Omgaan met stress | 5 praktische tips om je stressgevoel aan te pakken.

moeder_werken_met_kinderenWe hebben allemaal wel eens een gevoel van stress: jijzelf, je partner, je familie, je vrienden. Iedereen herkent dat wel. En dat is helemaal niet erg. Stress hoort nou eenmaal bij het leven.
Dat geldt natuurlijk niet alleen voor volwassenen, maar ook voor kinderen. In dit artikel zal ik me vooral concentreren op de stress bij volwassenen, meer specifiek nog bij ouders.

⇒ In dit artikel leg ik je uit wat stress precies is, hoe het ontstaat, hoe je bij jezelf kunt merken of je wel / geen last hebt van stress en geef ik je praktische tips om je stressgevoelens te verminderen. Want dat kan!

Nu het Coronavirus rondwaart, kan dat extra stressgevoelens bij je oproepen. Dus dat je nu stress ervaart, is echt niet vreemd. Je hele leven – en het leven van iedereen om je heen – staat als het ware ‘op zijn kop’. Je normale ritme is verstoord. Je werkt nu misschien nog thuis (en dus niet in je normale werkomgeving) en je hebt er waarschijnlijk andere taken bij gekregen. Denk maar eens aan het helpen van je kinderen met hun schoolwerk. Verder verlopen je sociale contacten nu op een andere manier; niet meer door persoonlijk contact door bezoekjes over en weer, maar via beeldbellen of tekstberichtjes.Al met al gaat het om enorme veranderingen. Als je daar dan ook nog een eventuele dreiging bij ervaart (‘als ik maar niet ziek word’ of ‘als ik maar voldoende inkomen houd’), dan kan dat samengaan met stress. Je hebt (veel) minder controle over jouw eigen situatie en dat kan je een hopeloos of angstig gevoel geven.

⇒ Realiseer je dat het normaal is om juist nu stress te ervaren. Angst, bezorgdheid en onzekerheid over je gezondheid, je eigen (financiële) situatie of die van mensen in je omgeving is normaal en hoort erbij.

Uiteraard is het coronavirus, de maatregelen met alle bijbehorende veranderingen niet de enige reden om op dit moment stress te ervaren. Er zijn nog veel andere redenen of oorzaken, die bij jou stress kunnen opleveren. Je leest er hieronder meer over.

Wat is stress eigenlijk? 
vrouw_handen_voor_ogenEen beetje gestresst zijn of een beetje spanning voelen is trouwens helemaal niet erg. Sterker nog, dat is op bepaalde momenten heel normaal en juist positief. Veel mensen zijn bijv. gespannen als ze een presentatie moeten geven, wanneer ze een examen hebben of voordat ze op vakantie gaan. Je bent dan extra alert, je let goed op en je kunt snel reageren. Zodra de spannende situatie voorbij is, zakt het gespannen gevoel weer.

Soms kan het gestresste gevoel ook te veel worden of te lang duren. Bijvoorbeeld op momenten dat er te veel van je gevraagd wordt, als je problemen hebt (thuis of op je werk), als je je grote zorgen maakt of als je te weinig steun ervaart uit je omgeving. Zulke situaties geven extra spanning of geven gevoelens van stress, die langere tijd duren.

 


Een stressreactie is een normale reactie op buitengewone omstandigheden, zeker als het om onverwachte gebeurtenissen gaat, die ook nog eens ingrijpend zijn.


 


Welke factoren kunnen bij jou stress veroorzaken? 

man_zit_op_bed_handen_voor_ogenStress heeft invloed op je manier van denken, je emoties (gevoelens), je lichaam en je gedrag. Het is belangrijk om erop te letten of je stress ervaart, zodat je er iets aan kunt doen.

Er zijn heel wat factoren of situaties, die stress kunnen veroorzaken. Ik geef je er hier een kort overzicht van:

Onzekerheid: Je voelt je onzeker en/of je maakt je zorgen over je huidige situatie (bijv. over je gezondheid, de gezondheid van mensen in je omgeving, je werk, je contract, je financiële situatie).
Nare gebeurtenissen: Je maakt op dit moment iets naars mee of hebt dat in het verleden meegemaakt (zoals relatieproblemen, huiselijk geweld / mishandeling, een scheiding, overlijden, ongeluk, beroving, inbraak, aanranding).
Ziekte: Jij of één van je naasten is ziek.
Gebrek aan steun / hulp: Je ervaart weinig steun van anderen en/of je bent alleenstaande ouder.

Het is lastig te voorspellen welke factor of situatie voor jou het meest stressvol zal zijn. Iedereen reageert namelijk anders op deze specifieke factoren en situaties.

⇒ Herken je één of meerdere factoren, die bij jou op dit moment vooral stress opleveren?

 

 


Stress in je lichaam

Wat gebeurt er in je lichaam als je gestresst bent?
sympathisch_zeuwstelselAls je gestresst bent, nemen je hartslag, bloeddruk, ademhaling en spierspanning toe, je spijsvertering vertraagt en je pupillen worden wijder: je lichaam komt in een staat van paraatheid. Hierdoor kun je spannende situaties beter aan.

Het sympathisch zenuwstelsel zorgt bijna onmiddellijk voor de ‘vecht- of vluchtreactie’, die ons lichaam klaarstoomt voor actie. Onze spieren spannen zich aan en onze bloeddruk en hartslag gaan omhoog, waardoor je je hart voelt bonzen in je borstkas. De pupillen verwijden zich. Het bloed wordt onttrokken aan onze organen en naar de spieren gestuurd. De spijsvertering gaat op een laag pitje. We beginnen te zweten, zodat het lichaam na explosieve actie weer afkoelt. Het systeem is zo afgesteld dat het liever te vaak afgaat dan één keer te weinig. We schrikken dus liever tien keer van een tuinslang in het gras dan dat we één keer te laks reageren op een echte slang.

Wat gebeurt er in je hersenen als je gestresst bent?
– De HPA-as: 
hpa-asDe Hypothalamus-hypofyse-bijnier-as (Hypothalamic-Pituitary-Adrenal axis’ in het Engels)  speelt een belangrijke rol in de stressrespons. Het geeft een langzame respons op stress: het duurt ongeveer 30 minuten voordat cortisol in het bloed gemeten kan worden.
De HPA-as werkt als volgt: Na een stressvolle gebeurtenis scheidt de hypothalamus een hormoon (CRH) uit, dat er op zijn beurt voor zorgt dat de hypofyse een ander hormoon (ACTH of corticotropine) uitscheidt. Deze stof zorgt er vervolgens voor dat de bijnieren (o.a.) cortisol produceren. 

Hoewel cortisol als stresshormoon een slechte naam heeft, is het wel degelijk nuttig. Het laat de bloedsuikerspiegel stijgen en de stofwisseling een tandje bijzetten. Daardoor komt er meer energie vrij om met de stressvolle situatie om te gaan.

hersenen_limbisch_systeem– De hippocampus: 
De hippocampus is een hersengebied dat belangrijk is voor leren, onthouden en navigeren. Het functioneert normaalgesproken als een ‘uitknop’ voor de stressreactie. Het gebiedje merkt verhoogde cortisolspiegels op en schroeft de aanmaak van dat hormoon vervolgens terug. Chronische stress beschadigt de hippocampus echter, waardoor het cortisolniveau hoog blijft, waardoor de hippocampus nog meer beschadigt; een vicieuze cirkel, waardoor o.a. je geheugen slechter gaat functioneren.

– De amygdala: 
De amygdala is een hersengebied dat continu een oogje in het zeil houdt voor gevaar. Het is verantwoordelijk voor het sturen en verwerken van emoties en staat in verbinding met de hippocampus. Eén van de belangrijkste emoties, die de amygdala reguleert, is angst. De manier waarop we emoties en stress beleven in het dagelijks leven wordt hierin opgeslagen.

De hippocampus en amygdala maken deel uit van een belangrijk systeem dat emoties reguleert; het zg. ‘limbische systeem’. Dit systeem is bijzonder nuttig, omdat het ons in staat stelt om in noodsituaties adequaat te handelen. Het reageert niet alleen op levensbedreigende situaties, maar   ook op bedreigingen van meer psychische aard.


 

 

Langdurige stress
Als jouw gevoel van stress langere tijd aanhoudt, dan kan dat behoorlijke gevolgen hebben. Je lichaam geeft je als het ware ‘waarschuwingssignalen’, waardoor je kunt herkennen dt je last hebt van stress.Deze signalen kunnen erop wijzen dat je last hebt van stress:
vader_piekert_kinderen_op_bankDenken: je bent sneller afgeleid, je hebt moeite om je te concentreren, je bent vergeetachtig(er), je piekert veel.- Emoties: je kunt je moeilijk(er) ontspannen, je reageert sneller emotioneel (sneller prikkelbaar of geïrriteerd, boos of huilen), en/of je hebt gevoelens van somberheid en angst.- Lichaam: je voelt je vermoeid(er) of juist heel energiek; je hebt een gespannen gevoel; je voelt rusteloos; je zweet meer; je schrikt sneller; je hebt meer last van hoofdpijn, maagklachten, nek- of rugklachten; je eetlust is veranderd; je hebt moeite met slapen; je hebt minder weerstand (je bent sneller verkouden of grieperig); je hebt verhoogde spierspanning; en/of je hebt pijn op de borst en/of hartkloppingen.- Gedrag: je zondert je meer af, je hebt meer moeite om taken af te maken, je raakt vaker / sneller betrokken in ruzies of discussies, je kunt minder (of niet meer) genieten van de mooie dingen in je leven.

Stress is ongezond als het lang aanhoudt of hevig is en het je niet lukt om ervan te herstellen. Van chronische en hevige stress kun je psychisch en lichamelijk ziek worden.
Door stress gaan mensen ook vaak ongezonder leven: meer (of opnieuw starten met) roken, ongezonder eten, meer alcohol drinken of minder bewegen. Langdurige stress kan leiden tot een burn-out en verhoogt de kans op hart- en vaatziekten.
Stress & Opvoeden: Geen goede combinatie.

moeder_druk_in_huis_kinderenJe kunt je voorstellen dat ook opvoeden en gevoelens van stress niet goed samengaan. Als jij als ouder niet goed in vel zit, omdat je je langere tijd gestresst voelt, dan werkt dat door in jouw manier van opvoeden.

Een aantal voorbeelden: 
– Je bent sneller geïrriteerd, je kunt minder van je kind(eren) hebben en je reageert sneller boos, kwaad of gefrustreerd op je kind.
– Je hebt minder energie, waardoor je minder zin hebt om leuke activiteiten met je kind te ondernemen.
– Je piekert meer, waardoor het je minder goed lukt om met je volledige aandacht bij je kind te zijn.

Vandaar dat het niet alleen voor jezelf, maar ook voor je kind(eren) belangrijk is om je stressniveau te verbeteren.

Opvoeden zelf kan ook stress opleveren. Bijvoorbeeld als je het idee hebt dat je kind zich steeds maar vervelend of lastig gedraagt en je dat zelf niet kunt veranderen, als je het idee hebt dat je kind niet naar je luistert of jou niet serieus neemt, als je kind brutaal tegen je is of jou pijn doet (door te slaan of door kwetsende opmerkingen te maken), als je kind al langere tijd slecht eet en jij je zorgen maakt over zijn groei en ontwikkeling, als je kind al een tijdje slecht slaapt en dat niet alleen een wissel trekt op je kind zelf, maar ook op jou of andere leden van het gezin. En ga zo maar door.
Dit zijn overigens allemaal onderwerpen, die je goed met opvoedcoaching aan kunt pakken en die je binnen relatief korte tijd op kunt lossen. Deze ‘opvoedstress’ kun je gelukkig snel en makkelijk aanpakken. Je leest er hier meer over.

 

Vandaar dat het – zeker voor ouders – zo belangrijk is om goed om te gaan met jouw eigen stressgevoelens.

 

⇒ In dit artikel geef ik je 5 tips om beter om jouw huidige stressgevoelens aan te pakken en om ze te verminderen. Onderaan dit artikel vind je ook nog een mooie BONUSTIP. Hier komen ze.

 

(1) Zorg goed voor jezelf.
man_ligt_op_grond_ontspannenAls je veel gevoelens van stress ervaart, dan is het belangrijk om goed voor jezelf te zorgen. Zeker als ouder is dat erg belangrijk, want je weet: ‘als je goed voor jezelf zorgt, kun je ook beter voor anderen, voor je kinderen, zorgen’.

Om goed voor jezelf te zorgen is het belangrijk dat je voldoende slaapt, voldoende rust neemt, (extra) gezond eet, voldoende beweegt (dagelijks 30 min. actief bewegen) en voldoende momenten van ontspanning creëert.

Zoek een manier op die er voor zorgt dat jij ontspant. Dat is natuurlijk voor iedereen anders. Enkele mogelijkheden zijn: naar (rustige, ontspannende) muziek luisteren, een boek lezen, je hobby beoefenen, wandelen, sporten, douchen of rustig in bad liggen, puzzelen, de tijd nemen om rustig te koken etc.

Val je moeilijk in slaap (omdat je meer piekert of door je stressgevoelens) of slaap je zeer onrustig, lees dan voordat je gaat slapen een ontspannend boek of doe een rustige activiteit. Schakel ook voor het slapen op tijd af: lees vlak voordat je gaat slapen geen nieuwsberichten meer en drink dan het liefst geen alcohol en koffie. Juist op het gebied van slapen is regelmaat erg belangrijk: sta op vaste tijden op en ga op vaste tijden naar bed.

Voordelen voor je kind
Je kind heeft er daadwerkelijk baat bij als jij goed voor jezelf zorgt. Jij kunt daardoor namelijk met meer rust op je kind reageren, je kind meer onverdeelde aandacht geven en consequenter op je kind reageren. Neem dus ook jouw rust- en ontspanningsmomenten serieus en plan ze in. Niet alleen voor jezelf, maar ook voor het welbevinden van je kind.

 


joyce_grijs_aanjou_1

Maak je je zorgen over je kind (0-16 jaar) dat niet goed luistert, slaapt of eet? Of heb je een andere opvoedvraag, waar je graag een antwoord of oplossing voor wil?
Lees dan hier wat ik voor je kan doen om dat op te lossen.

Wil je eerst meer over mij en m’n bedrijf weten?
Lees dan hier meer over m’n achtergrond.


 

 

(2) Bedenk wat de oorzaak is van jouw stressgevoel én denk na over oplossingen.
vrouw_zit_rustig_op_bankUiteraard is het niet genoeg om de oorzaak van je stressgevoel te weten. De problemen lossen zich nou eenmaal niet vanzelf op. Vandaar dat het ook belangrijk is om na te denken over oplossingen en om daarmee aan de slag te gaan. Bedenk wat je allemaal zélf kunt doen om de stressvolle situatie op te lossen of op een andere manier aan te pakken.

Vraag jezelf gedurende de dag vaker af wat je op dat moment kunt doen om je leven op dat moment – hoe klein ook – voor jezelf te verbeteren en fijner te maken.

Verder is het belangrijk om de emoties of gevoelens van stress, die je voelt te benoemen en te erkennen. Je hebt er niks aan om ze weg te wuiven; sta er juist bij stil. Je kunt jezelf helpen door een troostende gedachte toe te voegen, zoals:
Het is okay om deze gevoelens te ervaren. Ik ben niet de enige. Veel mensen ervaren deze gevoelens op dit moment.
En vervolgens: ‘Ik doe wat ik kan in mijn leven, ik heb geen invloed op zaken waar ik geen controle op heb.
Bedenk dat ook heel nare emoties te verdragen zijn en weer over zullen gaan.

Uiteraard is (meer) roken en/of alcohol- / drugsgebruik géén goede manier om met je stressgevoelens om te gaan. Merk je dat je de neiging hebt om toch naar deze middelen te grijpen? Neem dan direct contact op met je huisarts of met een andere, vertrouwde professional.

EXTRA TIP: Schrijf aan het einde van de dag 3 dingen, situaties of momenten op waar je (oprecht) dankbaar voor bent, waar je blij van werd, wat lekker liep, waar je tevreden over was. Door op die manier naar je dag te kijken, merk je dat alle dagen – hoe moeilijk ze ook kunnen zijn – ook mooie, fijne en positieve momenten in zich hebben. Dat zal jou al na enkele dagen een beter gevoel over je leven van dit moment geven.

 

(3) Houd vast aan je dagelijkse routines, je regelmaat en je structuur. 
vrouw_man_gezond_eten

Er is op dit moment misschien best veel waar je voor je gevoel minder of geen grip op hebt. Kijk dan waar je nog wél grip op hebt; dat geldt o.a. voor je eigen structuur en je eigen handelingen. Dat kan vertrouwen geven in je huidige manier van leven en het geeft je hoop.

 

Vandaar dat het vasthouden aan je dagelijkse routines en gewoontes belangrijk voor je kunnen zijn. Denk dan aan opstaan op vaste tijden, eten op vaste momenten op de dag, je werktijden plannen, op een vast tijdstip naar bed gaan ed.

 

Maak een planning van hoe je dag er uit ziet en zorg voor afwisseling in je planning. Wissel je actieve momenten af met momenten van ontspanning.


Zorg dat er ook momenten tussen zitten, waarop je positieve aandacht kunt geven aan je kind(eren). Je kinderen hebben jou ook nodig en ze vinden het doorgaans geweldig om met jou samen te spelen of om samen iets te doen.
Wil je graag weten hoe je je kind meer positieve aandacht kunt geven? Lees dan m’n artikel ‘Voorkom ongewenst gedrag: Geef je kind positieve aandacht..

vrouw_man_kijken_op_telefoon_verschriktLet trouwens op dat je die afwisseling niet te veel zoekt in de social media. Het is heel verleidelijk om even je telefoon erbij te pakken op de momenten dat je rust neemt, maar juist dan zul je berichten over het coronavirus of andere (negatieve) nieuwsberichten tegenkomen. Als je merkt dat die berichten een negatief effect hebben op jouw stemming of je stressgevoel verhogen, dan is het beter om het lezen van die berichten te beperken. Uiteraard mag je zeker nog het nieuws volgen, maar beperk dat tot max. 1x per dag.

 

(4) Praat erover.
vriendinnen__hartje_zonnebloemenPraat over je situatie met iemand die je vertrouwt en met wie je goed kunt praten. Dat helpt jou om alles goed op een rijtje te zetten, om je zorgen te bespreken of om bepaalde gebeurtenissen beter te verwerken.

Heb je op dit moment niemand in je omgeving met wie je jouw gevoelens wilt/kunt delen?
Schrijf dan op waar je mee zit en waar je tegen aanloopt. Ook dat helpt je om je gedachtes op een rijtje te zetten. Je kunt dat in een dagboek doen en iedere dag op een vast moment de gevoelens van dat moment of die dag noteren.

Pieker je veel over jouw lastige situatie?
Geef jezelf dan 1x per dag de mogelijkheid om bijv. 15 minuten over de situatie na te denken. Stop er daarna mee en ga iets doen dat je fijn vindt.

Daarnaast is het goed om juist nu het contact met je vrienden te onderhouden en om gewoon even bij te kletsen. Je kunt daarvoor al heel makkelijk samen een afspraak maken om bijvoorbeeld even bij te kletsen tijdens beeldbellen. Stuur ook af en toe gewoon eens een appje met een kort berichtje of vraag hoe het met de ander gaat.

 


fb_opvoedcursus_stop_met_schreeuwenCursus ‘Stop met Schreeuwen’
In deze cursus voor ouders leer je hoe je binnen korte tijd minder gaat schreeuwen tegen je kind.

Je krijgt o.a. inzicht in / je leert:
– waarom je tegen je kind schreeuwt
– hoe je dat kunt verminderen
– hoe je kunt voorkómen dat je gaat schreeuwen
– hoe je op een andere manier met je kind kunt communiceren
– én nog veel meer…

Lees hier meer over m’n cursus ‘Stop met Schreeuwen’.


 

 

(5) Leer je kind hoe het met stress om kan gaan door het goede voorbeeld te geven.
vader_zoon_gesprek_op_bankJe kind merkt aan jou dat er iets anders is. Het zal alleen vaak niet begrijpen wat dat dan precies is. Probeer het je kind zo goed mogelijk uit te leggen, natuurlijk op een manier die past bij zijn leeftijd of ontwikkelingsniveau. Maak het probleem niet groter dan het is (maar voorkom dat je het bagatelliseert). Wees eerlijk en realistisch in je uitleg, die je je kind geeft. Je wil namelijk graag voorkomen dat je kind onnodig bang wordt en zich ook grote zorgen gaat maken.

Het helpt kinderen als je als ouder het goede voorbeeld geeft in moeilijke situaties. Laat zien dat je de lastige, spannende of stressvolle situatie met zelfvertrouwen en op een verstandige manier aangaat. Ook dat is belangrijk om aan je kind uit te leggen: zeg tegen je kind wat je allemaal doet om de stressvolle situatie zo goed mogelijk aan te pakken.

Maakt je kind zich ook wel eens zorgen, bijvoorbeeld over het coronavirus, of heeft het er regelmatig vragen over? Dan lees je in m’n artikel ‘Je kind en het coronavirus: Hoe praat je samen over alle veranderingen?‘ hoe je e.e.a. samen bespreekt.

 

BONUSTIP:
Heb je het idee dat iemand anders het op dit moment moeilijk heeft of veel stress ervaart?
vrouwen_praten_serieus_gesprekVraag er dan naar en geef aan dat je je zorgen over hem/haar maakt. Luister goed als de ander vertelt waar hij mee zit. Vraag wat hij nodig heeft of waar je mee kunt helpen. Vaak is luisteren al genoeg; soms is concrete hulp bijzonder welkom. Denk dan aan hulp bij een taak of klusje in huis, boodschappen halen, de kinderen een middagje opvangen, een maaltijd koken ed.

⇒ Heb jij op dit moment – in meer of mindere mate – last van stressgevoelens? Waar zou jij zelf het meest mee geholpen zijn?

 

Wil je graag reageren op dit artikel?
Dat mag! Zet jouw reactie dan onder dit bericht. Houd het wel constructief, liefst in de vorm van ‘Tips & Tops’. Dankjewel voor je medewerking!

 


tip_gezin

Wil jij meer OpvoedTips van Joyce lezen én ze als eerste in je mailbox ontvangen?
Dat kan! Helemaal gratis en vrijblijvend. Aanmelden is heel eenvoudig.

Cadeau: Als welkomstcadeau ontvang je meteen na je aanmelding het E-book ‘Nóg meer genieten van je kind – 5 x 5 OpvoedTips’.
Je leest er hier meer over.


 

 

joyce_rosegrijs_staand_cHeb je vragen over één van deze thema’s, wil je meer weten over het onderwerp of heb je een andere opvoedvraag?

Neem dan contact met me op.

Met vriendelijke groet,
Joyce Akse

 

 

Opvoedcoach & Psycholoog | http://www.aksecoaching.nl | info@aksecoaching.nl

© 2020. Joyce Akse / Akse Coaching, alle rechten voorbehouden.

 

Klik hier voor jouw dagelijkse portie OpvoedInspiratie op Facebook.

 

Gebruikte literatuur, websites ed. voor het schrijven van dit artikel:
– ‘Ik wil beter omgaan met stress’. Thuisdokter. Klik hier.
– ‘Wat doet stress met je lichaam en brein?’.  Psychologie Magazine. Klik hier.
– ‘Stress’. Psychologie Magazine. Klik hier.
– ‘Stress’. CJG Zuidplas. Klik hier.
– ‘Omgaan met stress door het Coronavirus (Covid-19)’. MUMC+. (Dit betreft een pdf-document. Selecteer en kopieer de titel naar uw browser om het document op te zoeken.)
– ‘Tips omgaan met stress door het coronavirus’. Gezond Idee. Gezond leven. MUMC+. Klik hier.
– ‘It is normal to feel sad, stressed, confused, scared or angry during a crisis.
Talking to people you trust can help. Contact your friends and family.’ Klik hier.
– ‘Piekeren: hippocampus, amygdala en prefrontale cortex’.  Mens en Samenleving. Klik hier.
– ‘Hypothalamus-hypofyse-bijnier-as’. Wikipedia. Klik hier.

Lees ook andere artikelen van Joyce met waardevolle OpvoedTips:
– ‘Hoe kom je deze Corona-tijd op een positieve manier door…? Speciaal voor ouders en opvoeders.
– ‘Als je kind teleurgesteld is… | 5 stappen om je kind te leren met teleurstellingen om te gaan.
– ‘Als je de balans kwijt raakt…’ | Hoe houd je alle ballen in de lucht zonder stress. [Interview met burn-outexpert drs. Agathe Hania-Akse]
– ‘Stop met schreeuwen! (Over: Hoe je in 5 stappen minder schreeuwt tegen je kind)‘.
– ‘Heb je het druk? Zet jezelf op je to do-lijstje.

Klik hier voor andere opvoedtips, bijv. over voeding, media, beweging ed.

© De foto van Joyce Akse is gemaakt door Ilona Tychon Fotografie.

 

logo_akse_coaching_groot_nieuwGa (terug) naar de website van ‘Akse Coaching – Opvoedcoaching & Opvoedadvies’.

‘Snoep, snoep en nog eens snoep’ – Hoe je een eind maakt aan het gezeur over snoep.

sint_snoep‘Mama, mag ik nog een snoepje? Alsjeblieft…???’ Je hoort deze vraag waarschijnlijk regelmatig voorbijkomen en dan vooral op momenten waarop je kind zich even verveelt of al honger begint te krijgen, meestal zo vlak voor het eten. En je kind kan er behoorlijk lang mee doorgaan… Hij blijft op zo’n moment maar zeuren. Om gek van te worden! En dan hebben we nu ook nog eens een periode in het jaar waarin het snoep bijna letterlijk voor het oprapen ligt…


We weten allemaal wel dat snoepen niet gezond is,
maar dat wil natuurlijk niet zeggen dat wij of onze kinderen nooit meer mogen snoepen. Af en toe een snoepje kan weinig kwaad, maar wat is ‘af en toe’ eigenlijk? En hoe komt het toch dat kinderen (en veel volwassenen) zo graag snoepen? En hoe leer je je kind af om over het snoepen (of over iets anders) te zeuren? Je leest het hieronder.

 


logo_radio_l1_liveJoyce gaf een interview op L1 Radio over dit thema.
De link naar dat interview vind je onderaan dit artikel.


 

Waarom is snoep eigenlijk zo lekker en zo aantrekkelijk?
meisje_met_bord_snoepDe zoete smaak van snoep is zacht in de mond en vaak gemakkelijker weg te eten dan eten met een bittere of zure smaak. De behoefte aan zoetigheid is normaal en natuurlijk; baby’s hebben die behoefte zelfs al. Voor ons lichaam is suiker ook nodig als energiebron. Het overschot dat we aan suikers binnenkrijgen, wordt als vet opgeslagen (Kerel, 2015).


Hoe vaak mag je kind eigenlijk snoepen?

Leer je kind aan dat het één snoepmoment per dag heeft. Op dát moment geef je je kind een beetje snoep, uiteraard in de mate die jij zelf verantwoord vindt. Dat betekent dus dat je kind gedurende de rest van de dag geen snoep meer krijgt, dus ook niet even een klein snoepje tussendoor. Realiseer je dat je je kind dus niet verbied om te snoepen; snoepen mag dus wel, maar alleen met mate.

Waarom één snoepmoment per dag?
sint6Uit Amerikaans onderzoek (2011) blijkt dat kinderen, die één keer per dag mogen snoepen na enige tijd een lagere BMI (Body Mass Index), een slankere taille en een lager gewicht hadden ten opzichte van kinderen, die niet één snoepmoment hadden. Uit dit onderzoek bleek ook dat kinderen, die meer snoep mochten pakken, ook daadwerkelijk meer snoep pakten dan kinderen, die dat niet zelf mochten bepalen (uit: Ouders van Nu).

Kinderen vinden het fijn als duidelijk is wat er van hen verwacht wordt en daar horen dan ook duidelijke afspraken (of grenzen) bij. De afspraak ‘je mag één keer per dag snoepen’ is voor alle kinderen een duidelijke afspraak. Ze zullen het er waarschijnlijk niet meteen mee eens zijn, maar als jij als ouder de afspraak goed volhoudt, dan zal je kind de afspraak na een tijdje gewoon accepteren.

sb10069929e-001Door deze afspraak leert een kind o.a. om zich beter te beheersen. Hij kan namelijk niet zo maar een snoepje pakken wanneer hij er zin in heeft. Hij zal moeten wachten tot het snoepmoment is aangebroken. De vaardigheid om je impulsen te kunnen beheersen, is ontzettend belangrijk voor kinderen; niet alleen om niet te veel te snoepen, maar ook voor de algemene ontwikkeling van je kind. Dat kun je dus al met zoiets eenvoudigs als snoepen trainen (Dewar, 2015).


Tijdens het snoepmoment geef je als ouder aan hoeveel snoep je kind mag eten.
Ook dat is een grens die jij als ouder aangeeft. Die grens kan per dag verschillen. Als je weet dat je na niet al te lange tijd weer gaat eten, dan zul je waarschijnlijk minder snoep geven dan wanneer dat nog even duurt. Voor je kind is dat lastig om in te schatten, dus het heeft jou daar echt voor nodig. Vandaar dat het goed is dat jij dat als ouder aangeeft. Je kind mag dus wel snoepen, maar met mate.
Bij kinderen, die niet gewend zijn om zich aan bepaalde grenzen of afspraken te houden, zie je dat ze zich op andere momenten (bijv. op bezoek) te buiten gaan aan snoep. Snoep is dan een onweerstaanbare ‘verboden vrucht’ geworden.

 


logo_groot_paars

Heb je een kleine of grote opvoedvraag, waar je graag een antwoord of oplossing voor wil? Neem dan contact met me op.

Wil je eerst meer over mij en m’n bedrijf weten?
Lees dan hier meer over m’n achtergrond.


kinderen_lachen_tanden_blootEen andere reden waarom je kind beter niet de hele dag door kan snoepen (of eten), is in verband met de gezondheid van zijn gebit. Iedere keer dat je eet of drinkt en dan vooral voeding of drank waar suiker in zit, krijgt je gebit een ‘zuuraanval’ (uit: folder van het Ivoren Kruis). Vandaar dat het goed is om het aantal keren dat je eet (incl. tussendoortjes en snoepjes) per dag te beperken.
Denk daarbij aan een maximum van 5-7 eetmomenten per dag en dat is dus inclusief alle tussendoortjes en snoepmomenten. 

Dat betekent dus dat je kind naast de drie hoofdmaaltijden (ontbijt, lunch, avondeten) slechts 2-4 keer iets tussendoor eet. Als je kind bij een hoofdmaaltijd niet voldoende eet, mag hij de ‘schade’ inhalen bij de volgende hoofdmaaltijd. Probeer te voorkómen dat je zijn honger inhaalt met een extra snoepje, koekje of een groter tussendoortje. Als je dat wel doet, zal je kind bij het volgende eetmoment minder honger hebben en daardoor minder eten. En je wil natuurlijk toch het liefst dt zij juist bij de hoofdmaatlijden een goede hoeveelheid eten.

 


fb_cursus_eetmetplezier_algemeenCursus ‘Eet met Plezier’
Joyce organiseert regelmatig de cursus ‘Eet met Plezier’. Deze is speciaal voor ouders van kinderen tussen 1-12 jaar. In deze cursus leer je met een heel praktische aanpak hoe je je kind leert om gezond, gevarieerd en genoeg te laten eten.
Kijk hier of de cursus ‘Eet met Plezier’ binnenkort weer georganiseerd wordt. 


 


sint_tussendoortje_fruitUiteraard is het goed om je kind iedere dag voldoende gezonde voeding aan te bieden.
Via het Voedingscentrum lees je wat gezonde tussendoortjes zijn en welke hoeveelheden kinderen dagelijks (bij benadering) binnen zouden moeten krijgen.


Nu je weet dat je kind op een dag best een keer mag snoepen, kan het in praktijk nog best lastig zijn om je kind daar ook aan te houden.
Als je kind namelijk nu gewend is om vaker per dag te mogen snoepen, dan zal hij de komende tijd waarschijnlijk vaker gaan vragen om toch dat extra snoepje te mogen. Dat kun je als ouder ervaren als ‘zeuren’ en dat kan behoorlijk vervelend zijn. Ik krijg dan ook regelmatig de vraag van ouders hoe ze met het zeuren van hun kind kunnen omgaan en hoe ze het hun kind kunnen afleren. Dat leg ik je hieronder in het kort uit.

Hoe leer je je kind af om te blijven zeuren om extra snoep?
jongen_huilt_snoepAls je kind kort na een eetmoment aan jou vraagt of hij een snoepje mag (en het is niet dat ene snoepmoment van de dag), dan geef je duidelijk aan dat hij geen snoepje krijgt en dat hij moet wachten tot het tussendoortje ’s middags.
Ik ga er hierbij van uit dat je je kind ’s middags (rond een uur of 3 of kort na schooltijd) een tussendoortje geeft en dat hij dan evt. wat snoep mag. 

Als je kind het jou daarna nog eens vraagt, kun je je antwoord op een rustige manier herhalen. Als je kind vervolgens door blijft vragen, zeg je op een rustige manier het volgende tegen je kind:

‘Je hebt nu 3x aan me gevraagd of je een snoepje mag en mijn antwoord is steeds hetzelfde geweest. Ook als je het nog een keer aan me vraagt, blijft mijn antwoord hetzelfde. Je mag nu dus geen snoepje, maar wel vanmiddag bij het tussendoortje. Je kunt nu even wat anders gaan doen. Wat zou je willen gaan doen?’


In jouw reactie op je kind is het belangrijk dat je rustig blijft en duidelijk bent. Je gaat naar je kind toe en je maakt contact. Je wil namelijk zeker weten dat je kind je hoort. Ga daarom bijv. door je knieën om op ooghoogte met je kind te kunnen praten of zorg dat je op een andere vriendelijke manier zijn aandacht hebt.

 


fb_gratis_ebooksGratis e-books over Positief Opvoeden
Joyce heeft een aantal e-books geschreven over positief opvoeden, waarin je uitgebreid informatie krijgt over één specifiek opvoedthema. Deze e-books kun je gratis bestellen.
Denk bijv. aan thema’s als ‘Stop met schreeuwen’ of ‘Eerlijk over opvoeden’. Joyce biedt ook andere opvoedproducten gratis aan.
Meer weten? Neem dan hier een kijkje.


 

Vervolgens doorloop je in je reactie in het kort deze 4 stappen:
moeder_praat_met_zoon(1) Je herhaalt wat je kind je gevraagd heeft. Daardoor weet je kind dat je zijn vraag gehoord hebt.
(2) Je herhaalt je eigen reactie nog eens, die ook nu nog steeds hetzelfde is. Je reageert dus consequent op de vraag van je kind.
(3) Je geeft aan wanneer je kind wél een snoepje mag (namelijk tijdens dat ene snoepmoment ’s middags).
(4) Je probeert je kind op andere gedachten te brengen. Je blijft dus niet hangen in het wel/geen snoepje geven, maar je brengt je kind op andere gedachten door hem na te laten denken over wat hij nu kan gaan doen.

Als je deze aanpak hebt gevolgd, ben je heel duidelijk geweest en weet je ook dat je kind je gehoord heeft. Je hoeft nu dus niet meer op dit onderwerp te reageren, ook niet als je kind door blijft zeuren of je kind het er echt niet mee eens is. Uiteraard reageer je wel positief op je kind als het op een leuke manier met iets gaat spelen of iets anders gaat doen.

 

Goed om te weten: 
vader_praat_met_zoon(1) Het gaat in deze situatie natuurlijk om het maken van duidelijke afspraken met je kind én dat je je aan die afspraken houdt. Zodra je een afspraak met je kind maakt, verwacht je kind ook dat je je daaraan houdt. Uiteraard zal hij het niet meteen eens zijn met de afspraak en zal hij proberen om je op andere gedachten te brengen (bijv. door te blijven zeuren). Maar als jij door deze aanpak aan je kind laat merken dat hij echt niet dat extra snoepje krijgt, dan zal je kind dat langzaam maar zeker gaan accepteren én na verloop van tijd minder lang doorzeuren.

(2) Dit is een aanpak, die niet van vandaag op morgen werkt, maar waarvan je wel – bij het consequent volhouden ervan – na 2-3 weken de vruchten plukt.

(3) Realiseer je ook dat als je van jezelf weet dat je je niet aan een dergelijke afspraak kunt houden, je dan beter meteen het snoepje kunt geven. Bedenk dus van te voren goed wat je standpunt is en houd dat vervolgens goed vol.


BONUSTIP 

sint_snoeppotMet alle feestdagen aan het eind van het jaar – denk aan Sint Maarten, Sinterklaas én kerst – is het goed om met je kind vóóraf af te spreken wat er met het snoep gebeurt dat je kind krijgt. Je kunt bijvoorbeeld een mooie snoeppot thuis neerzetten, waar alle snoep in gaat dat je kind heeft gekregen. Daar kan je kind tijdens het snoepmoment van de dag dan iets uit kiezen. Hierdoor voorkom je dat je kind alle snoep in één keer opeet en kan je kind ook in de dagen erna nog van dat snoep genieten.

Als je het lastig vindt om je kind het snoep weg te nemen dat hij net van Sinterklaas of zijn Pieten heeft gekregen, dan kun je uiteraard ook met je kind een andere afspraak maken. Denk dan aan een afspraak als: ‘dit is het snoepmoment van de dag’. Je kind kan dan meteen lekker genieten van het snoep dat hij heeft gekregen, maar krijgt dan thuis of later op de dag geen snoep meer.

Het is belangrijk om alle afspraken, die je met je kind over het snoepen maakt, vooraf met je kind te maken. Je kind weet dan beter waar het aan toe is en wat het kan verwachten. Het staat of valt dus met duidelijkheid; zorg er verder voor dat de afspraken eerlijk, realistisch en uitvoerbaar zijn. Als je kind vooraf goed weet wat de afspraak is én jij houdt je vervolgens goed aan die afspraak, dan zorgt dat voor veel meer rust en duidelijkheid omtrent de snoepmomenten.

 


Wil jij ook Joyce’ waardevolle opvoedtips ontvangen? tip_gezinHelemaal gratis en vrijblijvend. Klik dan hier.

Cadeau: Kort na je aanmelding van het e-zine ontvang je Joyce’ E-book ‘Nóg meer genieten van je kind – 5 x 5 OpvoedTips’ als cadeau. Dat is dus ook helemaal gratis en vrijblijvend. Je leest er hier meer over.


Wil je reageren op dit artikel?
Ga dan naar m’n Facebook-pagina en laat daar een bericht achter. Uiteraard mag je jouw vragen of opmerkingen ook onder dit artikel plaatsen.
Ik hoop van harte dat je thuis op een goede manier met deze informatie aan de slag kunt gaan.
Heb je hier vragen over, wil je meer weten over dit thema of heb je een andere opvoedvraag? Neem dan contact met me op. Je vindt m’n contactgegevens hieronder.
Ik wens je heel veel succes met deze tips en vergeet niet om ook nog te genieten van al dat lekkere snoep!
joyce_rosegrijs_staand_c

Met vriendelijke groet,
Joyce Akse

 

 

 

http://www.aksecoaching.nl | info@aksecoaching.nl
© 2015-2018. Joyce Akse/Akse Coaching, alle rechten voorbehouden.

logo_akse_coaching_klein_nieuw

Ga (terug) naar de website van Akse Coaching: http://www.aksecoaching.nl.

 


logo_radio_l1_live
Joyce gaf een interview op L1 Radio over dit thema.
Beluister het interview via deze link.


 

Lees verder over gerelateerde thema’s:
– ‘Hoe houd je het Sinterklaasfeest leuk, voor je kind én voor jezelf?’ Klik hier.
– ‘Ik huil, dus ik snoep. 5 tips om te voorkómen dat je kind een emotie-eter wordt.’ Klik hier.
– ‘Aan tafel! Hoe moedig je je kind aan om gezond, gevoeg en gevarieerd te eten?’ Klik hier.
– ‘Zit nou toch NIET stil! – Over: Hoe je je kind stimuleert om meer te bewegen.’. Klik hier.
Klik hier voor m’n andere waardevolle opvoedtips. 

 

Joyce gebruikte o.a. de volgende referenties voor dit artikel:
– Dewar, G. (2011-2015). Teaching self-control: Evidence-based tips. Parenting Science. Klik hier.
– ‘Eten, drinken en een gezond gebit’. Folder van het Ivoren Kruis (2005). Klik hier.
– ‘Gezond eten en drinken voor kinderen (4-13 jaar)’. Website Voedingscentrum. Klik hier.
– Kerel (2015). ‘Waarom houden we van eten?’. Artikel op InfoNu. Klik hier.
– ‘Ouders, laat snoepen een uitzondering zijn’. Website Gezondheid & Co. Klik hier.
– ‘Wel of niet snoepen’, website Ouders van Nu. Klik hier.
– ‘Snoepen’, website TandartsPlein. Klik hier.
– ‘Heeft mijn kind overgewicht?’. Website Ouders van Nu. Klik hier.


Let op: in het artikel op de site van Ouders van Nu wordt het Amerikaanse onderzoek uit 2011 aangehaald. Helaas heb ik op basis van dat artikel niet kunnen achterhalen om welk onderzoek het precies gaat en moet ik uitgaan van een juiste interpretatie en weergave van de gegevens op de website van ‘Ouders van Nu’.