan te geven dat iedereen zo z’n eigen aanpak, z’n eigen ideeën en z’n eigen manier van opvoeden heeft. Dat mag ook! En ik ben ervan overtuigd dat iedereen dat met de allerbeste bedoelingen doet.

 


Zolang je zelf tevreden bent over je opvoedaanpak,
dan is dat het enige oordeel dat telt. 


 


Maar juist het gevoel van ‘veroordeeld worden’,
wat je hierboven tussen de regels door kunt lezen, is wat het voor mij zo lastig maakt. Ik vind het juist dan zo lastig om m’n eigen koers te varen. Een koers waarvan ik weet dat die voor ons heel goed werkt. Maar goed, niemand wordt graag veroordeeld, voor mij geldt dat net zo goed…

 


joyce_rosegrijs_staand_c

Wil je graag een thema-avond over opvoeden bijwonen?
Kijk dan in Joyce’ online Agenda voor een workshop, lezing of OpvoedParty bij jouw in de buurt.

Wil je Joyce graag uitnodigen om een thema-avond over opvoeden te geven?
Kijk dan hier voor mogelijke thema’s en/of neem contact met haar op.


 


(4) Als m’n kinderen ruzie met elkaar hebben…

moeder_kinderen_op_kopM’n oudste twee kinderen liggen qua leeftijd redelijk dicht bij elkaar (nog geen 2 jaar leeftijdsverschil) en zijn daardoor het meest aan elkaar gewaagd. Ze kunnen elkaar dan ook wel eens flink in de haren vliegen. Meestal gaat het om – in mijn ogen – onbenullige dingen, wat het alleen maar lastiger voor me maakt om rustig op zo’n situatie te reageren.

Zo’n ruzie kan
bij mij namelijk echt als een rode lap op een stier werken: ik wil dan dat ze acuut stoppen met ruziemaken. En wel NU! En hoewel ik ze dan het liefst allebei direct wil laten inzien hoe stom ik het wel niet vind dat ze om zoiets ruzie maken, weet ik dat het juist dan belangrijk is om rustig te blijven. En dat probeer ik ook met heel m’n hart, maar dat vind ik dus ZO lastig! Gelukkig lukt het me de ene keer beter dan de andere keer, maar helaas niet altijd. En dat heeft ook met punt 5 te maken…

 

(5) Opvoeden als ik moe ben…
someecards_sleep_experiment_mothersKen je dat, dat je als ouder continue het gevoel hebt dat je te weinig slaapt? Dat heb ik nou ook. Als de kinderen naar bed zijn, heb ik een ‘vrije’ avond, waarin ik eindelijk aan andere dingen toekom. Daar ga ik dan alleen wat te lang mee door, waardoor ik vaker (te) laat naar bed ga. Voor m’n to do-list natuurlijk prima, maar voor m’n rust niet zo handig…

En net als bij iedereen, die (te) weinig slaapt, merk ik de onprettige effecten ervan: ik heb dan niet alleen een vermoeid gevoel, maar ik merk ook dat ik prikkelbaarder ben en dus minder goed dingen kan verdragen. Ruzies tussen m’n kinderen (zie punt 4) zijn dan lastiger om op een rustige manier op te lossen dan wanneer ik uitgerust ben…

Verder heb ik minder geduld als ik me moe voel: ik kan het bijv. minder goed hebben als m’n kinderen treuzelen (bijv. als ze naar bed gaan of als ze naar school moeten) of zeuren (‘mag ik nog een snoepje?’). Nou vind ik dat op zich nooit fijn, maar als ik moe ben, merk ik dat ik het nóg lastiger vind om er rustig op te reageren. En ook in dat soort situaties moet ik dus goed blijven opletten en hard werken; en dan eigenlijk nog het meest aan mezelf…

Verder ben ik ervan overtuigd dat wanneer ik uitgerust ben mijn kinderen minder ruzie maken, minder treuzelen en minder zeuren. Ik kan dan – nog voordat dat gedrag optreedt – de situatie in goede banen leiden: lastig gedrag buig ik dan makkelijker om in positief gedrag, waardoor het lastige gedrag nagenoeg niet meer voorkomt…

Dus met punt 5 (vermoeidheid) heb ik vooral mezelf. Des te meer reden om vanavond weer op tijd naar bed te gaan! 😉

Dat waren de 5 opvoedsituaties, die ik op dit moment echt lastig vind.

OPROEP: Help mee het taboe te doorbreken
Ik kan me heel goed voorstellen dat jij ook opvoedsituaties hebt, die jij zelf lastig vindt. Misschien herken je wel situaties die ik hierboven beschreven heb?

Wil je me helpen het taboe te doorbreken?
Dat zou je kunnen doen door me te laten weten welke opvoedsituatie jij lastig vindt (en waarom)?

⇒ Je mag je reactie onder dit bericht plaatsen; je mag me ook een mailtje sturen (info@aksecoaching.nl). Zet dan in de onderwerpregel ‘taboe’.


Wil jij ook Joyce’ waardevolle opvoedtips ontvangen? tip_gezinHelemaal gratis en vrijblijvend. Klik dan hier.

Cadeau: Kort na je aanmelding van het e-zine ontvang je Joyce’ E-book ‘Nóg meer genieten van je kind – 5 x 5 OpvoedTips’ als cadeau. Dat is dus ook helemaal gratis en vrijblijvend. Je leest er hier meer over.


Wil je graag reageren op dit artikel? Dat mag!
Zet jouw reactie dan onder dit bericht. Houd het wel constructief, liefst in de vorm van ‘Tips & Tops’. Dankjewel voor je medewerking!

Heb je vragen over dit thema, wil je meer weten over het onderwerp of heb je een andere opvoedvraag? Neem dan contact met me op. Je vindt m’n contactgegevens hieronder.
joyce_rosegrijs_staand_c

Met vriendelijke groet,
Joyce Akse

http://www.aksecoaching.nl | info@aksecoaching.nl

© 2018. Joyce Akse/Akse Coaching, alle rechten voorbehouden.
Geschreven door Joyce Akse van ‘Akse Coaching – Opvoedcoaching & Opvoedadvies’.


Klik hier voor je dagelijkse portie OpvoedInspiratie.

Lees ook andere artikelen van Joyce met waardevolle opvoedtips: 
– ‘Positief opvoeden: Start je opvoeding goed met deze 5 stappen.’ Klik hier.
– ‘Laat dat nou!’ (over: 5 opvoedvalkuilen waar we allemaal intrappen én waardoor opvoeden onbedoeld lastiger wordt). Klik hier.
– ‘Stop met schreeuwen!’ (over: Hoe je in 5 stappen minder schreeuwt tegen je kind.)Klik hier. Klik hier.
– ‘Ach, het is maar een fase.’ (over: Hoe jouw verwachtingen over je kind je opvoeding in de weg kunnen zitten.). Klik hier.
– ‘Driftbuien in de Supermarkt’ – Tips van Opvoedcoach Joyce Akse’
. Klik hier.
Klik hier voor meer waardevolle opvoedtips van Joyce, bijv. over (niet) willen luisteren, slapen of eten ed.


logo_akse_coaching_klein_nieuw

Ga (terug) naar de website van Akse Coaching: http://www.aksecoaching.nl.

Hoe leer je je kind om rekening te houden met anderen? (5 tips om sociale vaardigheden te stimuleren)

kinderen_overleggen_luisteren_naar_elkaarVoor kinderen kan het soms best lastig zijn om met andere kinderen om te gaan, om samen te spelen en om dan ook nog eens rekening te houden met de ander. Deze vaardigheden vallen natuurlijk onder de noemer ‘sociale vaardigheden’. Gelukkig zijn sociale vaardigheden over het algemeen goed aan te leren en kun je er als ouder je steentje aan bijdragen om je kind ook op dit gebied het een en ander te leren.
Als je met onderstaande tips aan de slag gaat, verwacht dan geen wonderen (op te korte termijn). Je kind heeft voldoende tijd nodig om deze nieuwe vaardigheden aan te leren. Dat gaat nou eenmaal met vallen en opstaan. Gun je kind die tijd.
Als ik het heb over sociale vaardigheden, die kinderen vaak nog moeten leren, dan bedoel ik:
– Vriendelijk zijn, bijv. iemand gedag zeggen
– Anderen helpen (en dan ook geduld uitoefenen)
– Iemand aankijken (en naar hem luisteren) als hij met je praat
– Even wachten met praten als je ziet dat de ander bezig is of met iemand anders praat
– Aandacht hebben voor de gevoelens van anderen
– Op je beurt wachten als je een spelletje speelt
– Vragen wat de ander graag zou willen (in plaats van doen of opleggen wat je zelf wilt)
Etc.
kindjes_spelen_jongen_zwaait
Bij deze ‘sociale vaardigheden’ zitten onderliggende vaardigheden, namelijk perspectief nemen, je inleven in de ander, je kunnen verplaatsen in de ander. Jonge kinderen kunnen zich soms wel al in de ander inleven, maar nog lang niet altijd. En voor sommige kinderen – ook oudere – is het vaak nog onmogelijk om op die vaardigheid te kunnen handelen. Kinderen, die naar de basisschool gaan, leren langzaam maar zeker steeds beter om hiermee om te gaan.

Om rekening te kunnen houden met anderen, is het dus nodig dat je je inleeft in de gevoelens en behoeften van anderen. Als je dat naar je kind vertaalt, dan moet hij:

– Gevoelens van zichzelf begrijpen (inzicht hebben in zijn eigen gevoel en kunnen vertellen hoe hij zich voelt).
– Gevoelens van andere kinderen begrijpen (zien hoe de ander zich voelt en hierop kunnen reageren).
– Begrijpen dat zijn gedrag invloed heeft op hoe de ander zich voelt (een klasgenoot wil niet met hem spelen als hij alleen doet wat hij zelf wil).
– Begrijpen waarom een ander kind zo doet in een bepaalde situatie (een kind dat niet mee mag doen, is daar verdrietig over en loopt boos weg).

jongens_vechten_met_elkaar_bank


Bij kinderen, die dit moeilijk vinden, zie je vaker problemen op sociaal gebied:
ze hebben weinig vrienden, worden vaker afgewezen en zijn minder populair bij hun leeftijdsgenoten.

⇒ Vandaar dat het goed is om je kind hierbij te helpen, zodat je kind er zo min mogelijk problemen mee heeft.

 


logo_groot_paars

Heb je een kleine of grote opvoedvraag, waar je graag een antwoord of oplossing voor wil? Neem dan contact met me op.

Wil je eerst meer over mij en m’n bedrijf weten?
Lees dan hier meer over m’n achtergrond.




Hoe kun je er nou concreet voor zorgen dat je kind meer rekening houdt met andere kinderen of volwassenen?
Start met deze 5 tips.

1. Benoem zelf goede dingen van andere mensen.

moeder_zoon_knuffelWe praten allemaal wel eens over andere mensen. Daarmee bedoel ik trouwens niet per se roddelen of kwaadspreken. Je kunt namelijk heel feitelijk vertellen wat iemand gedaan of gezegd heeft.

Om je kind een positief beeld van andere mensen te geven, is het goed om op een positieve manier over andere mensen te praten. Je kunt je kind er bijv. attent op maken dat iemand iets goeds of aardigs gedaan heeft.
Bijv. ‘Ik zag dat Kees vandaag de hond uitliet van de buurvrouw. Ze is ziek, dus ze kan die hulp goed gebruiken. Wat aardig dat Kees dat voor haar doet.’

In het verlengde hiervan ligt natuurlijk dat je probeert te voorkómen dat je zelf veel kritiek levert op anderen. Wanneer je in het bijzijn van je kind steeds kritische, sarcastische of negatieve opmerkingen maakt over anderen, dan krijgt je kind het idee dat het normaal is om op die manier over anderen te praten. Benoem dan ook vooral de goede eigenschappen van andere mensen of zeg iets positiefs over wat de ander gedaan heeft.
Bijv. ‘Ik zag dat Emma een nieuwe jurk aan had vandaag. Die stond haar leuk.’

2. Geef je kind de mogelijkheid om iets voor iemand anders te doen.
meisje_doet_was_in_wasmachineIn en om het huis zijn er altijd genoeg klusjes te doen. Je kind kan er meestal al goed aan meehelpen. Zo kan je zoon of dochter mooi een steentje bijdragen aan het huishouden. Je kind leert ook hierdoor om op een goede manier samen te werken en bij te dragen aan een groter geheel.
Bijv. Jonge kinderen kunnen in de herfst bijv. goed blaadjes in een doos of mand verzamelen en samen met jou naar de bladkorf brengen. Oudere kinderen kunnen meehelpen met het dekken of leegruimen van de tafel, met het vouwen van de was. Kinderen van nagenoeg alle leeftijden kunnen hun eigen speelgoed opruimen; soms natuurlijk het liefst met een beetje hulp.
Je kunt ook stimuleren dat je kind iets voor iemand anders (buiten het gezin) doet. Als je kind iets van iemand heeft gekregen, kunnen jullie samen nadenken over hoe hij iets terug kan doen. Als hij ergens is waar hij iets krijgt, kun je hem er aan herinneren dat hij misschien kan vragen om ook iets voor zijn vriend(innet)je mee te nemen. Uiteraard zeg je dit op een vriendelijke manier tegen je kind.
Bijv. ‘Kijk, die meneer is appels uit aan het delen. Als je wil, mag je best gaan vragen of je er ook eentje mag. Misschien mag je er zelfs één voor Jaap meenemen?’

3. Laat je kind merken dat je vriendelijkheid en behulpzaamheid op prijs stelt.

moeder_geeft_dochter_een_kusOp het moment dat je merkt dat je kind vriendelijk is tegen iemand anders of een ander helpt, dan is het goed om daar wat van te zeggen. Geef aan dat je het fijn vindt dat hij zo aardig is of dat hij de ander helpt. Dat zal er voor zorgen dat je kind dat vaker gaat doen. Op die manier merkt je kind ook dat hij een ander blij kan maken door iets voor hem/haar te doen.
Bijv. Kinderen vinden het fijn om je te helpen als je je niet zo lekker voelt. Als je kind je dan wat drinken komt brengen, zeg dan ‘Wat fijn dat je me wat drinken komt brengen nu ik me niet zo lekker voelt. Ik vind het fijn dat je aan me gedacht hebt.’

 


joyce_rosegrijs_staand_c

Wil je graag een thema-avond over opvoeden bijwonen?
Kijk dan in Joyce’ online Agenda voor een workshop, lezing of OpvoedParty bij jouw in de buurt.

Wil je Joyce graag uitnodigen om een thema-avond over opvoeden te geven?
Kijk dan hier voor mogelijke thema’s en/of neem contact met haar op.



4. Maak je kind bewust van de gevoelens van anderen.
Het is belangrijk voor je kind om zich bewust te zijn van de gevoelens van anderen. Maak je kind bewust van wat het effect van zijn woorden of handelingen kan hebben voor een ander. Als je hoort dat iemand iets onaardigs tegen iemand anders zegt, kun je dat (evt. op een later tijdstip) met je kind bespreken.
Bijv. Ik hoorde dat Pim tegen Stijn zei: ‘Als je niet m’n veters voor me strikt, dan speel ik nooit meer met je. Als iemand dat tegen jou zou zeggen, hoe zou jij je dan voelen?’.

meisje_buitengesloten_pesten

Je kunt je kind ook leren dat hij bepaalde gedragingen beter achterwege kan laten, juist in verband met het effect dat het op de ander kan hebben.
Bijvoorbeeld: een ander uitlachen, benadrukken dat de ander iets niet kan (en jij wel), de ander ongevraagd op zijn fouten wijzen etc.
Leer je kind dat het niet erg is om fouten te maken; je kunt juist veel van je fouten leren. Én je kunt iemand – die een foutje maakte of zich vergiste – natuurlijk altijd (op een fijne manier) helpen.
LET OP: Hoewel het belangrijk is dat je kind leert om rekening te houden met de gevoelens van anderen, hoeft hij zijn eigen gevoelens natuurlijk niet helemaal weg te cijferen. Probeer daar een goede modus in te vinden.

5. Stimuleer je kind om het weer goed te maken.

Er zal altijd wel eens iets gebeuren, waardoor je kind iets bij een ander doet wat niet goed was. Je kind zal een ander kind wel eens pijn doen, iets afpakken of ruzie maken. Deze handelingen hebben natuurlijk gevolgen en het is belangrijk dat je kind dat leert. En natuurlijk óók dat hij iets van die gevolgen leert.
jongen_sorry_op_papier.jpg

Als je kind iets verkeerd gedaan heeft, willen we vaak het liefst dat hij sorry zegt. Sorry zeggen werkt echter alleen als je kind het meent en als hij doorheeft dat hij iets verkeerd heeft gedaan waardoor hij de ander onrecht heeft aangedaan. Toch merk je in praktijk dat dat vaak wat teveel gevraagd is voor je kind.

Je ziet echter vaker dat kinderen zich in zo’n situatie gaan terugtrekken; ze durven bijna niks meer te zeggen, laat staan dat ze ‘sorry’ zeggen. Je kind heeft dan waarschijnlijk wel spijt van wat hij gedaan heeft en hij voelt zich er op dat moment absoluut niet prettig bij, schaamt zich er misschien wel voor óf hij is geschrokken van de (boze) reactie uit de omgeving.

Wat in zo’n geval vaak beter helpt, is om aan je kind te vragen op welke manier hij het weer met de ander kan goedmaken, dus hoe hij de situatie kan oplossen. Als je kind dan voorstelt om ‘over de pijn te aaien’ of ‘het speelgoed weer terug te geven’ dan zijn dat ook al goede alternatieven die je kunt inzetten in de plaats van het (gedwongen) ‘sorry zeggen’. Je kind zegt dan niet ‘sorry’ met woorden, maar met daden.

gezin_happy2Als je kind in zo’n situatie wél sorry zegt, dan kan dat soms onbevredigend aanvoelen. Het ligt namelijk helemaal aan de toon waarop je kind ‘sorry’ zegt. Als je kind alleen maar ‘sorry’ zegt omdat het van jou moet, dan komt het er vaak geforceerd uit, maar helaas niet gemeend…
Wat je in zo’n situatie eigenlijk graag wil, is dat je kind het niet nog eens doet en het liefst hoor je dan ook een oprecht: ‘sorry, ik zal het niet meer doen.’

TIP: Ga eens bij jezelf na of je tevreden bent met het ‘sorry zeggen’ van je kind. Is het oprecht? Meent je kind het in die situatie? Zo ja, blijf dat dan vooral doen. Zo niet, dan is het voor je kind waarschijnlijk beter (of prettiger) om je kind ‘in daden’ sorry te laten zeggen.

Rond het goed af
kinderen_maken_ruzie_om_xylofoon_ouders_op_bankKom wel nog – op een later moment, waarop je kind weer rustig is – terug op het voorval en leg dan uit dat we ‘met z’n allen hebben afgesproken dat je in zo’n situatie sorry zegt’ en dat je graag ziet dat je kind dat ook doet. Als je dat op een neutrale manier kunt uitleggen zonder dat je het je kind oplegt, dan is de kans groot dat je kind dat de volgende keer gaat proberen. Lukt dat niet, dan is het prima ook je kind het ‘in daden’ te laten oplossen.
Lees hier meer over ‘sorry zeggen’.


Wil jij ook Joyce’ waardevolle opvoedtips ontvangen?
tip_gezinHelemaal gratis en vrijblijvend. Klik dan hier.

Cadeau: Kort na je aanmelding van het e-zine ontvang je Joyce’ E-book ‘Nóg meer genieten van je kind – 5 x 5 OpvoedTips’ als cadeau. Dat is dus ook helemaal gratis en vrijblijvend. Je leest er hier meer over.


Wil je graag reageren op dit artikel? Dat mag!
Zet jouw reactie dan onder dit bericht. Houd het wel constructief, liefst in de vorm van ‘Tips & Tops’. Dankjewel voor je medewerking!

Heb je vragen over dit thema, wil je meer weten over het onderwerp of heb je een andere opvoedvraag? Neem dan contact met me op. Je vindt m’n contactgegevens hieronder.
joyce_rosegrijs_staand_c

Met vriendelijke groet,
Joyce Akse

http://www.aksecoaching.nl | info@aksecoaching.nl

© 2017-2018. Joyce Akse/Akse Coaching, alle rechten voorbehouden.
Geschreven door Joyce Akse van Akse Coaching – Opvoedcoaching & Opvoedadvies.

Lees verder over gerelateerde thema’s:
– ‘Hoe verbeter je het zelfvertrouwen van je kind?’ (Over: 4 ingrediënten voor een gezonde dosis zelfvertrouwen.) Lees dit artikel.
– Help, mijn kind liegt. Wat nu? (Over: Hoe je je kind leert om eerlijk tegen je te zijn.) Lees dit artikel.
– Samen spelen, samen delen? – 5 tips om je kind te leren om met andere kinderen te spelen. Lees dit artikel.
– ‘Ik zei toch sorry!’ (Over: Hoe je je kind oprecht sorry leert zeggen.) Lees dit artikel.
Klik hier voor andere opvoedtips, bijv. over voeding, media, beweging ed.

Joyce gebruikte o.a. onderstaande referenties voor dit artikel:
– Sanders, M.R., Markie-Dadds, C., & Turner, K.M.T. (2007). Tipsheet ‘Zelfvertrouwen en sociale vaardigheden bij kinderen stimuleren’. The University of Queensland: Australia.
– Schollaart, D. Hoe leer ik mijn kind rekening te houden met anderen? Apetrotse kinderen. Lees dit artikel.
– van Thiel, N. Rekening houden met de ander. J/M Ouders. Lees dit artikel.

logo_akse_coaching_groot_nieuwGa (terug) naar de website van ‘Akse Coaching – Opvoedcoaching & Opvoedadvies’.

‘Mijn kind kan niet zonder zijn smart phone.’ – Hoe je het smart phone-gebruik van je kind in goede banen leidt.

logo_radio_l1_liveLuister hier naar de informatie en opvoedtips over hoe je als ouder om kunt gaan met het smart phone gebruik van je kind / puber, bijv. op vakantie, die ik gaf in het L1 Radioprogramma van Ruud & Kirsten.

Hieronder kun je nalezen wat er tijdens het gesprek aan bod kwam, inclusief EXTRA opvoedtips:
Ik vertelde o.a. dat het gebruik van smart phones niet meer uit deze tijd weg te denken is. Voor jongeren is het ontzettend belangrijk om contact te hebben met hun vrienden en leeftijdsgenoten (dat was voor het smart phone-tijdperk trouwens ook al zo!) en daar kunnen ze hun telefoon goed voor gebruiken. Het is voor jongeren nou eenmaal belangrijk om met vrienden te kunnen communiceren en om erbij te horen.

meisje_smartphone_vakantieJe kunt je als ouder tegen het gebruik van smart phones verzetten, maar dat werkt vaak alleen maar averechts. Je kunt uiteraard wel een open gesprek met je kind aangaan en bespreken wat je kind wel/niet mag. Behandel je kind dan als een ‘partner in crime’ en ga samen op zoek naar een oplossing.

Bespreek bijv. welke vakantiefoto’s je op Facebook of Instagram plaatst (mag dat wel of niet in zwembroek of bikini?), mag je tijdens je vakantie posten dat je in een superhotel slaapt (waardoor iedereen weet dat je op dat moment niet thuis bent…) en hoe ga je – los van de vakantie – om met opmerkingen over de kleding of het uiterlijk van andere kinderen / jongeren (denk dan bijv. aan cyberpesten en onbeschoft taalgebruik). Vooral bij de jongere social media-gebruikers is het belangrijk dat je regelmatig samen naar de vriendenlijst kijkt, zodat je weet wie de posts van je kind kan lezen. Helaas hebben niet alle social media-gebruikers de juiste intenties (denk maar aan kinderlokkers, loverboys ed.)…

meisje_kijkt_op_smartphoneIn zo’n gesprek met je kind is het belangrijk om een goede balans te vinden tussen vertrouwen geven en ‘willen controleren’. Benader je kind vanuit interesse, net zoals je ook samen over zijn/haar activiteiten ‘in real life’ praat. Probeer de wereld van je kind zo goed mogelijk te begrijpen.

Afspraken, die je met je kind kunt maken, zijn bijv. ´geen smart phones aan tafel / tijdens het eten’ en ‘geen smart phones na bedtijd’. Die afspraken werken natuurlijk alleen als ze voor het hele gezin gelden, dus ook voor papa & mama. Je hebt in dezen echt een voorbeeldfunctie.

KORTOM: verbied het gebruik van smart phones (en social media) NIET, maar ga het gesprek aan en bepaal samen welke grenzen jouw gezin nodig heeft. Zorg dat jij als ouder ook een Facebook-, Twitter-, Instagram- en YouTube-account (etc) hebt, zodat je nóg beter weet wat je ermee kunt en welke gevaren of voor- en nadelen er aan zitten.

Wil je meer weten over dit onderwerp? Lees dan ook (één van) de volgende artikelen:
‘Hoe voed je je kind op met de nieuwe media? 10 praktische tips én meer!’
‘Beeldschermgebruik door kinderen (of: Hoe voorkom je dat een beeldscherm je nieuwe oppas wordt?)’
social_kids_slegers
Een interessant boek voor verdere verdieping over dit thema is ‘Social kids – Je kind op social media’ van Marlies Slegers. Misschien zelfs leuk om mee op vakantie te nemen!

Veel succes met deze tips en alvast een fijne vakantie!

Mvg, Joyce Akse
www.aksecoaching.nl | info@aksecoaching.nl

© 2015. Joyce Akse/Akse Coaching, alle rechten voorbehouden. Geschreven door Joyce Akse van Akse Coaching – Opvoedcoaching & Opvoedadvies.

logo_radio_l1_liveKlik hier om het L1 Radio-interview te beluisteren.

 

cropped-logo_akse_coaching_groot_nieuw.pngGa (terug) naar de website van  ‘Akse Coaching – Opvoedcoaching & Opvoedadvies’.