10 basistips om je kind of tiener beter te laten eten (incl. praktische tips).

jongen_wil_niet_eten_spaghettiAlle kinderen hebben wel eens geen zin om te eten, jouw kind vast ook. En er zijn altijd wel dingen die je kind eet, dus dat is niet meteen een reden om je grote zorgen te maken.

Je ziet wel duidelijke verschillen tussen kinderen: het ene kind eet bijvoorbeeld gezonder, gevarieerder of meer dan het andere. Dat is niet erg, zo lang je kind maar goed groeit, zich goed ontwikkelt en jij je er geen zorgen om maakt. Zodra je kind niet goed groeit, zich niet goed ontwikkelt of jij je er wel zorgen over maakt, dan zorgt dat voor spanningen aan tafel. En die spanningen komen het eten van je kind helaas niet ten goede.

Om ervoor te zorgen dat de kans groter wordt dat je kind beter eet, heb ik 10 basistips voor je op een rijtje gezet. Als je die basistips thuis toepast, dan merk je dat de sfeer aan tafel gezelliger wordt én dat je kind beter gaat eten.

⇒ In dit artikel lees je dan ook mijn 10 basistips, die er samen voor zullen zorgen dat je kind beter gaat eten.

 

LET OP: Deze basistips zijn niet alleen van toepassing op kinderen, die moeilijk of slecht eten, maar zorgen in het algemeen voor een positieve eetopvoeding van kinderen. Ze zijn ook geschikt bij een vegetarische eetopvoeding of als je kind volgens een bepaald dieet moet eten.

(1) Zorg voor vaste eetmomenten. 
gezin_samen_aan_tafel2Het is belangrijk om door de dag vaste momenten te hebben waarop jullie eten. Begin met een ontbijt, neem dan een tussendoortje*, dan volgt de lunch, dan kun je weer een tussendoortje pakken en vervolgens sluit je de dag (op eetgebied) af met de avondmaaltijd.
*: Bij voorkeur een stuk fruit of rauwe groente. Beperkt snoepjes en koekjes tot een ‘soepmoment’ per dag (bijv. tijdens het tussendoortje ’s middags).

Door een vast ritme aan te houden, zorg je ervoor dat je kind regelmatig eet; het eet dus niet de hele dag door of meteen op het moment dat het een beetje trek krijgt of honger heeft. Nee, je kind eet op de momenten waarop je dat als ouder aangeeft.

Hierbij hoort ook dat je de momenten waarop je kind (te) weinig eet, niet gaat inhalen. Bij het volgende eetmoment mag je kind natuurlijk weer gewoon eten, maar niet tussen de aangegeven eetmomenten door.

TIP: Als je merkt dat je kind bij het avondeten nog maar weinig trek / honger heeft, dan heeft je kind door de dag waarschijnlijk al genoeg of misschien zelfs te veel gegeten. Let dan op de portiegroottes van de eetmomenten, die vóór het lastige eetmoment komen. Maak die porties evt. wat kleiner.

(2) Voorkom dat je kind te veel drinkt.

Glass Of WaterVoldoende drinken is belangrijk, ook voor je kind. Maar, als je kind te veel drinkt, dan gaat dat ten koste van zijn eetlust. Dus: als je kind voor het eten te veel drinkt, dan heeft hij minder honger. Zeker als je kind dan ook nog eens graag drankjes met suiker drinkt, want die zorgen voor een groter verzadigd gevoel.

Dit heeft je kind dagelijks nodig aan drinken (volgens het Voedingscentrum)
– Kind van 4-8 jaar: dagelijks 1 tot 1,5 liter drinken (waarvan 300 ml zuivel).
– Kind van 9-12 jaar: dagelijks 1 tot 1,5 liter drinken (waarvan 450 ml zuivel).

Praktische handvaten: 
(A) Wil je de komende tijd goed in de gaten houden of je kind voldoende drinkt? Zet dan ’s ochtends een karaf met water op het aanrecht met de totale hoeveelheid drinken dat je kind officieel nodig heeft. Als de karaf aan het eind van de dag leeg is, dan heeft je kind (bij benadering) voldoende gedronken.

(B) Probeer er zoveel mogelijk voor te zorgen dat je kind tijdens de maaltijden of tussendoortjes gaat drinken (maar ook dan weer niet te veel). Uiteraard zijn er altijd uitzonderingen: bij warm weer of grote lichamelijke inspanning mag je kind natuurlijk meer of vaker tussendoor drinken.

(C) Laat je kind vooral water, (afgekoelde) thee of zuivel drinken. Dat zijn allemaal drankjes zonder (of met een beperkte hoeveelheid) suiker. Dit zijn doorgaans de beste dorstlessers.

(D) Wanneer je het idee hebt dat je kind te veel drinkt of door het drinken te weinig eet, dan kun je het drinken van je kind op het aanrecht laten staan. Daardoor heeft je kind zijn beker niet steeds bij zich en moet hij meer moeite doen om te gaan drinken. Ga op zoek naar een goede balans, zodat je kind voldoende drinkt, maar niet onnodig veel.

 

(3) Eet als gezin zoveel mogelijk samen aan tafel.
gezin_samen_aan_tafelDeze tip ken je waarschijnlijk wel: zorg ervoor dat je als gezin zoveel mogelijk samen aan tafel eet. Alleen is dat vaak helemaal niet haalbaar. Vandaar dat ouders vaak denken: dat gaat ons toch niet lukken, dus laat maar…

Uiteraard is het niet realistisch om te verwachten dat je vanaf nu bij alle maaltijden met het hele gezin aan tafel moet gaan zitten. Als jij (of je partner) overdag werkt, als jullie onregelmatige werktijden hebben of als je (oudere) kind lid is van een muziek- / sportvereniging, dan is het gewoonweg onmogelijk om iedere dag samen aan tafel te zitten. Dat lukt eenvoudigweg niet.

⇒ Als dat bij jullie ook het geval is, zoals bij zoveel gezinnen, dan zit er niks anders op dan om met iedereen, die wel thuis is rond etenstijd, samen te eten.

Het voordeel van ‘samen aan tafel eten’ is dat je op die manier beter de rust kunt bewaren. Als je tijdens het eten namelijk een gevoel van onrust of stress ervaart, dan vermindert je eetlust. Dus ook onrust en stress zijn niet bevorderlijk voor een gezonde eetopvoeding.

TIP: Hebben jullie als gezin een heel druk schema, waardoor jullie bijna nooit samen aan tafel kunnen eten? Ga dan op zoek naar eetmomenten, waarop jullie wél allemaal samen aan tafel kunnen zitten. Spreek af dat er op die momenten niks anders gepland wordt dan jullie eetmoment, zodat jullie er samen voor zorgen dat jullie toch een paar keer per week als gezin samen kunnen eten.

 

(4) Laat alle afleidingen aan tafel achterwege.
kind_huilt_aan_tafel_tabletWat doorgaans dus wel haalbaar is, is om aan tafel te gaan zitten tijdens het eten. Als je de tv aan hebt staan, als je steeds op je telefoon kijkt of als er speelgoed op tafel ligt, dan zorgt dat voor afleiding. En afleiding zorgt er weer voor dat je niet merkt hoeveel je precies eet. Je eet dan meer op de ‘automatische piloot’ en je staat niet stil bij je ‘hongergevoel’.

Vooral kinderen moeten leren om op hun hongergevoel af te gaan om zelf te leren beoordelen of ze nog wat willen eten of dat ze al genoeg hebben gehad. Dat leren ze het beste als ze hun aandacht bij het eten kunnen houden en ze dus niet door allerlei zaken afgeleid worden.

Concreet betekent dat dat je tijdens het eten de tv uitzet en alle apparaten (incl. telefoons) en speelgoed van tafel gaan. Alleen op die manier heb je aandacht voor het eten.

Bijkomend voordeel is ook nog eens dat je op die manier meer aandacht hebt voor elkaar en op die manier samen een gesprek kunt voeren. Want dat is wat je – naast dat iedereen lekker eet – het liefste zou willen bewerkstelligen. Toch…?

 


joyce_grijs_aanjou_1

Maak je je zorgen over je kind (0-16 jaar) dat niet goed luistert, slaapt of eet? Of heb je een andere opvoedvraag, waar je graag een antwoord of oplossing voor wil?
Lees dan hier wat ik voor je kan doen om dat op te lossen.

Wil je eerst meer over mij en m’n bedrijf weten?
Lees dan hier meer over m’n achtergrond.


 

(5) Wennen aan (nieuw) eten kost tijd.

groente_fruit_appelvorm.jpgWist je al dat het soms tot wel 10-15 keer aanbieden kan duren voordat je kind een ingrediënt of gerecht leert waarderen? Dat betekent in de praktijk dat – stel je maakt dat gerecht, dat je kind nu niet lekker vindt, 1x per week – het 10-15 weken duurt voordat je kind het zonder mopperen gaat eten.

Je hebt als ouder dus echt een lange adem nodig om je kind iets nieuws te leren eten of om je kind iets te laten eten wat het nu niet wil eten. Bij sommige ingrediënten of gerechten kan het wat langer duren, bij andere duurt het juist minder lang. In het laatste geval gaat het meestal om zoete of vette voeding.

Kortom: om ervoor te zorgen dat je kind leert om nieuwe ingrediënten of gerechten te eten, blijf je dat gerecht of dat ingrediënt met regelmaat aanbieden. Laat je kind dan ook iedere keer een hapje proeven. Als je de gerechten of ingrediënten, die je kind nu niet lekker vindt, helemaal niet meer aanbiedt en je kind er dus geen hapje van laat eten, dan zal je kind ook niet leren om het toch te eten.

 

(6) Kook voor iedereen hetzelfde. 
aardappel_groente_vlees_op_bord_ei.pngIk hoor vaker van ouders dat het klaarmaken van de warme maaltijd zo veel tijd kost. Niet omdat ze dan één gerecht klaarmaken voor hun gezin, maar omdat ze meerdere dingen klaarmaken, zodat iedereen aan tafel wat kan eten.

Bijvoorbeeld:
Ze maken voor een deel van het gezin een gerecht dat bestaat uit aardappelen, groente, vlees. Maar omdat dochter dat vlees niet lekker vindt, maken ze ook nog een stukje ander vlees klaar. En omdat zoon liever geen gekookte aardappelen eet, maar wel gebakken aardappeltjes, worden er ook nog een paar aardappels gebakken. En omdat papa liever geen bloemkool eet, wordt er ook nog een pan met worteltjes klaargemaakt.

Je begrijpt wel dat je dat als ouder niet alleen enorm veel energie kort om het klaar te maken, maar het zorgt er ook voor dat niemand, die aan tafel zit, leert om met de pot mee te eten. Er wordt met iedereen rekening gehouden. En ik snap heel goed dat je als ouder rekening wilt houden met iedereen, dat je dat met de beste bedoelingen doet, maar het is toch belangrijk om voor iedereen aan tafel hetzelfde klaar te maken. Want alleen op die manier geef je je kind te proeven van iets wat hij nu nog eet en leer je iedereen aan tafel te eten ‘wat de pot schaft’. 

(7) Dwing je kind niet om te eten.
Young Hispanic Family Enjoying Meal At HomeSoms kan een maaltijd zo frustrerend zijn: je wil als ouder zo graag dat je kind een hap proeft van wat je hebt klaargemaakt. Je weet dat het goed en veilig is klaargemaakt en dat er eigenlijk geen reden is om het niet te eten. Toch protesteert je kind en wil je kind het niet. Dat kan voor een groot gevoel van frustratie, boosheid of misschien wel woede zorgen.

Je bent dan misschien wel geneigd om je kind steeds aan te moedigen om een hapje te nemen, om je kind bij de les te houden en steeds op het eten te wijzen. Op een gegeven moment ga je je kind misschien zelfs de hapjes maar weer voeren, terwijl je weet dat je kind het gewoon zelf kan.

Je probeert je kind te stimuleren om toch nog wat te eten. Alleen wordt dat stimuleren al heel snel ‘dwingen’. De grens tussen stimuleren en dwingen is nou eenmaal heel dun. En dwingen werkt helaas averechts. Het kan een negatieve associatie met eten opleveren. Vandaar dat het belangrijk is om het dwingen tijdens het eten ten allen tijde te voorkomen.

In mijn opvoedcoaching zie ik het vaak gebeuren: hoe meer ouders hun kind dwingen om toch nog wat te eten, hoe meer het kind zijn hakken in het zand zet en weigert om nog wat te eten. Als ouder raak je nog meer gefrustreerd en in je achterhoofd blijf je maar steeds horen ‘ze heeft nog niet genoeg gehad’ of ‘hier kan hij toch niet goed op groeien’. En je probeert het nog een keer; wat directiever deze keer. Maar hoe meer jij aandringt, hoe meer je kind protesteert. Jullie zijn in een vicieuze spiraal terechtgekomen…

TIP: Om te voorkomen dat je je kind gaat dwingen om te eten, is het belangrijk om je kind max. 3x per maaltijd aan te moedigen om nog een hapje te eten.

 


GRATIS Online cursus ‘Stop de Strijd aan Tafel’
fb_cursus_stop_de_strijd_aan_tafelIn deze waardevolle online cursus leer ik je in 3 lessen hoe je er als ouder zelf voor zorgt dat je kind gezond, gevarieerd en genoeg leert eten.
Want dat kan echt!
In die 3 lessen leer ik je aan de hand van 10 belangrijke ingrediënten én 15 praktische tips hoe je de strijd aan tafel stopt én hoe je je kind beter laat eten.
Alle tips kun je direct thuis toepassen.
Deze cursus bestaat uit ruim 40 minuten aan videomateriaal; enorm waardevol dus!

⇒ Vraag deze online cursus eenvoudig aan door een mailtje te sturen naar info@aksecoaching. Zet dan ‘Online cursus Stop de Strijd aan Tafel’ in de onderwerpregel. Helemaal GRATIS!


(8) Laat je kind dagelijks voldoende bewegen.
kinderen_buiten_spelen_vliegtuigjeAls je kind actief is, veel lichaamsbeweging heeft en lekker veel buiten speelt, dan is de kans veel groter dat je kind een goede eetlust heeft dan wanneer het een lekker luie dag heeft gehad. Dus voldoende beweging wekt de eetlust op.

TIP: Als je kind nu niet goed of genoeg eet, dan is het goed om de lichaamsbeweging van je kind te vergroten. Denk dan aan minstens een uur van matig inspannende activiteit per dag.

(9) Laat je kind voldoende slapen.
meisje_slaapt_op_knuffelDe relatie tussen eten en slapen wordt in het dagelijks leven vaak weinig gelegd, toch is die duidelijk aanwezig. We weten namelijk dat kinderen, die (te) weinig slapen, meer kans hebben op overgewicht. Te weinig slaap leidt namelijk tot een toenemend hongergevoel.

Door slaaptekort raken hormonen uit balans, waardoor je kind minder duidelijk voelt wanneer hij verzadigd is en wanneer hij honger heeft. Daarnaast heeft je kind meer eetmomenten op een dag als hij minder slaapt, omdat de dag dan eenvoudigweg langer duurt.

TIP: Zorg ervoor dat je kind voldoende slaapt, zodat hij beter aanvoelt wanneer hij verzadigd is en wanneer nog niet.
Is je kind geen goede slaper? Lees dan hier wat je daaraan kunt doen.

(10) Focus op wat er goed gaat aan tafel.
gezin_aan_tafel_tienersAls je kind op dit moment niet goed eet, dan merk je al snel dat dat negatieve gevolgen heeft voor de sfeer en gezelligheid aan tafel. Hoe meer jij bezig bent met het slechte eten van één van je kinderen, hoe groter de kans is dat jij gefrustreerd, boos of kwaad wordt. En jouw negatieve reactie op je kind komt ook de band met je kind niet ten goede.

TIP: Neem een ondersteunende en stimulerende houding aan en focus op wat er goed gaat. Ook je kind dat nu slecht eet, doet dingen aan tafel die wel goed of prettig zijn. Benoem dat, heel concreet en specifiek. Dit geeft je kind zelfvertrouwen en zorgt ervoor dat de sfeer aan tafel goed blijft.

 

Ook jouw kind kan beter gaan eten!
moeder_dochter_samen_bakkenAls je aan deze 10 basisvoorwaarden hebt voldaan, dan ben ik ervan overtuigd dat je kind beter gaat eten. Uiteraard werken deze voorwaarden niet van vandaag op morgen en is het belangrijk dat je er de komende weken 2-3 consequent mee aan de slag gaat.

 

Merk je daarna nog geen of onvoldoende verbetering in het eetgedrag van je kind?
Neem dan contact met me op, zodat we samen kunnen gaan kijken hoe we je kind beter gaan leren eten. Naast deze basisvoorwaarden, die je hierboven las, zijn er veel mogelijkheden om je kind beter te leren eten, minder te laten zeuren over het eten, vaker te laten proeven etc. Zeker als je merkt dat jij en/of andere gezinsleden ook last hebben van de negatieve sfeer aan tafel of het slechte eetgedrag van je kind is het belangrijk om nu actie te ondernemen. Wacht dan ook niet langer en neem contact met me op.

⇒ Jij wilt toch ook dat je kind gezond, gevarieerd en genoeg leert eten?
Onderneem daarom nu actie, in het belang van je kind.

 

Wil je graag reageren op dit artikel?
Dat mag! Zet jouw reactie dan onder dit bericht. Houd het wel constructief, liefst in de vorm van ‘Tips & Tops’. Dankjewel voor je medewerking!

 


tip_gezin

Wil jij meer OpvoedTips van Joyce lezen én ze als eerste in je mailbox ontvangen?
Dat kan! Helemaal gratis en vrijblijvend. Aanmelden is heel eenvoudig.

Cadeau: Als welkomstcadeau ontvang je meteen na je aanmelding het E-book ‘Nóg meer genieten van je kind – 5 x 5 OpvoedTips’.
Je leest er hier meer over.


 

 

joyce_rosegrijs_staand_cHeb je vragen over één van deze thema’s, wil je meer weten over het onderwerp of heb je een andere opvoedvraag?

Neem dan contact met me op.

Met vriendelijke groet,
Joyce Akse

 

 

Opvoedcoach & Psycholoog | http://www.aksecoaching.nl | info@aksecoaching.nl

© 2020. Joyce Akse / Akse Coaching, alle rechten voorbehouden.

 

Klik hier voor jouw dagelijkse portie OpvoedInspiratie op Facebook.

 

Gebruikte literatuur, websites ed. voor het schrijven van dit artikel: 
– ‘Wat geef ik mijn kind te drinken? (4-13 jaar)’. Voedingscentrum. Klik hier.
– ‘Richtlijn: Voeding en eetgedrag (2013, aanpassing 2017)‘. Nederlands Centrum Jeugdgezondheid. Klik hier.

Lees ook andere artikelen van Joyce met waardevolle OpvoedTips:
– ‘Vind ik niet lekker!‘ (Over jouw rol aan tafel en hoe jij er voor kunt zorgen dat je kind beter eet.).
– ‘Mijn kind eet zo slecht. Moet ik me zorgen maken?‘ [Interview met eetexpert drs. Eline de Haan].
– ‘Help, mijn kind is een lastige eter! Wat nu?‘ | 5 do’s & don’ts  (Interview op L1 Radio).
– ‘Is het erg als kinderen niet buiten spelen?‘ (Interview op L1 Radio)
– ‘Laat dat nou! | 5 opvoedvalkuilen waar we allemaal intrappen én waardoor opvoeden onbedoeld lastiger wordt‘.
Klik hier voor andere opvoedtips, bijv. over voeding, media, beweging ed.

© De foto van Joyce Akse is gemaakt door Ilona Tychon Fotografie.

 

logo_akse_coaching_groot_nieuwGa (terug) naar de website van ‘Akse Coaching – Opvoedcoaching & Opvoedadvies’.

‘Vind ik niet lekker!’ (Over jouw rol aan tafel en hoe jij er voor kunt zorgen dat je kind beter eet.)

We'd rather go on a hunger strikeJe hebt net een hele tijd in de keuken gestaan om voor je gezin een lekkere maaltijd klaar te maken. Je roept ‘we kunnen eten’ en na een tijdje zit iedereen aan tafel. Zodra je de deksels van de eerste pan af haalt, hoor je het je kinderen alweer zeggen: ‘Getver, dat vind ik niet lekker. Dat ga ik echt niet eten!’.


schijf_van_5_voor_kinderenJe hebt het gevoel dat er maar weinig is dat je kinderen lekker vinden.
De ‘p- gerechten’ (pasta, patat, poffertjes, pannenkoeken en pizza) gaan er meestal wel in, vlees ook wel, maar zodra het ook maar iets weg heeft van aardappels of – en dat is vaak nog het allerergste – groente, dan wordt het problematisch. Nou goed, ze eten wel erwtjes en wortels uit blik, maar dat is dan ook haast het enige dat ze qua groente willen eten. En hoewel je je vroeger ook voorgenomen had om absoluut niet apart te gaan koken, begin je daar nu toch langzaam over te twijfelen. Jij en je partner willen graag wat meer afwisseling in jullie maaltijden en dus niet alleen maar erwtjes en worteltjes eten, maar dan heb je wel iedere keer gezeur en commentaar aan tafel.
De ‘Schijf van 5 volgens de meeste kinderen’ is afkomstig van de ‘Club van Relaxte Moeders’. 

 

Hoe zorg je er nou voor dat dat commentaar achterwege blijft én dat je kinderen wat gevarieerder gaan eten…?

⇒ In dit artikel geef ik je 5 tips, waar je thuis direct mee kunt starten.

(1) Reageer niet op negatieve opmerkingen over het eten. 
jongen_schuift_kommetje_pasta_wegKinderen zeggen soms iets zonder duidelijke reden, gewoon om eens uit te proberen wat er gebeurt als ze het zeggen. Als je kind dus nog eens iets zegt als: ‘vind ik niet lekker’, dan reageer je hooguit met ‘ok’. Je laat op die manier horen dat je je kind gehoord hebt, maar je gaat verder niet in op de opmerking.

Ook als je kind doorgaat en andere opmerkingen over het eten maakt, dan ga je er niet op in; je gaat lekker door met koken (of iets anders waar je mee bezig was). Uiteraard reageer je wel weer gewoon op je kind als het iets anders zegt. Op alle opmerkingen die je kind over het eten maakt, reageer je kort en neutraal.

 


joyce_grijs_aanjou_1
Maak je je zorgen over je kind dat niet goed eet? Of heb je een andere opvoedvraag, waar je graag een antwoord of oplossing voor wil?

Neem dan contact met me op.

Wil je eerst meer over mij en m’n bedrijf weten?
Lees dan hier meer over m’n achtergrond.


 

 

(2) Wees je er van bewust hoe jij zelf met het eten omgaat. 
Wees je bewust van hoe jij met eten omgaat en hoe jij je gedraagt aan tafel. En dan heb ik het nog niet over jouw tafelmanieren en of je netjes met bestek eet, maar wat je doet tijdens het eten. Je kind leert namelijk veel van wat jij doet. Hij kijkt naar je en ziet jou als voorbeeld. Dat geldt natuurlijk ook aan tafel. Hieronder geef ik je 3 specifieke voorbeelden, die je misschien bekend voorkomen:

vrouw_vindt_eten_niet_lekker* Als je kind jou opmerkingen hoort maken over het eten, dan leert je kind dat het normaal is om iets van het eten te vinden en om er iets over te zeggen. Dus als jij iets zegt als ‘Waarom heb je nou weer paprika in de saus gedaan? Je weet toch dat ik dat niet lekker vind.’, dan merkt je kind dat je iets van het eten mag vinden en er iets over mag zeggen. Jouw boodschap is dan (onbedoeld): je mag commentaar geven op het eten dat klaargemaakt is.

* Dat geldt ook voor hoe jij als ouder omgaat met het eten. Als je uitjes, champignons of stukjes tomaat uit het eten haalt, dan is het voor je kind heel gewoon om iets uit het eten te halen. Jouw boodschap is dan (onbedoeld): je hoeft niet alles te eten van wat je voorgeschoteld wordt. Je hoeft alleen maar dat te eten wat je echt lekker vindt.

* En nog een stapje verder: als de ‘kok(kin) des huizes’ iets anders klaarmaakt voor zijn/haar partner dan dat de rest eet, dan geef je daar (onbedoeld) de boodschap mee af dat je niet hoeft te eten wat de pot schaft. Je kind leert dan dat als je aangeeft dat je iets niet lekker vindt of iets niet graag eet, dat er dan wel iets anders voor jou klaar gemaakt wordt dat je wel lekker vindt.

Deze opmerkingen of handelingen zul je vast niet bij iedere maaltijd maken/doen, maar toch is het belangrijk om je er heel bewust van te zijn. Kinderen horen en zien vaak meer dan je denkt. En vooral als je merkt dat je kind de laatste tijd (ook) steeds opmerkingen maakt over het eten, iets uit zijn eten peutert of het liefst iets anders wil eten dan dat er klaargemaakt wordt, dan is het goed om je eigen handelen aan tafel goed onder de loep te nemen.

 

(3) Maak duidelijke afspraken met je kind 
gezin_eet_samen_aan_tafel2Ook aan tafel is het belangrijk dat je kind weet waar hij aan toe is. Kinderen zijn op alle gebieden gebaat bij duidelijkheid; dat geeft hen meer grip op de wereld om hen heen. Ze weten dan beter wat er van hen verwacht wordt en dat geeft een stukje rust en vertrouwen.

Dat geldt ook aan tafel. Je kent vast wel afspraken die je specifiek voor aan tafel kunt maken, zoals ‘we eten met ons bestek’, ‘tijdens het eten blijven we rustig aan tafel zitten’, ‘als je van tafel wil, dan vraag je dat eerst’ of ‘we gaan pas van tafel als iedereen klaar is met eten’.

De afspraken, die ik in de vorige alinea als voorbeeld gaf, gaan allemaal over hoe je netjes kunt eten en daar mag je uiteraard je eigen ideeën over hebben. Je hoeft ze niet allemaal thuis toe te passen, als je er niet achter staat.

Als je wil dat je kind meer gevarieerd gaat eten, dan kun je daar o.a. met de volgende afspraken voor zorgen:
aardappel_groente_vlees_op_bord2– Spreek af dat je kind altijd proeft van wat je klaargemaakt hebt.
– Concreet betekent dat dat je kind min. één hap proeft van wat er in alle pannen zit. En proeven houdt weer in dat je kind de hap in de mond doet, er op kauwt en vervolgens doorslikt.
Maak je ‘aardappelen – groente – vlees’ (3 pannen) dan krijgt je kind 3 verschillende happen; maak je een eenpansgerecht, zoals nasi of pasta, dan proeft je kind één hap.
Als je kind een hap geproefd heeft, dan is het belangrijk dat je daar heel positief op reageert. Zo weet je kind dat het goed bezig is, dat je waardeert wat het doet en dat maak de kans groter dat hij het daarna (of bij de volgende maaltijd) weer zal proberen.

Uiteraard gelden deze afspraken niet alleen voor je kind dat op dit moment nog niet goed eet, maar ook voor je kind dat doorgaans wél goed eet, voor papa en voor mama… Dus ook papa en mama gaan een hap proeven van alles wat op tafel staat; ook van wat ze niet (zo) lekker vinden… Ook hier komt dus weer het ‘goede voorbeeld’ om de hoek kijken. Niemand zei dat opvoeden altijd makkelijk was… 😉 

 

Hieronder volgen nog twee belangrijke tips, die je niet wil missen.

 


fb_basiscursus_eetmetplezier_20190604_VVK
Joyce organiseert regelmatig haar basiscursus ‘Eet met Plezier’. Deze cursus is speciaal voor ouders, die willen leren hoe ze hun kind gezonder, gevarieerder en genoeg kunnen laten eten.

Kijk in de online Agenda op haar website of ze deze cursus binnenkort opnieuw – evt. bij jou in de buurt – geeft.


 

(4) Blijf nieuwe gerechten klaarmaken
meisje_wijst_gezonde_producten_aanOm ervoor te zorgen dat je kind gevarieerd leert eten, is het belangrijk om ook ‘nieuwe’ ingrediënten of gerechten te leren eten. Blijf dus niet hangen in de gerechten, die je kind nu nog maar eet en bereid het ‘aanbod’ stap voor stap uit.

Goed om te weten: Om een gerecht of ingrediënt te leren eten, kan soms wel 10-15 keer proeven / nuttigen nodig zijn. Daarom is het proeven ook zo belangrijk: dat telt namelijk mee bij die 10-15 keer.

Maar dat betekent ook meteen dat je als ouder een lange adem nodig hebt om je kind iets te leren eten. Dat leg ik je uit in het volgende voorbeeld.

Stel: je kind vindt bloemkool op dit moment niet lekker. Doorgaans maak je hooguit één keer per week hetzelfde gerecht. Laten we er dus voor het gemak even van uit gaan dat je vanaf nu 1x per week een gerecht met bloemkool maakt. Dat zou betekenen dat je kind – door het gerecht iedere week te proeven – uiteindelijk 10-15 weken nodig heeft om de bloemkool te leren eten en te leren waarderen. En als je niet iedere week bloemkool eet, dan duurt het langer. Dat is ook meteen de reden waarom het zo lang kan duren voordat je kind een gerecht leert eten. Je kind kan het dus zeker leren (zeker weten!), maar je hebt er geduld, doorzettingsvermogen en een lange adem nodig. 

bloemkool_handenO ja, en aan het einde van die 10-15 weken heeft je kind het ingrediënt of gerecht (in dit geval de bloemkool) leren waarderen; dat betekent dat het het zonder veel gemopper zal eten. Dat wil echter nog niet zeggen dat je kind het gerecht nu ineens ontzettend lekker vindt. Het heeft het dan wel leren eten, het is gewend aan de smaak, textuur, gevoel in de mond etc. en dat is precies waar het blijven aanbieden voor zorgt. Uiteraard mag je kind andere gerechten nog steeds lekkerder vinden dan bloemkool. De winst zit ‘m erin dat je kind de bloemkool nu zonder veel gemopper gewoon eet.

 

Hieronder volgt nog één laatste tips, die je niet mag missen. 


joyce_rosegrijs_staand_c

Wil je graag een thema-avond over opvoeden bijwonen?
Kijk dan in Joyce’ online Agenda voor een workshop, lezing of OpvoedParty bij jouw in de buurt.

Wil je Joyce graag uitnodigen om een thema-avond over opvoeden te geven?
Kijk dan hier voor mogelijke thema’s en/of neem contact met haar op.


 

(5) Je kunt je eten gewoon eten.
gezin_ontbijt_keukenHet is belangrijk om je kind uit te leggen dat er niks mis is met het eten dat je klaargemaakt hebt, dat het veilig is om te eten en dat het eetbaar is. Je hoeft het dus niet lekker te vinden om het toch te kunnen eten.

Verder is het heel normaal om iets niet echt lekker te vinden, maar dat wil dus niet zeggen dat je het niet kunt eten. Zo lang het goed klaargemaakt is, is er namelijk niks aan de hand en is het eerder een kwestie van ‘wennen’ dan ‘lekker vinden’ of ‘lusten’.

Dit herken je misschien ook wel van bij jezelf. Jij vindt zelf waarschijnlijk ook niet alles even lekker, maar je eet het toch. En dat is helemaal prima! Je mag dus best eens – zonder steek onder water – tegen je kind zeggen: ‘ik hou eigenlijk niet zo van boerenkoolstamppot, maar ik eet het toch.’ Daardoor hoort je kind enerzijds dat het niet de enige is die iets niet lekker vindt (dat is normaal!) en anderzijds dat je het toch kunt eten ondanks dat je het niet lekker vindt. Dat kan voor je lastige eter een heel waardevolle boodschap zijn.

 

Wil je graag reageren op dit artikel?
Dat mag! Zet jouw reactie dan onder dit bericht. Houd het wel constructief, liefst in de vorm van ‘Tips & Tops’. Dankjewel voor je medewerking!

 

 


tip_gezinWil jij als eerste Joyce’ waardevolle OpvoedTips ontvangen? 
Helemaal gratis en vrijblijvend. Klik dan hier.

Cadeau: Kort na je aanmelding van het e-zine ontvang je Joyce’ E-book ‘Nóg meer genieten van je kind – 5 x 5 OpvoedTips’ als cadeau. Dat is dus ook helemaal gratis en vrijblijvend. Je leest er hier meer over.


 

joyce_rosegrijs_staand_c
Heb je vragen over dit thema, wil je meer weten over het onderwerp of heb je een andere opvoedvraag? Neem dan contact met me op.

Met vriendelijke groet,
Joyce Akse

 

Opvoedcoach & Psycholoog | http://www.aksecoaching.nl | info@aksecoaching.nl

© 2019. Joyce Akse / Akse Coaching, alle rechten voorbehouden.

Geschreven door Joyce Akse van ‘Akse Coaching – Opvoedcoaching & Opvoedadvies’.

 


K
lik hier voor jouw dagelijkse portie OpvoedInspiratie op Facebook.

 

Lees ook andere artikelen van Joyce met waardevolle opvoedtips:
– ‘Mijn kind eet zo slecht. Moet ik me zorgen maken? [Gastbijdrage van eetexpert Eline de Haan] Klik hier
– ‘Help, mijn kind is een lastige eter! Wat nu?’ | 5 do’s & don’ts (Interview op L1 Radio). Klik hier
– ‘Aan tafel!’ (1) ‘Hoe maak je het weer gezellig aan tafel als je kind niet goed eet?’. Klik hier.
– ‘Snoep, snoep en nog eens snoep’ – Hoe je een eind maakt aan het gezeur over snoep.’ Klik hier.

Klik hier voor meer waardevolle opvoedtips van Joyce, bijv. over (niet) willen luisteren, slapen of eten ed.

 

logo_akse_coaching_klein_nieuw

Ga (terug) naar de website van Akse Coaching: http://www.aksecoaching.nl.

‘Help, mijn kind is een lastige eter! Wat nu?’ | 5 do’s & don’ts (Interview op L1 Radio)

meisje_bord_meisje_erwtjes_tongOp uitnodiging van L1 Radio mocht ik in het programma van Ruud en Kris (dd. 8-9-’16) vertellen over hoe je je kind leert om iets te eten wat hij niet lekker vindt.

Hieronder probeer ik de essentie van het radio-interview samen te vatten en waar nodig uit te breiden met aanvullende informatie (o.a. gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek). Onderaan dit blog vind je de verwijzing naar de websites, die ik voor de informatie van dit blog heb gebruikt.

logo_radio_l1_live
Joyce gaf een interview op L1 Radio over dit thema.
De link naar dat interview vind je onderaan dit artikel.


 


THEMA: ‘Help, mijn kind is een lastige eter! Wat nu?’ | 5 do’s & don’ts

In het artikel hieronder heb ik het – in verband met de leesbaarheid – steeds over het kind, hij, hem en zijn. Maar ik heb het uiteraard net zo goed ook over meisjes. Kortom: waar je de ‘mannelijke verwijzing’ tegenkomt, kun je net zo goed ook zij of haar lezen.

moeder_voert_zoon_groente

Het komt vaak voor: kinderen die moeilijk eten. Ze eten bijvoorbeeld te weinig, waardoor je je als ouder afvraagt of ze wel goed genoeg kunnen groeien. Ze eten alleen maar hele specifieke dingen, maar nagenoeg geen groente, waardoor je je afvraagt of ze wel gevarieerd en gezond genoeg eten. Je wil zo graag dat je kind gezond, genoeg en gevarieerd eet, omdat je weet dat je kind daar goed van groeit en zich daardoor goed kan ontwikkelen. Maar je kind wil dat gewoon niet… En dat levert onherroepelijk een grote strijd op aan tafel.

Gelukkig is er een aantal stappen, dat je als ouder kunt zetten, waardoor het gezelliger wordt aan tafel, de machtsstrijd verdwijnt én je kind beter gaat eten. Hieronder lees je eerst 5 dingen die je beter wél kunt doen en daarna 5 dingen die je beter achterwege kunt laten, zodat je dat voor elkaar krijgt.

 

5 DO’s: Wat kun je beter wél doen? 

 

1. Blijf alle producten of ingrediënten, die je kind niet wil eten, gewoon aanbieden.
Om iets te leren eten, moet je het kunnen proeven. Als je kind het niet kan proeven, is de kans klein dat hij het ooit gaat eten. Blijf dus alle voedingswaren, producten of ingrediënten, waarvan je graag wil dat je kind ze gewoon gaat eten, aanbieden.

 

2. Proeft je kind, dan mag de vlag uit.
meisje_proeft_eten_bij_voorbereidingZorg ervoor dat je kind steeds min. één hap proeft van wat er op tafel komt, dus ook van wat hij niet lekker vindt. (En met proeven bedoel ik: in de mond doen, kauwen, doorslikken). Eén hap is op zich natuurlijk erg weinig, maar in het begin van het leerproces wel genoeg; stel jouw eigen verwachtingen dus bij naar beneden. De reden hiervan is dat je – om iets te leren eten – klein moet beginnen; vandaar dat je aanvankelijk heel weinig geeft. Dat mag na 3-4 keer natuurlijk steeds iets meer worden.
Zodra je ziet dat je kind van iets proeft dat hij normaalgesproken niet gegeten zou hebben of als hij er meer van eet dan voorheen, geef je kind dan een welgemeend compliment. Ook al was het (in jouw ogen) misschien maar een klein hapje; voor je kind is het een hele prestatie en een grote stap in de goede richting. Waardeer dat dus ook op die manier.

 


joyce_grijs_aanjou_1
Maak je je zorgen over je kind (0-16 jaar) dat niet goed eet, slaapt of naar je luistert? Of heb je een andere opvoedvraag, waar je graag een antwoord of oplossing voor wil?

Lees dan hier wat ik voor je kan doen om dat op te lossen.

Wil je eerst meer over mij en m’n bedrijf weten?
Lees dan hier meer over m’n achtergrond.


 

 

3. Eet op vaste momenten.
Zorg ervoor dat je kind 3 hoofdmaaltijden (dus ontbijt, lunch & warme maaltijd) en max. 2-4 tussendoortjes per dag heeft. Tussen deze eetmomenten krijgt je kind niks te eten, snoepen of drinken (behalve water, thee of sap zonder suiker). Als je kind bij één van de hoofdmaaltijden weinig of niks gegeten heeft, voorkom dan dat je hem dat laat inhalen tijdens de tussendoortjes. De porties van de hoofdmaaltijden of tussendoortjes zijn dan ook iedere dag nagenoeg hetzelfde. Je kind gaat namelijk eten als hij honger heeft (heeft je kind meer honger, dan zal hij meer willen eten en wordt de kans groter dat hij ook eens gaat proeven van iets dat hij anders niet snel zou eten).

 

4. Laat je kind meehelpen met de voorbereidingen.
moeder_dochter_samen_koken_2Laat je kind meegaan naar de winkel en laat hem (binnen door jou gestelde grenzen) kiezen wat jullie gaan eten. Bijv. ‘Wil je vanavond liever broccoli of erwtjes eten?’
Het mag duidelijk zijn dat het hier dus niet gaat om een keuze tussen frietjes en groente…

Je kind kan ook helpen bij het schoonmaken van de groente en aardappels. Als je kind al wat ouder is, kan hij helpen met de verdere bereiding van het eten.  Dit nodigt je kind ook ongemerkt uit om eens te proeven van de ingrediënten waar hij mee bezig is. Dat kun je natuurlijk tijdens het koken ook zelf eens voorstellen, maar dat hoef je niet te dwingen.

 

5. De aanhouder wint, dus houd vol!
Om bepaalde voedingswaren of ingrediënten te leren waarderen, is het vaak nodig om het min. 10-15 keer geproefd te hebben. Dat betekent dat je kind dus eerst zo’n 15 keer witlof, erwtjes of spruitjes gehad moet hebben, voordat het het kan waarderen.
Bedenk ook dat je niet iedere dag witlof of erwtjes eet, maar misschien slechts 1x per week. Dat betekent dus ook dat er 10-15 weken overheen gaan, voordat je kind witlof of erwtjes leert eten. En dat betekent niet dat je kind na die tijd die groentes ineens ontzettend lekker vindt, maar wel dat je kind ze zonder al te veel problemen zal eten.

En zo zijn er nog vele andere factoren te noemen, die er ook voor kunnen zorgen dat je kind gezonder, gevarieerder en meer (of juist minder) gaat eten. Denk dan bijv. aan: maak het gezellig aan tafel, zet gezond eten zichtbaar in de keuken, berg ongezond eten op in een kast waar je kind niet bij kan (of haal geen ongezond eten meer in huis), geef het goede voorbeeld, eet zelf zoals je wil dat je kind eet ed.

 


jongen_eet_niet_welCursus ‘Eet met Plezier’
Joyce organiseert regelmatig de cursus ‘Eet met Plezier’. Deze is speciaal voor ouders van kinderen tussen 1-12 jaar. Het doel van deze cursus is om jou als ouder te leren hoe je je kind leert om gezond, gevarieerd en genoeg te laten eten.
Kijk hier of de cursus binnenkort ook bij jou in de buurt wordt gegeven. 


 

5 DON’Ts: Wat kun je beter NIET doen?

1. Je kind dwingen om te eten.
kind_dwingen_om_te_etenHet is geen goed idee om je kind te dwingen om (meer) te eten. We zijn van oudsher gewend om te zeggen ‘eet je bord leeg’, ‘eet nu nog 3 hapjes’ of om het speels aan te bieden met ‘een hapje voor mama’… Daarmee ga je helemaal voorbij aan het hongergevoel van je kind. Je weet als ouder namelijk niet hoeveel honger je kind nog heeft. Je mag er van uit gaan dat je kind gaat eten zodra hij honger heeft.
Je kunt je kind wel attent maken op z’n hongergevoel. Bij jonge kinderen kun je bijv. vragen of ze nog eens goed ‘naar hun buik kunnen luisteren’, dan weten ze (na een tijdje) vanzelf of ze nog honger hebben of niet. Als je kind bij een maaltijd weinig of niks gegeten heeft, dan pak je het bord weg op een moment dat het redelijkerwijs genoeg tijd heeft gehad om te eten.

 

2. Aandacht geven aan vervelend eetgedrag
Kinderen zijn heel creatief in aangeven dat ze eten niet lekker vinden of het gewoon niet willen eten. Ze duwen bijv. tegen het bord, gooien het bord van de tafel of ze gooien het eten in de gordijnen, ze gaan schreeuwen, huilen, kokhalzen etc. Het probleem is echter dat als je hier als ouder aandacht aan schenkt, de kans alleen maar groter wordt dat dàt gedrag erger wordt. Het is dan ook het beste (maar meteen ook heel moeilijk) om juist totaal geen (!) aandacht te schenken aan dat vervelende gedrag. Schenk alleen aandacht aan het positieve eetgedrag dat je van je kind ziet.

 

3. Voor de tv eten
gezin_eet_voor_tvZorg ervoor dat iedereen voldoende aandacht heeft voor zijn eten. Als je voor de tv eet, dan let je niet goed genoeg op op wat er precies op je bord ligt en heb je ook minder aandacht voor de hoeveelheid die je eet. Kinderen kunnen dan bijv. minder of juist meer gaan eten dan waar ze eigenlijk behoefte aan hebben.

 


joyce_rosegrijs_staand_c

Wil je graag een thema-avond over opvoeden bijwonen?
Kijk dan in Joyce’ online Agenda voor een workshop, lezing of OpvoedParty bij jouw in de buurt.

Wil je Joyce graag uitnodigen om een thema-avond over opvoeden te geven?
Kijk dan hier voor mogelijke thema’s en/of neem contact met haar op.


 

 

4. Toetje als beloning
Door te zeggen dat je kind alleen een toetje krijgt als hij zijn groente heeft gegeten of z’n bord heeft leeggegeten, geef je onbedoeld de boodschap af dat je kind eerst dat ‘niet lekkere’ moet opeten, voordat hij het lekkere krijgt. Vandaar de stelregel: als iedereen aan tafel een toetje eet, krijgt iedereen een toetje (dus ook degene die weinig of niks van de hoofdmaaltijd heeft gegeten).

 

5. Reageren op vervelende opmerkingen over het eten.
meisje_kijkt_vies_naar_spruitje_op_vorkJe hoort het je kind zo zeggen: ‘vind ik niet lekker’, ‘lust ik niet’ of ‘blèèèèèèh’. Kinderen zeggen soms iets om (onbewust) te zien welke reactie dat bij jou uitlokt. Dat hoeft in principe nog niet te betekenen dat hij het ook echt niet lekker vindt (kan uiteraard wel). Bij dit soort opmerkingen volstaat het dan ook om te zeggen ‘ok’. Niets meer, niets minder. Je geeft hiermee aan dat je gehoord hebt wat je kind zei, maar je gaat er verder niet op in. Laat je ook niet uit de tent lokken om toch verder te reageren.
Als je de do’s & don’ts van hierboven uitvoert, dan is voor je kind duidelijk dat hij zo meteen één hap gaat proeven van wat hij (misschien) niet lekker vindt, welke opmerkingen hij ook over het eten maakt…

Ook hier kun je nog veel andere punten noemen, die je beter niet kunt doen. Zoals: voor ieder gezinslid iets anders te koken, je kind de hele avond aan tafel laten zitten om z’n bord leeg te laten eten.

Wil je graag reageren op dit artikel?
Dat mag! Zet jouw reactie dan onder dit bericht. Houd het wel constructief, liefst in de vorm van ‘Tips & Tops’. Dankjewel voor je medewerking!

En als je kind alsnog weigert om dat ene hapje te proeven…?
Neem dan contact met me op, zodat we een kennismakings- / intakegesprek kunnen afspreken. We kijken dan specifiek naar jullie eigen situatie en gaan op die manier uitzoeken wat er precies aan de hand is en hoe we er toch voor kunnen zorgen dat ook jouw kind genoeg, gezond(er) en gevarieerd(er) gaat eten.


tip_gezinWil jij ook Joyce’ nieuwste OpvoedTips lezen én ze als eerste in je mailbox ontvangen? 
Dat kan! Helemaal gratis en vrijblijvend. Aanmelden is heel eenvoudig.

Cadeau: Als welkomstcadeau ontvang je meteen na je aanmelding het E-book ‘Nóg meer genieten van je kind – 5 x 5 OpvoedTips’.
Je leest er hier meer over.


 

 

joyce_rosegrijs_staand_cHeb je vragen over dit thema, wil je meer weten over het onderwerp of heb je een andere opvoedvraag? Neem dan contact met me op.

Met vriendelijke groet,
Joyce Akse

 

 

Opvoedcoach & Psycholoog | http://www.aksecoaching.nl | info@aksecoaching.nl

© 2016-2019. Joyce Akse/Akse Coaching, alle rechten voorbehouden.

Geschreven door Joyce Akse van Akse Coaching – Opvoedcoaching & Opvoedadvies.

 

KLIK HIER voor je dagelijkse portie OpvoedInspiratie.

 

Joyce gebruikte o.a. de volgende referenties voor dit artikel:
Zie de referenties in de hieronder genoemde artikelen.

 

Lees verder over gerelateerde thema’s: 
– ‘Mijn kind eet zo slecht. Moet ik me zorgen maken?‘ [Interview met eetexpert drs. Eline de Haan]
– ‘Vind ik niet lekker!‘ (Over jouw rol aan tafel en hoe jij er voor kunt zorgen dat je kind beter eet.)
– ‘Aan tafel!’ (1) ‘Hoe maak je het weer gezellig aan tafel als je kind niet goed eet?’. Klik hier
‘Snoep, snoep en nog eens snoep’ (over: Hoe je een eind maakt aan het gezeur over snoep.). Klik hier.
Klik hier voor andere opvoedtips, bijv. over (niet) luisteren, eten of slapen.

 

Luister naar L1 Radio.

 

logo_akse_coaching_groot_nieuwGa (terug) naar de website van ‘Akse Coaching – Opvoedcoaching & Opvoedadvies’.

Hoe veters strikken jou een vrije avond oplevert. (of: Hoe leer je je kind nieuwe vaardigheden?)

Deze blog gaat o.a. over hoe je je kind nieuwe vaardigheden kunt aanleren. Je leest hoe je dat op een leuke en aantrekkelijke manier (voor je kind) kunt doen. Je kind zal met plezier aan de slag gaan en misschien houd jij er die felbegeerde vrije avond aan over. Je leest in dit artikel ook hoe je op een goede manier een gedrags- / stickerkaart inzet, zodat ‘ie echt werkt en jij en je kind er veel plezier van beleven.

HOE VETERS STRIKKEN JOU EEN VRIJE AVOND OPLEVERT jongen_veters_strikken
Deze keer is de titel van m’n blogartikel er eentje met een kwinkslag, maar daarom natuurlijk niet met minder opvoedtips. Dit artikel gaat namelijk over het aanleren van nieuwe vaardigheden bij je kind en dat dat jou echt een vrije avond opleveren. Wil je weten hoe? Lees dan snel verder.

Naarmate je kind ouder wordt, leert hij steeds nieuwe dingen. Soms gaat dat bijna vanzelf en soms kan je kind er wel wat hulp bij gebruiken. Denk bijvoorbeeld eens aan vaardigheden als:
– aankleden
– speelgoed opruimen
– op de stoel blijven zitten tijdens het eten
– met mes en vork eten
– in bed blijven liggen nadat pappa of mamma het licht uit hebben gedaan
– jas en schoenen aandoen
– tanden poetsen
– veters strikken etc.


Dit zijn allemaal vaardigheden, die voor je kind nog best lastig kunnen zijn.
Het gaat dus om vaardigheden die hij/zij nog moet leren en nog niet meteen zelf kan. Om één van deze (of andere) vaardigheden aan te leren, is het handig om een gedragskaart te gebruiken. Daarmee moedig je je kind net wat meer aan om de nieuwe vaardigheden te leren en om ze goed uit te voeren. Voor het aanleren van nieuwe vaardigheden kun je op een leuke én makkelijke manier een gedragskaart gebruiken.


Een gedragskaart kun je gebruiken om je kind op een leuke en vooral positieve manier nieuw gedrag of nieuwe vaardigheden aan te leren, die je kind van te voren nog niet
goed (genoeg) in de vingers had. Je kind kan met het uitvoeren van de nieuwe vaardigheid steeds iets verdienen, bijvoorbeeld een sticker. Die sticker werkt dus als een beloning. Je kind krijgt daardoor het gevoel dat hij echt iets presteert.

Spreek goed af met je kind wat hij moet laten zien of moet doen om een sticker te verdienen. Het is belangrijk dat je kind vooraf weet wat je van hem verwacht. Hij moet dus precies weten wat de bedoeling is en wat jij van hem verwacht om (wél) te doen. Schrijf dat ook duidelijk op de gedragskaart. Jij, je partner, de oppas (en als je kind kan lezen, ook je kind) weten dan precies om welk gedrag of welke vaardigheid het gaat.
moeder_praat_met_zoonSchrijf dat vooral op in positieve termen, zodat je kind weet wat het wèl moet doen.
TIP: Voorkom omschrijvingen waar het woordje ‘niet’ in zit. Lees ook dit artikel

Om het effect van een sticker zo groot mogelijk te maken en aan de nieuwe vaardigheid te koppelen, is het belangrijk om de sticker meteen op te plakken nadat je kind de nieuwe vaardigheid heeft uitgevoerd.
Twijfel je of je kind precies weet wat de bedoeling, laat het hem dan in zijn eigen woorden vertellen.


S
preek af in welke situaties je kind een sticker kan verdienen. Je kind kan bijvoorbeeld alleen een sticker verdienen door netjes op de stoel te blijven zitten tijdens het eten. Het geldt dan in principe niet als het op die stoel blijft zitten tijdens het kleuren, puzzelen of als het daar een spelletje doet. Je moet je zelf steeds afvragen wat je wilt dat je kind leert: wil je dat je kind in het algemeen op een stoel kan blijven zitten of gaat het er specifiek om dat je kind tijdens het eten op een stoel blijft zitten (bijv. totdat iedereen klaar is met eten, totdat hij aan jullie gevraagd heeft of hij mag opstaan). Je wil ook graag dat je kind het nieuwe gedrag voor lange tijd (altijd?) laat zien en niet alleen dat hij een volle gedragskaart heeft.
Mochten andere situaties ook een probleem zijn, begin dan toch met één specifieke situatie. Later als de eerste gedragskaart vol is, kun je dat evt. uitbouwen met een andere situatie.


In het begin is het belangrijk dat je kind merkt hoe de gedragskaart werkt.
Daarom krijgt hij in het begin ook snel – naast een sticker – een EXTRA (maar kleine) beloning. Dat stimuleert je kind nog wat meer om goed zijn best te doen: om een sticker te verdienen én om die extra beloning te krijgen. Als je kind na een paar keer weet wat de bedoeling is, dan moeten er eerst wat meer stickers verdiend worden voordat hij die extra beloning kan krijgen.
Denk voor deze extra beloningen aan samen een verhaaltje voorlezen, een extra (lang) verhaaltje lezen voor het slapengaan, samen een taart bakken, samen een rondje fietsen of wandelen, naar het speelveldje om de hoek gaan, samen een spelletje doen of een gerecht laten uitkiezen voor het avondeten ed.


Het effect van een gedragskaart kan nog eens extra worden versterkt door naar een ‘grote’ beloning toe te werken, bijv. als de kaart helemaal vol is.
Je kind heeft bij een volle kaart echt een bijzondere prestatie geleverd: hij heeft dan maar liefst 24x iets gedaan wat hij voorheen nog niet kon of niet deed! Je kind heeft het daarom echt wel verdiend om iets leuks doen, iets wat hij (liefst helemaal aan het begin van de gedragskaart) zelf heeft uitgekozen, iets waar hij zich gedurende de rit op kan verheugen. Deze grotere beloning kan bijvoorbeeld een activiteit zijn die leuk is voor je kind om te doen, maar die geen of weinig geld kost. Als je het geen probleem vindt om hier wel een grotere beloning voor te geven, dan kan dat natuurlijk; dat is uiteraard helemaal aan jou.
Voorbeelden hiervan zijn: gaan logeren bij zijn beste vriendje of vriendinnetje, met het hele gezin gaan picknicken, naar de (binnen)speeltuin, naar het zwembad, naar de dierentuin etc.
Laat je kind vooral zelf kiezen welke activiteit hij het leukste vindt; dan zal hij er ook harder voor werken om die beloning te krijgen.


Het is belangrijk om je te realiseren dat deze beloningen vrij snel moeten volgen op het moment dat je kind voldoende stickers heeft verdiend.
Dus als je aan ziet komen dat de kaart bijna vol is, spreek dan alvast dat logeerpartijtje (onder voorbehoud) af of haal de ingrediënten voor de taart alvast in huis. De beloning volgt natuurlijk pas als je kind echt de hele kaart vol heeft. Doe je het eerder, dan is het effect van de grotere beloning en het ‘ergens naar toe werken’ weg.


En als je kind er inderdaad voor kiest om bij een vriendje of vriendinnetje te gaan logeren, dan heb jij dus een heerlijk avondje vrij!
paar_danst_innig
Plan dat avondje vrij ook als zodanig in en ga op die avond alleen dingen doen die jij leuk vindt en die jouw batterij opladen. Alleen dan wordt het een echte win-win-situatie.


Heb je meerdere kinderen?
– Vraag dan of ze ook mee mogen logeren.
– Laat je andere kinderen evt. ook stickers verdienen. Je zult merken dat zodra eentje begint met het verdienen van stickers (en daar allemaal leuke extraatjes voor krijgt), je andere kind(eren) dat ook graag wil(len). Als je de goede vaardigheden uitkiest, die van ongeveer dezelfde moeilijkheidsgraad voor je andere kind zijn, dan zal de gedragskaart ongeveer even snel vol zijn en kunnen de grote beloningen tegelijkertijd gepland worden.


Aanvullende informatie bij het gebruik van de gedragskaart:
Happy friends– In plaats van stickers kun je je kind natuurlijk ook stempels, sterretjes of punten laten verdienen. Het maakt in principe niet uit wat je kiest, zorg er wel voor dat je kind het leuk vindt om die te verdienen.
– Geef je kind ook steeds een complimentje als hij een sticker verdient. Zeg dan expliciet wat het goed gedaan heeft. Blijf dat ook doen tijdens de afbouwfase.
– Afbouwen kan vanaf het moment dat je kind een week lang iedere keer of iedere dag achter elkaar z’n doel haalt. Je kunt er dan van uit gaan dat hij de vaardigheid heeft geleerd. Besteed dan wat minder aandacht aan het krijgen van de stickers. Als je kind weer slaagt en zelf naar een sticker vraagt, mag je hem die uiteraard gewoon geven; hij heeft ‘m per slot van rekening verdiend! Je hoeft hem er nu alleen niet meer iedere keer aan te herinneren en je mag het in deze fase dus best een keer ‘vergeten’. Op die manier gaat het afbouwen ongemerkt en haast vanzelf.
– Gebruik de gedragskaart over het algemeen (voor één vaardigheid) voor een niet te lange periode: een paar weken is lang genoeg.
– Zodra je kind de vaardigheid echt onder de knie heeft, is het beter om niet meer iedere keer een sticker of complimentje te geven. Er zijn dan misschien weer nieuwe vaardigheden die je kind kan leren. 😉
– Mocht het een keer niet lukken om de sticker te bemachtigen, geef dan geen kritiek en neem (absoluut!) geen stickers af, die je kind al verdiend had. Wacht tot de volgende mogelijkheid zich aandoet en moedig je kind dan (nóg) iets meer aan.
– Zorg ervoor dat de beloning die je kind kiest binnen bepaalde grenzen blijft. Het hoeven echt geen grote of dure beloningen te zijn. Extra tijd met pappa, mamma, één-op-één of met het hele gezin doorbrengen zijn vaak al een groot genot voor je kind.
– Let er natuurlijk wel op dat het nieuwe gedrag of de nieuwe vaardigheden, die je je kind wil aanleren, bij z’n leeftijd (en de daarbij passende motoriek) passen. Als je je kind iets wil leren waar hij lichamelijk of cognitief nog niet klaar voor is, dan werkt de gedragskaart niet en raken je kind en jij alleen maar gefrustreerd…
Print de gedragskaart vervolgens uit en gebruik ‘m bij jou thuis. Hang de kaart op een goed zichtbare plek op, het liefst in de buurt waar je kind de nieuwe vaardigheid meestal zal gaan uitvoeren.
Met vriendelijke groet,
Joyce Akse


ezineM’n e-zineabonnees ontvingen bij dit artikel ook nog eens extra waardevolle informatie over dit thema.
Wil jij in het vervolg ook alle opvoedtips van Joyce lezen?
Klik dan hier en meld je GRATIS én vrijblijvend aan voor Joyce’ e-zine, boordevol praktische opvoedtips; het e-zine verstuurt ze steeds op de 1e dag van de maand. Kort na je aanmelding ontvang je alvast haar E-boek ‘5×5 OpvoedTips – Nóg meer genieten van opvoeden’ in je mailbox, zodat je meteen met haar eerste praktische tips aan de slag kunt. Ook het e-boek ontvang je GRATIS én zonder verdere verplichtingen.


joyce_rosegrijs_staand_cDr. Joyce Akse helpt ouders om (nóg) meer van hun kinderen te genieten. Het is als ouder ontzettend moeilijk om steeds consequent, geduldig en begripvol te zijn; voor je het weet ben je wéér aan het zeuren, dreigen of schreeuwen. Joyce heeft jarenlang bestudeerd hoe ouders en kinderen het beste tot hun recht komen en op welke manieren opvoeding effectief is én positief werkt. Kijk op haar website www.aksecoaching.nl voor meer informatie.
© 2014-2018. Joyce Akse/Akse Coaching, alle rechten voorbehouden.
Geschreven door Joyce Akse van ‘Akse Coaching – Opvoedcoaching & Opvoedadvies’.


logo_akse_coaching_klein_nieuw
Ga nu (terug) naar de website van Akse Coaching: http://www.aksecoaching.nl.


©
De foto van Joyce Akse is gemaakt door Ilona Tychon Fotografie.