Je kind en het coronavirus: Hoe praat je samen over alle veranderingen?

gezin_dochter_bed_neus_snuitenZo maar ineens zitten we allemaal binnen, in huis. We werken thuis, onze kinderen gaan niet meer naar school, alle activiteiten zijn stopgezet, je kunt geen bezoek meer ontvangen, er zijn allerlei voorzorgsmaatregelen getroffen en ga zo maar door.

Lekker rustig, zou je zeggen. Ja, in theorie. Maar in praktijk voelt dat heel anders. Omdat dat onzichtbare virus daar buiten ergens rondwaart, zorgt dat voor stress, voor zorgen, voor angst, misschien wel voor paniek. Het fijne, ontspannen en vertrouwde gevoel dat je normaalgesproken hebt, is nu een stuk minder aanwezig.

Onze kinderen krijgen het net zo goed mee als wij. Tenminste, afhankelijk van hun leeftijd weten ze wel / niet zo goed wat er speelt, maar ze weten wel dát er iets aan de hand is. Ze horen allemaal dat er iets is met een ‘Coronavirus’, dat je er ziek van kunt worden, dat sommigen er zelfs aan dood gaan. Mijn dochtertje zei deze week zelfs huilend tegen me: ‘Mama, ik ben bang dat je dood gaat.’.

En het vervelende is dat je die angst niet helemaal weg kunt nemen. Misschien herken je die angst van je kind zelf ook wel. Je weet dat de kans heel klein is, maar je hoort er zoveel over. Je krijgt de hele dag door updates met nieuwe besmettingen, een nieuw aantal doden; in China, in Italië, in Nederland. Dat is gewoon beangstigend. En als het dat voor ons als volwassenen al zo is, hoe moet dat dan zijn voor onze kinderen…? Voor kinderen, die ook ineens alles om zich heen zien veranderen. Hoe praat je daar eigenlijk over met je kind, over deze situatie, over het Coronavirus, wat vertel je wel en wat niet, hoe voorkom je dat je kind (te) bang wordt…

⇒ Dat heb ik allemaal voor je op een rijtje gezet. In dit artikel lees je dan ook op welke manier je het beste met je kind over dit onderwerp kunt praten en hoe je ervoor zorgt dat je kind niet onnodig bang wordt. Dat kun je al in slechts 5 stappen aanpakken. Je leest ze hieronder.

 

(1) Wees open en eerlijk tegen je kind.
moeder_praat_met_zoonWees reëel over het gevaar; gebruik daar dan wel uitsluitend goede informatiebronnen voor. Baseer je uitspraken alleen op basis van informatie, die afkomstig is van virologen, epidemiologen, artsen en wetenschappers op dit vlak.

⇒ Voor jezelf en voor tieners is het goed om de informatie van het RIVM aan te houden.

⇒ Voor kinderen, die jonger zijn (basisschoolleeftijd) kun je dagelijks – liefst samen – het Jeugdjournaal kijken. De informatie, die daarin gegeven wordt, wordt al goed aangepast aan wat kinderen kunnen behappen en willen weten. Naar aanleiding van het (samen) kijken kan je kind natuurlijk vragen hebben; bespreek die het liefst direct na het kijken van het programma.

Probeer de komende tijd – als het even kan – na het Jeugdjournaal kort even iets anders te doen, iets luchtigers, zodat je kind ook weer op andere gedachten komt. Het is zeker niet erg om het er dagelijks even over te hebben en om het nieuws erover te volgen, maar dat hoeft natuurlijk niet de hele dag door. En zeker niet vlak voor het slapengaan…
Komt je kind moeilijk in slaap? Lees dan m’n artikel ‘10 basistips om je kind of tiener lekker te laten slapen‘. 

Sluit daarom de dag met je kind op een fijne manier af; lees een boek voor, lees samen een boek (bijv. om en om een regel) en/of vraag wat zijn 3 fijnste momenten van de dag waren. Op die manier valt je kind in slaap zonder al die berichten over het Coronavirus op zijn netvlies.

TIP: Wil je voorkomen dat je kind de hele dag ondergedompeld wordt in ‘coronanieuws’, maar wil je wel graag dat het toch een beetje op de hoogte blijft?
Kijk dan alleen – samen – naar het Jeugdjournaal in de ochtend.

⇒ Dus: over het algemeen is het belangrijk om je nu extra goed aan de feiten te houden. Maak er geen ander verhaal van, bagatelliseer het probleem niet (voorkom uitspraken als ‘het valt wel mee’ of ‘er is niks aan de hand’) én blaas het niet onnodig op (voorkom opmerkingen als ‘opa en oma gaan er misschien wel dood aan.’).

 

 

(2) Leer je kind wat het zelf kan doen om de kans op ziekte te verkleinen.
meisje_wast_haar_handenZoals je weet, is het ontzettend belangrijk om nu alle voorzorgsmaatregelen serieus te nemen en goed uit te voeren. Dat kun je kinderen heel goed leren, ook jonge kinderen. Neem eventuele ongerustheid bij je kind weg door de nieuwe maatregelen als een nieuw, vast ritueel in te voegen. Pak het dan zo veel mogelijk op een leuke, speelse manier aan, die goed bij jouw kind past.

– Handen wassen
Het is belangrijk om regelmatig je handen te wassen; per keer duurt dat bij voorkeur min. 20 tellen. Dat is waarschijnlijk langer dan dat jij of je kind het voorheen zou doen. Zing de komende tijd steeds een leuk liedje als je samen met je kind je handen wast. Spreek af dat jullie je handen blijven wassen, zolang het liedje duurt. Dat kan steeds hetzelfde liedje zijn of elke keer een ander; kijk maar wat je kind het fijnste vindt. Je kunt natuurlijk ook een timer zetten, die je vooraf aan het handen wassen aanzet.
⇒ Zorg dat je kind op vaste momenten zijn handen wast (bijv. altijd voor het eten, na het toiletbezoek, na het buitenspelen). Dan wordt het veel eerder en gemakkelijker een gewoonte en denkt je kind er ook eerder uit zichzelf aan.

– Hoesten & Niezen
Iedereen hoest of niest voortaan in z’n elleboogplooi. Ook dat kun je je kind goed leren. In plaats van ‘hand voor je mond’ zeg je nu ‘hoest / nies in je elleboog’.

– Snottebellen 
Als je kind verkouden is en vaker een snottebel heeft, dan is het belangrijk om daar nu een papieren zakdoekje voor te gebruiken. Na één keer snuiten gooi je het zakdoekje meteen in de prullenbak. Als je dan per ongeluk nog snot aan je handen hebt, is het goed om je handen te wassen.

– Afstand houden
Hoewel het virus bij kinderen doorgaans weinig ziekteverschijnselen veroorzaakt, weten deskundigen nog niet precies hoe het virus zich verspreidt. Vandaar dat het belangrijk is dat ook kinderen afstand houden van elkaar (min. 1,5 meter).
Het lastige is alleen dat wanneer je kind lekker aan het spelen is, het niet bezig is om afstand van andere kinderen te houden. Vandaar dat het nu niet handig is om je kind in een volle speeltuin te laten spelen. Ook weet je niet zeker of de andere kinderen, die er spelen, wel/geen klachten hebben. Voorlopig geldt hiervoor dan ook: ‘better safe than sorry…’.

– Goed voorbeeld doet goed volgen
Als jij je vanaf nu ook netjes aan alle voorzorgsmaatregelen houdt, dan zal je kind dat makkelijker van je overnemen en toepassen. Kinderen leren nl. heel goed van wat jij doet, misschien wel meer dan van wat je zegt. Ze krijgen eerder een gevoel van ‘zo doen we dat hier / zo is dat gebruikelijk’. Vandaar dat jouw voorbeeld hierin zo belangrijk is.

 


joyce_grijs_aanjou_1

Maak je je zorgen over je kind (0-16 jaar) dat niet goed luistert, slaapt of eet? Of heb je een andere opvoedvraag, waar je graag een antwoord of oplossing voor wil?
Lees dan hier wat ik voor je kan doen om dat op te lossen.

Wil je eerst meer over mij en m’n bedrijf weten?
Lees dan hier meer over m’n achtergrond.


 

(3) Maak je kind niet onnodig bang. 
jongen_bang_handen_voor_hoofdBij punt 1 gaf ik aan dat het belangrijk is om eerlijk en open te zijn tegen je kind. Het gevaar zit ‘m er alleen in dat je je kind te veel informatie geeft (en wellicht is dat informatie, die het nog niet goed kan behappen), waardoor je kind (te) bang wordt. Vooral jonge kinderen weten nog niet precies wanneer iets werkelijkheid en wanneer iets fantasie is en kunnen heel makkelijk hun ‘eigen werkelijkheid’ maken; de mogelijkheid bestaat dat die heel anders of misschien wel veel heftiger is dan de werkelijke situatie.
Misschien heeft jouw kind ook al wel huilend tegen jou gezegd dat het bang is dat je dood gaat…?

Luister dus goed naar de vraag van je kind en geef alleen antwoord op die vraag. Voorkom dat je vervolgens te veel gaat uitweiden of onderwerpen aandraagt, waar je kind misschien nog helemaal niet aan gedacht heeft. Als je kind doorvraagt, mag je uiteraard gewoon antwoord blijven geven. Je kind mag weten wat er speelt, maar pas je informatie aan aan wat je kind – gezien zijn leeftijd, ontwikkelingsniveau en gevoelsleven – nog goed aankan.

Verder is het belangrijk om de gevoelens en emoties van je kind serieus te nemen. Het is nou eenmaal een onbekende, onzekere tijd met veel veranderingen, waar iedereen anders op reageert. Ook je kind heeft zijn eigen gevoelens en emoties; het is goed om er serieus mee om te gaan.
Wil je weten hoe je omgaat met lastige emoties van je kind? Klik dan hier.

Probeer ook te voorkomen dat je je eigen zorgen te vaak bespreekt waar je kind bij is. Als je merkt dat je kind zich grote zorgen maakt (of misschien is jouw kind sowieso een kind dat sneller bang is of zich sneller zorgen maakt), bespreek dan je eigen zorgen alleen met je partner of met andere volwassenen; liefst op een moment waarop je kind er niet bij is of in bed ligt.

 


coron_coronas_op_gezinsvakantie_elineclaeysEXTRA TIP
Bekijk dit korte filmpje (gemaakt door Eline Claeys) over de familie Corona. Hierin wordt op een begrijpelijke manier uitgelegd hoe het coronavirus zich heeft verspreid én wat je kind kan doen om te ‘helpen’.


 

(4) Zorg voor voldoende contact, beweging & ontspanning. 
kinderen_spelen_ninja_touwenVoor je kind verandert er nu ontzettend veel. Hij kan niet meer naar school, waardoor hij z’n klasgenootjes, vriendjes en leerkracht(en) minder ziet. Hij mag niet meer naar opa & oma toe gaan én opa & oma mogen niet meer langskomen voor een bezoekje of voor hun vaste oppasdag. Alle vaste activiteiten, zoals de voetbaltraining, de muziekles, het zwemmen (etc.) zijn weggevallen. Dat is echt een ingrijpende verandering en dan ook nog eens van de één op de andere dag. Gelukkig gaan de meeste kinderen daar flexibel mee om.

Toch blijft het belangrijk om het contact, beweging en ontspanning in de dag van je kind op te nemen.
– Neem de tijd om met anderen te beeld- / videobellen; denk aan opa & oma, klasgenootjes, vriendjes, klasgenootjes. Prik een datum en tijd en laat je kind even bijkletsen.

– Waarschijnlijk heeft je kind nu ook schoolwerk om thuis te maken, maar ook bij je kind kan de boog niet de hele dag gespannen staan. Hij heeft ontspanning en beweging nodig. Laat je kind iedere dag buiten spelen, ga naar het bos om te wandelen of maak een fietstochtje door je eigen omgeving. (Uiteraard probeer je dan wel het directe contact met anderen zoveel mogelijk te vermijden.)
In dit artikel lees je hoe je je kind kunt stimuleren om (meer) buiten te spelen.

– Niet alleen volwassenen maar ook kinderen hebben tijd nodig om te ontspannen. Dat doen kinderen al bijna automatisch op allerlei manieren: gewoon even lekker vrij spelen, een boekje lezen, buiten spelen. Even lekker kunnen doen wat je zelf wil; zonder dagschema, zonder opdrachten.

– Daarnaast heb je misschien nog wat tijd om samen met je kind andere dingen te doen. Vraag ook je kind eens wat hij leuk zou vinden om – thuis, samen met jou – te doen.
Wil je weten hoe je o.a. deze componenten – naast het schoolwerk – in je dag kunt verwerken? Klik dan hier

⇒ Als je deze 3 componenten in de dag van je kind kunt verwerken, dan merk je dat je kind zich de rest van de dag prettig(er) voelt en lekker(der) in z’n vel zit. 

 


(5) Let op de helpers en alle mooie acties. 

rogers_look_for_the_helpersAls je weet dat je kind zich snel zorgen maakt over of bang wordt van wat het op tv ziet, dan zeg tegen je kind dat het vanaf nu gaat letten op alle positieve aspecten, die voorbij komen. Er zijn namelijk altijd wel mensen te zien, die anderen willen helpen. Bij al het slechte nieuws is er dus ook altijd iets positiefs te zien. Help je kind om daar naar op zoek te gaan.

Denk maar eens aan het landelijke applaus dat alle zorgverleners kregen, aan de tekeningen en kaartjes die naar ouderen gestuurd worden, aan alle hulp die ouderen krijgen aangeboden, aan het voedsel dat door restaurants aan voedselbanken geschonken wordt en ga zo maar door.

⇒ Zo blijft je kind wel op de hoogte van wat er speelt, maar kijkt het door een heel andere bril. Op die manier houdt je kind er – ondanks alle onzekerheid en narigheid – toch een fijner gevoel aan over.

⇒ Wanneer je deze 5 stappen in acht neemt, dan weet ik zeker dat je het er thuis met je kind(eren) op een fijne manier over het coronavirus kunt hebben én dat je kind zich al gauw minder zorgen zal maken. 

 


Merk je dat je het lastig vindt om je kind of tiener naar je te laten luisteren, dat hij minder goed eet of slaapt?

Neem dan contact met me op. Ik heb meerdere manieren om ervoor te zorgen dat jouw opvoedaanpak weer positief, fijn én effectief wordt én dat jouw kind binnen enkele weken al beter naar je luistert, beter eet en/of beter slaapt. Je leest er hier meer over.


Wil je graag reageren op dit artikel?

Dat mag! Zet jouw reactie dan onder dit bericht. Houd het wel constructief, liefst in de vorm van ‘Tips & Tops’. Dankjewel voor je medewerking!

 


tip_gezin

Wil jij meer OpvoedTips van Joyce lezen én ze als eerste in je mailbox ontvangen?
Dat kan! Helemaal gratis en vrijblijvend. Aanmelden is heel eenvoudig.

Cadeau: Als welkomstcadeau ontvang je meteen na je aanmelding het E-book ‘Nóg meer genieten van je kind – 5 x 5 OpvoedTips’.
Je leest er hier meer over.


joyce_rosegrijs_staand_cHeb je vragen over één van deze thema’s, wil je meer weten over het onderwerp of heb je een andere opvoedvraag?

Neem dan contact met me op.

Met vriendelijke groet,
Joyce Akse

Opvoedcoach & Psycholoog | http://www.aksecoaching.nl | info@aksecoaching.nl

© 2020. Joyce Akse / Akse Coaching, alle rechten voorbehouden.

Klik hier voor jouw dagelijkse portie OpvoedInspiratie op Facebook.

Referenties, gebruikte website en/of artikelen:
– Vis & Leclaire. (2020). ‘Hoe je met je kinderen over het coronavirus praat.’. NRC.nl. Klik hier
– ‘Zo praat je met je kind over coronavirus: ‘Benadruk wat het zelf kan doen’. (2020). Nu.nl. Klik hier
– ‘Omgaan met de gevolgen van het coronavirus.’ (2020). NJi. Klik hier.

 

Lees ook andere artikelen van Joyce met waardevolle OpvoedTips:
– ‘Ik mag hier ook nooit iets!‘ | Hoe je je kind of tiener steeds wat meer vrijheid geeft.
– ‘Boos zijn kun je leren!‘ | 6 stappen om je kind te leren zijn boosheid te beheersen.
‘Ik moet het mijn kind eerst 10x vragen…‘ – Hoe je je kind in 5 stappen leert om beter naar je te luisteren.
– ‘Welke afspraken maak je met je kind of tiener over gamen en telefoongebruik?
– ‘Stop met schreeuwen!‘ (Over: Hoe je in 5 stappen minder schreeuwt tegen je kind)
Klik hier voor andere opvoedtips, bijv. over voeding, media, beweging ed.

© De foto van Joyce Akse is gemaakt door Ilona Tychon Fotografie.

logo_akse_coaching_groot_nieuwGa (terug) naar de website van ‘Akse Coaching – Opvoedcoaching & Opvoedadvies’.

Wist jij dit al over opvoeding en ouderschap…? Uitgebreide interviews met toonaangevende experts.

Er wordt al jarenlang veel wetenschappelijk onderzoek gedaan naar opvoeding, ouderschap en kinderen. Het is natuurlijk ontzettend belangrijk dat dat gedaan wordt, want ondanks dat we al veel over deze thema’s weten, is er ook nog veel dat we niet weten.

Ik vind het persoonlijk erg belangrijk om in mijn werk als opvoedcoach & psycholoog uit te gaan van informatie, die gebaseerd is op wetenschappelijk onderzoek. Daardoor weet ik dat de adviezen, die ik ouders geef, goed werken als ze naar behoren worden uitgevoerd.

Daarnaast zie ik helaas nog te veel adviezen, die misschien wel goed aanvoelen (zg. ‘opvoedmythes’), maar waarvan niet aangetoond is dat ze daadwerkelijk werken op de manier zoals ouders graag zagen dat ze werken. Je wil heel graag voorkomen dat dergelijke adviezen averechts uitpakken, waardoor je als ouder nog verder van huis bent…

Ik zag dan ook graag dat de informatie uit wetenschappelijk onderzoek zo veel als mogelijk bij de ouders zelf terechtkwam. Hier draag ik dan ook graag mijn steentje aan bij. Dat doe ik o.a. aan de hand van het interviewen van onderzoekers en experts; dat zijn allemaal professionals met een universitaire achtergrond. In de interviews vraag ik de professionals niet alleen naar uitgebreide achtergrondinformatie, maar ook naar praktische tips, die je als ouder thuis meteen kunt toepassen. In 2019 ben ik gestart met het interviewen van onderzoekers en experts.

Om je er een mooi overzicht van te geven, heb ik nu alle interviews voor je in deze blogpost verzameld. Zo zie je in één oogopslag welk artikel voor jou het meest relevant is. Zodra ik weer een nieuw interview heb gehouden, zal ik deze post uiteraard updaten. ⇒ Dus scroll snel naar beneden om het artikel met dat thema uit te zoeken, waar jij graag meer over wilt weten.

Ik wens je veel leesplezier en natuurlijk veel mooie inzichten!

Met vriendelijke groet,
dr. Joyce Akse

P.s.: Ondersteun jij ook het idee om zo veel mogelijke wetenschappelijke kennis en inzichten over opvoeding & ouderschap bij ouders ‘thuis’ te krijgen?
⇒ Deel dan dit artikel, zodat ook de ouders en opvoeders uit jouw vriendenkring deze informatie kunnen lezen én er thuis mee aan de slag kunnen gaan. Alvast ontzettend bedankt hiervoor! 


.

 

vader_praat_met_zoon(7) ‘Heeft mijn kind autisme of niet? Wat je er als ouder of leerkracht over moet weten.‘ (25-9-2019)
Interview met drs. Stephanie Voncken – Spierts; MosaLira.

(6)Wat je echt moet weten over het huilen, troosten en slapen van baby’s.‘ (1-9-2019) 
Interview met dr. Roos Rodenburg; Universiteit van Amsterdam.

(5)Samen opvoeden na scheiding: Hoe doe je dat?‘ (24-7-2019) 
Interview met dr. Inge van der Valk; Universiteit Utrecht.

(4)Als je de balans kwijt raakt. | Hoe houd je alle ballen in de lucht zonder stress?‘ (1-7-2019) 
Interview met drs. Agathe Hania-Akse; Expeditie Werkplezier.

moeder_dochter_lachend_bij_elkaar(3) ‘Mijn kind eet zo slecht. Moet ik me zorgen maken?‘ (31-5-2019) 
Interview met drs. Eline de Haan; SeysCentra.

(2) ‘Wat vertel je je kind als het een dierbare verliest?‘ (1-5-2019)
Interview met dr. Mariken Spuij; Universiteit Utrecht

(1) ‘Ruzie tussen broers en zussen: Zo los je het op!‘ (25-3-2019)
Interview met dr. Kirsten Buist; Universiteit Utrecht

 


Ken jij een onderzoeker of professional, die ik echt zou moeten interviewen?
Laat me dat dan weten. Je kunt via deze link contact met me opnemen


 

 

joyce_rosegrijs_staand_cOpvoedcoach & Psycholoog | http://www.aksecoaching.nl | info@aksecoaching.nl

© 2020. Joyce Akse / Akse Coaching, alle rechten voorbehouden.

Geschreven door Joyce Akse van ‘Akse Coaching – Opvoedcoaching & Opvoedadvies’.

Klik hier voor jouw dagelijkse portie OpvoedInspiratie (Facebook).


Klik hier voor meer waardevolle opvoedtips van Joyce, bijv. over (niet) willen luisteren, slapen of eten ed.

logo_akse_coaching_klein_nieuw
Ga (terug) naar de website van Akse Coaching: http://www.aksecoaching.nl.

 

 

Welke afspraken maak je met je kind of tiener over gamen en telefoongebruik?

kinderen_gamen_op_grond‘Je kind* vindt haast niks leuker dan spelletjes doen op de tablet, op jouw smart phone of op jullie computer. En als hij even niet aan het gamen is, dan gaat hij wel appen met vrienden. Het liefst is hij er iedere vrije minuut mee bezig. Gek word je ervan.
Natuurlijk weet je kind ook wel dat hij niet continu kan gamen of appen, maar hij probeert het wel. Als jij zegt dat hij ermee moet stoppen, bijv. omdat hij huiswerk moet maken of omdat jullie gaan eten, dan leidt dat steevast tot flinke discussies. Nou ja, eerst reageert hij helemaal niet op je verzoek. Als je voet bij stuk houdt, reageert hij brutaal en pas een hele tijd later voldoet hij onder luid protest aan je verzoek: hij komt aan tafel. Gelukkig maar. Alleen is de sfeer aan tafel dan wel om te snijden. De spaarzame momenten, waarop jullie met jullie gezin samen kunnen zijn, worden er zo niet gezelliger op…’
* Kind en/of tiener.

 

jongen_gamet_onder_dekenOp zich is er helemaal niks mis mee als je kind gamet of vaker in de weer is met een smart phone. Zoals je vast wel weet, staan of vallen deze activiteiten met de afwisseling met andere activiteiten. En daar zit vaak precies het probleem; niet voor jou, maar voor je kind. Je kind is namelijk zo bezig met die ene game (‘nog één level’ / ‘ik ben er bijna!’) of lekker aan het appen met vriend(inn)en (‘ik moet dit gesprek echt even afmaken’ / ‘ik ben zo klaar!’) dat het de tijd helemaal vergeet en niet meer aan die andere dingen denkt. Andere dingen als huiswerk maken of eten zijn dan echt niet meer belangrijk…

Zoals hierboven in het voorbeeld aangehaald werd, gaat het stoppen met gamen of ophouden met de telefoon vaak gepaard met discussies. Je kind zal vast ook wel eens tegen jou gezegd hebben: ‘ik mag hier ook nooit wat’, ‘anderen mogen altijd veel langer op de WII / Playstation / smart phone’, ‘ik ben de enige die zijn telefoon niet mee naar z’n kamer mag nemen’, ‘ik heb de telefoon ook nodig voor m’n huiswerk’ of ‘al mijn vrienden hebben wel al een eigen telefoon’. En als de discussie nog even verder gaat, dan merk je al gauw dat je kind gefrustreerd is, boos wordt of brutaal tegen je doet.

 

⇒ In dit artikel wil ik je graag tips aandragen over hoe je die discussies kunt verminderen en hoe je kunt voorkómen dat het apparaatgebruik echt problematisch wordt.
Onderaan het artikel lees je ook nog eens wat ‘problematisch apparaatgebruik’ precies is. 

 


(1) Maak duidelijke afspraken met je kind.

meisje_kijkt_op_smartphone_liggendHoe ouder je kind wordt, hoe groter de kans dat je kind wil gaan gamen, appen ed. Ook jonge kinderen vinden het vaak heerlijk vinden om filmpjes te kijken of spelletjes te doen op de tablet of telefoon van papa of mama. Dat is niet erg.

Alleen is het wel belangrijk dat je daar als ouder wel grenzen aan stelt. Om die grenzen goed te kunnen bewaken, is het belangrijk om duidelijke afspraken met je kind te maken. Die afspraken maak je niet alleen voor je peuter of met je schoolgaande kind, maar ook met je tiener. En dan ook nog eens met de nadruk op ‘met’.

moeder_dochter_gesprek_aan_tafelVooral bij tieners is het belangrijk om de afspraken samen te maken en niet alleen maar op te leggen (uiteraard mag je als ouder wel de beslissende stem hebben, maar zorg ervoor dat je kind zich op z’n minst gehoord voelt). Ga daarom samen met je kind om tafel zitten en pak zijn weekplanning erbij. Zodra je met je kind in kaart gebracht hebt, hoeveel tijd hij realistisch gezien over heeft om te kunnen gamen, appen ed., maak je de duur concreet. Dat kan ook best per dag wat verschillen.

Uiteraard is het goed om in je achterhoofd te houden dat je kind de resterende tijd niet alleen maar hoeft te vullen met gamen, appen ed. Er zijn nog altijd genoeg andere dingen die je kind ook nog kan doen op een dag. De afwisseling met die andere activiteiten is juist zo belangrijk!

Hier lees je welke duur aangeraden wordt per leeftijdsgroep (door MediaOpvoeding.nl):
baby_papa_kijken_naar_tablet– tot 2 jaar: 5 min. per dag samen tv-kijken en een paar keer per week samen surfen;
– 2 – 4 jaar: 5 à 10 min. per keer, tot max. 30 min. per dag;
– 4 – 6 jaar: 10 à 15 min. per keer, tot maximaal 1 uur per dag;
– 6 – 8 jaar: max. 1 uur per dag, verdeeld over periodes van max. 30 min.;
– 8 – 10 jaar: max. 1 à 1½ uur beeldschermtijd per dag;
– 10 – 12 jaar: max. 2 uur beeldschermtijd per dag;
– 12 jaar en ouder: max. 3 uur beeldschermtijd per dag.
Uiteraard zijn deze indicaties niet in steen gebeiteld en is het niet erg als je kind een keer wat meer achter een beeldscherm zit; een andere keer is het nl. ook wel eens minder. Dit overzicht geeft jou als ouder wel meteen een goede indicatie van hoe het er op dit moment met jouw kind voorstaat.

=> Zit je kind nog binnen de geadviseerde schermtijd? Prima. Houden zo!
=> Zit je kind langer dan de geadviseerde schermtijd achter een beeldscherm? Dan is het tijd om actie te ondernemen, o.a. door duidelijke afspraken te maken.

Het maken van afspraken gaat niet alleen maar om wanneer je kind wel mag gamen of wel op zijn telefoon mag kijken; het is ook goed om af te spreken wanneer je kind dat niet mag.

Je kunt bijvoorbeeld afspreken dat je kind niet mag gamen of op zijn telefoon mag kijken:
(1) Tijdens het eten
(2) Als hij in bed ligt om te (gaan) slapen
(3) Als hij zijn huiswerk maakt (of je spreekt af dat hij dan alleen die apps mag gebruiken die hij daadwerkelijk nodig heeft om zijn huiswerk goed te kunnen maken. De meldingen van de andere apps zet je dan uit).
Uiteraard gelden deze afspraken niet alleen voor je kind, maar ook voor alle andere gezinsleden… 😉

 

 


joyce_grijs_aanjou_1
Maak je je zorgen over je kind (0-16 jaar) dat niet goed luistert, slaapt of eet? Of heb je een andere opvoedvraag, waar je graag een antwoord of oplossing voor wil?

Neem dan contact met me op.

Wil je eerst meer over mij en m’n bedrijf weten?
Lees dan hier meer over m’n achtergrond.


 

(2) Houd je aan de gemaakte afspraken.
meisje_stiekem_op_telefoon_moederAfspraken maken is één ding, maar je hebt alleen wat aan een afspraak als je je er ook daadwerkelijk aan houdt. Sommige kinderen houden zich direct goed aan dergelijke afspraken. Andere kinderen gaan uitproberen wanneer een afspraak precies geldt (en wanneer niet), hoe ze een afspraak kunnen oprekken, wat ze kunnen doen om er onder uit te komen etc. Het is op zich geen probleem dat kinderen dat gaan proberen, het hoort er allemaal bij, maar het kan wel voor de nodige discussies zorgen. Zelfs zo’n discussies dat de gezellige sfeer in huis ver te zoeken is.

Maar goed, ook al ontstaat er onenigheid of discussie over een afspraak, het is toch belangrijk om je ook dan nog steeds aan de afspraken te houden. Anders leert je kind dat hij ‘alleen maar’ boos, gefrustreerd, brutaal of verongelijkt op jou hoeft te reageren en de afspraak verandert al.

Kortom, als je afgesproken hebt dat je kind per dag één uur spelletjes mag spelen op de computer, dan is het ook echt één uur.
Let op: Vooral in het begin is het belangrijk om je strikt aan jullie afspraken te houden. Een uur duurt dan ook echt 60 minuten en geen 58 of 63. 😉 Als je merkt dat je kind zich er goed aan houdt en de afspraak na een tijdje nog maar weinig discussies of ruzies oplevert, dan mag je de teugels natuurlijk best eens laten vieren.

⇒ Houd jij je echter niet aan jullie afspraak, dan is de afspraak nog maar weinig waard en had je ‘m net zo goed niet hoeven te maken…

jongen_laptop_weggetrokkenZoals ik hierboven al aangaf, kunnen er wel best heftige discussies ontstaan als je kind moet stoppen met gamen. Om die te voorkomen, is het goed om je kind 5 minuten voordat de tijd om is, even te ‘waarschuwen’. Je hoeft dan alleen maar te zeggen: ‘nog 5 minuutjes en dan is de tijd om. Begin dus maar met afronden.’. Zorg er wel voor dat je kind je hoort als je dit tegen hem zegt; het is het beste om naar je kind toe te gaan en even een hand op zijn schouder te leggen. Als je dan ook nog eens zijn naam noemt, weet je zeker dat je kind je hoort. Dit kun je één minuut voordat de tijd om is, nog eens herhalen. Als de tijd helemaal om is, dan zeg je dat duidelijk. Je mag dan verwachten dat je kind de tablet, computer of telefoon uitzet en evt. aan je meegeeft (of op een plek legt waar hij op dat moment niet is). Daarna kan hij iets anders gaan doen.

Als je kind heftig protesteert of brutaal wordt, dan is het belangrijk dat jij rustig blijft. Je herhaalt gewoon de afspraak en blijft voet bij stuk houden. Als je alle stappen van hierboven hebt doorlopen, weet je dat je kind precies weet wat de bedoeling is (want dat hebben jullie allemaal uitvoerig met elkaar besproken) en dat er geen reden is om boos te worden. Herhaal de afspraak nog eens en zeg tegen je kind wat het hem kan opleveren (zie ook punt 3).
Is je kind vaker brutaal tegen je? Lees dan ook eens m’n artikel ‘Doe het lekker zelf!’ | Wat je kunt doen als je kind brutaal tegen je is.’.

 

(3) Bedenk samen gepaste consequenties.
moeder_dochter_mag_niet_op_telefoonDe volgende stap is ook onmisbaar: als je kind zich onverhoopt niet aan de afspraak houdt, dan zal er een consequentie moeten volgen. Het gaat dan altijd om een passende consequentie, die je op zeer korte termijn kunt toepassen; dat zijn consequenties die iets te maken hebben met het gedrag waar de afspraak over gaat.
Bijvoorbeeld: ‘Als je kind zich vandaag niet aan de afspraak houdt m.b.t. gamen, dan mag hij morgen niet gamen.’

De meeste ouders weten goed hoe ze deze consequenties kunnen bedenken en toepassen. Ook bij het bedenken van de gevolgen van het ‘niet aan de afspraak houden’ is het echter goed om je kind te betrekken. Kinderen kunnen soms met verrassende consequenties komen; consequenties waar je zelf nog niet aan gedacht had, maar die toch bijzonder goed kunnen werken.

gezin_op_bed_apparatenEchter, er is nog een andere manier om ervoor te zorgen dat je kind zich aan jullie afspraken houdt. En dat is door je kind een extraatje te geven als hij zich een groot deel van de week aan jullie afspraken heeft gehouden (in de eerste week kan dat 4 van de 7 dagen zijn, de tweede week 5 van de 7, in de derde week 6 van de 7 dagen). Het beste is om samen een extraatje te bedenken waar je kind ook echt warm voor loopt; hij wil er dus echt voor werken om dat te krijgen. Het liefst zoek je het dan in een extraatje dat jullie samen kunnen doen én dat niks tot weinig kost.

Bedenk je maar eens wat je kind graag samen met jou doet. Dat kan iets zijn als samen een fietstocht maken, samen picknicken in het bos, naar een grote speeltuin of bioscoop gaan, logeren bij een neefje / nichtje dat wat verder weg woont etc. Maar het kan ook een extraatje zijn dat je bij jullie thuis kunnen organiseren, zoals een filmavond met z’n 2-en, waarbij je kind de film mag uitzoeken. Laat ook hier je kind weer meedenken over mogelijke opties. Zo’n extraatje heeft namelijk het grootste effect als je kind er graag voor wil werken.

 


joyce_rosegrijs_staand_c

Wil je graag een thema-avond over opvoeden bijwonen?
Kijk dan in Joyce’ online Agenda voor een workshop, lezing of OpvoedParty bij jouw in de buurt.

Wil je Joyce graag uitnodigen om een thema-avond over opvoeden te geven?
Kijk dan hier voor mogelijke thema’s en/of neem contact met haar op.


 


(4) Zorg dat je kind andere leuke activiteiten heeft. 

kinderen_jeugdorkest_les_jeunesOm te voorkómen dat je kind steeds meer of langer gaat gamen of met zijn telefoon in de weer is, is het belangrijk dat je kind genoeg andere activiteiten heeft om zich mee bezig te houden. Daardoor leert hij hoe hij zich ook op een andere manier kan bezighouden.

Zeker als je kind nog op de basisschool zit, maar ook nog op een latere leeftijd, is het goed om samen na te denken over hobby’s. Wat vindt je kind leuk om te doen? Waar loopt hij warm voor? Als je kind het lastig vindt om dat zelf te bedenken, kun je altijd eens langsgaan bij een aantal sport- of muziekverenigingen om te gaan kijken wat ze precies doen; misschien mag je kind zelfs een keertje meedoen.

Voor oudere kinderen wordt het namelijk steeds belangrijker om ergens bij te horen. Het sociale contact met leeftijdsgenootjes is daarin ontzettend belangrijk. Dat kun je natuurlijk via de telefoon bewerkstelligen of door contacten te leggen met anderen binnen een game, maar als je lid bent van een sport- of muziekvereniging dan heb je dat contact vrij gemakkelijk IRL (= ‘in real life’).

 


(5) Toon interesse in wat je kind online doet. 

moeder_gamet_met_zoon_bankHet blijft belangrijk dat je als ouder weet waar je kind mee bezig is. Dat geldt niet alleen voor jonge kinderen, maar ook voor tieners. Daarbij wil je als ouder graag weten waar je kind ‘in real live’ is en met wie hij dan afspreekt, dus waarom zou je dat niet willen weten als hij ‘online’ is? Ook dan is het belangrijk dat jij als ouder op de hoogte bent van wat je kind daar allemaal doet.

Ga dan ook eens bij je kind zitten en kijk met hem mee. Toon dan vooral interesse in wat hij aan het doen is, hoe hij bepaalde dingen moet doen, hoe hij verder kan komen etc. Probeer zijn game te begrijpen of vraag eens hoe een bepaalde app, die je kind ook gebruikt, werkt. Voorkom dat je hem gaat veroordelen of dat je kind het idee heeft dat je het allemaal maar niks vindt.
Kortom, toon oprecht interesse in de online activiteiten van je kind.

 


Als gamen problematisch wordt… 

Er komen steeds meer mensen die gameverslaafd zijn, zowel onder jongeren als onder volwassenen. Een gameverslaving lijkt op een gokverslaving. Men is zo bezig met het gamen dat andere aspecten van het leven ondergesneeuwd raken. Dit wordt ook ‘compulsief gamen’ genoemd. Compulsief gamen leidt o.a. tot afhankelijkheid, preoccupatie met het gamen, verstoring van relaties en matig functioneren op school of werk.

Problematisch gamen komt bij 3% van de basisschoolleerlingen en bij 4% van de leerlingen in het voortgezet onderwijs voor; bij jongens komt het veel vaker voor dan bij meisjes. In het basisonderwijs heeft 5% van de jongens en 1% van de meisjes problematisch gamegedrag. In het voortgezet onderwijs gaat het om respectievelijk 7% en 1%.

Symptomen, die duiden op problematisch game-gedrag zijn o.a. het moeilijk vinden om te stoppen met gamen, slaaptekort door gamen, zich onrustig of geïrriteerd voelen als er niet gegamed kan worden en het liever gamen dan tijd met anderen doorbrengen.

In de praktijk blijkt dat echt problematische gamers, die in hun puberteit vastlopen op dat gedrag, helemaal opnieuw moeten leren om leuke ervaringen op te doen in het gewone leven.

Bronnen: NJi, MediaOpvoeding.nl.


 


Wil je graag reageren op dit artikel?
Dat mag! Zet jouw reactie dan onder dit bericht. Houd het wel constructief, liefst in de vorm van ‘Tips & Tops’. Dankjewel voor je medewerking!

 


tip_gezinWil jij meer OpvoedTips van Joyce lezen én ze als eerste in je mailbox ontvangen? 
Dat kan! Helemaal gratis en vrijblijvend. Aanmelden is heel eenvoudig.

Cadeau: Als welkomstcadeau ontvang je meteen na je aanmelding het E-book ‘Nóg meer genieten van je kind – 5 x 5 OpvoedTips’.
Je leest er hier meer over.


 

joyce_rosegrijs_staand_cHeb je vragen over dit thema, wil je meer weten over het onderwerp of heb je een andere opvoedvraag? Neem dan contact met me op.

Met vriendelijke groet,
Joyce Akse

 

Opvoedcoach & Psycholoog | http://www.aksecoaching.nl | info@aksecoaching.nl

© 2019. Joyce Akse / Akse Coaching, alle rechten voorbehouden.

Geschreven door Joyce Akse van ‘Akse Coaching – Opvoedcoaching & Opvoedadvies’.

 

Klik hier voor jouw dagelijkse portie OpvoedInspiratie op Facebook.

 

Joyce gebruikte o.a. onderstaande referenties voor dit artikel: 
– ‘Kind aan de smartphone? Zes tips om daar als ouder mee om te gaan.’ [ https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/kind-aan-de-smartphone-zes-tips-om-daar-als-ouder-mee-om-te-gaan~bda2ef92/ ]
– ‘Gamen’. [ https://www.nji.nl/nl/Databank/Cijfers-over-Jeugd-en-Opvoeding/Cijfers-per-onderwerp/Gamen ]
– Hoe zorg ik dat mijn kind minder gaat gamen? (6 jr) [ https://www.mediaopvoeding.nl/vragen/_/vraag/hoe-zorg-ik-dat-mijn-kind-minder-gaat-gamen/%5D

 


Lees ook andere artikelen van Joyce met waardevolle OpvoedTips:

– ‘Voorkom ongewenst gedrag: Geef je kind positieve aandacht.’ Klik hier.
– ‘Mijn kind kan niet zonder zijn smart Phone. – Hoe je het smart phone-gebruik van je kind in goede banen leidt.’ Klik hier.
– ‘Zit nou toch NIET stil! – Over: Hoe je je kind stimuleert om MEER te bewegen.’ Klik hier.
– ‘Wat doet een opvoedcoach eigenlijk? | Joyce Akse vertelt.’ Klik hier
Klik hier voor meer waardevolle opvoedtips van Joyce, bijv. over (niet) willen luisteren, slapen of eten ed.

 

logo_akse_coaching_klein_nieuw

Ga (terug) naar de website van Akse Coaching: http://www.aksecoaching.nl. 

Samen opvoeden na scheiding: Hoe doe je dat? [Interview met scheidingsexpert dr. Inge van der Valk]

Joyce Akse maakt een serie artikelen, waarin ze experts interviewt over hun eigen onderzoek of werkveld. Het doel van deze serie is om resultaten van wetenschappelijk onderzoek te vertalen naar praktische tips voor ouders, waar ze thuis direct mee aan de slag kunnen. Deze thema’s hebben natuurlijk te maken met het ouderschap, opvoeding en/of de ontwikkeling van kinderen (0-16 jaar).

 

Opvoeden is niet altijd makkelijk. Het kan al lastig zijn als je een goede relatie hebt met je partner en als je het over het algemeen met elkaar eens bent over de opvoeding van jullie kinderen.

moeder_brengt_kind_naar_vaderMaar wat kun je doen als je het niet meer goed met elkaar kunt vinden en als je merkt dat je relatie steeds slechter wordt? Wellicht denk je op dit moment zelfs al na over de mogelijkheid om te gaan scheiden. Je denkt misschien wel dat je je na een scheiding vast fijner en gelukkiger voelt. En is het niet zo dat als jíj goed in je vel zit dat dat ook beter is voor je kind…? Of werkt dat zo helemaal niet…?

En als je inderdaad zou gaan scheiden, wat heeft dat dan voor effect op je kind(eren)? En hoe blijf je op een goede manier samen opvoeden: je bent dan wel geen partner meer van elkaar maar jullie zullen toch contact met elkaar moeten onderhouden om alles rondom de kinderen goed te kunnen regelen. Hoe gaat dat dan?

⇒ In dit artikel geeft dr. Inge van der Valk – onderzoeker en expert op het gebied van scheiding & opvoeding – alle antwoorden op deze vragen.

 

Je bent expert op het gebied van scheidingen en het effect ervan op kinderen. Hoe ben je bij dit onderwerp gekomen en wat spreekt jou er persoonlijk zo in aan?

‘Grappig dat je dat vraagt, want bij sociale wetenschappers zoals ik vraagt men zich vaker af wat het onderwerp dat ze bestuderen te maken heeft met wat ze zelf meegemaakt hebben. Voor mij had de keuze van dit onderwerp eigenlijk twee redenen:

Scheiding en kinderen vond ik – nu nog steeds trouwens – een heel interessant onderwerp, omdat er zoveel aspecten bij komen kijken. Denk maar aan de onderlinge ouderlijke relatie, de opvoeding en de ouder-kind-relatie.

moeder_dochter_buiten_in_gesprekEen andere reden waarom ik dit onderwerp zo interessant vond, had te maken met wat ik in mijn eigen jeugd om me heen zag gebeuren. We woonden vroeger in een leuke straat; het was een jonge buurt, het was er gezellig en de buren werden vaak kennissen van elkaar. Er werden ook regelmatig feestjes gegeven. Die bleken soms iets te gezellig, waardoor onderling nieuwe relaties ontstonden. Dat resulteerde helaas ook in scheidingen en ‘losse’ ouders, die overbleven in onze straat. Dat kreeg ik als kind natuurlijk allemaal niet zo mee, maar wat me toen wél opviel, was dat de kinderen met wie ik speelde zo maar ineens weg waren. Die verhuisden dan uit het niets ergens anders heen, samen met hun moeder. In die tijd begon ik me al af te vragen hoe dat precies zat: waarom gingen sommige ouders uit elkaar en waarom konden ze niet bij elkaar blijven? Waarom lukte dat andere ouders wel? Wat deden zij anders dan de ouders die scheidden?’

 


inge_van_der_valkDr. Inge van der Valk werkt bij de onderzoeksgroep Jeugd & Gezin van de Universiteit Utrecht en heeft als expertise kinderen & scheiding. Zij studeerde psychologie en promoveerde op een langlopend onderzoek naar de samenhang tussen ouderlijke conflicten, echtscheiding en het functioneren van jongeren.

Zij werkt samen met andere onderzoekers binnen de sociale wetenschappen, met onderzoekers familierecht en met professionals uit de praktijk. Daarnaast heeft zij meegewerkt aan de Richtlijn Scheiding en problemen van jeugdigen en aan de Wegwijzer ondersteuning scheidingskinderen (NJi). Momenteel is zij bezig met een groot onderzoek naar het thuisgevoel van kinderen na scheiding.
Kijk voor meer informatie over dit onderzoek op http://www.uu.nl/waarhoorikthuis. 


 


Wat zijn volgens jou de meestvoorkomende redenen dat ouders gaan scheiden? Zitten daar ook wel eens redenen tussen, die met de opvoeding van de kinderen te maken hebben? En is een scheiding ook wel eens te voorkómen?

gezin_kijkt_verveeld

‘De meest voorkomende redenen, die ouders zelf noemen om te gaan scheiden, zijn dat ze op elkaar uitgekeken waren (vooral als ze eerst hadden samengewoond), dat ze geen vertrouwen meer in elkaar hadden (vaak na overspel; ook dat kwam vaker voor als ze eerst hadden samengewoond) en dat hun karakters te veel botsten.
Deze redenen komen op nagenoeg dezelfde manier voor bij mannen als bij vrouwen. Uiteraard kunnen deze redenen in sommige gezinnen overlappen en samen voorkomen.

In het kader van partnerkeuzen en relaties wordt vaak gezegd dat ‘opposites attract’ (= tegenpolen trekken elkaar aan), maar dat blijkt in het dagelijks leven toch niet zo handig te zijn. Vooral als je samen een huishouden runt of een kind gaat opvoeden, blijkt het beter te gaan als je meer op elkaar lijkt. Dan heb je minder onenigheid over deze zaken en loopt het binnen het gezin gewoon soepeler.

De opvoeding van kinderen wordt door ouders dus zelf niet expliciet als reden voor hun scheiding genoemd. Ook op basis van onderzoek kan ik niet zeggen dat alleen ‘de opvoeding’ een oorzaak is voor een scheiding. Je kunt je echter wel voorstellen dat de manier van opvoeden te maken heeft met een grotere, onderliggende factor, zoals de botsende karakters, die ik al eerder noemde, of zoals de sociaalculturele verschillen tussen ouders. De oorzaak van de scheiding is dan vaak een optelsom van meerdere oorzaken.

Ouderschap kan ook een bijkomende stressfactor zijn en op die manier drukken op de relatie. Dat zie je vaker gebeuren bij gezinnen, waarin er iets met een kind aan de hand is, zoals een autismespectrumstoornis (ASS) of als een kind ernstig ziek is. Dan wordt er ontzettend veel gevraagd van het gezamenlijke ouderschap. Als je dan als ouder – om wat voor reden dan ook – niet kunt voldoen aan die vraag dan wordt de kans op een scheiding groter.

man_vrouw_relatietherapieJe vraagt ook of een scheiding wel eens te voorkómen is: dat is zeker zo. Je wordt namelijk niet op een ochtend wakker met een slecht huwelijk. Relatie-ondersteuning kan heel zinvol zijn, zeker wanneer je dat in een vroeg stadium inzet. Ook wanneer partners uiteindelijk toch beslissen om te scheiden, is het goed om samen met een onafhankelijke derde stil te staan bij de relatiegeschiedenis, bij onderlinge patronen en bij communicatiestijlen.

Uit onderzoek weten we ook dat ouders meestal niet gelukkiger worden door een scheiding. Het geluksniveau blijft na een scheiding eigenlijk redelijk stabiel. Dat heeft ermee te maken dat je na een scheiding wel minder contact hebt met je partner, maar je neemt nog steeds jezelf mee.

Daarbij wordt het gezamenlijk opvoeden van de kinderen na een scheiding gewoon complexer. Daar vergissen ouders zich vaak enorm in. Een scheiding blijkt dan ook meestal geen oplossing te zijn voor de onderlinge conflicten; die gaan erna nog gewoon door. Soms verergeren de conflicten dan zelfs. De onderlinge tegenstellingen tussen de (ex-)partners worden na een scheiding nog meer aangezet.

Dat zijn dan ook allemaal redenen om relatieondersteuning te zoeken op het moment dat je relatie niet lekker loopt, ook als je later toch besluit om te gaan scheiden. Dan leer je namelijk hoe je beter met elkaar kunt communiceren. Dat is erg belangrijk voor gezamenlijk ouderschap na jullie scheiding. Hoe beter je met elkaar kunt blijven communiceren, hoe minder conflicten je hebt.’


Wat is over het algemeen het effect op kinderen als hun ouders gaan scheiden? Wat merk je dan bij kinderen? En het lijkt vaak alsof een scheiding alleen maar negatief kan uitpakken voor kinderen, maar is dat eigenlijk wel zo? Zijn er situaties waarin een scheiding ook positieve aspecten kent voor kinderen?

gezin_pratend_op_bank‘Als ouders relatieproblemen hebben, dan zien we dat jonge kinderen vaker slaapproblemen hebben, (weer) in bed gaan plassen of op hun duim gaan zuigen of dat ze zelfs opstandig / oppositioneel gedrag vertonen. Oudere kinderen zijn in een dergelijke situatie vaker opstandig of boos (externaliserend probleemgedrag) of zijn verdrietig of trekken zich meer terug (internaliserend probleemgedrag). Het externaliserende gedrag zien we vaker bij jongens, het internaliserende juist meer bij meisjes.

In onderzoek zien we dat op korte termijn een scheiding vaak een effect heeft op kinderen, maar dat is dan wel afhankelijk van een aantal factoren. De leeftijd van de kinderen speelt o.a. mee, net als de mate waarin de kinderen het zelf zagen aankomen en de manier waarop het hen verteld wordt.

Over het algemeen zie je (op korte termijn) vooral veel emoties, zoals stress, boosheid en verdriet. Sommige kinderen richten die emoties vooral naar binnen (internaliserend), andere juist naar buiten (externaliserend); soms zijn ze vooral boos op één van de twee ouders en soms op beide. Ze ervaren vaak ook meer onrust, die te maken kan hebben met alle veranderingen die door de scheiding op stapel staan.

Meestal gaat het na ongeveer 2 jaar weer ‘goed’ met kinderen van wie de ouders gescheiden zijn (bij ong. 87% van de kinderen met gescheiden ouders). Ze doen het dan weer net zo goed als kinderen uit intacte gezinnen.

Een kleiner deel van de kinderen (ong. 15 a 20%) vertoont echter ook nog op langere termijn problemen. Deze kinderen gaan dan bijv. externaliserend of juist internaliserend probleemgedrag vertonen, ze hebben een lager zelfbeeld, lagere schoolprestaties en/of een lager schoolniveau en hebben minder goede relaties met anderen (vrienden of romantische relaties).

Vaak hebben dit soort gevolgen te maken met het oudersysteem. Ouders blijven dan conflicten met elkaar hebben, juridische procedures blijven doorgaan en ouders betrekken hun kind(eren) veel bij hun onderlinge conflicten. Juist dat soort gedragingen van ouders zorgt voor een groter risico op problemen bij de kinderen, zoals loyaliteitsproblemen (= kinderen voelen zich dan tussen de ouders instaan), parentificatie (= kinderen nemen een deel van de ouderrol op zich) en ouder-kind-allianties (= kinderen hebben dan met de ene ouder een veel sterkere band dan met de andere, wat soms de vorm van een ‘verbond’ aanneemt).

Het effect van een scheiding is voor kinderen haast nooit positief. De meeste kinderen willen gewoon het liefst dat hun ouders bij elkaar blijven of – zelfs jaren later nog – weer bij elkaar komen. Realiseer je ook dat we uit onderzoek weten dat kinderen al tevreden zijn als hun ouders een ‘middelmatig’ huwelijk hebben (‘good enough marriage’); kinderen houden nou eenmaal van stabiliteit en veiligheid.

ouders_vechten_kind_oren_dichtDe enige uitzondering op deze regel is een klein percentage kinderen, bij wie er echt sprake was van grote problematiek binnen het gezin en een groot gevoel van onveiligheid. In zulke gezinnen was dan vaak sprake van langdurig hevige conflicten, geweld, verslaving of misbruik. Dan kan scheiding een opluchting zijn en kan het kind zelfs meer rust geven. Maar dit zijn echt de uitzonderingen en komen waarschijnlijk bij minder dan 5% van de gezinnen / kinderen voor.

Daarbij komt nog dat conflicten tussen ouders meestal niet ophouden na een scheiding, ze verergeren vaak nog en ook dat kan langdurig het geval zijn. Bij complexe scheidingen, waarbij sprake is van veel conflicten en vaak ook juridische procedures, zie je vaak dat de ene ouder de ander gaat diskwalificeren om zelf als ‘betere’ ouder over te komen. Ze proberen zichzelf min of meer goed te praten door hun eigen kant positief te benoemen, maar dan wel ten koste van hun ex-partner. Dat komt vaak voort uit onverwerkte emoties rondom de scheiding.

Kinderen en jongeren noemen zelf wel eens wat oppervlakkige voordelen van de scheiding, bijv. dat ze twee slaapkamers hebben, dat ze 2x cadeaus krijgen voor hun verjaardag en kerst, dat ze 2x op vakantie gaan etc. Maar je kunt je voorstellen dat dit alleen een voordeel is bij ‘harmonieuze’ scheidingen, dus wanneer ouders nog goed met elkaar kunnen communiceren. Deze ‘voordelen’ hebben ook weer behoorlijk sterke keerzijdes en ook deze kinderen geven vaak aan dat ze nog steeds het liefst zagen dat hun ouders weer bij elkaar waren. Vandaar dat er niet echt voordelen van een scheiding te noemen zijn.

Neemt niet weg dat ouders er wel zoveel mogelijk voor kunnen zorgen dat de situatie voor hun kind(eren) in elk geval niet negatief is. En dit hebben ze voor een groot deel zelf in de hand, mn. door samen goed ouders te blijven en weinig conflicten te hebben.’

 


In de media wordt vrij veel aandacht geschonken aan scheidingen, co-ouderschap, mediatie ed. Je kunt er dus best veel over opzoeken en lezen. Zit daar ook wel eens verkeerde informatie tussen? Bestaan er zg. ‘mythes’ over scheidingen, co-ouderschap, mediatie ed., die je graag zou willen ontkrachten / doorbreken?

ouders_ruzie_dochters_ongelukkig‘Wat het verhaal over scheidingen lastig maakt, is dat er niet maar één soort scheiding is; het zijn allemaal verschillende situaties. En dat geldt vooral voor complexe scheidingen. Dat betekent ook meteen dat het moeilijk is om algemeen geldende informatie te geven. Met name bij veel ouderlijke conflicten is het maatwerk. Er is helaas nog veel handelingsverlegenheid bij professionals rondom de meest complexe scheidingen. Daarbij komt nog eens dat er een gebrek is aan multidisciplinaire samenwerking. Soms bestaat er wederzijds wantrouwen vanuit disciplines. De transitie en transformatie in de jeugdzorg hebben voor onrust gezorgd en dat heeft weer versnippering in de hand gewerkt. En er is minder aandacht voor preventie.’

 

Er is een aantal mythes dat ik regelmatig voorbij zie komen:

 

(1) ‘Als ik als ouder gelukkiger ben door een scheiding, dan is dat ook beter voor mijn kind(eren)’.
Mother and daughter in forest together‘Deze gedachte klopt helaas niet. Vergeet niet dat een scheiding een rigoureuze beslissing is. Als een huwelijk middelmatig is, dan is dat voor de kinderen prima. Dat wil zeggen: in onderzoek zien we dat het welbevinden* van deze kinderen net zo hoog is als de kinderen van wie de ouders een gelukkig huwelijk hebben.
* Concreet betekent dat deze kinderen net zo weinig internaliserend en externaliserend probleemgedrag laten zien, dat hun zelfbeeld, schoolprestaties en schoolniveau even hoog zijn en hun relaties met anderen net zo goed zijn als kinderen uit gelukkige gezinnen.’

 

(2) ‘Scheiden is een oplossing’.
ex_ouders_bestaan_niet‘Ook dat is een mythe. Scheiden lijkt een eindpunt, maar je kunt het eerder zien als een nieuwe manier van samen verder gaan. Ouders vergissen zich nl. vaak in hoe lastig het is om na scheiding nog samen goed ouders te zijn. Als je geen partners meer bent maar nog wel ouders dan is het samen opvoeden juist lastig, omdat je eerder tegenstellingen tegenkomt; die worden juist na een scheiding vaak uitvergroot. En je moet na een scheiding nog veel meer dingen met elkaar gaan overleggen, die eerst min of meer vanzelfsprekend waren: wanneer ga je met de kinderen op vakantie, wanneer zie je de kinderen met feestdagen, wat doe je bij belangrijke beslissingen of bij problemen van je kind, wat doen jullie als er een nieuwe partner bij komt, hoe hou je elkaar op de hoogte van de dagelijkse beslommeringen of belangrijke ontwikkelingen. Dat blijft ook na een scheiding doorgaan. Ouders denken er vaak te makkelijk over.’

 

(3) ‘Co-ouderschap is beter voor kinderen’ (d.w.z. 50-50% verdeling over ouders)
vader_loopt_met_kinderen_op_stoep‘Dat is een lastige mythe. Het lijkt er namelijk op dat we dat inderdaad zo terugvinden in onderzoek. Maar, het onderzoek waarin dat naar voren komt, is een onderzoek waarbij ouders dat zélf aangaven. Je kunt je voorstellen dat je juist bij ouders, die goed met elkaar communiceren, hoort dat het co-ouderschap goed gaat. Als je goed met elkaar kunt communiceren, kun je ook beter alles op elkaar afstemmen en is de kans van slagen van co-ouderschap veel groter. Dus co-ouderschap zou wel eens alleen goed kunnen werken als ouders goed met elkaar communiceren. We weten echter niet hoe het zit bij ouders die niet of moeizaam met elkaar communiceren.

Als je het aan de kinderen zelf vraagt, dan zou je zelfs op andere conclusies uitkomen. Zij zijn namelijk degenen die wekelijks van het ene naar het andere huis gaan. Zij zitten juist met vragen als ‘waar hoor ik thuis?’. Het is belangrijk om uit te zoeken hoe kinderen zelf het co-ouderschap van hun ouders ervaren en – als dat toch niet ideaal zou zijn – wat zij zelf fijner vinden of wat zij zelf denken dat beter voor hen zou werken. Er zijn ook wel gezinnen bekend waarbij de kinderen steeds in hetzelfde huis blijven wonen en waar de ouders wisselen, maar daarvan is niet bekend wat dat voor effect heeft op de kinderen of de ouders.

Om te weten op welke manier co-ouderschap positief is voor de kinderen, maar ook bij ouders die moeizaam met elkaar communiceren, hebben we dus echt nog meer onderzoek nodig.’

 

(4) ‘Je moet niet gaan scheiden, want dat is slecht voor de kinderen.’
jongen_tussen_vader_moeder‘Dat is vaak een maatschappelijke opvatting, die niet perse klopt. In ong. 80% van de kinderen gaat het na verloop van tijd weer net zo goed als kinderen van intacte gezinnen. Slechts bij 15-20% van de kinderen gaat het langere tijd niet goed.

In dit kader is er wel nog een ding dat me dwarszit en dat zit ‘m in de term ‘vechtscheiding’. Dat is een term die in de media veelvuldig voorkomt. Ik begrijp wel dat de media graag de excessen benoemen en de grootste probleemgevallen eruit pikken. Dat is voor hen uiteraard het interessantst!

Maar, deze negatieve berichtgeving heeft vaak een negatieve uitwerking op de ouders. Het lijkt daardoor alsof we als maatschappij zeggen dat een scheiding zo negatief is voor de betrokken kinderen, dat straalt af op de ouders, zij gaan zich schuldig voelen, dat heeft een negatief effect op hun manier van opvoeden en dus een negatief effect op de ontwikkeling van het kind. Zelfs de ouders, die het relatief goed doen, hebben hierdoor last van schuldgevoelens. Die eenzijdige informatie in de media kan dus behoorlijk polariserend werken.

Ik vind het dan ook belangrijk om te benadrukken dat de overgrote meerderheid van de ouders heel goed met de scheiding omgaat en redelijk in staat is tot constructieve, respectvolle co-parenting.’

 


Stel er zijn ouders, die dit interview lezen, die al een tijdje overwegen om te gaan scheiden. Wat zou je deze ouders willen adviseren? Welke stappen kunnen ze zetten om tot een gedegen beslissing te komen? En als ze dan inderdaad beslissen om te gaan scheiden: wat is dan belangrijk om tegen de kinderen te zeggen (en wat juist niet)? Welke boodschap werkt in zo’n situatie het beste voor de kinderen?

man_vrouw_relatietherapie2‘Voor ouders is het vooral belangrijk dat ze gaan praten: met elkaar, met vrienden, familie, noem maar op. Ga samen met je partner naar een relatietherapeut, een mediator of een andere deskundige. Probeer dit via de huisarts te doen, zodat je het misschien vergoed kunt krijgen. Zoek informatie op, o.a. van de Rijksoverheid en het juridisch loket, zodat je weet wat er allemaal bij een scheiding komt kijken.
Onder aan dit artikel vind je een lijst met aanvullende mogelijkheden om gedegen informatie te verzamelen.

Als je het je kinderen gaat vertellen, dan is het belangrijk om het gesprek in een bekende en veilige omgeving te houden. Zoek een rustig moment uit en voer het gesprek bij voorkeur samen met je partner. Geef een korte uitleg over de situatie en zorg dat het een eenduidig verhaal is. Houd daarbij natuurlijk rekening met de leeftijd en het ontwikkelingsniveau van je kind. Benadruk tijdens het gesprek dat je kind geen enkele schuld heeft aan de scheiding, dat de liefde voor je kind blijft bestaan en dat jullie ervoor gaan zorgen dat jullie beiden de kinderen blijven zien.

ouders_praten_met_kinderenGeef je kind daarna zeker twee dagen de tijd om de boodschap aan te laten komen. Het ene kind heeft daar meer tijd voor nodig dan het andere. Zorg dat je in de tijd erna aanwezig en beschikbaar bent voor je kind, zodat hij zijn vragen kan stellen en evt. zorgen kan uiten. Luister naar je kind, hoe is het voor hem / haar, erken zijn emoties, zorg dat hij ruimte krijgt om zijn mening te geven of zijn gevoel te uiten. Geef je kind ook een stem in de nieuwe situatie. Je kind hoeft niet over zaken mee te beslissen, maar je kunt wel rekening houden met wat voor je kind het prettigst of minst vervelend is. Geef je kind de tijd en ruimte voor elke verandering, die staat te gebeuren.

Verder is het voor je kind fijn om een steunfiguur te hebben bij wie hij – naast zijn ouders – terecht kan. Bespreek samen met je kind wie dat kan zijn, daar kun je als ouder vooraf al over nadenken, het liefst natuurlijk iemand die je kind goed kent.

Licht ook de school in (en belangrijke anderen). Ga samen in gesprek over hoe je kind het aan de klas wil gaan vertellen. Stem het goed af met de leerkracht, zodat hij/zij ook weet hoe je kind het graag zou willen, bijv. samen met de leerkracht. Door zo’n gesprek in de klas weten ook de klasgenoten wat er met je kind aan de hand is; zeker in de oudere groepen realiseren kinderen zich dat dit lastig is.’

 


Ook als je van elkaar gescheiden bent, blijf je samen ‘ouder’ van je kinderen. Hoe kun je ervoor zorgen dat je dat op een goede manier samen blijft doen? Zijn er dan onderwerpen die je met elkaar moet bespreken en waar je het eens over moet worden? Op welke manier betrek je de kinderen er bij? En wat kun je doen als het ‘co-ouderschap’ niet prettig verloopt?

vader_kinderen_gesprek• ‘De beste voorspeller voor goede co-ouderschap na de scheiding is hoe goed je samen opvoedde voor de scheiding. Maar realiseer je ook dat je kunt leren om op een positieve manier met elkaar te communiceren. Ga daar het liefst voor de scheiding al mee aan de slag.

• Ga op een respectvolle manier met elkaar om. Net als bij een goede relatie geldt: wees coulant en ruimhartig, slik onbelangrijke ergernissen in. Prent jezelf in dat je dan weliswaar geen partners meer bent, maar dat je samen wel nog altijd goede ouders kunt zijn. En daar zijn niet alleen de kinderen maar ook jij en je ex-partner bij gebaat.

• Gun je kind een goede band met de andere ouder. Betrek je kind niet in de eventuele onderlinge problemen. Probeer ten allen tijde te voorkomen dat er kampen ontstaan; daar is vooral je kind niet bij gebaat.

• Zolang er nog veel emoties spelen, is het belangrijk om er ruimte aan te geven; geef jezelf die ruimte en werk eraan. Laat de onderlinge problemen niet de boventoon voeren, maar ga er juist mee aan de slag. Voorkom dat de kinderen betrokken worden bij jullie onderlinge problemen.

• Zorg goed voor jezelf.

• Vergeet niet dat je ook na een scheiding een rouwproces moet doorlopen. Neem daar voldoende tijd voor, anders kan het je nog jarenlang blijven achtervolgen. Door dit proces goed te doorlopen kun je na verloop van tijd goed afscheid nemen van de periode met je partner.’

 


Tot slot: wat is jouws inziens het belangrijkste dat ouders op het gebied van scheiding moeten weten?

ouders_kind_coparenting‘Er is bijna geen kind dat blij is wanneer de ouders uit elkaar gaan. Voor jouzelf maar zeker ook voor je kind is een scheiding lastig: de personen, die geacht worden om zijn/haar leven lang voor een fijn, liefdevol en veilig klimaat te zorgen, lijken nu ineens alles overhoop te gooien.

De meeste ouders kunnen na een scheiding nog prima samen opvoeders zijn en afzonderlijk van elkaar een goed en veilig thuis bieden voor hun kinderen. Het is belangrijk om ‘schuldenvrij’ te denken. Dus: een ‘goede’ scheiding is absoluut mogelijk. Je kinderen verdienen dit; jij en je ex-partner trouwens ook. Er valt op dit gebied wel nog veel te winnen. Voorkom dat het kind tussen jullie als ouders in komt te staan.

Mocht een ‘goede’ scheiding onverhoopt toch niet vanzelf gaan, dan kun je daar ondersteuning bij zoeken. Dat is bijzonder zinvol; doe het op tijd, dus liefst voordat het een conflictueuze scheiding wordt.’

 

Aanvullende informatie over dit onderwerp:
– Neem een kijkje op de site van Villa Pinedo; daar vind je vragen van ouders met antwoorden van jongeren en de verhalen van jongeren zelf. Dan zie je waar jongeren en andere ouders tegen aan lopen. Dat kan jou als ouder helpen om onnodige valkuilen en problemen te voorkomen.
– Wat betreft de hulp kun je o.a. denken aan buurtteams, aan Wegwijzer ‘Kind en Scheiding of aan ‘Ouderschap blijft’. Op http://www.nji.nl vind je een overzicht van allerlei programma’s ter ondersteuning van kinderen en ouders.
– Het Platform ‘Scheiding zonder schade’ (o.l. André Rouvoet) besteedt veel aandacht aan het ondersteunen van gescheiden ouders in hun ouderschap en in hun relatie.
– Een ander initiatief, dat momenteel wordt opgezet, is het ‘Besluit met Muisjes’; dat gaat zich vooral bezig houden met ouderschap en stress na een scheiding.
– Vraag ook je huisarts om raad; hij/zij kent het lokale aanbod en kan je daarin goed adviseren.’

 

Wil je graag reageren op dit artikel? Dat mag!
Zet jouw reactie dan onder dit bericht. Houd het wel constructief, liefst in de vorm van ‘Tips & Tops’. Dankjewel voor je medewerking!

 


tip_gezinWil jij als eerste Joyce’ waardevolle OpvoedTips ontvangen? 
Helemaal gratis en vrijblijvend. Klik dan hier.

Cadeau: Kort na je aanmelding van het e-zine ontvang je Joyce’ E-book ‘Nóg meer genieten van je kind – 5 x 5 OpvoedTips’ als cadeau. Dat is dus ook helemaal gratis en vrijblijvend. Je leest er hier meer over.


 

joyce_rosegrijs_staand_c
Heb je vragen over dit thema, wil je meer weten over het onderwerp of heb je een andere opvoedvraag? Neem dan contact met me op.

Met vriendelijke groet,
Joyce Akse

 

Opvoedcoach & Psycholoog | http://www.aksecoaching.nl | info@aksecoaching.nl

© 2019. Joyce Akse / Akse Coaching, alle rechten voorbehouden.

Geschreven door Joyce Akse van ‘Akse Coaching – Opvoedcoaching & Opvoedadvies’.


K
lik hier voor jouw dagelijkse portie OpvoedInspiratie op Facebook.


Lees ook andere artikelen van Joyce met waardevolle OpvoedTips:
– ‘3 Goede Voornemens voor Ouders (of: Hoe houd je het ouderschap goed vol?)’. Klik hier.
– ‘Als je de balans kwijt raakt…’ | Hoe houd je alle ballen in de lucht zonder stress. [Gastbijdrage van drs. Agathe Hania-Akse]. Klik hier.
– ‘Doorbreek het taboe: Opvoeden is niet altijd leuk en makkelijk.’ Klik hier.
– ‘Positief opvoeden: Start je opvoeding goed met deze 5 stappen.’ Klik hier.
Klik hier voor meer waardevolle opvoedtips van Joyce, bijv. over (niet) willen luisteren, slapen of eten ed.

logo_akse_coaching_klein_nieuw
Ga (terug) naar de website van Akse Coaching: http://www.aksecoaching.nl.

Ruzie tussen broers en zussen: Zo los je het op! [Interview met onderzoeker dr. Kirsten Buist]

Joyce Akse maakt een serie artikelen, waarin ze onderzoekers interviewt over hun eigen onderzoek. Het doel van deze serie is om resultaten van wetenschappelijk onderzoek te vertalen naar praktische tips voor ouders, waar ze thuis direct mee aan de slag kunnen. Deze thema’s hebben natuurlijk te maken met het ouderschap, met opvoeding en/of met de ontwikkeling van kinderen (0-12 jaar).

meisje_jongen_boos_op_bedLeek het jou ook zo leuk om je oudste kind een broertje of zusje te geven, zodat het niet meer alleen was en altijd een speelkameraadje in de buurt had?

Nu je kinderen hebt, lijkt het wel alsof ze elkaar steeds vaker in de weg zitten. Op het ene moment spelen ze ontzettend leuk met elkaar en het andere moment vliegen ze elkaar in de haren. Die ruzies kunnen ook om ‘niks’ gaan; soms lijkt het ‘verkeerd ademen’ of ‘net even wat te lang kijken’ van de één al een onwijs groot probleem voor de ander.

Als ouder wil je niets liever dan dat je kinderen een fijne band met elkaar hebben en goed met elkaar kunnen omgaan. Natuurlijk hoeven ze het niet altijd met elkaar eens te zijn en mogen ze ook best eens wat kibbelen, maar die grote ruzies zou je het liefst willen voorkómen.

 

⇒ In dit artikel vertelt onderzoeker dr. Kirsten Buist hoe je dat als ouder op een goede manier kunt aanpakken.


Kirsten, jij bent expert op het gebied van de relatie tussen broers en zussen. Hoe ben je bij dit onderwerp gekomen en wat spreekt jou er persoonlijk zo in aan?

jongen_meisje_steken_tong_uit‘In mijn promotieonderzoek was ik bezig met het gezin in z’n geheel, waaronder de relatie tussen broers en zussen. Toen ik bij de Universiteit Utrecht kwam werken, kreeg ik de vraag om een reeks colleges te bedenken over onderwerpen die verder in de studie Pedagogische Wetenschappen nog niet aan bod kwamen.

Tot mijn stomme verbazing kwam ik erachter dat onze studenten nog helemaal niets leerden over broertjes en zusjes. Gezien het feit dat het zo’n veelvoorkomende en invloedrijke relatie is en ik ook uit eigen ervaring weet hoe belangrijk die relatie kan zijn voor hoe het met je gaat, hoe je in het leven staat en hoe je met anderen omgaat, vond ik het hoog tijd om daar meer aandacht aan te besteden.

Door me heel goed in het onderwerp te verdiepen, kwam ik er ook achter dat dit een algemeen beeld is: vergeleken met bijvoorbeeld de relatie tussen ouders en de ouder-kindrelatie is er veel minder onderzoek gedaan naar de broer/zus-relatie. Ik hoop daar met mijn werk een steentje aan bij te dragen, zodat dat een beetje ingehaald wordt.’

 


Kirsten BuistIn het artikel ‘Ruzie tussen broers en zussen: Zo los je het op!’ is onderzoeker Kirsten Buist aan het woord. Ze is gepromoveerd op de ontwikkeling van gezinsrelaties tijdens de adolescentie en het verband met internaliserend en externaliserend probleemgedrag.

Momenteel werkt ze als universitair hoofddocent aan de Universiteit Utrecht en doet ze (o.a.) onderzoek naar het gezinssysteem, broer- / zusrelaties en probleemgedrag.

Kirsten heeft zelf twee kinderen: Thijs (12) en Anouk (9).


 

Je hebt het boek ‘Broertjes & Zusjes’ geschreven over hoe ouders de relatie tussen hun eigen kinderen goed kunnen houden of kunnen verbeteren. Wat was voor jou de belangrijkste aanleiding of motivatie om dit boek te schrijven? Wat is één van de belangrijkste boodschappen uit je boek? 

jongen_meisje_samen_rails_buiten‘De uitgeverij van het boek heeft mijn co-auteur Sheila van Berkel benaderd om over dit onderwerp een toegankelijk boekje te schrijven voor ouders, die een tweede kind hebben of verwachten. Zij wilde graag dat ik zou meeschrijven, waarop ik uiteraard ‘ja’ heb gezegd.

Als wetenschappers zijn we veel bezig met wetenschappelijke artikelen schrijven voor collega-onderzoekers, terwijl er zoveel mensen zijn die zouden kunnen profiteren van de kennis die er al is over dit soort onderwerpen. Voor mij was dat de voornaamste reden om enthousiast te zijn over het schrijven van dit boek.

Ik vind het belangrijk dat kennis terechtkomt bij iedereen die er wat aan kan hebben. En voor mezelf was het een hele goede oefening om in niet-wetenschappelijke, toegankelijke taal te beschrijven wat we weten uit wetenschappelijk onderzoek.

Eén van de belangrijkste boodschappen uit ons boek is dat ruzie tussen broertjes en zusjes er weliswaar bij hoort, maar dat je als ouder wel kunt helpen voorkómen dat het uit de hand loopt en je kinderen kunt helpen om ruzies op een goede manier op te lossen.’


Alle ouders maken wel eens mee dat hun kinderen elkaar flink in de haren vliegen. Waar merk je dat ouders zelf het meest mee zitten of tegen aan lopen als dat bij hun kinderen gebeurt? Wat vinden ouders in zo’n situatie het lastigste of moeilijkste? Zijn er ook dingen die ouders – onbewust– ‘verkeerd’ aanpakken, waardoor ze onbedoeld de kans groter maken dat de kinderen ruzie blijven maken. 

moeder_bij_ruzie_dochters‘Ouders twijfelen vaak of en wanneer ze moeten ingrijpen bij een ruzie tussen hun kinderen. Het is belangrijk om bij het begin van een conflict te beoordelen of kinderen er zelf uit kunnen komen. Zo ja, laat ze maar even hun gang gaan. Als je meteen al merkt dat dat niks wordt, is het belangrijk om vrij snel tussenbeide te komen.

Het is voor ouders belangrijk om te weten dat ze hun kinderen zo min mogelijk met elkaar moeten vergelijken, zeker hardop. Op die manier versterk je namelijk gevoelens van competitie, wat een sterke bron van ruzie kan zijn tussen kinderen. Elk kind heeft zijn/haar eigen kwaliteiten, dus focus daarop in plaats van die vergelijking te maken.’

 


Voorkant boekKirsten Buist schreef samen met Sheila van Berkel het boek ‘Broertjes & Zusjes: Zo stimuleer je een warme band tussen je kinderen’. 

Een hechte band tussen broers en zussen heeft positieve gevolgen die de rest van het leven merkbaar zijn. Als ouder wil je dus niets liever dan dat je kinderen een fijne, warme band met elkaar ontwikkelen. Maar kun je daar wel invloed op uitoefenen? Jazeker!

In Broertjes & Zusjes lees je wat je van je kinderen kunt verwachten én hoe jij daarop in kunt spelen. Hoe bereid je de oudste voor op de komst van een broertje of zusje? Wat zijn de bekende verschillen tussen het oudste en het jongste kind? Hoe leg je ruzies bij en hoe leer je eerlijk delen? Al vanaf het moment dat je zwanger bent van de tweede, maar ook daarna, kun je kinderen vaardigheden leren die van grote invloed zijn op hun verdere leven.

Klik hier om meer over dit boek te lezen.


 


Ik heb 3 voorbeelden voor je van situaties, die in een gezin kunnen voorkomen. Zou je bij elk voorbeeld kunnen aangeven hoe ouders die situatie het beste kunnen aanpakken?

Gezin 1.
Sinds de geboorte van je zoontje (je 2e kindje) is de oudste (van 2 jaar) niet meer te genieten. Ze vindt er niks aan dat er nu een baby in huis is; sterker nog, het is alsof ze de baby zelf hartstikke stom vindt. Ze zegt allemaal onaardige dingen tegen hem; soms knijpt ze hem zelfs. Wat kun je als ouder doen om de relatie tussen deze jonge kinderen te verbeteren?

baby_meisjes_lachend_knuffelen‘Het is belangrijk om je te realiseren dat deze reactie voor jou (en de baby) weliswaar heel vervelend is, maar het is een legitiem gevoel. Je peuter vertellen dat zij zich niet zo moet voelen, zal waarschijnlijk niet het gewenste effect hebben: zij voelt het nou eenmaal zo. Het is beter om dat gevoel te benoemen en accepteren dat dat zo is. Knijpen en pijn doen mag natuurlijk niet, daarover moet je duidelijk zijn.

Heel veel kinderen reageren de eerste periode nogal negatief op de geboorte van een broertje of zusje. Voor vrijwel alle kinderen is dit een tijdelijke reactie, die vanzelf over gaat. Zoals altijd geldt: zo min mogelijk aandacht geven aan negatieve manieren van aandacht vragen en juist positieve manieren van aandacht vragen belonen, met name met jouw waardering. Dus als je peuter wél lief tegen de baby is, laat je heel duidelijk zien hoe fijn je dat vindt.

Wat ook altijd goed werkt is om – ook al heb je het druk met een baby er bij – één op één tijd in te plannen met je oudste. Veel kinderen vinden dat heel fijn, even iets doen met alleen papa of mama.’

Gezin 2.
Hoewel je twee kinderen (5 en 7 jaar) het altijd vrij goed met elkaar konden vinden, lijkt het er de laatste paar weken op dat ze niks meer van elkaar kunnen hebben. Ze vliegen elkaar om de kleinste dingen in de haren. Je hoort opmerkingen als ‘kijk niet zo naar me’ of ‘blijf van m’n spullen af’ en dat ontaardt binnen no time in een fikse ruzie. Wat kun je als ouder doen om deze ruzies op te lossen, te beperken en het liefst natuurlijk te voorkómen?

jongens_vechten_met_elkaar_bank‘Als het eerst wel goed ging, en nu ineens niet meer, is het goed om te proberen te achterhalen of er een aanleiding is voor deze verandering. Let ook op of er specifieke momenten zijn waarop het risico op bonje het grootst is, bijvoorbeeld rond bedtijd of etenstijd. Als die specifieke momenten er inderdaad zijn, kun je er voor proberen te zorgen dat ze op dat soort momenten apart van elkaar iets leuks doen. Zorg er dan ook voor dat ze op tijd kunnen eten of kunnen gaan slapen.

Als je kinderen ruzie maken kun je als ouder natuurlijk voor scheidsrechter of politieagent spelen maar handiger (en leuker voor jou) is het om te kijken of je ze kunt helpen om samen tot een oplossing te komen. Vooral als er onderwerpen zijn waar steevast ruzie over komt (bijvoorbeeld omdat ze allebei met jullie enige iPad willen spelen) kun je ze laten overleggen over wat een eerlijke oplossing zou zijn. Het voordeel is namelijk dat een oplossing waar ze zelf mee komen voor allebei veel bevredigender is dan een oplossing die jij als ouder ‘van hogerop’ oplegt.’

Gezin 3.
Je drie kinderen hebben ieder hun eigen kwaliteiten. Alleen merk je dat je middelste (9 jaar) het lastig vindt als het weer gaat over hoe goed de oudste (11 jaar) gevoetbald heeft of een goed cijfer had op zijn rapport. Dan kan hij het niet laten om een vervelende opmerking te maken. En dat terwijl ook hij geprezen wordt om zijn eigen rapport of sportprestaties. Hoe kun je als ouder het beste met deze vervelende opmerkingen onderling omgaan?

moeder_praat_met_kinderen‘Praten met je kinderen is enorm belangrijk. Het ene kind is gevoeliger voor jaloezie en voelt zich misschien wat sneller achtergesteld of “minder goed” dan broer of zus. Ga daarom het gesprek aan: waarom zegt het kind deze dingen, waar komt het gevoel van jaloezie vandaan, maakt iemand anders zulke opmerkingen ook, hoe zou het kind zich voelen als dat zo was?

Kinderen zijn zich nog niet altijd bewust van de emotionele reactie die ze bij iemand anders kunnen oproepen dus daar kun je ze als ouder bij helpen.

En natuurlijk geef je als ouder het goede voorbeeld: jij vergelijkt je kinderen niet nadrukkelijk met elkaar, anders werk je dit soort competitie in de hand.’

 


Tenslotte, wat is het allerbelangrijkste dat je als ouder voor je kinderen (0-12 jaar) kunt doen om de relatie onderling goed te houden?

‘Er zijn een aantal dingen, die bij me op komen:

gezin_blij_duimen_omhoog(1) Elk kind op waarde schatten en zo min mogelijk vergelijken.
(2) Bepraat gevoelens en gedachten.
(3) Laat je kinderen hun onderlinge ruzies waar mogelijk zelf oplossen.
(4) Probeer uit te zoeken welke dingen je kinderen leuk vinden om samen te doen en stimuleer dat (ook al vind je ’t zelf niks; indoor-speelparadijzen bijvoorbeeld…). Zo rem je niet alleen ruzie af, maar stimuleer je ook positieve gevoelens en spel.’

 

Wil je graag reageren op dit artikel? Dat mag!
Zet jouw reactie dan onder dit bericht of op m’n Facebook-pagina. Houd het wel constructief, liefst in de vorm van ‘Tips & Tops’. Dankjewel voor je medewerking!

 


tip_gezinWil jij als eerste Joyce’ waardevolle OpvoedTips ontvangen?
Helemaal GRATIS en vrijblijvend. Klik dan hier.

Cadeau: Kort na je aanmelding van het e-zine ontvang je Joyce’ E-book ‘Nóg meer genieten van je kind – 5 x 5 OpvoedTips’ als cadeau. Dat is dus ook helemaal gratis en vrijblijvend. Je leest er hier meer over.


 

Heb je vragen over dit thema, wil je meer weten over het onderwerp of heb je een andere opvoedvraag?
joyce_rosegrijs_staand_c
Neem dan contact met me op.

Met vriendelijke groet,
Joyce Akse

 

Opvoedcoach & Psycholoog | http://www.aksecoaching.nl | info@aksecoaching.nl

 

© 2019. Joyce Akse / Akse Coaching, alle rechten voorbehouden.
Geschreven door Joyce Akse van ‘Akse Coaching – Opvoedcoaching & Opvoedadvies’.

 

Klik hier voor jouw dagelijkse portie OpvoedInspiratie op Facebook.

Lees ook andere artikelen van Joyce met waardevolle opvoedtips:
– ‘Samen spelen, samen delen? – 5 tips om je kind te leren om met andere kinderen te spelen’. Klik hier.
– ‘Positief opvoeden: Start je opvoeding goed met deze 5 stappen.’ Klik hier.
– ‘Laat dat nou!’ (over: 5 opvoedvalkuilen waar we allemaal intrappen én waardoor opvoeden onbedoeld lastiger wordt). Klik hier.
Klik hier voor meer waardevolle opvoedtips van Joyce, bijv. over (niet) willen luisteren, slapen of eten ed.

logo_akse_coaching_klein_nieuw

 

Ga (terug) naar de website van Akse Coaching: http://www.aksecoaching.nl. 

Hoe leer je je kind om rekening te houden met anderen? (5 tips om sociale vaardigheden te stimuleren)

kinderen_overleggen_luisteren_naar_elkaarVoor kinderen kan het soms best lastig zijn om met andere kinderen om te gaan, om samen te spelen en om dan ook nog eens rekening te houden met de ander. Deze vaardigheden vallen natuurlijk onder de noemer ‘sociale vaardigheden’. Gelukkig zijn sociale vaardigheden over het algemeen goed aan te leren en kun je er als ouder je steentje aan bijdragen om je kind ook op dit gebied het een en ander te leren.
Als je met onderstaande tips aan de slag gaat, verwacht dan geen wonderen (op te korte termijn). Je kind heeft voldoende tijd nodig om deze nieuwe vaardigheden aan te leren. Dat gaat nou eenmaal met vallen en opstaan. Gun je kind die tijd.
Als ik het heb over sociale vaardigheden, die kinderen vaak nog moeten leren, dan bedoel ik:
– Vriendelijk zijn, bijv. iemand gedag zeggen
– Anderen helpen (en dan ook geduld uitoefenen)
– Iemand aankijken (en naar hem luisteren) als hij met je praat
– Even wachten met praten als je ziet dat de ander bezig is of met iemand anders praat
– Aandacht hebben voor de gevoelens van anderen
– Op je beurt wachten als je een spelletje speelt
– Vragen wat de ander graag zou willen (in plaats van doen of opleggen wat je zelf wilt)
Etc.
kindjes_spelen_jongen_zwaait
Bij deze ‘sociale vaardigheden’ zitten onderliggende vaardigheden, namelijk perspectief nemen, je inleven in de ander, je kunnen verplaatsen in de ander. Jonge kinderen kunnen zich soms wel al in de ander inleven, maar nog lang niet altijd. En voor sommige kinderen – ook oudere – is het vaak nog onmogelijk om op die vaardigheid te kunnen handelen. Kinderen, die naar de basisschool gaan, leren langzaam maar zeker steeds beter om hiermee om te gaan.

Om rekening te kunnen houden met anderen, is het dus nodig dat je je inleeft in de gevoelens en behoeften van anderen. Als je dat naar je kind vertaalt, dan moet hij:

– Gevoelens van zichzelf begrijpen (inzicht hebben in zijn eigen gevoel en kunnen vertellen hoe hij zich voelt).
– Gevoelens van andere kinderen begrijpen (zien hoe de ander zich voelt en hierop kunnen reageren).
– Begrijpen dat zijn gedrag invloed heeft op hoe de ander zich voelt (een klasgenoot wil niet met hem spelen als hij alleen doet wat hij zelf wil).
– Begrijpen waarom een ander kind zo doet in een bepaalde situatie (een kind dat niet mee mag doen, is daar verdrietig over en loopt boos weg).

jongens_vechten_met_elkaar_bank


Bij kinderen, die dit moeilijk vinden, zie je vaker problemen op sociaal gebied:
ze hebben weinig vrienden, worden vaker afgewezen en zijn minder populair bij hun leeftijdsgenoten.

⇒ Vandaar dat het goed is om je kind hierbij te helpen, zodat je kind er zo min mogelijk problemen mee heeft.

 


logo_groot_paars

Heb je een kleine of grote opvoedvraag, waar je graag een antwoord of oplossing voor wil? Neem dan contact met me op.

Wil je eerst meer over mij en m’n bedrijf weten?
Lees dan hier meer over m’n achtergrond.




Hoe kun je er nou concreet voor zorgen dat je kind meer rekening houdt met andere kinderen of volwassenen?
Start met deze 5 tips.

1. Benoem zelf goede dingen van andere mensen.

moeder_zoon_knuffelWe praten allemaal wel eens over andere mensen. Daarmee bedoel ik trouwens niet per se roddelen of kwaadspreken. Je kunt namelijk heel feitelijk vertellen wat iemand gedaan of gezegd heeft.

Om je kind een positief beeld van andere mensen te geven, is het goed om op een positieve manier over andere mensen te praten. Je kunt je kind er bijv. attent op maken dat iemand iets goeds of aardigs gedaan heeft.
Bijv. ‘Ik zag dat Kees vandaag de hond uitliet van de buurvrouw. Ze is ziek, dus ze kan die hulp goed gebruiken. Wat aardig dat Kees dat voor haar doet.’

In het verlengde hiervan ligt natuurlijk dat je probeert te voorkómen dat je zelf veel kritiek levert op anderen. Wanneer je in het bijzijn van je kind steeds kritische, sarcastische of negatieve opmerkingen maakt over anderen, dan krijgt je kind het idee dat het normaal is om op die manier over anderen te praten. Benoem dan ook vooral de goede eigenschappen van andere mensen of zeg iets positiefs over wat de ander gedaan heeft.
Bijv. ‘Ik zag dat Emma een nieuwe jurk aan had vandaag. Die stond haar leuk.’

2. Geef je kind de mogelijkheid om iets voor iemand anders te doen.
meisje_doet_was_in_wasmachineIn en om het huis zijn er altijd genoeg klusjes te doen. Je kind kan er meestal al goed aan meehelpen. Zo kan je zoon of dochter mooi een steentje bijdragen aan het huishouden. Je kind leert ook hierdoor om op een goede manier samen te werken en bij te dragen aan een groter geheel.
Bijv. Jonge kinderen kunnen in de herfst bijv. goed blaadjes in een doos of mand verzamelen en samen met jou naar de bladkorf brengen. Oudere kinderen kunnen meehelpen met het dekken of leegruimen van de tafel, met het vouwen van de was. Kinderen van nagenoeg alle leeftijden kunnen hun eigen speelgoed opruimen; soms natuurlijk het liefst met een beetje hulp.
Je kunt ook stimuleren dat je kind iets voor iemand anders (buiten het gezin) doet. Als je kind iets van iemand heeft gekregen, kunnen jullie samen nadenken over hoe hij iets terug kan doen. Als hij ergens is waar hij iets krijgt, kun je hem er aan herinneren dat hij misschien kan vragen om ook iets voor zijn vriend(innet)je mee te nemen. Uiteraard zeg je dit op een vriendelijke manier tegen je kind.
Bijv. ‘Kijk, die meneer is appels uit aan het delen. Als je wil, mag je best gaan vragen of je er ook eentje mag. Misschien mag je er zelfs één voor Jaap meenemen?’

3. Laat je kind merken dat je vriendelijkheid en behulpzaamheid op prijs stelt.

moeder_geeft_dochter_een_kusOp het moment dat je merkt dat je kind vriendelijk is tegen iemand anders of een ander helpt, dan is het goed om daar wat van te zeggen. Geef aan dat je het fijn vindt dat hij zo aardig is of dat hij de ander helpt. Dat zal er voor zorgen dat je kind dat vaker gaat doen. Op die manier merkt je kind ook dat hij een ander blij kan maken door iets voor hem/haar te doen.
Bijv. Kinderen vinden het fijn om je te helpen als je je niet zo lekker voelt. Als je kind je dan wat drinken komt brengen, zeg dan ‘Wat fijn dat je me wat drinken komt brengen nu ik me niet zo lekker voelt. Ik vind het fijn dat je aan me gedacht hebt.’

 


joyce_rosegrijs_staand_c

Wil je graag een thema-avond over opvoeden bijwonen?
Kijk dan in Joyce’ online Agenda voor een workshop, lezing of OpvoedParty bij jouw in de buurt.

Wil je Joyce graag uitnodigen om een thema-avond over opvoeden te geven?
Kijk dan hier voor mogelijke thema’s en/of neem contact met haar op.



4. Maak je kind bewust van de gevoelens van anderen.
Het is belangrijk voor je kind om zich bewust te zijn van de gevoelens van anderen. Maak je kind bewust van wat het effect van zijn woorden of handelingen kan hebben voor een ander. Als je hoort dat iemand iets onaardigs tegen iemand anders zegt, kun je dat (evt. op een later tijdstip) met je kind bespreken.
Bijv. Ik hoorde dat Pim tegen Stijn zei: ‘Als je niet m’n veters voor me strikt, dan speel ik nooit meer met je. Als iemand dat tegen jou zou zeggen, hoe zou jij je dan voelen?’.

meisje_buitengesloten_pesten

Je kunt je kind ook leren dat hij bepaalde gedragingen beter achterwege kan laten, juist in verband met het effect dat het op de ander kan hebben.
Bijvoorbeeld: een ander uitlachen, benadrukken dat de ander iets niet kan (en jij wel), de ander ongevraagd op zijn fouten wijzen etc.
Leer je kind dat het niet erg is om fouten te maken; je kunt juist veel van je fouten leren. Én je kunt iemand – die een foutje maakte of zich vergiste – natuurlijk altijd (op een fijne manier) helpen.
LET OP: Hoewel het belangrijk is dat je kind leert om rekening te houden met de gevoelens van anderen, hoeft hij zijn eigen gevoelens natuurlijk niet helemaal weg te cijferen. Probeer daar een goede modus in te vinden.

5. Stimuleer je kind om het weer goed te maken.

Er zal altijd wel eens iets gebeuren, waardoor je kind iets bij een ander doet wat niet goed was. Je kind zal een ander kind wel eens pijn doen, iets afpakken of ruzie maken. Deze handelingen hebben natuurlijk gevolgen en het is belangrijk dat je kind dat leert. En natuurlijk óók dat hij iets van die gevolgen leert.
jongen_sorry_op_papier.jpg

Als je kind iets verkeerd gedaan heeft, willen we vaak het liefst dat hij sorry zegt. Sorry zeggen werkt echter alleen als je kind het meent en als hij doorheeft dat hij iets verkeerd heeft gedaan waardoor hij de ander onrecht heeft aangedaan. Toch merk je in praktijk dat dat vaak wat teveel gevraagd is voor je kind.

Je ziet echter vaker dat kinderen zich in zo’n situatie gaan terugtrekken; ze durven bijna niks meer te zeggen, laat staan dat ze ‘sorry’ zeggen. Je kind heeft dan waarschijnlijk wel spijt van wat hij gedaan heeft en hij voelt zich er op dat moment absoluut niet prettig bij, schaamt zich er misschien wel voor óf hij is geschrokken van de (boze) reactie uit de omgeving.

Wat in zo’n geval vaak beter helpt, is om aan je kind te vragen op welke manier hij het weer met de ander kan goedmaken, dus hoe hij de situatie kan oplossen. Als je kind dan voorstelt om ‘over de pijn te aaien’ of ‘het speelgoed weer terug te geven’ dan zijn dat ook al goede alternatieven die je kunt inzetten in de plaats van het (gedwongen) ‘sorry zeggen’. Je kind zegt dan niet ‘sorry’ met woorden, maar met daden.

gezin_happy2Als je kind in zo’n situatie wél sorry zegt, dan kan dat soms onbevredigend aanvoelen. Het ligt namelijk helemaal aan de toon waarop je kind ‘sorry’ zegt. Als je kind alleen maar ‘sorry’ zegt omdat het van jou moet, dan komt het er vaak geforceerd uit, maar helaas niet gemeend…
Wat je in zo’n situatie eigenlijk graag wil, is dat je kind het niet nog eens doet en het liefst hoor je dan ook een oprecht: ‘sorry, ik zal het niet meer doen.’

TIP: Ga eens bij jezelf na of je tevreden bent met het ‘sorry zeggen’ van je kind. Is het oprecht? Meent je kind het in die situatie? Zo ja, blijf dat dan vooral doen. Zo niet, dan is het voor je kind waarschijnlijk beter (of prettiger) om je kind ‘in daden’ sorry te laten zeggen.

Rond het goed af
kinderen_maken_ruzie_om_xylofoon_ouders_op_bankKom wel nog – op een later moment, waarop je kind weer rustig is – terug op het voorval en leg dan uit dat we ‘met z’n allen hebben afgesproken dat je in zo’n situatie sorry zegt’ en dat je graag ziet dat je kind dat ook doet. Als je dat op een neutrale manier kunt uitleggen zonder dat je het je kind oplegt, dan is de kans groot dat je kind dat de volgende keer gaat proberen. Lukt dat niet, dan is het prima ook je kind het ‘in daden’ te laten oplossen.
Lees hier meer over ‘sorry zeggen’.


Wil jij ook Joyce’ waardevolle opvoedtips ontvangen?
tip_gezinHelemaal gratis en vrijblijvend. Klik dan hier.

Cadeau: Kort na je aanmelding van het e-zine ontvang je Joyce’ E-book ‘Nóg meer genieten van je kind – 5 x 5 OpvoedTips’ als cadeau. Dat is dus ook helemaal gratis en vrijblijvend. Je leest er hier meer over.


Wil je graag reageren op dit artikel? Dat mag!
Zet jouw reactie dan onder dit bericht. Houd het wel constructief, liefst in de vorm van ‘Tips & Tops’. Dankjewel voor je medewerking!

Heb je vragen over dit thema, wil je meer weten over het onderwerp of heb je een andere opvoedvraag? Neem dan contact met me op. Je vindt m’n contactgegevens hieronder.
joyce_rosegrijs_staand_c

Met vriendelijke groet,
Joyce Akse

http://www.aksecoaching.nl | info@aksecoaching.nl

© 2017-2018. Joyce Akse/Akse Coaching, alle rechten voorbehouden.
Geschreven door Joyce Akse van Akse Coaching – Opvoedcoaching & Opvoedadvies.

Lees verder over gerelateerde thema’s:
– ‘Hoe verbeter je het zelfvertrouwen van je kind?’ (Over: 4 ingrediënten voor een gezonde dosis zelfvertrouwen.) Lees dit artikel.
– Help, mijn kind liegt. Wat nu? (Over: Hoe je je kind leert om eerlijk tegen je te zijn.) Lees dit artikel.
– Samen spelen, samen delen? – 5 tips om je kind te leren om met andere kinderen te spelen. Lees dit artikel.
– ‘Ik zei toch sorry!’ (Over: Hoe je je kind oprecht sorry leert zeggen.) Lees dit artikel.
Klik hier voor andere opvoedtips, bijv. over voeding, media, beweging ed.

Joyce gebruikte o.a. onderstaande referenties voor dit artikel:
– Sanders, M.R., Markie-Dadds, C., & Turner, K.M.T. (2007). Tipsheet ‘Zelfvertrouwen en sociale vaardigheden bij kinderen stimuleren’. The University of Queensland: Australia.
– Schollaart, D. Hoe leer ik mijn kind rekening te houden met anderen? Apetrotse kinderen. Lees dit artikel.
– van Thiel, N. Rekening houden met de ander. J/M Ouders. Lees dit artikel.

logo_akse_coaching_groot_nieuwGa (terug) naar de website van ‘Akse Coaching – Opvoedcoaching & Opvoedadvies’.

Waarom krijgt zij altijd meer dan ik…? (over: 5 tips om je kind te helpen om met zijn jaloezie om te gaan.)

jongen_alleen_bij_gezinIedereen is wel eens jaloers. Op zo’n moment heb je het idee of het gevoel dat je zelf op de een of andere manier achtergesteld wordt ten opzichte van iemand anders. Die onprettige gevoelens komen net zo goed voor bij volwassenen als bij (de wat oudere) kinderen.

Jonge kinderen kennen nog geen jaloezie: ze zijn nog heel egocentrisch en daardoor heel erg op zichzelf gericht. Vanaf de basisschoolleeftijd worden kinderen zich steeds meer bewust van anderen om zich heen, waardoor ze merken dat anderen ook iets hebben, willen of kunnen. Naarmate kinderen ouder worden, gaan ze zichzelf ook steeds meer vergelijken met anderen. Ze zien dat anderen iets leuks of moois hebben dat ze zelf niet hebben, maar wel graag zouden willen.

Vaak ligt er aan gevoelens van jaloezie een negatief zelfbeeld ten grondslag. Bij kinderen met een goed gevoel van eigenwaarde zie je over het algemeen minder jaloezie. Natuurlijk zijn deze kinderen ook wel eens jaloers, maar ze zijn er niet zo erg door uit het veld geslagen. Ze kunnen de gevoelens van jaloezie weer gemakkelijker loslaten. Een kind met een goed gevoel van eigenwaarde voelt zich minder snel achtergesteld dan kinderen met een lage eigenwaarde of met minder zelfvertrouwen.

Voor kinderen is jaloezie trouwens nog best een moeilijk te begrijpen emotie. Verdriet, boosheid, blijdschap en angst zijn duidelijke gevoelens, die een kind goed kan begrijpen. Bij jaloezie komen echter meerdere emoties samen: verdriet over wat het kind niet heeft, boosheid over wat een ander wel heeft en angst dat een ander liever gevonden wordt. Dit maakt het een complexe emotie waar kinderen niet altijd goed raad mee weten en niet altijd goed van weten hoe ze die kunnen uiten.

jongens_vechten_met_elkaar_bankKinderen kunnen hun jaloezie op verschillende manieren uiten. Hieronder lees je op welke manieren ze dat kunnen doen:
– Ze laten agressief gedrag zien (fysiek of verbaal): ze gaan gillen, slaan, schelden of schreeuwen.
– Ze maken ruzie.
– Ze pakken spullen van hun broertje of zusje af (of gaan zelfs stelen).
– Ze gaan huilen als een ander kind aan hun spullen komt.
– Ze trekken zich zwijgend terug.
– Ze eisen (extra) aandacht op op andere (lastige) momenten.
– Ze vallen terug in een vroeger ontwikkelingsstadium.

 


joyce_grijs_aanjou_1
Maak je je zorgen over je kind (0-16 jaar) dat niet goed luistert, slaapt of eet? Of heb je een andere opvoedvraag, waar je graag een antwoord of oplossing voor wil?

Lees dan hier wat ik voor je kan doen om dat op te lossen.

Wil je eerst meer over mij en m’n bedrijf weten?
Lees dan hier meer over m’n achtergrond.


Positieve kanten aan jaloezie
Door op een goede manier om te gaan met jaloezie leert je kind om voor zichzelf op te komen. Soms zijn gevoelens van onrecht misschien wel terecht en is er inderdaad iets oneerlijk verdeeld. Op zo’n moment is het dan ook goed dat je kind voor zichzelf opkomt en om zijn gevoelens of gedachtes kenbaar te maken. Anderzijds leert je kind juist om rekening te houden met een ander en te begrijpen waarom een ander soms iets wel heeft of mag, wat je kind op dat moment zelf niet heeft of niet mag.

Hieronder lees je maar liefst 5 dingen, die je kunt doen als je kind jaloers is. 

 

moeder_geeft_dochter_een_kus1. Praat met je kind over jaloezie, over wat het is en hoe je je er door kunt voelen.
Toon begrip voor de jaloerse gevoelens van je kind en leg uit dat iedereen wel eens jaloers is. Het is dus heel normaal om die gevoelens wel eens te hebben.

Leg je kind ook uit dat als jij iets positiefs tegen je ene kind zegt je dan niet automatisch iets negatiefs over je andere kind bedoelt. Dus: als je tegen je ene kind zegt ‘ik vind jou lief’, dan betekent dat niet dat je je andere kind niet lief vindt.

Het is belangrijk om tijdens zo’n gesprek een duidelijk verschil te maken tussen het hebben van jaloerse gevoelens en het omgaan met of het uiten van de jaloezie. Sommige reacties of gedragingen, zoals schelden of agressief reageren, zijn natuurlijk niet toegestaan.

 

2. Leer je kind om over zijn gevoelens te praten en dus om onder woorden te brengen wat hij voelt. Het is belangrijk om te kunnen zeggen waar je mee zit, zodat je je gevoelens niet opkropt of op een andere manier gaat uiten. Leg je kind uit dat het beter is om te vertellen waar je mee zit dan om er zelf mee te blijven rondlopen. Anderen kunnen nou eenmaal niet in je hoofd kijken of aanvoelen wat er met je aan de hand is. Als je kind jou als ouder vertelt waar hij mee zit, kunnen jullie met hem meedenken en kunnen jullie samen nadenken over een oplossing. Soms is alleen het er over praten zelfs al genoeg…

 

3. Probeer er op het moment dat je merkt dat je kind jaloers gaat reageren niet te emotioneel of te heftig te reageren. Houd de sfeer luchtig, probeer in zulke situaties ook eens humor te gebruiken.

Bijv. Als je kind er op toeziet dat iedereen exact evenveel krijgt, dan zou je de M&M’s of chips uit een zak allemaal een voor een kunnen gaan verdelen; waarschijnlijk geeft je kind dan wel aan dat dat nou ook weer niet de bedoeling is. Je kind realiseert zich dan dat ongeveer evenveel ook ok is.

 


joyce_rosegrijs_staand_c

Wil je graag een thema-avond over opvoeden bijwonen?
Kijk dan in Joyce’ online Agenda voor een workshop, lezing of OpvoedParty bij jouw in de buurt.

Wil je Joyce graag uitnodigen om een thema-avond over opvoeden te geven?
Kijk dan hier voor mogelijke thema’s en/of neem contact met haar op.


 

 

moeder_geeft_dochter_een_high_five4. Reageer positief als je kind zijn broertje of zusje wèl iets geeft of gunt. 
Op het moment dat je kind zijn broer of zus wel iets gunt of zo maar een keer iets geeft, geef dan meteen aan dat je het fijn vindt dat je kind dat deelt, geeft of dat hij een ander ergens mee laat spelen. Het is belangrijk dat je kind hoort wanneer hij iets goed doet, vooral als hij daar vaker moeite mee heeft. Dit zal er namelijk voor zorgen dat hij dat fijne gedrag vaker zal laten zien.

Probeer er dus ook op te letten dat je kind iets met een ander deelt en benoem dat dus. Dat zorgt er o.a. voor dat je zelf minder focust op het jaloerse gedrag van je kind en juist meer ziet dat hij ook niet-jaloers gedrag vertoont.

 

jongens_spelen_samen_kapla.jpg5. Laat beide kinderen regelmatig samen spelen of samen iets ondernemen.
Laat ze iets doen waarbij ze echt moeten samenwerken en waarbij ze een gemeenschappelijk doel hebben. Ze leren dan dat ze elkaar nodig hebben en samen meer kunnen bereiken dan alleen. Op zo’n momenten ervaren ze even geen concurrentie en merken ze dat ze op een fijne manier tijd met elkaar kunnen doorbrengen.

Wil je graag reageren op dit artikel?
Dat mag! Zet jouw reactie dan onder dit bericht. Houd het wel constructief, liefst in de vorm van ‘Tips & Tops’. Dankjewel voor je medewerking!

 


tip_gezinWil jij meer OpvoedTips van Joyce lezen én ze als eerste in je mailbox ontvangen? 
Dat kan! Helemaal gratis en vrijblijvend. Aanmelden is heel eenvoudig.

Cadeau: Als welkomstcadeau ontvang je meteen na je aanmelding het E-book ‘Nóg meer genieten van je kind – 5 x 5 OpvoedTips’.
Je leest er hier meer over.


 

joyce_rosegrijs_staand_cHeb je vragen over dit thema, wil je meer weten over het onderwerp of heb je een andere opvoedvraag? Neem dan contact met me op.

Met vriendelijke groet,
Joyce Akse

 

Opvoedcoach & Psycholoog | http://www.aksecoaching.nl | info@aksecoaching.nl

© 2019. Joyce Akse / Akse Coaching, alle rechten voorbehouden.

Geschreven door Joyce Akse van ‘Akse Coaching – Opvoedcoaching & Opvoedadvies’.

 

Klik hier voor jouw dagelijkse portie OpvoedInspiratie op Facebook.

 

Lees verder over gerelateerde thema’s:
– ‘4 manieren om je kind te helpen met lastige emoties (+ 3 BONUSTIPS)’. Lees het artikel hier.
– ‘Help, mijn kind liegt. Wat nu? (Over: Hoe je je kind leert om eerlijk tegen je te zijn.). Lees het artikel hier.
– ‘Voorkom ongewenst gedrag: Geef je kind positieve aandacht.’ Lees het artikel hier.
Klik hier voor andere opvoedtips, bijv. over voeding, media, beweging ed.

Joyce gebruikte o.a. onderstaande referenties voor dit artikel:
– de Vos – van der Hoeven, T. Jaloezie. Lees het artikel.
– Jaloers. J/M Ouders. Lees het artikel.
– Jaloezie bij kinderen. Mamaplaats. Lees het artikel.
– Keus. Geef jaloers kind positieve aandacht. Reformatorisch Dagblad.  Lees het artikel.

logo_akse_coaching_klein_nieuw

Ga (terug) naar de website van Akse Coaching: http://www.aksecoaching.nl.