Omgaan met stress | 5 praktische tips om je stressgevoel aan te pakken.

moeder_werken_met_kinderenWe hebben allemaal wel eens een gevoel van stress: jijzelf, je partner, je familie, je vrienden. Iedereen herkent dat wel. En dat is helemaal niet erg. Stress hoort nou eenmaal bij het leven.
Dat geldt natuurlijk niet alleen voor volwassenen, maar ook voor kinderen. In dit artikel zal ik me vooral concentreren op de stress bij volwassenen, meer specifiek nog bij ouders.

⇒ In dit artikel leg ik je uit wat stress precies is, hoe het ontstaat, hoe je bij jezelf kunt merken of je wel / geen last hebt van stress en geef ik je praktische tips om je stressgevoelens te verminderen. Want dat kan!

Nu het Coronavirus rondwaart, kan dat extra stressgevoelens bij je oproepen. Dus dat je nu stress ervaart, is echt niet vreemd. Je hele leven – en het leven van iedereen om je heen – staat als het ware ‘op zijn kop’. Je normale ritme is verstoord. Je werkt nu misschien nog thuis (en dus niet in je normale werkomgeving) en je hebt er waarschijnlijk andere taken bij gekregen. Denk maar eens aan het helpen van je kinderen met hun schoolwerk. Verder verlopen je sociale contacten nu op een andere manier; niet meer door persoonlijk contact door bezoekjes over en weer, maar via beeldbellen of tekstberichtjes.Al met al gaat het om enorme veranderingen. Als je daar dan ook nog een eventuele dreiging bij ervaart (‘als ik maar niet ziek word’ of ‘als ik maar voldoende inkomen houd’), dan kan dat samengaan met stress. Je hebt (veel) minder controle over jouw eigen situatie en dat kan je een hopeloos of angstig gevoel geven.

⇒ Realiseer je dat het normaal is om juist nu stress te ervaren. Angst, bezorgdheid en onzekerheid over je gezondheid, je eigen (financiële) situatie of die van mensen in je omgeving is normaal en hoort erbij.

Uiteraard is het coronavirus, de maatregelen met alle bijbehorende veranderingen niet de enige reden om op dit moment stress te ervaren. Er zijn nog veel andere redenen of oorzaken, die bij jou stress kunnen opleveren. Je leest er hieronder meer over.

Wat is stress eigenlijk? 
vrouw_handen_voor_ogenEen beetje gestresst zijn of een beetje spanning voelen is trouwens helemaal niet erg. Sterker nog, dat is op bepaalde momenten heel normaal en juist positief. Veel mensen zijn bijv. gespannen als ze een presentatie moeten geven, wanneer ze een examen hebben of voordat ze op vakantie gaan. Je bent dan extra alert, je let goed op en je kunt snel reageren. Zodra de spannende situatie voorbij is, zakt het gespannen gevoel weer.

Soms kan het gestresste gevoel ook te veel worden of te lang duren. Bijvoorbeeld op momenten dat er te veel van je gevraagd wordt, als je problemen hebt (thuis of op je werk), als je je grote zorgen maakt of als je te weinig steun ervaart uit je omgeving. Zulke situaties geven extra spanning of geven gevoelens van stress, die langere tijd duren.

 


Een stressreactie is een normale reactie op buitengewone omstandigheden, zeker als het om onverwachte gebeurtenissen gaat, die ook nog eens ingrijpend zijn.


 


Welke factoren kunnen bij jou stress veroorzaken? 

man_zit_op_bed_handen_voor_ogenStress heeft invloed op je manier van denken, je emoties (gevoelens), je lichaam en je gedrag. Het is belangrijk om erop te letten of je stress ervaart, zodat je er iets aan kunt doen.

Er zijn heel wat factoren of situaties, die stress kunnen veroorzaken. Ik geef je er hier een kort overzicht van:

Onzekerheid: Je voelt je onzeker en/of je maakt je zorgen over je huidige situatie (bijv. over je gezondheid, de gezondheid van mensen in je omgeving, je werk, je contract, je financiële situatie).
Nare gebeurtenissen: Je maakt op dit moment iets naars mee of hebt dat in het verleden meegemaakt (zoals relatieproblemen, huiselijk geweld / mishandeling, een scheiding, overlijden, ongeluk, beroving, inbraak, aanranding).
Ziekte: Jij of één van je naasten is ziek.
Gebrek aan steun / hulp: Je ervaart weinig steun van anderen en/of je bent alleenstaande ouder.

Het is lastig te voorspellen welke factor of situatie voor jou het meest stressvol zal zijn. Iedereen reageert namelijk anders op deze specifieke factoren en situaties.

⇒ Herken je één of meerdere factoren, die bij jou op dit moment vooral stress opleveren?

 

 


Stress in je lichaam

Wat gebeurt er in je lichaam als je gestresst bent?
sympathisch_zeuwstelselAls je gestresst bent, nemen je hartslag, bloeddruk, ademhaling en spierspanning toe, je spijsvertering vertraagt en je pupillen worden wijder: je lichaam komt in een staat van paraatheid. Hierdoor kun je spannende situaties beter aan.

Het sympathisch zenuwstelsel zorgt bijna onmiddellijk voor de ‘vecht- of vluchtreactie’, die ons lichaam klaarstoomt voor actie. Onze spieren spannen zich aan en onze bloeddruk en hartslag gaan omhoog, waardoor je je hart voelt bonzen in je borstkas. De pupillen verwijden zich. Het bloed wordt onttrokken aan onze organen en naar de spieren gestuurd. De spijsvertering gaat op een laag pitje. We beginnen te zweten, zodat het lichaam na explosieve actie weer afkoelt. Het systeem is zo afgesteld dat het liever te vaak afgaat dan één keer te weinig. We schrikken dus liever tien keer van een tuinslang in het gras dan dat we één keer te laks reageren op een echte slang.

Wat gebeurt er in je hersenen als je gestresst bent?
– De HPA-as: 
hpa-asDe Hypothalamus-hypofyse-bijnier-as (Hypothalamic-Pituitary-Adrenal axis’ in het Engels)  speelt een belangrijke rol in de stressrespons. Het geeft een langzame respons op stress: het duurt ongeveer 30 minuten voordat cortisol in het bloed gemeten kan worden.
De HPA-as werkt als volgt: Na een stressvolle gebeurtenis scheidt de hypothalamus een hormoon (CRH) uit, dat er op zijn beurt voor zorgt dat de hypofyse een ander hormoon (ACTH of corticotropine) uitscheidt. Deze stof zorgt er vervolgens voor dat de bijnieren (o.a.) cortisol produceren. 

Hoewel cortisol als stresshormoon een slechte naam heeft, is het wel degelijk nuttig. Het laat de bloedsuikerspiegel stijgen en de stofwisseling een tandje bijzetten. Daardoor komt er meer energie vrij om met de stressvolle situatie om te gaan.

hersenen_limbisch_systeem– De hippocampus: 
De hippocampus is een hersengebied dat belangrijk is voor leren, onthouden en navigeren. Het functioneert normaalgesproken als een ‘uitknop’ voor de stressreactie. Het gebiedje merkt verhoogde cortisolspiegels op en schroeft de aanmaak van dat hormoon vervolgens terug. Chronische stress beschadigt de hippocampus echter, waardoor het cortisolniveau hoog blijft, waardoor de hippocampus nog meer beschadigt; een vicieuze cirkel, waardoor o.a. je geheugen slechter gaat functioneren.

– De amygdala: 
De amygdala is een hersengebied dat continu een oogje in het zeil houdt voor gevaar. Het is verantwoordelijk voor het sturen en verwerken van emoties en staat in verbinding met de hippocampus. Eén van de belangrijkste emoties, die de amygdala reguleert, is angst. De manier waarop we emoties en stress beleven in het dagelijks leven wordt hierin opgeslagen.

De hippocampus en amygdala maken deel uit van een belangrijk systeem dat emoties reguleert; het zg. ‘limbische systeem’. Dit systeem is bijzonder nuttig, omdat het ons in staat stelt om in noodsituaties adequaat te handelen. Het reageert niet alleen op levensbedreigende situaties, maar   ook op bedreigingen van meer psychische aard.


 

 

Langdurige stress
Als jouw gevoel van stress langere tijd aanhoudt, dan kan dat behoorlijke gevolgen hebben. Je lichaam geeft je als het ware ‘waarschuwingssignalen’, waardoor je kunt herkennen dt je last hebt van stress.Deze signalen kunnen erop wijzen dat je last hebt van stress:
vader_piekert_kinderen_op_bankDenken: je bent sneller afgeleid, je hebt moeite om je te concentreren, je bent vergeetachtig(er), je piekert veel.- Emoties: je kunt je moeilijk(er) ontspannen, je reageert sneller emotioneel (sneller prikkelbaar of geïrriteerd, boos of huilen), en/of je hebt gevoelens van somberheid en angst.- Lichaam: je voelt je vermoeid(er) of juist heel energiek; je hebt een gespannen gevoel; je voelt rusteloos; je zweet meer; je schrikt sneller; je hebt meer last van hoofdpijn, maagklachten, nek- of rugklachten; je eetlust is veranderd; je hebt moeite met slapen; je hebt minder weerstand (je bent sneller verkouden of grieperig); je hebt verhoogde spierspanning; en/of je hebt pijn op de borst en/of hartkloppingen.- Gedrag: je zondert je meer af, je hebt meer moeite om taken af te maken, je raakt vaker / sneller betrokken in ruzies of discussies, je kunt minder (of niet meer) genieten van de mooie dingen in je leven.

Stress is ongezond als het lang aanhoudt of hevig is en het je niet lukt om ervan te herstellen. Van chronische en hevige stress kun je psychisch en lichamelijk ziek worden.
Door stress gaan mensen ook vaak ongezonder leven: meer (of opnieuw starten met) roken, ongezonder eten, meer alcohol drinken of minder bewegen. Langdurige stress kan leiden tot een burn-out en verhoogt de kans op hart- en vaatziekten.
Stress & Opvoeden: Geen goede combinatie.

moeder_druk_in_huis_kinderenJe kunt je voorstellen dat ook opvoeden en gevoelens van stress niet goed samengaan. Als jij als ouder niet goed in vel zit, omdat je je langere tijd gestresst voelt, dan werkt dat door in jouw manier van opvoeden.

Een aantal voorbeelden: 
– Je bent sneller geïrriteerd, je kunt minder van je kind(eren) hebben en je reageert sneller boos, kwaad of gefrustreerd op je kind.
– Je hebt minder energie, waardoor je minder zin hebt om leuke activiteiten met je kind te ondernemen.
– Je piekert meer, waardoor het je minder goed lukt om met je volledige aandacht bij je kind te zijn.

Vandaar dat het niet alleen voor jezelf, maar ook voor je kind(eren) belangrijk is om je stressniveau te verbeteren.

Opvoeden zelf kan ook stress opleveren. Bijvoorbeeld als je het idee hebt dat je kind zich steeds maar vervelend of lastig gedraagt en je dat zelf niet kunt veranderen, als je het idee hebt dat je kind niet naar je luistert of jou niet serieus neemt, als je kind brutaal tegen je is of jou pijn doet (door te slaan of door kwetsende opmerkingen te maken), als je kind al langere tijd slecht eet en jij je zorgen maakt over zijn groei en ontwikkeling, als je kind al een tijdje slecht slaapt en dat niet alleen een wissel trekt op je kind zelf, maar ook op jou of andere leden van het gezin. En ga zo maar door.
Dit zijn overigens allemaal onderwerpen, die je goed met opvoedcoaching aan kunt pakken en die je binnen relatief korte tijd op kunt lossen. Deze ‘opvoedstress’ kun je gelukkig snel en makkelijk aanpakken. Je leest er hier meer over.

 

Vandaar dat het – zeker voor ouders – zo belangrijk is om goed om te gaan met jouw eigen stressgevoelens.

 

⇒ In dit artikel geef ik je 5 tips om beter om jouw huidige stressgevoelens aan te pakken en om ze te verminderen. Onderaan dit artikel vind je ook nog een mooie BONUSTIP. Hier komen ze.

 

(1) Zorg goed voor jezelf.
man_ligt_op_grond_ontspannenAls je veel gevoelens van stress ervaart, dan is het belangrijk om goed voor jezelf te zorgen. Zeker als ouder is dat erg belangrijk, want je weet: ‘als je goed voor jezelf zorgt, kun je ook beter voor anderen, voor je kinderen, zorgen’.

Om goed voor jezelf te zorgen is het belangrijk dat je voldoende slaapt, voldoende rust neemt, (extra) gezond eet, voldoende beweegt (dagelijks 30 min. actief bewegen) en voldoende momenten van ontspanning creëert.

Zoek een manier op die er voor zorgt dat jij ontspant. Dat is natuurlijk voor iedereen anders. Enkele mogelijkheden zijn: naar (rustige, ontspannende) muziek luisteren, een boek lezen, je hobby beoefenen, wandelen, sporten, douchen of rustig in bad liggen, puzzelen, de tijd nemen om rustig te koken etc.

Val je moeilijk in slaap (omdat je meer piekert of door je stressgevoelens) of slaap je zeer onrustig, lees dan voordat je gaat slapen een ontspannend boek of doe een rustige activiteit. Schakel ook voor het slapen op tijd af: lees vlak voordat je gaat slapen geen nieuwsberichten meer en drink dan het liefst geen alcohol en koffie. Juist op het gebied van slapen is regelmaat erg belangrijk: sta op vaste tijden op en ga op vaste tijden naar bed.

Voordelen voor je kind
Je kind heeft er daadwerkelijk baat bij als jij goed voor jezelf zorgt. Jij kunt daardoor namelijk met meer rust op je kind reageren, je kind meer onverdeelde aandacht geven en consequenter op je kind reageren. Neem dus ook jouw rust- en ontspanningsmomenten serieus en plan ze in. Niet alleen voor jezelf, maar ook voor het welbevinden van je kind.

 


joyce_grijs_aanjou_1

Maak je je zorgen over je kind (0-16 jaar) dat niet goed luistert, slaapt of eet? Of heb je een andere opvoedvraag, waar je graag een antwoord of oplossing voor wil?
Lees dan hier wat ik voor je kan doen om dat op te lossen.

Wil je eerst meer over mij en m’n bedrijf weten?
Lees dan hier meer over m’n achtergrond.


 

 

(2) Bedenk wat de oorzaak is van jouw stressgevoel én denk na over oplossingen.
vrouw_zit_rustig_op_bankUiteraard is het niet genoeg om de oorzaak van je stressgevoel te weten. De problemen lossen zich nou eenmaal niet vanzelf op. Vandaar dat het ook belangrijk is om na te denken over oplossingen en om daarmee aan de slag te gaan. Bedenk wat je allemaal zélf kunt doen om de stressvolle situatie op te lossen of op een andere manier aan te pakken.

Vraag jezelf gedurende de dag vaker af wat je op dat moment kunt doen om je leven op dat moment – hoe klein ook – voor jezelf te verbeteren en fijner te maken.

Verder is het belangrijk om de emoties of gevoelens van stress, die je voelt te benoemen en te erkennen. Je hebt er niks aan om ze weg te wuiven; sta er juist bij stil. Je kunt jezelf helpen door een troostende gedachte toe te voegen, zoals:
Het is okay om deze gevoelens te ervaren. Ik ben niet de enige. Veel mensen ervaren deze gevoelens op dit moment.
En vervolgens: ‘Ik doe wat ik kan in mijn leven, ik heb geen invloed op zaken waar ik geen controle op heb.
Bedenk dat ook heel nare emoties te verdragen zijn en weer over zullen gaan.

Uiteraard is (meer) roken en/of alcohol- / drugsgebruik géén goede manier om met je stressgevoelens om te gaan. Merk je dat je de neiging hebt om toch naar deze middelen te grijpen? Neem dan direct contact op met je huisarts of met een andere, vertrouwde professional.

EXTRA TIP: Schrijf aan het einde van de dag 3 dingen, situaties of momenten op waar je (oprecht) dankbaar voor bent, waar je blij van werd, wat lekker liep, waar je tevreden over was. Door op die manier naar je dag te kijken, merk je dat alle dagen – hoe moeilijk ze ook kunnen zijn – ook mooie, fijne en positieve momenten in zich hebben. Dat zal jou al na enkele dagen een beter gevoel over je leven van dit moment geven.

 

(3) Houd vast aan je dagelijkse routines, je regelmaat en je structuur. 
vrouw_man_gezond_eten

Er is op dit moment misschien best veel waar je voor je gevoel minder of geen grip op hebt. Kijk dan waar je nog wél grip op hebt; dat geldt o.a. voor je eigen structuur en je eigen handelingen. Dat kan vertrouwen geven in je huidige manier van leven en het geeft je hoop.

 

Vandaar dat het vasthouden aan je dagelijkse routines en gewoontes belangrijk voor je kunnen zijn. Denk dan aan opstaan op vaste tijden, eten op vaste momenten op de dag, je werktijden plannen, op een vast tijdstip naar bed gaan ed.

 

Maak een planning van hoe je dag er uit ziet en zorg voor afwisseling in je planning. Wissel je actieve momenten af met momenten van ontspanning.


Zorg dat er ook momenten tussen zitten, waarop je positieve aandacht kunt geven aan je kind(eren). Je kinderen hebben jou ook nodig en ze vinden het doorgaans geweldig om met jou samen te spelen of om samen iets te doen.
Wil je graag weten hoe je je kind meer positieve aandacht kunt geven? Lees dan m’n artikel ‘Voorkom ongewenst gedrag: Geef je kind positieve aandacht..

vrouw_man_kijken_op_telefoon_verschriktLet trouwens op dat je die afwisseling niet te veel zoekt in de social media. Het is heel verleidelijk om even je telefoon erbij te pakken op de momenten dat je rust neemt, maar juist dan zul je berichten over het coronavirus of andere (negatieve) nieuwsberichten tegenkomen. Als je merkt dat die berichten een negatief effect hebben op jouw stemming of je stressgevoel verhogen, dan is het beter om het lezen van die berichten te beperken. Uiteraard mag je zeker nog het nieuws volgen, maar beperk dat tot max. 1x per dag.

 

(4) Praat erover.
vriendinnen__hartje_zonnebloemenPraat over je situatie met iemand die je vertrouwt en met wie je goed kunt praten. Dat helpt jou om alles goed op een rijtje te zetten, om je zorgen te bespreken of om bepaalde gebeurtenissen beter te verwerken.

Heb je op dit moment niemand in je omgeving met wie je jouw gevoelens wilt/kunt delen?
Schrijf dan op waar je mee zit en waar je tegen aanloopt. Ook dat helpt je om je gedachtes op een rijtje te zetten. Je kunt dat in een dagboek doen en iedere dag op een vast moment de gevoelens van dat moment of die dag noteren.

Pieker je veel over jouw lastige situatie?
Geef jezelf dan 1x per dag de mogelijkheid om bijv. 15 minuten over de situatie na te denken. Stop er daarna mee en ga iets doen dat je fijn vindt.

Daarnaast is het goed om juist nu het contact met je vrienden te onderhouden en om gewoon even bij te kletsen. Je kunt daarvoor al heel makkelijk samen een afspraak maken om bijvoorbeeld even bij te kletsen tijdens beeldbellen. Stuur ook af en toe gewoon eens een appje met een kort berichtje of vraag hoe het met de ander gaat.

 


fb_opvoedcursus_stop_met_schreeuwenCursus ‘Stop met Schreeuwen’
In deze cursus voor ouders leer je hoe je binnen korte tijd minder gaat schreeuwen tegen je kind.

Je krijgt o.a. inzicht in / je leert:
– waarom je tegen je kind schreeuwt
– hoe je dat kunt verminderen
– hoe je kunt voorkómen dat je gaat schreeuwen
– hoe je op een andere manier met je kind kunt communiceren
– én nog veel meer…

Lees hier meer over m’n cursus ‘Stop met Schreeuwen’.


 

 

(5) Leer je kind hoe het met stress om kan gaan door het goede voorbeeld te geven.
vader_zoon_gesprek_op_bankJe kind merkt aan jou dat er iets anders is. Het zal alleen vaak niet begrijpen wat dat dan precies is. Probeer het je kind zo goed mogelijk uit te leggen, natuurlijk op een manier die past bij zijn leeftijd of ontwikkelingsniveau. Maak het probleem niet groter dan het is (maar voorkom dat je het bagatelliseert). Wees eerlijk en realistisch in je uitleg, die je je kind geeft. Je wil namelijk graag voorkomen dat je kind onnodig bang wordt en zich ook grote zorgen gaat maken.

Het helpt kinderen als je als ouder het goede voorbeeld geeft in moeilijke situaties. Laat zien dat je de lastige, spannende of stressvolle situatie met zelfvertrouwen en op een verstandige manier aangaat. Ook dat is belangrijk om aan je kind uit te leggen: zeg tegen je kind wat je allemaal doet om de stressvolle situatie zo goed mogelijk aan te pakken.

Maakt je kind zich ook wel eens zorgen, bijvoorbeeld over het coronavirus, of heeft het er regelmatig vragen over? Dan lees je in m’n artikel ‘Je kind en het coronavirus: Hoe praat je samen over alle veranderingen?‘ hoe je e.e.a. samen bespreekt.

 

BONUSTIP:
Heb je het idee dat iemand anders het op dit moment moeilijk heeft of veel stress ervaart?
vrouwen_praten_serieus_gesprekVraag er dan naar en geef aan dat je je zorgen over hem/haar maakt. Luister goed als de ander vertelt waar hij mee zit. Vraag wat hij nodig heeft of waar je mee kunt helpen. Vaak is luisteren al genoeg; soms is concrete hulp bijzonder welkom. Denk dan aan hulp bij een taak of klusje in huis, boodschappen halen, de kinderen een middagje opvangen, een maaltijd koken ed.

⇒ Heb jij op dit moment – in meer of mindere mate – last van stressgevoelens? Waar zou jij zelf het meest mee geholpen zijn?

 

Wil je graag reageren op dit artikel?
Dat mag! Zet jouw reactie dan onder dit bericht. Houd het wel constructief, liefst in de vorm van ‘Tips & Tops’. Dankjewel voor je medewerking!

 


tip_gezin

Wil jij meer OpvoedTips van Joyce lezen én ze als eerste in je mailbox ontvangen?
Dat kan! Helemaal gratis en vrijblijvend. Aanmelden is heel eenvoudig.

Cadeau: Als welkomstcadeau ontvang je meteen na je aanmelding het E-book ‘Nóg meer genieten van je kind – 5 x 5 OpvoedTips’.
Je leest er hier meer over.


 

 

joyce_rosegrijs_staand_cHeb je vragen over één van deze thema’s, wil je meer weten over het onderwerp of heb je een andere opvoedvraag?

Neem dan contact met me op.

Met vriendelijke groet,
Joyce Akse

 

 

Opvoedcoach & Psycholoog | http://www.aksecoaching.nl | info@aksecoaching.nl

© 2020. Joyce Akse / Akse Coaching, alle rechten voorbehouden.

 

Klik hier voor jouw dagelijkse portie OpvoedInspiratie op Facebook.

 

Gebruikte literatuur, websites ed. voor het schrijven van dit artikel:
– ‘Ik wil beter omgaan met stress’. Thuisdokter. Klik hier.
– ‘Wat doet stress met je lichaam en brein?’.  Psychologie Magazine. Klik hier.
– ‘Stress’. Psychologie Magazine. Klik hier.
– ‘Stress’. CJG Zuidplas. Klik hier.
– ‘Omgaan met stress door het Coronavirus (Covid-19)’. MUMC+. (Dit betreft een pdf-document. Selecteer en kopieer de titel naar uw browser om het document op te zoeken.)
– ‘Tips omgaan met stress door het coronavirus’. Gezond Idee. Gezond leven. MUMC+. Klik hier.
– ‘It is normal to feel sad, stressed, confused, scared or angry during a crisis.
Talking to people you trust can help. Contact your friends and family.’ Klik hier.
– ‘Piekeren: hippocampus, amygdala en prefrontale cortex’.  Mens en Samenleving. Klik hier.
– ‘Hypothalamus-hypofyse-bijnier-as’. Wikipedia. Klik hier.

Lees ook andere artikelen van Joyce met waardevolle OpvoedTips:
– ‘Hoe kom je deze Corona-tijd op een positieve manier door…? Speciaal voor ouders en opvoeders.
– ‘Als je kind teleurgesteld is… | 5 stappen om je kind te leren met teleurstellingen om te gaan.
– ‘Als je de balans kwijt raakt…’ | Hoe houd je alle ballen in de lucht zonder stress. [Interview met burn-outexpert drs. Agathe Hania-Akse]
– ‘Stop met schreeuwen! (Over: Hoe je in 5 stappen minder schreeuwt tegen je kind)‘.
– ‘Heb je het druk? Zet jezelf op je to do-lijstje.

Klik hier voor andere opvoedtips, bijv. over voeding, media, beweging ed.

© De foto van Joyce Akse is gemaakt door Ilona Tychon Fotografie.

 

logo_akse_coaching_groot_nieuwGa (terug) naar de website van ‘Akse Coaching – Opvoedcoaching & Opvoedadvies’.

Welke afspraken maak je met je kind of tiener over gamen en telefoongebruik?

kinderen_gamen_op_grond‘Je kind* vindt haast niks leuker dan spelletjes doen op de tablet, op jouw smart phone of op jullie computer. En als hij even niet aan het gamen is, dan gaat hij wel appen met vrienden. Het liefst is hij er iedere vrije minuut mee bezig. Gek word je ervan.
Natuurlijk weet je kind ook wel dat hij niet continu kan gamen of appen, maar hij probeert het wel. Als jij zegt dat hij ermee moet stoppen, bijv. omdat hij huiswerk moet maken of omdat jullie gaan eten, dan leidt dat steevast tot flinke discussies. Nou ja, eerst reageert hij helemaal niet op je verzoek. Als je voet bij stuk houdt, reageert hij brutaal en pas een hele tijd later voldoet hij onder luid protest aan je verzoek: hij komt aan tafel. Gelukkig maar. Alleen is de sfeer aan tafel dan wel om te snijden. De spaarzame momenten, waarop jullie met jullie gezin samen kunnen zijn, worden er zo niet gezelliger op…’
* Kind en/of tiener.

 

jongen_gamet_onder_dekenOp zich is er helemaal niks mis mee als je kind gamet of vaker in de weer is met een smart phone. Zoals je vast wel weet, staan of vallen deze activiteiten met de afwisseling met andere activiteiten. En daar zit vaak precies het probleem; niet voor jou, maar voor je kind. Je kind is namelijk zo bezig met die ene game (‘nog één level’ / ‘ik ben er bijna!’) of lekker aan het appen met vriend(inn)en (‘ik moet dit gesprek echt even afmaken’ / ‘ik ben zo klaar!’) dat het de tijd helemaal vergeet en niet meer aan die andere dingen denkt. Andere dingen als huiswerk maken of eten zijn dan echt niet meer belangrijk…

Zoals hierboven in het voorbeeld aangehaald werd, gaat het stoppen met gamen of ophouden met de telefoon vaak gepaard met discussies. Je kind zal vast ook wel eens tegen jou gezegd hebben: ‘ik mag hier ook nooit wat’, ‘anderen mogen altijd veel langer op de WII / Playstation / smart phone’, ‘ik ben de enige die zijn telefoon niet mee naar z’n kamer mag nemen’, ‘ik heb de telefoon ook nodig voor m’n huiswerk’ of ‘al mijn vrienden hebben wel al een eigen telefoon’. En als de discussie nog even verder gaat, dan merk je al gauw dat je kind gefrustreerd is, boos wordt of brutaal tegen je doet.

 

⇒ In dit artikel wil ik je graag tips aandragen over hoe je die discussies kunt verminderen en hoe je kunt voorkómen dat het apparaatgebruik echt problematisch wordt.
Onderaan het artikel lees je ook nog eens wat ‘problematisch apparaatgebruik’ precies is. 

 


(1) Maak duidelijke afspraken met je kind.

meisje_kijkt_op_smartphone_liggendHoe ouder je kind wordt, hoe groter de kans dat je kind wil gaan gamen, appen ed. Ook jonge kinderen vinden het vaak heerlijk vinden om filmpjes te kijken of spelletjes te doen op de tablet of telefoon van papa of mama. Dat is niet erg.

Alleen is het wel belangrijk dat je daar als ouder wel grenzen aan stelt. Om die grenzen goed te kunnen bewaken, is het belangrijk om duidelijke afspraken met je kind te maken. Die afspraken maak je niet alleen voor je peuter of met je schoolgaande kind, maar ook met je tiener. En dan ook nog eens met de nadruk op ‘met’.

moeder_dochter_gesprek_aan_tafelVooral bij tieners is het belangrijk om de afspraken samen te maken en niet alleen maar op te leggen (uiteraard mag je als ouder wel de beslissende stem hebben, maar zorg ervoor dat je kind zich op z’n minst gehoord voelt). Ga daarom samen met je kind om tafel zitten en pak zijn weekplanning erbij. Zodra je met je kind in kaart gebracht hebt, hoeveel tijd hij realistisch gezien over heeft om te kunnen gamen, appen ed., maak je de duur concreet. Dat kan ook best per dag wat verschillen.

Uiteraard is het goed om in je achterhoofd te houden dat je kind de resterende tijd niet alleen maar hoeft te vullen met gamen, appen ed. Er zijn nog altijd genoeg andere dingen die je kind ook nog kan doen op een dag. De afwisseling met die andere activiteiten is juist zo belangrijk!

Hier lees je welke duur aangeraden wordt per leeftijdsgroep (door MediaOpvoeding.nl):
baby_papa_kijken_naar_tablet– tot 2 jaar: 5 min. per dag samen tv-kijken en een paar keer per week samen surfen;
– 2 – 4 jaar: 5 à 10 min. per keer, tot max. 30 min. per dag;
– 4 – 6 jaar: 10 à 15 min. per keer, tot maximaal 1 uur per dag;
– 6 – 8 jaar: max. 1 uur per dag, verdeeld over periodes van max. 30 min.;
– 8 – 10 jaar: max. 1 à 1½ uur beeldschermtijd per dag;
– 10 – 12 jaar: max. 2 uur beeldschermtijd per dag;
– 12 jaar en ouder: max. 3 uur beeldschermtijd per dag.
Uiteraard zijn deze indicaties niet in steen gebeiteld en is het niet erg als je kind een keer wat meer achter een beeldscherm zit; een andere keer is het nl. ook wel eens minder. Dit overzicht geeft jou als ouder wel meteen een goede indicatie van hoe het er op dit moment met jouw kind voorstaat.

=> Zit je kind nog binnen de geadviseerde schermtijd? Prima. Houden zo!
=> Zit je kind langer dan de geadviseerde schermtijd achter een beeldscherm? Dan is het tijd om actie te ondernemen, o.a. door duidelijke afspraken te maken.

Het maken van afspraken gaat niet alleen maar om wanneer je kind wel mag gamen of wel op zijn telefoon mag kijken; het is ook goed om af te spreken wanneer je kind dat niet mag.

Je kunt bijvoorbeeld afspreken dat je kind niet mag gamen of op zijn telefoon mag kijken:
(1) Tijdens het eten
(2) Als hij in bed ligt om te (gaan) slapen
(3) Als hij zijn huiswerk maakt (of je spreekt af dat hij dan alleen die apps mag gebruiken die hij daadwerkelijk nodig heeft om zijn huiswerk goed te kunnen maken. De meldingen van de andere apps zet je dan uit).
Uiteraard gelden deze afspraken niet alleen voor je kind, maar ook voor alle andere gezinsleden… 😉

 

 


joyce_grijs_aanjou_1
Maak je je zorgen over je kind (0-16 jaar) dat niet goed luistert, slaapt of eet? Of heb je een andere opvoedvraag, waar je graag een antwoord of oplossing voor wil?

Neem dan contact met me op.

Wil je eerst meer over mij en m’n bedrijf weten?
Lees dan hier meer over m’n achtergrond.


 

(2) Houd je aan de gemaakte afspraken.
meisje_stiekem_op_telefoon_moederAfspraken maken is één ding, maar je hebt alleen wat aan een afspraak als je je er ook daadwerkelijk aan houdt. Sommige kinderen houden zich direct goed aan dergelijke afspraken. Andere kinderen gaan uitproberen wanneer een afspraak precies geldt (en wanneer niet), hoe ze een afspraak kunnen oprekken, wat ze kunnen doen om er onder uit te komen etc. Het is op zich geen probleem dat kinderen dat gaan proberen, het hoort er allemaal bij, maar het kan wel voor de nodige discussies zorgen. Zelfs zo’n discussies dat de gezellige sfeer in huis ver te zoeken is.

Maar goed, ook al ontstaat er onenigheid of discussie over een afspraak, het is toch belangrijk om je ook dan nog steeds aan de afspraken te houden. Anders leert je kind dat hij ‘alleen maar’ boos, gefrustreerd, brutaal of verongelijkt op jou hoeft te reageren en de afspraak verandert al.

Kortom, als je afgesproken hebt dat je kind per dag één uur spelletjes mag spelen op de computer, dan is het ook echt één uur.
Let op: Vooral in het begin is het belangrijk om je strikt aan jullie afspraken te houden. Een uur duurt dan ook echt 60 minuten en geen 58 of 63. 😉 Als je merkt dat je kind zich er goed aan houdt en de afspraak na een tijdje nog maar weinig discussies of ruzies oplevert, dan mag je de teugels natuurlijk best eens laten vieren.

⇒ Houd jij je echter niet aan jullie afspraak, dan is de afspraak nog maar weinig waard en had je ‘m net zo goed niet hoeven te maken…

jongen_laptop_weggetrokkenZoals ik hierboven al aangaf, kunnen er wel best heftige discussies ontstaan als je kind moet stoppen met gamen. Om die te voorkomen, is het goed om je kind 5 minuten voordat de tijd om is, even te ‘waarschuwen’. Je hoeft dan alleen maar te zeggen: ‘nog 5 minuutjes en dan is de tijd om. Begin dus maar met afronden.’. Zorg er wel voor dat je kind je hoort als je dit tegen hem zegt; het is het beste om naar je kind toe te gaan en even een hand op zijn schouder te leggen. Als je dan ook nog eens zijn naam noemt, weet je zeker dat je kind je hoort. Dit kun je één minuut voordat de tijd om is, nog eens herhalen. Als de tijd helemaal om is, dan zeg je dat duidelijk. Je mag dan verwachten dat je kind de tablet, computer of telefoon uitzet en evt. aan je meegeeft (of op een plek legt waar hij op dat moment niet is). Daarna kan hij iets anders gaan doen.

Als je kind heftig protesteert of brutaal wordt, dan is het belangrijk dat jij rustig blijft. Je herhaalt gewoon de afspraak en blijft voet bij stuk houden. Als je alle stappen van hierboven hebt doorlopen, weet je dat je kind precies weet wat de bedoeling is (want dat hebben jullie allemaal uitvoerig met elkaar besproken) en dat er geen reden is om boos te worden. Herhaal de afspraak nog eens en zeg tegen je kind wat het hem kan opleveren (zie ook punt 3).
Is je kind vaker brutaal tegen je? Lees dan ook eens m’n artikel ‘Doe het lekker zelf!’ | Wat je kunt doen als je kind brutaal tegen je is.’.

 

(3) Bedenk samen gepaste consequenties.
moeder_dochter_mag_niet_op_telefoonDe volgende stap is ook onmisbaar: als je kind zich onverhoopt niet aan de afspraak houdt, dan zal er een consequentie moeten volgen. Het gaat dan altijd om een passende consequentie, die je op zeer korte termijn kunt toepassen; dat zijn consequenties die iets te maken hebben met het gedrag waar de afspraak over gaat.
Bijvoorbeeld: ‘Als je kind zich vandaag niet aan de afspraak houdt m.b.t. gamen, dan mag hij morgen niet gamen.’

De meeste ouders weten goed hoe ze deze consequenties kunnen bedenken en toepassen. Ook bij het bedenken van de gevolgen van het ‘niet aan de afspraak houden’ is het echter goed om je kind te betrekken. Kinderen kunnen soms met verrassende consequenties komen; consequenties waar je zelf nog niet aan gedacht had, maar die toch bijzonder goed kunnen werken.

gezin_op_bed_apparatenEchter, er is nog een andere manier om ervoor te zorgen dat je kind zich aan jullie afspraken houdt. En dat is door je kind een extraatje te geven als hij zich een groot deel van de week aan jullie afspraken heeft gehouden (in de eerste week kan dat 4 van de 7 dagen zijn, de tweede week 5 van de 7, in de derde week 6 van de 7 dagen). Het beste is om samen een extraatje te bedenken waar je kind ook echt warm voor loopt; hij wil er dus echt voor werken om dat te krijgen. Het liefst zoek je het dan in een extraatje dat jullie samen kunnen doen én dat niks tot weinig kost.

Bedenk je maar eens wat je kind graag samen met jou doet. Dat kan iets zijn als samen een fietstocht maken, samen picknicken in het bos, naar een grote speeltuin of bioscoop gaan, logeren bij een neefje / nichtje dat wat verder weg woont etc. Maar het kan ook een extraatje zijn dat je bij jullie thuis kunnen organiseren, zoals een filmavond met z’n 2-en, waarbij je kind de film mag uitzoeken. Laat ook hier je kind weer meedenken over mogelijke opties. Zo’n extraatje heeft namelijk het grootste effect als je kind er graag voor wil werken.

 


joyce_rosegrijs_staand_c

Wil je graag een thema-avond over opvoeden bijwonen?
Kijk dan in Joyce’ online Agenda voor een workshop, lezing of OpvoedParty bij jouw in de buurt.

Wil je Joyce graag uitnodigen om een thema-avond over opvoeden te geven?
Kijk dan hier voor mogelijke thema’s en/of neem contact met haar op.


 


(4) Zorg dat je kind andere leuke activiteiten heeft. 

kinderen_jeugdorkest_les_jeunesOm te voorkómen dat je kind steeds meer of langer gaat gamen of met zijn telefoon in de weer is, is het belangrijk dat je kind genoeg andere activiteiten heeft om zich mee bezig te houden. Daardoor leert hij hoe hij zich ook op een andere manier kan bezighouden.

Zeker als je kind nog op de basisschool zit, maar ook nog op een latere leeftijd, is het goed om samen na te denken over hobby’s. Wat vindt je kind leuk om te doen? Waar loopt hij warm voor? Als je kind het lastig vindt om dat zelf te bedenken, kun je altijd eens langsgaan bij een aantal sport- of muziekverenigingen om te gaan kijken wat ze precies doen; misschien mag je kind zelfs een keertje meedoen.

Voor oudere kinderen wordt het namelijk steeds belangrijker om ergens bij te horen. Het sociale contact met leeftijdsgenootjes is daarin ontzettend belangrijk. Dat kun je natuurlijk via de telefoon bewerkstelligen of door contacten te leggen met anderen binnen een game, maar als je lid bent van een sport- of muziekvereniging dan heb je dat contact vrij gemakkelijk IRL (= ‘in real life’).

 


(5) Toon interesse in wat je kind online doet. 

moeder_gamet_met_zoon_bankHet blijft belangrijk dat je als ouder weet waar je kind mee bezig is. Dat geldt niet alleen voor jonge kinderen, maar ook voor tieners. Daarbij wil je als ouder graag weten waar je kind ‘in real live’ is en met wie hij dan afspreekt, dus waarom zou je dat niet willen weten als hij ‘online’ is? Ook dan is het belangrijk dat jij als ouder op de hoogte bent van wat je kind daar allemaal doet.

Ga dan ook eens bij je kind zitten en kijk met hem mee. Toon dan vooral interesse in wat hij aan het doen is, hoe hij bepaalde dingen moet doen, hoe hij verder kan komen etc. Probeer zijn game te begrijpen of vraag eens hoe een bepaalde app, die je kind ook gebruikt, werkt. Voorkom dat je hem gaat veroordelen of dat je kind het idee heeft dat je het allemaal maar niks vindt.
Kortom, toon oprecht interesse in de online activiteiten van je kind.

 


Als gamen problematisch wordt… 

Er komen steeds meer mensen die gameverslaafd zijn, zowel onder jongeren als onder volwassenen. Een gameverslaving lijkt op een gokverslaving. Men is zo bezig met het gamen dat andere aspecten van het leven ondergesneeuwd raken. Dit wordt ook ‘compulsief gamen’ genoemd. Compulsief gamen leidt o.a. tot afhankelijkheid, preoccupatie met het gamen, verstoring van relaties en matig functioneren op school of werk.

Problematisch gamen komt bij 3% van de basisschoolleerlingen en bij 4% van de leerlingen in het voortgezet onderwijs voor; bij jongens komt het veel vaker voor dan bij meisjes. In het basisonderwijs heeft 5% van de jongens en 1% van de meisjes problematisch gamegedrag. In het voortgezet onderwijs gaat het om respectievelijk 7% en 1%.

Symptomen, die duiden op problematisch game-gedrag zijn o.a. het moeilijk vinden om te stoppen met gamen, slaaptekort door gamen, zich onrustig of geïrriteerd voelen als er niet gegamed kan worden en het liever gamen dan tijd met anderen doorbrengen.

In de praktijk blijkt dat echt problematische gamers, die in hun puberteit vastlopen op dat gedrag, helemaal opnieuw moeten leren om leuke ervaringen op te doen in het gewone leven.

Bronnen: NJi, MediaOpvoeding.nl.


 


Wil je graag reageren op dit artikel?
Dat mag! Zet jouw reactie dan onder dit bericht. Houd het wel constructief, liefst in de vorm van ‘Tips & Tops’. Dankjewel voor je medewerking!

 


tip_gezinWil jij meer OpvoedTips van Joyce lezen én ze als eerste in je mailbox ontvangen? 
Dat kan! Helemaal gratis en vrijblijvend. Aanmelden is heel eenvoudig.

Cadeau: Als welkomstcadeau ontvang je meteen na je aanmelding het E-book ‘Nóg meer genieten van je kind – 5 x 5 OpvoedTips’.
Je leest er hier meer over.


 

joyce_rosegrijs_staand_cHeb je vragen over dit thema, wil je meer weten over het onderwerp of heb je een andere opvoedvraag? Neem dan contact met me op.

Met vriendelijke groet,
Joyce Akse

 

Opvoedcoach & Psycholoog | http://www.aksecoaching.nl | info@aksecoaching.nl

© 2019. Joyce Akse / Akse Coaching, alle rechten voorbehouden.

Geschreven door Joyce Akse van ‘Akse Coaching – Opvoedcoaching & Opvoedadvies’.

 

Klik hier voor jouw dagelijkse portie OpvoedInspiratie op Facebook.

 

Joyce gebruikte o.a. onderstaande referenties voor dit artikel: 
– ‘Kind aan de smartphone? Zes tips om daar als ouder mee om te gaan.’ [ https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/kind-aan-de-smartphone-zes-tips-om-daar-als-ouder-mee-om-te-gaan~bda2ef92/ ]
– ‘Gamen’. [ https://www.nji.nl/nl/Databank/Cijfers-over-Jeugd-en-Opvoeding/Cijfers-per-onderwerp/Gamen ]
– Hoe zorg ik dat mijn kind minder gaat gamen? (6 jr) [ https://www.mediaopvoeding.nl/vragen/_/vraag/hoe-zorg-ik-dat-mijn-kind-minder-gaat-gamen/%5D

 


Lees ook andere artikelen van Joyce met waardevolle OpvoedTips:

– ‘Voorkom ongewenst gedrag: Geef je kind positieve aandacht.’ Klik hier.
– ‘Mijn kind kan niet zonder zijn smart Phone. – Hoe je het smart phone-gebruik van je kind in goede banen leidt.’ Klik hier.
– ‘Zit nou toch NIET stil! – Over: Hoe je je kind stimuleert om MEER te bewegen.’ Klik hier.
– ‘Wat doet een opvoedcoach eigenlijk? | Joyce Akse vertelt.’ Klik hier
Klik hier voor meer waardevolle opvoedtips van Joyce, bijv. over (niet) willen luisteren, slapen of eten ed.

 

logo_akse_coaching_klein_nieuw

Ga (terug) naar de website van Akse Coaching: http://www.aksecoaching.nl. 

Help, ik ben een curlingmoeder! Wat nu…? (3 stappen om het anders te doen)

moeder_zoon_huiswerk_buitenDankzij het tv-programma de Luizenmoeder weet heel Nederland wat een ‘Curlingouder’ is. Dit is echter geen nieuwe term, maar werd enkele jaren geleden al in Denemarken gebruikt door Bent Hougaard. Hij heeft het dan over ouders, die alle problemen voor hun kinderen proberen glad te strijken.
Denk aan de sport Curling, waar deelnemers het oppervlak zo glad mogelijk proberen te vegen.

Juf Ank uit de Luizenmoeder heeft niet zo veel met die ‘curling ouders’ en waarschijnlijk terecht (bekijk hier het fragment). Hougaard waarschuwde er namelijk al voor dat kinderen van Curlingouders zich niet volwaardig kunnen ontwikkelen. Te veel bemoeienis van ouders is namelijk niet goed.

Het is belangrijk voor de ontwikkeling van kinderen dat ze zelf leren om te gaan met lastige situaties, teleurstellingen en negatieve emoties.

Als kinderen niet leren om ook zelf die lastige situaties het hoofd te bieden, dan kan hun emotionele ontwikkeling niet tot volle bloei komen (met een mogelijke depressie of burn out op latere leeftijd tot gevolg). Kinderen leren dus ook van vervelende situaties. Juist het ‘goed leren omgaan met lastige situaties’ maakt dat kinderen uitgroeien tot veerkrachtige volwassenen.

 


joyce_02Met de billen bloot…
Ook ik moet toegeven dat ik wel eens trekjes heb van een Curling-moeder… Ik help mijn zoon bijvoorbeeld met zijn spreekbeurt of boekbespreking. Ik herinner m’n dochter er aan dat ze haar broodtrommel, drinkbeker of gymtas mee naar school moet meenemen. Ik heb zelfs al eens handschoenen en gymtassen naar school gebracht,  omdat we die ’s ochtends nergens konden vinden of gewoonweg vergeten waren. Tja…



Maar nu we weten dat het niet wenselijk is om alles voor onze kinderen te doen,
betekent dat natuurlijk niet dat we onze kinderen helemaal los moeten laten en alles zelf moeten laten uitzoeken. Dat lijkt namelijk te veel op de ‘laissez faire’-opvoedstijl en dat is weer het andere uiterste. Ook niet goed dus.

Wat in de opvoeding van je kind ontzettend belangrijk is, is om een goede balans te vinden tussen enerzijds betrokken zijn bij je kind en een liefdevolle relatie op te bouwen en anderzijds duidelijke afspraken met elkaar maken en een voorspelbare structuur bieden. Dat klinkt misschien tegenstrijdig, maar je zult merken dat dat in praktijk wel degelijk mogelijk is. Als je deze twee aspecten van opvoeding in een goede balans weet te brengen, zul je merken dat je je kind opvoedt tot een zelfstandig, veerkrachtig individu.

Maar hoe doe je dat…?
Hieronder vind je 3 praktische tips, waarmee je ervoor zorgt dat je enerzijds niet alles voor je kind oplost en anderzijds voorkomt dat je alles voor je kind doet, zeker niet wat je kind al zelf kan doen.
N.B. Deze tips zijn overigens vooral bedoeld voor kinderen van groep 3 t/m 8 van de basisschool en minder voor jongere kinderen.


1. Coach je kind actief, maar wel steeds meer vanaf de zijlijn
.
kinderen_voetballen_coachEen voetbalcoach moedigt zijn spelers aan om op een goede manier te voetballen. Hij legt het uit, hij oefent het met je en hij stimuleert je om het steeds weer opnieuw te proberen, totdat het de kleine voetballer uiteindelijk zelf lukt. De voetbalcoach gaat echter niet het veld op om zelf te voetballen.

Een curlingouder doet dat wel: hij ziet dat zijn kind nog niet alle kneepjes van het voetballen onder de knie heeft. Hij zet zijn kind daarom langs de kant en gaat zelf voetballen. Het kind krijgt hierdoor niet de kans om het zelf te oefenen, beter te worden en te merken dat hij het – na oefening – toch leert.

Dit lijkt misschien een wat vreemd voorbeeld, maar dat is wel wat ‘curling-ouders’ doen.

Als je graag wil dat je kind iets gaat doen of iets leert, dan is het goed om je kind daarin te stimuleren. Nadat je je kind een opdracht hebt gegeven, vraag je eerst of hij weet wat de bedoeling is. Om zeker te weten of je kind het snapt vraag je hem of hij het je kort kan uitleggen. Als je merkt dat je kind het weet en begrijpt, dan kun je het hem zelf laten doen. Als je merkt dat je kind het nog niet helemaal weet of begrijpt, dan kun je hem er meer uitleg over geven of evt. nog eens voordoen.

Jouw rol als niet-Curling-ouder:
meisjes_schenken_water_inJe rol als ‘niet-Curling-ouder’ is om na te gaan wat je kind wel/niet kan (je blijft betrokken), je denkt met je kind mee (maar je laat je kind vooral ook zelf nadenken), je geeft advies of tips (maar alleen als je kind dat nodig heeft) en je geeft je kind de kans om zelf aan de slag te gaan. Je gaat het dus niet voor je kind oplossen, maar je blijft wel aan de zijlijn toekijken hoe het gaat.
Uiteraard houd je als ouder wel in de gaten of de taak – realistisch gezien – niet te moeilijk is voor de leeftijd en mogelijkheden van je kind.

Het is goed om met je kind af te spreken dat als hij er niet uitkomt, hij weer naar jou toekomt en aangeeft wat er misgaat. Dat mag natuurlijk altijd en daar ben je ook voor als ouder. Je kunt dan samen met je kind op zoek gaan naar een oplossing. Ook hier is het weer belangrijk dat je vooral je kind laat nadenken en jij hem daarin ondersteunt. Als je het te snel voorzegt, stopt dat meteen het denkproces bij je kind.

Afhankelijk van de situatie kan het ook nog belangrijk zijn om te bespreken wat de consequentie is als je kind niet doet wat je van hem vraagt of als hij het anders aanpakt. Als je kind bijvoorbeeld beslist om niet zijn huiswerk te maken, dan is het goed om te vragen of hij weet wat er gebeurt als hij het niet maakt. Denk mee in de mogelijke consequenties. Houd ook die realistisch en overdrijf niet.


Valkuilen van een Curling-ouder:

– Probeer er vooral voor te zorgen dat je kind zelf de oplossing bedenkt (zonder dat jij die helemaal voorkauwt) en dat je kind zelf aan de slag gaat.

– Uiteraard heeft de keuze en het gedrag van je kind gevolgen en die gevolgen zijn logischerwijs voor je kind (NIET voor jou).
kind_broodtrommel_etenBijv.: Als je kind zijn huiswerk niet maakt, krijgt je kind waarschijnlijk een passende consequentie van de leerkracht. Als je kind zijn gymtas vergeet, gymt hij in zijn gewone kleren. Juist door een aantal keren de gevolgen van zijn eigen handelen of keuzes te ervaren, leert je kind dat het anders kan. Daardoor kan hij bij een volgende keer zelf beslissen om het toch anders aan te pakken. 


Let op: ik heb het hier natuurlijk steeds over ‘normaal gedrag’ van kinderen als ‘ik maak m’n huiswerk niet’, ‘ik kom te laat thuis uit school’, ‘ik ga stiekem op de iPad’, ‘ik heb niet geoefend voor de muziekles’, ‘ik vergeet m’n gymtas’, ‘ik treuzel te lang met het aandoen van jas en schoenen’ etc.


joyce_grijs_aanjou_1
Heb je een kleine of grote opvoedvraag, waar je graag een antwoord of oplossing voor wil?
Neem dan contact met me op.

Wil je eerst meer over mij en m’n bedrijf weten?
Lees dan hier meer over m’n achtergrond.



Als je kind jouw advies in de wind slaat… 

jongen_leest_boek_goedAls je kind niet doet wat jij hebt geadviseerd of als hij het anders aanpakt dan dat jij het zelf zou doen, dan is dat prima. Je hoeft je niet afgewezen of beledigd te voelen; dit hoort bij het normale leerproces van je kind.

Als jij zeker weet dat je het vooraf goed met je kind hebt doorgesproken, dan mag je je kind ‘loslaten’ en hem zelf aan de slag laten gaan. Als je afgesproken hebt dat als hij er niet uitkomt hij dan weer naar je toe kan komen, dan zal hij dat waarschijnlijk ook wel doen als dat nodig is. Geef je kind dus wel oprecht de kans om het zelf op te pakken en er zelf uit te komen.

Als je kind het op zijn eigen manier had aangepakt, er vervolgens toch niet uitkomt en dan bij jou om raad vraagt, probeer dan te voorkomen dat je dingen zegt als ‘zie je nou wel’ of ‘ik zei het toch’. Dergelijke opmerkingen zijn altijd onprettig om te horen en maken de kans kleiner dat je kind de volgende keer ook weer naar jou toekomt als hij er niet uitkomt.

Kortom, laat je kind leren van zijn eigen handelen en keuzes én laat hem zijn eigen fouten maken. Zorg dat je er voor hem bent als het onverhoopt toch fout gaat. 


2. Leren & Zelf doen

vader_dochter_kleuren_samenVanaf de leeftijd van 1-2 jaar, wil je kind graag alles zelf doen. Natuurlijk lukt dat dan nog niet, maar hij kan het wel stap voor stap leren. Hij leert dat doordat hij het bij jou ziet, jij het voor doet en hij het na / zelf probeert te doen. Jij ondersteunt hem daarin.

Dat laatste blijft eigenlijk nog heel lang zo, alleen worden de taken waar je kind jou voor nodig heeft anders. Als je kind jong is, help je hem met aankleden, tanden poetsen, boterham smeren etc. Als je kind ouder is, hoeft dat niet meer en kan hij die dingen zelf.

Maar ook als je kind ouder is, kan hij nog niet alles helemaal zelf. Vooral voor een goede ontwikkeling van de zg. executieve functies heeft je kind jouw hulp heel hard nodig.
Executieve functies zijn cognitieve processen, die nodig zijn voor doelgericht, efficiënt en sociaal aangepast gedrag. Denk dan aan inhibitie, flexibiliteit, emotieregulatie, initiatief nemen, werkgeheugen, plannen & organiseren, ordelijkheid & netheid, gedragsevaluatie en taken afmaken.

jongen_plannen_klok_kalenderExecutieve functies zijn processen, die niet alleen op school maar ook thuis van groot belang zijn. In praktijk betekent dat dat je kind jou nodig heeft om er aan te denken dat hij zijn broodtrommel, drinkbeker en gymtas mee naar school moet nemen (plannen & organiseren), om te plannen wanneer het het beste zijn huiswerk kan maken (plannen & organiseren), om te leren wanneer hij hardop kan praten en wanneer niet (inhibitie), om  te leren dat hij niet mag slaan als hij boos op iemand is (inhibitie & emotieregulatie), hoe hij netjes kan reageren als hem iets niet lukt (emotieregulatie), hoe hij iets moet leren & onthouden (werkgeheugen), welke afspraken jullie ook alweer gemaakt hebben (werkgeheugen), hoe hij zijn kamer netjes opruimt (ordelijkheid & netheid) etc.

In een uitgebreid voorbeeld hieronder geef ik je enkele praktische tips over hoe je je kind daarin kunt steunen zonder het helemaal van hem over te nemen.

3. Verantwoordelijkheid geven & Op de koffie laten komen
meisjes_bakken_keukenAls je bovenstaande punten in acht hebt genomen en je samen met je kind hebt doorgenomen wat de bedoeling is, samen duidelijke afspraken hebt gemaakt en die ook nog eens vaker hebt herhaald, dan is het natuurlijk aan je kind om te bepalen wat hij er vervolgens mee doet. Je moet het als ouder op een gegeven moment loslaten en aan je kind overlaten.

Gaat je kind aan de slag met je advies en volgt het jullie afspraken?
Dat is hartstikke fijn en dat mag hij van jou horen. Geef je kind dan een welgemeend compliment. Niks is zo fijn om te horen dat je goed bezig bent, zeker van je ouders. Soms stagneert je kind in de uitgezette aanpak en dan heeft hij jou weer even nodig om weer op het goede pad te komen. Dat mag natuurlijk (maar neem ook nu de taak niet van je kind over).

Doet je kind weinig tot niks met jouw advies en volgt hij jullie afspraken niet op? 
Dan is dat eigenlijk ook prima. Zijn handelen en zijn keuzes hebben automatisch een consequentie en die consequentie is natuurlijk voor je kind. Als ‘curlingouder’ kan dit een lastige stap voor je zijn, juist omdat je je kind wil behoeden voor tegenslag. Toch kan de consequentie van iets ‘niet doen’ of ‘anders doen’ een belangrijk leermoment zijn.

Dat betekent in praktijk dat je ’s ochtends – voordat je kind naar school gaat – je kind best mag herinneren aan de gymtas, maar dat je de tas niet na gaat brengen als je kind ‘m toch vergeet. Dan maar een keer in de gewone kleren gymmen. De kans wordt daardoor groter dat je kind er de volgende keer wel aan denkt.
Let er wel op dat de consequentie van ‘iets vergeten’ niet te groot moet zijn. Het is belangrijk dat de consequentie redelijkerwijs in verhouding staat tot wat je kind vergeet.

Realiseer je dus dat je kind leert van tegenslag en van de gevolgen van zijn eigen gedrag. Als je je kind blijft behoeden voor tegenslag, leert hij niet dat hij het de volgende keer anders moet aanpakken. Als je het in zo’n situatie voor hem oplost, leert hij juist dat jíj het wel voor hem oplost. Als je kind een paar keer op de koffie komt, zal hij zich vroeg of laat realiseren dat hij zijn eigen aanpak zal moeten veranderen.

gezin_huishoudelijke_klusjes_samenAls je merkt dat het voor je kind nog echt lastig is om dit soort taken te plannen, dan heeft je kind op dat gebied voorlopig nog wat meer hulp nodig. Plannen is ook nog een moeilijke vaardigheid voor kinderen, zeker op de basisschool (de ontwikkeling van de executieve functies loopt nog door tot in de jong volwassenheid; ong. 24 jaar). Je mag als ouder dus niet verwachten dat je kind al zo goed kunnen plannen als een volwassene of dat hij al zo goed als jou kan overzien wanneer hij wel/niet zijn huiswerk het beste kan maken. Om je kind dat goed te leren is het goed om dat nu nog samen met je kind op te pakken. Maar ook dit doe je weer op een ondersteunende manier en niet door alles voor te doen of voor te zeggen. In het voorbeeld hieronder lees je hoe je dat kunt aanpakken.

EXTRA TIP: Ondersteun de executieve functies van je kindmeisje_denkt_na

Planning: werk met lijstjes en pictogrammen die je in huis ophangt.

Inhibitie, emotieregulatie en ordelijkheid & netheid: leg je kind regelmatig uit wat er wel/niet kan in welke situatie én geef natuurlijk het ‘goede voorbeeld’. Je kind wil best aannemen wat je zegt, maar leert ook heel veel van wat jij zelf doet.

Realiseer je dat je kind géén kleine volwassene is. Je kind weet misschien nog niet precies hoe hij zijn kamer moet opruimen, maar kan dat wel leren. Wees specifiek in je opdracht: ‘ruim je kamer op’ is erg algemeen; beter is: ‘doe alle auto’s in deze doos’ of ‘zet alle boeken rechtop in die kast’. Realiseer je ook dat wat jij verstaat onder ‘een opgeruimde kamer’ voor je kind anders kan zijn. Als jij graag wil dat je kind opruimt zoals jíj dat wil, dan heeft hij jouw uitleg gewoon nodig.


Hoe je je kind verder nog kunt helpen zonder te ‘Curlen’
Om een kind iets te leren, is het nodig om het hem eerst rustig uit te leggen en het daarna vaak genoeg te herhalen. Het geheugen van je kind werkt nou eenmaal nog niet zo goed als dat van volwassenen. Ook dat blijft zich nog ontwikkelen in de kinder- en adolescentietijd. Jouw kind heeft dus echt nog jouw uitleg én herhaling nodig. Hoe vervelend dat voor jou als ouder soms ook kan zijn…


joyce_rosegrijs_staand_c

Wil je graag een thema-avond over opvoeden bijwonen?
Kijk dan in Joyce’ online Agenda voor een workshop, lezing of OpvoedParty bij jouw in de buurt.

Wil je Joyce graag uitnodigen om een thema-avond over opvoeden te geven?
Kijk dan hier voor mogelijke thema’s en/of neem contact met haar op.



Een uitgebreid voorbeeld, waarin deze punten samenkomen:

Voorbeeld: Je kind heeft huiswerk van school. 
Positive mother and boy resting in the kitchenBetrokkenheid tonen: Vraag aan je kind of hij huiswerk heeft en wanneer het af moet zijn.

Plannen: Neem samen met je kind de week door en bekijk op welke dag het het handigste is om het huiswerk te maken. Let daarbij ook op de andere afspraken die je kind heeft (zoals voetbaltraining, muziekles, zwemles etc.) en zoek naar dagen waarop er niks of weinig op het programma staat.

Afspraken maken: Spreek af wanneer hij het huiswerk gaat maken.

Als de agenda van je kind te vol is om dit goed in te plannen, dan wordt het natuurlijk tijd om ruimte te maken in zijn agenda. Kijk dan eens kritisch naar alle activiteiten die je kind na school heeft en of daar niet beter wat van moet komen te vervallen.

TIP: Maak samen met je kind een weekplanner, waarin de vaste activiteiten staan.
Laat je kind daar vervolgens zelf in opschrijven wanneer hij het huiswerk maakt.

Herinneren: Op de dag dat hij zijn huiswerk gepland heeft, mag je je kind er best een enkele keer aan herinneren. Dwing je kind echter niet om aan de slag te gaan. Daar is je kind zelf verantwoordelijk voor.
Je mag er trouwens niet van uit gaan dat je kind de planning helemaal zelf overziet, dus je kind enkele keren aan zijn taken herinneren is echt geen probleem.

Eindtijd 1: Als je je kind aan zijn huiswerk (of een andere taak) herinnert, dan geef je hem meteen een eindtijd aan. Die eindtijd kan bijvoorbeeld het tijdstip zijn waarop hij naar bed gaat. Na dat tijdstip wordt er geen huiswerk meer gemaakt. Houd je vervolgens aan die afspraak.

klok_taken_planning_kind_routineEindtijd 2: Als je kind aan het huiswerk begint, geef je ook nog een andere eindtijd aan, namelijk de tijd waarin je kind het huiswerk maakt. Je kind hoeft er echt geen uren aan te besteden; vaak is een half uur of een uur al voldoende.

Om je kind ook hier weer meer handvaten te geven en zelf in de gaten te laten houden hoeveel tijd hij nog heeft, kun je dat visueel maken met behulp van een klok (zie afbeelding). Je kunt ook een eierwekker zetten, die de duur bepaalt. Laat jonge kinderen niet te lang aan een stuk aan hun huiswerk zitten; als de planning het toelaat, mag je het best over een aantal dagen verspreiden.

Helpen: Als je kind wat hulp nodig heeft bij het maken van zijn huiswerk, dan mag je dat best bieden. Let er alleen op dat je het niet voorzegt en zorg er ook hier weer voor dat je kind vooral zelf nadenkt en het zelf probeert op te lossen. Realiseer je ook dat je kind het huiswerk niet foutloos hoeft in te leveren.

jongen_maakt_huiswerk_lampGevolgen: Als je bovenstaande punten als ouder netjes hebt gedaan en je kind heeft het huiswerk toch niet af, dan zijn de consequenties daarvan voor je kind. Jij hebt er nu als ouder alles aan gedaan om je kind zijn huiswerk te laten maken, maar daarna is het echt aan je kind.
Heb nu het vertrouwen in de leerkracht, dat hij je kind een waarschuwing of een passende consequentie geeft. Door deze aanpak wordt de kans groter dat je kind zijn huiswerk de volgende keer wél maakt of minder lang uitstelt.

Mogelijke valkuil: Uiteraard ga je in geen enkel geval het huiswerk voor je kind maken, ook niet als hij het op een gegeven moment door tijdgebrek niet meer haalt. Als je namelijk weet dat hij er door de week in principe genoeg tijd voor heeft gehad en jij hem er 2-3 keer aan herinnerd hebt, dan moet dat voor je kind voldoende zijn.

⇒ Met deze aanpak geef je je kind langzaam maar zeker de verantwoordelijkheid om zelf op tijd aan zijn huiswerk te maken én om het daadwerkelijk af te maken. Deze aanpak kun je uiteraard ook op andere taken of handelingen toepassen. 


Wil jij ook Joyce’ waardevolle opvoedtips ontvangen? tip_gezinHelemaal gratis en vrijblijvend. Klik dan hier.

Cadeau: Kort na je aanmelding van het e-zine ontvang je Joyce’ E-book ‘Nóg meer genieten van je kind – 5 x 5 OpvoedTips’ als cadeau. Dat is dus ook helemaal gratis en vrijblijvend. Je leest er hier meer over.


Wil je graag reageren op dit artikel? Dat mag!
Zet jouw reactie dan onder dit bericht. Houd het wel constructief, liefst in de vorm van ‘Tips & Tops’. Dankjewel voor je medewerking!

Heb je vragen over dit thema, wil je meer weten over het onderwerp of heb je een andere opvoedvraag?
Neem dan contact met me op. Je vindt m’n contactgegevens hieronder.
joyce_rosegrijs_staand_c

Met vriendelijke groet,
Joyce Akse

http://www.aksecoaching.nl | info@aksecoaching.nl

© 2019. Joyce Akse / Akse Coaching, alle rechten voorbehouden.
Geschreven door Joyce Akse van ‘Akse Coaching – Opvoedcoaching & Opvoedadvies’.

Klik hier voor je dagelijkse portie OpvoedInspiratie.

Lees ook andere artikelen van Joyce met waardevolle opvoedtips: 
– ‘Positief opvoeden: Start je opvoeding goed met deze 5 stappen.’ Klik hier.
– ‘Laat dat nou!’ (over: 5 opvoedvalkuilen waar we allemaal intrappen én waardoor opvoeden onbedoeld lastiger wordt). Klik hier.
– ‘Stop met schreeuwen!’ (over: Hoe je in 5 stappen minder schreeuwt tegen je kind.)Klik hier. Klik hier.
– ‘Ach, het is maar een fase.’ (over: Hoe jouw verwachtingen over je kind je opvoeding in de weg kunnen zitten.). Klik hier.
Klik hier voor meer waardevolle opvoedtips van Joyce, bijv. over (niet) willen luisteren, slapen of eten ed.

Artikelen, gelezen / gebruikt voor bovenstaand artikel: 
– ‘Kinderen met burn-out, hoe kan dat? De curlingouder pampert te veel!’ [ Link naar dit artikel. ]
– ‘Curlingouders, stop met het wegpoetsen van obstakels voor je kind’ [ Link naar dit artikel. ]
– Leclaire, A. (2017).  Gun je kind ook eens een teleurstelling. NRC. [ Link naar dit artikel. ]
– ‘BRIEF Vragenlijst executieve functies voor 5- tot 18-jarigen.’ [ Link naar dit artikel. ]
– ‘We pamperen onze kinderen als prinsesjes in IKEA-ballenbakken’. [ Link naar dit artikel. ]

logo_akse_coaching_klein_nieuw

Ga (terug) naar de website van Akse Coaching: http://www.aksecoaching.nl.

‘Super. Goed gedaan, zeg!’ (over: Hoe je waardevolle complimenten geeft aan je kind.)

kinderen_groep_duim_omhoogComplimentjes geven is fijn, complimentjes ontvangen ook. Als jij je kind een complimentje geeft, krijgt je kind daar een positief gevoel van. Het voelt zich fijn en misschien wel trots op zichzelf.

Een belangrijke reden om je kind een compliment te geven is om te laten weten dat je het fijn vindt wat je kind doet of heeft gedaan. Als je kind weet wat jij fijn vindt, dan is de kans groter dat hij dat nog eens zal doen. Je mag er namelijk van uit gaan dat je kind jou graag wil helpen en jou blij wil maken (ook al voelt dat misschien niet altijd zo…). Door het geven van complimentjes kun je je kind dus stimuleren om iets (vaker) te doen van wat jij fijn vindt.

Het ene compliment is echter het andere niet. Een goed compliment is duidelijk, specifiek en oprecht. Je kind moet begrijpen waar het compliment over gaat en wat hij precies goed heeft gedaan. Je kind voelt vaak heel goed aan of je het compliment wel/niet meent.

Je hoort vaak ouders tegen hun kind zeggen ‘goed gedaan’ of ‘super’. En dat is natuurlijk altijd wel fijn om te horen, maar daar leert je kind niet veel van. Het nadeel van dergelijke algemene uitspraken is dat je kind dan nog steeds niet weet wat hij precies goed gedaan heeft of wat jij precies super vindt. Vandaar dat een goed compliment ook altijd een korte uitleg of beschrijving bevat.

 

Hieronder volgt een aantal voorbeelden van complimenten, die specifiek, duidelijk  en concreet zijn:
moeder_geeft_meisje_dikke_duim– ‘Wat eet je netjes met mes en vork.’
– ‘Wat heb je die zon mooi rond getekend.’ of ‘Ik zie dat je goed je best gedaan hebt om binnen de lijntjes te kleuren. Dat ziet er heel netjes uit zo.’
– ‘Wat knap dat je je sok al aangetrokken hebt.’
– ‘Wat fijn dat je de tafel al hebt gedekt. Nu kunnen we allemaal nog sneller aan tafel.’
– ‘Wat goed van je om al te beginnen met het opruimen van je speelgoed. Dan vallen we er tenminste niet over.’
De oprechtheid van het compliment zit ‘m natuurlijk in de manier waarop je het tegen je kind zegt. Het is – ook bij een compliment geven – de toon die de muziek maakt!

Ik realiseer me heel goed dat de kans groot is dat dit niet de manier is waarop jij gewend bent om je kind een compliment te geven. Misschien heb jij er sowieso wel eens moeite mee om complimenten te geven, laat staan dat je het ook nog eens op zo’n ‘gekunstelde’ manier zou moeten doen (als je complimenten geven inderdaad nog best lastig vindt, dan vind je onderaan dit artikel extra tips). Je vindt het misschien niet nodig of overdreven of misschien voel je je er zelf gewoon onprettig bij en dan lijkt dit een grote omweg om te laten merken dat je iets fijn vindt. Het voelt voor jou dan onnatuurlijk aan. Wellicht helpt het je om deze complimenten anders te zien: wat je met deze manier van complimenten geven eigenlijk doet, is het fijne gedrag dat je kind laat zien expliciet benoemen. Je wijst hem expliciet op dat prettige gedrag, zodat hij weet wat hij goed doet. Daardoor stimuleer je hem om ermee door te gaan en maak je de kans groter dat hij het in de nabije toekomst nóg een keer zal doen.

moeder_piekert_kind_met_knuffelAls je voor je gevoel (te) vaak met je kind in de clinch ligt, discussies hebt of ruzie maakt, dan is het soms nog knap lastig om iets positiefs of goeds aan je kind te ontdekken. Toch doet iedereen altijd wel iets goed, dus jouw kind ook. Zorg er daarom voor dat jou dat fijne gedrag opvalt en zeg het meteen tegen je kind. Daardoor vergroot je de kans dat jouw kind dat fijne, positieve en gewenste gedrag vaker laat zien.

TIP: Heb je er moeite mee om de positieve kanten van je kind te zien? Ga er dan eens een week lang extra goed op letten en schrijf iedere dag min. één positieve eigenschap, vaardigheid of handeling op. Dat kan in het begin iets heel kleins zijn, zoals ‘je hebt meteen toen ik het vroeg de tafel gedekt’, ‘je hebt maar liefst een half uur zelf met de Knex gespeeld’ of ‘je had de slappe lach samen met je zusje’.

Uit onderzoek blijkt dat complimenten effectief kunnen zijn om er o.a. voor te zorgen dat je kind beter naar je luistert. Toch zijn niet alle complimenten alleen maar positief; sommige complimenten kunnen zelfs een negatief effect hebben op de interne motivatie van je kind. Als je te grote of opgeblazen complimenten geeft aan je kind, dan is de kans groot dat je kind uitdagingen juist eerder uit de weg gaat of eerder opgeeft (‘het lukt me nu toch niet meer om m’n ouders zo trots op me te maken als toen…’).

Er komen dan ook steeds meer aanwijzingen waaruit blijkt dat het echt uitmaakt wat voor soort compliment je precies aan je kind geeft. Hieronder lees je op welke manier je juist wel complimenten kunt geven.

Goede complimenten voldoen aan een aantal specifieke kenmerken:

(1) Wees oprecht.
kinderen_duim_omhoogGeef alleen een compliment als je het echt meent. Je kind merkt dat aan je; waarschijnlijk niet bewust, maar hij kan er wel een fijn of juist vervelend gevoel van krijgen.
Als je namelijk niet oprecht bent bij het geven van een compliment, kan je kind het gevoel krijgen dat je hem zielig vindt, hem probeert te manipuleren of dat je hem niet begrijpt. Ook dat zijn juist weer punten waardoor het geven van een compliment averechts kan werken.

(2) Wees specifiek en beschrijf op een realistische manier wat je kind (goed) gedaan heeft.
Zeg dus liever ‘Wat knap dat jij je veters helemaal zelf hebt gestrikt!’, ‘Wat goed dat je alvast uit jezelf naar boven bent gegaan om je om te kleden.’ en niet ‘Goed gedaan!’ of ‘Ik heb nog nooit iemand zo mooi piano horen spelen als jij!’.

(3) Geef liever een compliment over het gedrag van je kind dan over z’n persoon.
Als je een compliment geeft over het gedrag van je kind, dan zeg je iets over datgene wat je kind doet (bijv. tekenen, spelen, fietsen, rennen). Geef je een compliment over de persoon van je kind, dan zeg je iets over eigenschappen van je kind, bijv. over zijn karakter, persoonlijkheid, intelligentie (bijv. ‘wat ben je toch mooi’, ‘wat ben je toch slim’). Als je te vaak complimenten geeft over je kind als persoon, dan kan je kind daar juist erg onzeker van worden en daardoor juist gaan onderpresteren. Probeer dus te voorkomen dat je te vaak iets zegt over eigenschappen van je kind en geef liever een compliment over zijn gedrag.
En natuurlijk mag je af en toe toch nog wel eens tegen je kind zeggen dat je hem mooi, lief of slim vindt, maar (gezien de mogelijke negatieve effecten) voorkom dat je dat te vaak doet of overdrijft…

vader_zoon_high_fiveHet gaat er hierbij juist om dat je je kind (stimu)leert om zich op een positieve manier te gedragen en dus dat je laat weten wat jij positief gedrag vindt. Wat dat betreft werkt het ook nog eens goed om gedrag te benoemen dat nog kan veranderen of wat je kind nog kan ontwikkelen (bijv. de moeite die hij ergens voor gedaan heeft of de strategieën die je kind gebruikt).

Er zijn veel onderzoeken gedaan naar het effect van het geven van complimenten. Als je hier verder over wilt lezen, dan vind je onderaan dit artikel een aantal links en referenties, die ik voor dit artikel heb gebruikt en waar je verder in kunt lezen.

 


M’n vaste e-zine-abonnees lazen in dit artikel ook nog wanneer je juist beter géén complimenten kunt geven, wat je kunt doen als je het zelf lastig vindt om complimenten te geven en als je merkt dat je kind het lastig vindt om complimentjes te ontvangen.

tip_gezinWil jij ook graag alle opvoedtips van Joyce lezen?
Meld je dan aan voor het GRATIS e-zine, dat ze 1x per maand naar haar abonnees stuurt. Haar e-zine (digitaal magazine) staat boordevol praktische en waardevolle opvoedtips, steeds over een ander belangrijk opvoedthema.
Kort na je aanmelding ontvang je alvast haar GRATIS E-boek ‘5×5 OpvoedTips – Nóg meer genieten van je kind’ in je mailbox, zodat je meteen met de eerste praktische tips kunt beginnen.
Het e-zine verstuurt ze op de 1e dag van de maand. Zowel het e-zine als het e-boek ontvang je helemaal GRATIS, vrijblijvend  én zonder verdere verplichtingen.
Klik hier om meer te lezen over Joyce’ e-zine, bijv. welke thema’s je zoal mag verwachten.


Ik hoop van harte dat je met één (of meerdere) van deze tips aan de slag gaat. Het zal er aan bijdragen dat je je kind (nòg) meer stimuleert om ‘gewenst’ gedrag te laten zien en jullie relatie (nog) fijner wordt. Laat je me weten hoe het gegaan is?

Heb je vragen of opmerkingen over dit thema?
Mail die dan vrijblijvend naar info@aksecoaching.nl of plaats je reactie onder dit bericht.

Veel succes!
Mvg, Joyce Akse

http://www.aksecoaching.nl | info@aksecoaching.nl

Geschreven door Joyce Akse van Akse Coaching – Opvoedcoaching & Opvoedadvies.
© 2016. Joyce Akse/Akse Coaching, alle rechten voorbehouden.

cropped-logo_akse_coaching_klein_nieuw.pngGa (terug) naar de website van ‘Akse Coaching – Opvoedcoaching & Opvoedadvies’.

Wil je weten hoe opvoedcoach Joyce Akse van ‘Akse Coaching – Opvoedcoaching & Opvoedadvies’ jou kan helpen om meer rust thuis en in je gezin te geven, zodat je (nóg) meer van je kind(eren) kunt genieten?
Ga dan naar www.aksecoaching.nl en/of neem contact met haar op via onderstaande contactgegevens.

Lees verder over gerelateerde thema’s: 
– ‘Ik zeg het nou nog één keer…! (of: Hoe voorkom je dat je kind niet naar je luistert.)’. Klik hier.
– ‘Voorkom ongewenst gedrag: Geef je kind positieve aandacht.’ Klik hier.
– ‘In 5 stappen naar minder stress én positiever opvoeden.’ Klik hier.
Klik hier voor andere opvoedtips, bijv. over voeding, media, beweging ed.

Joyce gebruikte o.a. onderstaande referenties voor dit artikel:
– Brummelman, E. (2013). Sommige complimenten kunnen averechts werken bij kinderen met lage zelfwaardering. Lees het artikel.
– Dewar, G. (2008). The effects of praise: What scientific studies reveal about the right way to praise kids. Parenting Science. Lees het artikel.
– Nationale Zorggids. (2014). Kind niet altijd gebaat bij veel complimenten. Lees het artikel.
– Sanders, M.R., Markie-Dadds, C., & Turner, K.M.T. (2007). Tafeldraaiboek. The University of Queensland: Australia.

De belangrijkste voordelen van een time-out. Zijn die er eigenlijk wel…?

Misschien weet je nog wel dat ik een tijdje terug een artikel schreef over de time-out en ik gaf toen al aan dat ik nog alle voors en tegens van de time-out op een rijtje zou gaan zetten. Dat heb ik nu deels voor je gedaan. In dit artikel lees je dan ook alle voordelen van een time-out. Tenminste, afhankelijk van hoe je tegen de time-out aankijkt; ik zie deze punten als voordelen, maar misschien zie jij dat heel anders!

 

time_outEerst nog even in het kort: wat was het doel van de time out ook alweer en hoe voer je een time out uit…?

Een time out pas je alleen toe als je kind ontoelaatbaar gedrag laat zien. Het is een soort laatste redmiddel, nadat je al andere technieken hebt toegepast. Om te voorkómen dat de emoties van jou en je kind te ver oplopen en de situatie uit de hand loopt, is het goed om allebei een pas op de plaats te maken. De bedoeling is dan ook om op dat moment allebei afstand te nemen van de situatie èn van elkaar met als doel om allebei weer rustig te worden.

De time out bestaat in grote lijnen uit 5 stappen:
(1) Neem je kind op een rustige manier mee naar een andere (veilige) ruimte.
(2) Zodra je kind daar zit, leg je kort, rustig en duidelijk uit waarom je hem daar even laat zitten.
(3) Tijdens de time out reageer je niet meer op je kind; je zegt en kijkt dus niet meer tegen/naar je kind.
(4) Zodra de tijd om is, ga je naar je kind toe.
(5) De time out zit er nu helemaal op.
In dit artikel beschreef ik uitgebreid hoe je een time out toepast en welke haken en ogen er aan zitten. Mocht je dat nog niet gelezen hebben, doe dat dan bij voorkeur eerst; onderstaande informatie sluit namelijk op dat artikel aan.

Hoewel het op zich geen pretje is om een time out bij je kind in te zetten, zit er in mijn ogen toch een aantal voordelen aan. Die voordelen heb ik hieronder voor je op een rij gezet.

– Je kind leert dat er afspraken zijn, waar hij zich aan moet houden. Als je kind zich niet aan de afspraken houdt, volgen er consequenties.
meisje_vader_high_fiveDit principe geldt natuurlijk niet alleen voor je kind, maar eigenlijk voor iedereen. Onze maatschappij is over het algemeen namelijk op die manier ingericht en wat is er nou fijner dan om thuis – in je eigen veilige omgeving – te leren hoe je je aan zulke afspraken houdt en wat er gebeurt als je dat niet doet.
We maken afspraken met elkaar om op een prettige en duidelijke manier met elkaar om te kunnen gaan, te weten wat de bedoeling is in diverse situaties en wat we in die situaties van elkaar mogen verwachten. We maken allemaal dit soort afspraken met elkaar en we vinden het fijn als we ons aan die afspraken houden. Dat schept duidelijkheid en vertrouwen. Je kind leert daardoor enerzijds de waarde van afspraken en anderzijds dat er consequenties volgen als hij (en anderen) zich niet aan die afspraken houdt.
=> Een belangrijke voorwaarde voor een goed gebruik van een time out is dan ook dat je eerst een (klein aantal) duidelijke afspraken met elkaar maakt, dus nog vóórdat je voor het eerst een time out inzet. Je leest meer over dergelijke basisafspraken in m’n opvoedcursus ‘Leren luisteren’.

– Aangezien je een time out pas inzet als ‘laatste redmiddel’ en er van te voren al vrij veel gebeurd is,
krijg jij als ouder – maar ook jouw kind – de tijd om bij te komen van de heftige (opvoed)situatie. Niet alleen je kind krijgt namelijk een time out, jij ook. Je beschermt je kind tegen ‘nog erger gedrag’ van zichzelf of van jou. Het komt namelijk voor dat ouders hun woede zover laten oplopen dat ze zichzelf niet meer in de hand hebben (lees ook dit artikel).

moeder_geeft_dochter_tik_billenOm te voorkómen dat je je kind dan een tik geeft, gaat slaat of helemaal je zelfbeheersing verliest en je dingen doet waar je later spijt van hebt, is het beter om je even af te zonderen van je kind.
=> Als duidelijk is dat je kind iets gedaan heeft wat tegen jullie afspraken is, dan krijgt je kind een time out.
=> Als duidelijk is dat je jezelf niet meer in de hand houdt (en misschien niet eens omdat je kind iets gedaan heeft wat niet mocht), dan kun je beter zelf even naar een andere ruimte gaan. Uiteraard is het heel belangrijk om het moment, waarop je jezelf niet meer in de hand hebt, echt te voorkómen. (Lees ook dit artikel.)

vader_zoon_arm_om_hem_heen.jpgHet is belangrijk dat je kind iets leert van de time out. Dat doe je door voor èn na de time out kort en bondig uit te leggen waarom je kind een time out krijgt/kreeg. Je kunt je kind vlak voor de time out de opdracht geven om na te denken over hoe hij de situatie in het vervolg anders kan aanpakken. Na de time out vraag je aan je kind wat hij voor oplossing bedacht heeft om het in het vervolg anders te doen.
Voor jonge kinderen is dit nog best een lastige stap; zij hebben hier dan ook wat meer hulp van jou voor nodig dan oudere kinderen.

Toch is het belangrijk dat je kind leert om in oplossingen te leren denken
(in plaats van in problemen). Als je merkt dat je kind het moeilijk vindt om zelf met een oplossing te komen, help je kind dan. Laat je kind altijd eerst zelf proberen om met een oplossing te komen; lukt dat niet echt, help hem dan een beetje op weg.
=> Als je dit principe overslaat, dan reduceer je de time out tot een straf zonder leermoment. Je kind leert er dan niks van, waardoor je je doel helemaal voorbij schiet.

jongens_high_five_buitenNa de time out krijgt je kind de kans om opnieuw te beginnen en om te laten zien dat hij wèl kan luisteren of kan doen wat je van hem vraagt. Zodra de tijd van de time out om is, evalueer je kort wat er is gebeurd, je maakt het weer goed en je begint met een schone lei. Het is belangrijk dat je dat ook echt zo overbrengt op je kind: je kind heeft iets gedaan wat niet mocht, hij heeft er een consequentie voor gekregen (nl. de time out), hij heeft z’n straf ‘uitgezeten’ en daarna krijgt hij een tweede kans om opnieuw te beginnen. Je kind leert daardoor dat – ook al heeft hij iets gedaan dat niet mocht of heeft hij zich niet aan een afspraak gehouden – het daarna weer goedkomt. Hij krijgt oprecht een tweede, nieuwe kans.
=> Het is belangrijk om na de straf niet meer terug te blijven komen op wat je kind verkeerd deed. Hij heeft z’n consequentie èn leermoment gehad en hoeft er daarom niet steeds weer mee geconfronteerd te worden. Mocht hij zich daarna opnieuw niet aan de afspraak houden, dan geef je dat opnieuw aan.

meisje_steekt_tong_uit_boomTijdens de time out leert je kind om zijn impulsen te beheersen. De bedoeling is dan ook om eerst het ongewenst gedrag te stoppen (daarom haal je je kind uit de situatie) en je je kind zichzelf kalm en rustig laat worden. In die aparte, veilige ruimte waar je kind dan is, krijgt hij minder prikkels en zal daardoor eerder rustig kunnen worden. Het is dus niet de bedoeling dat jij je kind op dat moment tijdens de time out gaat sussen; het is belangrijk dat je kind leert om dat zelf te doen. Zelfcontrole is daarbij het achterliggende doel. Het ontwikkelen van een goede zelfcontrole lukt echter niet van vandaag op morgen, dat is een heel leerproces. Als je de time out pas kort toepast, kan het dus nog best even duren voordat je kind rustig wordt. Na verloop van tijd merk je dat dat steeds beter gaat.

Zelfcontrole is een eigenschap, die belangrijk is voor succes op school en een gezonde ontwikkeling in het algemeen. Het zorgt ervoor dat kinderen leren om met anderen samen te werken, dat ze leren omgaan met hun eigen frustraties en dat ze leren om conflicten op te lossen. Jonge kinderen leren deze vaardigheden door interacties met anderen en door begeleiding van hun ouders en andere verzorgers.

Om je kind te leren om zelfcontrole te ontwikkelen, zorg je ervoor dat je op andere, rustige momenten, dus op momenten dat er niks aan de hand is…

M’n e-zine-abonnees lazen in dit artikel ook nog hoe je omgaat met heftige emoties van je kind èn in welke situaties je de time out beter niet kunt inzetten.
tip_gezinWil jij ook graag alle opvoedtips van Joyce lezen, helemaal vers van de pers…?
Meld je dan nu aan voor het GRATIS e-zine, dat Joyce 1x per maand naar al haar abonnees stuurt.Haar e-zine (digitaal magazine) staat boordevol praktische opvoedtips, steeds over een ander opvoedthema.  Kort na je aanmelding ontvang je alvast haar GRATIS E-boek ‘5×5 OpvoedTips – Nóg meer genieten van je kind’ in je mailbox, zodat je meteen met de eerste praktische tips aan de slag kunt.Het e-zine verstuurt ze op de 1e dag van de maand. Zowel het e-zine als het e-boek ontvang je helemaal GRATIS, vrijblijvend  én zonder verdere verplichtingen.
Klik hier om meer te lezen over Joyce’ e-zine en evt. om je ervoor aan te melden.


 

Ik hoop van harte dat je met één (of meerdere) van deze tips aan de slag gaat. Het zal er aan bijdragen dat je kind zich beter aan jullie afspraken houdt. Laat je me weten hoe het gegaan is…?

Heb je vragen of opmerkingen over dit thema?
Mail die dan vrijblijvend naar info@aksecoaching.nl of plaats je reactie onder dit bericht.

Veel succes!
Mvg, Joyce Akse

http://www.aksecoaching.nl | info@aksecoaching.nl

Geschreven door Joyce Akse van Akse Coaching – Opvoedcoaching & Opvoedadvies.
© 2016. Joyce Akse/Akse Coaching, alle rechten voorbehouden.

logo_akse_coaching_groot_nieuw
Ga (terug) naar de website van ‘Akse Coaching – Opvoedcoaching & Opvoedadvies’.

Wil je weten hoe opvoedcoach Joyce Akse van ‘Akse Coaching – Opvoedcoaching & Opvoedadvies’ jou kan helpen om meer rust thuis en in je gezin te geven, zodat je (nóg) meer van je kind(eren) kunt genieten?
Ga dan naar www.aksecoaching.nl en/of neem contact met haar op via onderstaande contactgegevens.


Lees verder over gerelateerde thema’s:

– ‘De time out: Hoe werkt die eigenlijk?’ (over: De time out in 5 stappen). Lees hier verder.
– ‘De pedagogische tik: Doen of niet?’ (over: Waarom een tik helemaal niet nodig is.). Lees hier verder.
– ‘Ik moet het mijn kind eerst minstens 3x vragen…'(over: Hoe je je kind in 5 stappen leert om sneller naar je te luisteren.). Lees hier verder.
Klik hier voor andere opvoedtips, bijv. over voeding, media, beweging ed.

 

Joyce gebruikte o.a. onderstaande referenties voor dit artikel:
– ‘Is een time out schadelijk voor een kind?’ Lees hier het artikel.
– ‘Helping your child begin developing self-control’ Lees hier het artikel.
– Sanders, M.R., Markie-Dadds, C., & Turner, K.M.T. (2007). Tafeldraaiboek. The University of Queensland: Australia.

‘De time out: Hoe werkt die eigenlijk?’ (over: De time out in 5 stappen)

jongen_zit_op_stoelDe laatste maanden (of zelfs jaren) is er in opvoedingsland veel te doen over de ‘time out’. Je kent vast wel supernanny Jo Frost, die kinderen regelmatig op de ‘naughty chair’ zet; dat is één manier om een time out toe te passen. Er zijn echter felle voorstanders én fervente tegenstanders van deze opvoedtechniek…
Voorstanders vinden het een handige opvoedtechniek om je kind duidelijk te maken dat hij een grens gepasseerd is; tegenstanders vinden dat een kind tijdens een time out afgewezen wordt en ze zijn bang dat dat grote gevolgen heeft voor zijn ontwikkeling.
Wat mij opvalt aan deze discussie is dat er over het algemeen van uit gegaan wordt dat iedereen wel hetzelfde zal bedoelen als hij het over een time out heeft. Als je de artikelen in tijdschriften leest (of als je het aan een willekeurige ouder vraagt), dan kan een time out betekenen dat je je kind naar z’n kamer stuurt om af te koelen, dat je hem op de gang zet omdat je ‘m even niet meer wilt zien of dat hij een paar minuten in de hoek moet staan om na te denken over wat hij net gedaan heeft. Allemaal verschillende manieren om je kind een time out te geven, die toch heel anders zijn…
Er wordt vaak ook niet bij stilgestaan wat het gedrag nou precies is waarvoor een kind een time out kan krijgen. Is dat omdat hij zijn zusje slaat, omdat zij met zijn autootjes gooit, omdat hij al de hele ochtend niet naar je luistert of omdat zij een driftbui krijgt? Ook weer allemaal heel diverse aanleidingen waarvoor je kind wel (of misschien toch ook weer niet) een time out zou kunnen krijgen…
vrouw_schreeut_het_uitEn hoe zit het eigenlijk met jouw gemoedstoestand als ouder? Geef jij je kind vooral een time out als je kind een paar keer niet naar je heeft geluisterd of verschilt dat eigenlijk wel eens en is het – als je heel eerlijk bent – ook wel afhankelijk van jouw eigen emoties. Zet je je kind bijv. sneller in de hoek als je zelf niet goed in je vel zit dan wanneer je vrolijk en helemaal happy bent…?
Zo zou ik nog wel andere factoren kunnen opnoemen, waardoor de ene time out de andere niet is… Allemaal punten, die de discussie over het wel of niet moeten toepassen van de time out, zo ontzettend lastig maken. In het onderstaande artikel wil ik graag voor je op een rijtje zetten waar een time out aan zou moeten voldoen en hoe je ‘m uitvoert.
De uitgebreide versie lees je in m’n cursus ‘Help, mijn kind luistert niet!?.
Daarnaast wil ik je graag uitleggen wat de voor- en nadelen van een time out zijn; en dat zijn er nogal wat… Om te voorkómen dat dit een veel te lang artikel wordt, splits ik het artikel echter in 3 delen:
(1) Wat is een time out en hoe pas je ‘m op een goede manier toe?
(2) Wat zijn de voordelen van het gebruik van een time out?
(3) Wat zijn de nadelen van het gebruik van een time out?

In dit artikel lees je alleen het eerste deel en – als je de andere 2 artikelen ook wilt lezen – dan kan dat binnenkort* via dit OpvoedBlog.
* Deze artikelen zijn op dit moment helaas nog niet beschikbaar…

Wat is een time out en hoe pas je ‘m op een goede manier toe?
meisje_slaat_metblok_op_jongenEen time out pas je toe als je kind ontoelaatbaar gedrag vertoont en dat is dan ook meteen één van de weinige redenen om een time out toe te passen. Het gaat om gedrag dat een grens overgaat van wat jij in alle redelijkheid acceptabel vindt. Je bepaalt als ouder zelf wat acceptabel en wat ontoelaatbaar gedrag is. Wat mij betreft is dat bijv. een situatie waarin je kind iemand anders (mens of dier) opzettelijk pijn doet, bijv. als je kind jou schopt als hij het niet met je eens is, zijn broertje slaat als hij wat van hem afpakt of als hij uit het niets de kat hard aan zijn staart trekt.

Je kunt een time out echter ook inzetten als
je hebt gemerkt dat andere opvoedtechnieken (zoals de logische consequentie èn stilzitten) niet hebben gewerkt (dus voor datzelfde gedrag en op dàt moment). Je hebt die andere opvoedtechnieken dus wel al voor dat gedrag ingezet, maar je kind blijft maar doorgaan met het ontoelaatbare gedrag.

 


joyce_grijs_aanjou_1

Maak je je zorgen over je kind (0-16 jaar) dat niet goed luistert, slaapt of eet? Of heb je een andere opvoedvraag, waar je graag een antwoord of oplossing voor wil?
Lees dan hier wat ik voor je kan doen om dat op te lossen.

Wil je eerst meer over mij en m’n bedrijf weten?
Lees dan hier meer over m’n achtergrond.



Voor de duidelijkheid: voordat je je kind een time out geeft, is er dus al best veel gebeurd.
* Daardoor is je kind waarschijnlijk erg boos, verdrietig of gefrustreerd geraakt en jij ook… Om te voorkómen dat jullie emoties nog verder oplopen en de situatie helemaal uit de hand loopt, is het goed om allebei een pas op de plaats te maken. Daar is de time out bij uitstek geschikt voor. De bedoeling is dan ook om op dat moment allebei (letterlijk en figuurlijk) afstand te nemen van de situatie èn van elkaar met als doel om allebei weer rustig te worden.
* In principe heb je je kind dan al een aantal keren gewaarschuwd èn de kans gegeven om naar je te luisteren. Hij heeft al andere consequenties gekregen en – toen dat niet voldoende bleek te werken – heeft je kind stilgezeten. Maar je kind luistert nu nog steeds niet…
Lees hoe je deze andere opvoedtechnieken inzet in m’n cursus ‘Help, mijn kind luistert niet!?’.

vrouw_kwaad_vinger_omhoogDat wil overigens niet zeggen dat je tot nu toe jouw emoties de vrije hand mocht geven, zeker niet zelfs. Het is belangrijk om als ouder – ook in dit soort uitdagende opvoedsituaties – rustig  te blijven. En uiteraard begrijp ik heel goed dat dat in praktijk nog best lastig is.
Het is ook belangrijk om op zo’n momenten geen kleinerende of kwetsende dingen tegen je kind te zeggen; die kunnen vaak (onbedoeld) ontzettend hard aankomen en een grote impact hebben op het zelfbeeld en zelfvertrouwen van je kind. Daarom is het erg belangrijk om dat soort opmerkingen te voorkómen.
Merk je dat je in dit soort situaties vaker je emoties niet meer onder controle hebt? Zoek dan professionele hulp voordat je echt de controle over jezelf verliest en je dingen doet waar je achteraf spijt van hebt en/of niet meer goed kunt maken. Die hulp zou ik jou evt. ook kunnen bieden.

 
Als je dus al die stappen doorlopen hebt, dan pas kan een time out toegepast worden. De stappen van een time out zien er als volgt uit:

 

(1) Neem je kind op een rustige manier mee naar een andere ruimte.
Het gaat dan om een ruimte waar je kind net niet was (dus als hij het ontoelaatbare gedrag in de keuken of woonkamer liet zien, dan gaat hij uit die ruimte naar een andere ruimte) èn waar hij zich niet kan bezeren. Die ruimte moet dus veilig zijn. Een voorbeeld van zo’n ruimte kan zijn: in de gang of op de trap. Hieronder ga ik even uit van de trap in de gang als ‘time out-plek’.
(2) Zodra je kind op de trap zit, leg je kort, rustig en duidelijk uit waarom je hem daar even laat zitten.
moeder_praat_met_zoonHet is belangrijk om dat te doen, zodat hij precies weet waarom hij daar zit. Nadat je dat 1x verteld hebt, loop je weg. De tijd van de time out gaat nu in.
Jouw uitleg gaat overigens strikt over het gedrag van je kind en niet over wat jij van je kind vindt. Zeg dus niet ‘Ik vind het niet lief als je je zusje slaat.’ of ‘Je hebt net je broertje gebeten. Wat ben je toch een stout kind.’ of ‘Waarom kun jij nou nooit eens lief zijn.’. Zeg wel: ‘We hebben afgesproken dat we elkaar geen pijn doen. Je hebt net je zusje geslagen en dat mag niet; je hebt je niet aan onze afspraak gehouden. Daarom zet ik je nu 1 minuut in de time out. Blijf hier rustig zitten en zodra de minuut om is, kom ik je weer halen.’
(3) Tijdens de time out reageer je niet meer op je kind; je zegt en kijkt dus niet meer tegen/naar je kind.
jongen_op_trap_vader_kijktDe enige uitzondering daarop is als je kind van z’n plek afkomt. In dat geval breng je hem weer rustig terug. Je hoeft dan echter niet opnieuw een uitleg te geven over de reden waarom hij daar zit; dat heb je nl. al gedaan. Je mag er voor nu even van uit gaan dat je kind weet wat de bedoeling is (en je komt er straks – na de time out wèl nog even op terug). Als je kind toch uit de time out plek komt, is het de bedoeling dat je de timer of eierwekker opnieuw zet.
Deze stap is overigens het ‘hardste’ en meest onplezierige onderdeel van een time out, het deel dat tegenstanders m.i. ook het meest tegen de borst stuit, mn. omdat je kind zich dan afgewezen kan voelen. Als jij er niet achter staat om op deze manier met je kind om te gaan nadat het ontoelaatbaar gedraag heeft laten zien, dan moet je het ook niet doen; het zal dan eenvoudigweg toch niet werken. Maar als je de time out zelf op een eerlijke en redelijke manier aanpakt en het op rustige en duidelijke manier naar je kind toe brengt, dan zal het mogelijke gevoel van afwijzing voor je kind nog maar minimaal zijn. Het zal daardoor wel leren – en dat is juist het doel van de time out – dat zijn gedrag grenzen kent èn gevolgen heeft.
 


joyce_rosegrijs_staand_c

Wil je graag een thema-avond over opvoeden bijwonen?
Kijk dan in Joyce’ online Agenda voor een workshop, lezing of OpvoedParty bij jouw in de buurt.

Wil je Joyce graag uitnodigen om een thema-avond over opvoeden te geven?
Kijk dan hier voor mogelijke thema’s en/of neem contact met haar op.


(4) Zodra de tijd om is, ga je naar je kind toe en vraag je wat je kind nu anders gaat doen.
meisje_time_out_staat_achter_stoelJe vraagt aan je kind of hij nog weet waarom hij een time out kreeg. Als je kind het niet meer weet, dan maak je daar geen halszaak van. Door de heftige emoties die er speelden, kan het echt zijn dat hij niet meegekregen heeft wat je aan het begin van de time out zei. Herhaal dan zelf nog eens kort de reden waarom je hem in de time out hebt gezet.

Vraag vervolgens aan je kind wat hij de volgende keer anders gaat doen, zodat hij de lastige situatie waar hij net in zat op een prettigere manier kan aanpakken (prettiger voor de ander, voor jou en voor hemzelf). Dit gesprekje hoeft echt niet lang te duren; het is zelfs beter – zeker voor jonge kinderen – om het kort, bondig en duidelijk te houden. Maak het dan weer goed met elkaar door elkaar even te knuffelen en/of een kus te geven.

 

(5) De time out zit er nu helemaal op.
mamma_speelt_met_peuter_meisjeJe kind heeft z’n ‘straf’ of consequentie gehad (incl. het leermoment!) en verdient nu een nieuwe kans. Geef je kind daarna dan ook (oprecht!) die nieuwe kans om lekker te gaan spelen of om lekker verder te gaan met waar hij voor de time out mee bezig was. Als het goed is, weet hij nu wat hij kan doen om de lastige situatie, waar hij net in zat, anders aan te pakken. Zodra je ziet dat je kind het nu op een goede manier aanpakt, zeg je dat meteen tegen je kind (kom dan echter niet meer terug op de vorige situatie of op de time out). Laat je kind dus merken dat je gezien hebt dat hij het nu op een fijne manier aanpakt. Dat is ontzettend belangrijk. Je kind moet nl. horen dat hij het nu goed doet. Dat zal er voor zorgen dat hij dat in de toekomst vaker zal gaan doen.

In m’n cursus ‘Help, mijn kind luistert niet!?’ lees je meer over de time out, bijv. over wat je tijdens de time out van je kind mag verwachten, wat hij van jou verwacht, hoe lang een time out max. mag duren en de voorbereiding ervan. Daarnaast lees je ook nog vele andere opvoedtechnieken die bijdragen aan een positieve & constructieve opvoeding. Lees er hier meer over.

 

Mijn persoonlijke opvatting over het wel/niet inzetten van een time out:
time_outZoals je hierboven gelezen hebt, kent de time out vrij veel spelregels. Je voert hem dan ook niet zomaar even uit. Je kunt ‘m alleen op een goede manier uitvoeren als jij ‘m zelf goed in de vingers hebt (je weet precies wat je wel/niet doet en wanneer), als je weet wat het doel is (even afstand van elkaar nemen om erger te voorkomen) en als je kind weet wat er gaat gebeuren (je kind weet dat de kans bestaat dat hij een time out krijgt en wat dat inhoudt). Een time out werkt alleen als je ‘m op een goede manier toepast, zeker niet te vaak en vrijwel altijd voorafgegaan door andere opvoedtechnieken (waardoor een time out soms helemaal niet meer nodig blijkt te zijn).
En uiteraard verraad ik hiermee of ik een voor- of tegenstander ben van de time out.

=> Wat mij betreft mag je een time out toevoegen aan je uitgebreide arsenaal aan opvoedtechnieken, maar alleen onder de strikte voorwaarden zoals hierboven beschreven.

En aangezien dit nog maar een deel is van wat er over de time out en het gebruik ervan te vertellen is, schrijf ik binnenkort nieuwe artikelen over dit thema. Deze kun je binnenkort lezen op mijn OpvoedBlog.

Wil je graag reageren op dit artikel?
Dat mag! Zet jouw reactie dan onder dit bericht. Houd het wel constructief, liefst in de vorm van ‘Tips & Tops’. Dankjewel voor je medewerking!

 


tip_gezin

Wil jij meer OpvoedTips van Joyce lezen én ze als eerste in je mailbox ontvangen?
Dat kan! Helemaal gratis en vrijblijvend. Aanmelden is heel eenvoudig.

Cadeau: Als welkomstcadeau ontvang je meteen na je aanmelding het E-book ‘Nóg meer genieten van je kind – 5 x 5 OpvoedTips’.
Je leest er hier meer over. 


 

joyce_rosegrijs_staand_cHeb je vragen over dit thema, wil je meer weten over het onderwerp of heb je een andere opvoedvraag?

Neem dan contact met me op.

Met vriendelijke groet,
Joyce Akse

 

Opvoedcoach & Psycholoog | http://www.aksecoaching.nl | info@aksecoaching.nl

© 2016-2019. Joyce Akse/Akse Coaching, alle rechten voorbehouden.

Geschreven door Joyce Akse van Akse Coaching – Opvoedcoaching & Opvoedadvies.

Klik hier voor jouw dagelijkse portie OpvoedInspiratie op Facebook.

 

Joyce gebruikte o.a. onderstaande referenties voor dit artikel:
– Sanders, M.R., Markie-Dadds, C., & Turner, K.M.T. (2007). Positief opvoeden: Triple P voor iedere ouder. The University of Queensland: Australia.

Lees verder over gerelateerde thema’s:

– ‘Ik moet het mijn kind eerst minstens 3x vragen… – Hoe je je kind in 5 stappen leert om sneller naar je te luisteren.’ Klik hier.
– ‘Nee, niet doen, dat mag niet!’ (Over: Grenzen stellen zonder ‘nee’ en ‘niet’). Klik hier.
– ‘4 manieren om je kind te helpen met lastige emoties (+ 3 BONUSTIPS)’; klik hier.
Klik hier voor andere opvoedtips, o.a. over luisteren, eten, slapen en nog veel meer.

 

logo_akse_coaching_groot_nieuwGa (terug) naar de website van ‘Akse Coaching – Opvoedcoaching & Opvoedadvies’.

Help, mijn kind liegt. Wat nu? (Over: Hoe je je kind leert om eerlijk tegen je te zijn.)

pinokkio_liegen_lange_neusVreselijk als je merkt dat je kind tegen je liegt: ‘ik heb de vaas niet omgestoten, dat deed poes. Echt waar!’ (terwijl poes al een hele tijd buiten rondloopt), ‘ik heb m’n broertje niet gekrabd’ (terwijl je rode strepen op z’n wang ziet), ‘ik heb niet op haar tekening gekrast’ (terwijl er niemand anders in de buurt was). Je kunt er zo boos en gefrustreerd van worden als je merkt dat je kind tegen je liegt. Je wilt gewoon dat hij eerlijk tegen je is en je merkt dat je steeds vaker gaat twijfelen aan wat je kind je vertelt; je weet niet meer wat je nou wel en niet moet geloven. En dat wil je natuurlijk niet. Je wilt je kind helemaal kunnen vertrouwen!

In dit artikel lees je waarom kinderen liegen en wat je als ouder kunt doen om het liegen te verminderen en uiteindelijk zelfs te stoppen.

Kinderen kunnen om verschillende redenen tegen je liegen:
– Ze liegen om mogelijke gevolgen te vermijden.
Bijv. als hij iets gedaan heeft wat niet mag, probeert hij door te liegen zijn straf te ontlopen.
– Als je kind er geen belang bij heeft om de waarheid te vertellen, kan hij gaan liegen.
Bijv. als je kind eerlijk is en dan toch straf krijgt.
– Je (jonge) kind vertelt niet precies wat er is gebeurt, maar hij vertelt wat hij liever wilde dat er gebeurde.
Bijv. ik heb de pop niet stuk gemaakt, dat heeft de hond gedaan.
– Om aandacht of goedkeuring van vriendjes te krijgen.
Bijv. je kind vertelt tegen een vriendje dat hij thuis de laatste nieuwe grote doos van Lego City heeft staan, terwijl dat niet zo is.
– Ze horen of merken dat anderen liegen of een ‘leugentje om bestwil’ vertellen.
Bijv. hij hoort dat je tegen je partner zegt ‘anders zeg je gewoon dat je je niet lekker voelt, dan hoef je niet te gaan’.
meisje_kijkt_vreemd_grimasOp sommige momenten weet je meteen dat je kind liegt. Je kind begint zelf al te lachen of krijgt een vreemd trekje in z’n gezicht. Maar op andere momenten twijfel je. Soms helpt het je dan om door te vragen zodat je kunt controleren of het verhaal klopt, maar soms kan je kind ook dan vast houden aan zijn eigen verhaal of leugen.
Aangezien het niet altijd even goed werkt om door te vragen op het moment dat je kind liegt, lees je hieronder welke stappen je kunt nemen om er voor te zorgen dat je kind stopt met liegen en in de plaats daarvan juist eerlijk tegen je gaat zijn.

Er is een aantal manieren om met het liegen van je kind om te gaan. Hieronder lees je een 5-tal stappen om het liegen van je kind sterk te verminderen.

STAP 1: Praat met je kind over het probleem waar jij mee zit.
Ga eens rustig met je kind samenzitten en leg uit wat je probleem is. Leg uit wat liegen is (nl.: ‘opzettelijk vertellen wat niet waar is’) en vertel dat je kind ermee moet stoppen. Leg ook kort uit waarom je dat wil, bijv. omdat je er boos en verdrietig van wordt en je je kind niet meer kunt vertrouwen of geloven.
Dit gesprekje begin je op een moment dat er niks aan de hand is, dus niet vlak nadat je je kind op een leugen hebt betrapt.

meisje_pakt_koekje_uit_pot_vinger_op_mondSTAP 2: Geef je kind expliciet de kans om eerlijk te zijn.
Als je het idee hebt dat je kind tegen je liegt, zeg je dat tegen je kind: ‘Ik heb het idee dat je niet eerlijk tegen me bent. Ik geef je nu nog één kans om de waarheid te vertellen en me te vertellen hoe het zit.’
Als je dit beweert, dan is het – zeker in het begin – erg belangrijk dat je zéker weet dat je kind liegt en dat je niet alleen op je gevoel af gaat. In het begin kun je dus beter eerst controleren of je kind z’n speelgoed heeft opgeruimd of de hond te eten heeft gegeten, voordat je je kind van een leugen beschuldigt. Voor een kind is er ook niks zo frustrerend als hij het idee heeft dat z’n vader of moeder er bij voorbaat al van uit gaat dat hij liegt. Hij kan zich gaan afvragen: ‘Waarom zou ik de waarheid vertellen? Ze geloven me toch niet!’.
Van de andere kant kan ik me voorstellen dat het voor jou als ouder niet fijn voelt om je kind te gaan controleren. Maar in het begin is dat wel nodig; je wil namelijk zelf ervaren dat je kind niet altijd alleen maar liegt en ook regelmatig (en steeds vaker) gewoon de waarheid vertelt. Zie deze ‘controle’ dan ook meer om je er zelf van te overtuigen dat je kind jou inderdaad de waarheid vertelt in plaats van dat je hem op een leugen wil betrappen. Als je merkt dat je kind inderdaad vaker de waarheid vertelt, dan zul je automatisch steeds minder gaan controleren.
Het is belangrijk om – nadat je kind je de waarheid heeft verteld – goed met die waarheid om te gaan. In het proces van het ‘afleren van liegen’ is het altijd goed om zeer positief te reageren op het feit dat je kind de waarheid heeft verteld. Op dit moment is het vertellen van de waarheid misschien zelfs belangrijker dan de inhoud van die waarheid.
Bijv. Als jouw kind eerlijk tegen jou durft te zeggen dat hij jouw gouden armband (waar je grote emotionele waarde aan hecht) kapot heeft gemaakt, dan is het vertellen ervan nu belangrijker dan dat de armband kapot is. Dat de armband kapot is, is absoluut niet fijn, maar als het je lukt om in dit soort situaties – waarin het voor je kind echt heel lastig is om eerlijk te zijn – aan te geven dat je blij bent dat je kind jou de waarheid heeft verteld dan heb je al heel veel gewonnen. En wat betreft de armband kun je na een tijdje oprecht aan je kind vragen wat hij zelf voor oplossing heeft voor de kapotte armband. Soms sta je versteld over de mooie reacties die je dan van je kind krijgt.
moeder_dochter_lachend_knuffelenSTAP 3: Spreek af wat er gebeurt als je kind de waarheid vertelt.
Als je merkt dat je kind eerlijk tegen je is, dan is het goed om op z’n minst tegen hem te zeggen dat je het fijn vindt dat hij eerlijk is. Geef hem dus een compliment en evt. een knuffel. Daarnaast kun je afspreken dat hij – voor iedere keer dat hij eerlijk is – een sticker mag plakken of een punt kan verdienen om zo te werken naar een grotere ‘beloning’.
LET OP: Deze stap – ‘op een positieve manier omgaan met de waarheid vertellen’ – slaan we als ouders vaker over, maar deze is echt net zo belangrijk – misschien zelfs nóg belangrijker – dan stap 4.
Lees hier meer over een effectief beloningssyteem voor kinderen.

STAP 4: Spreek van te voren af wat er gebeurt als je kind liegt.

Bedenk zelf wat een passende consequentie is als je kind liegt. Je kind mag dan bijv. (’s middags of de dag erna) niet met een vriendje afspreken, hij mag ’s avonds geen televisie kijken ed. Het is belangrijk dat je kind zelf ook vooraf weet wat de gevolgen zijn van liegen. Vertel dus ook je kind wat de gevolgen zijn van het vertellen van een kleine of grote leugen.
Zorg ervoor dat het consequenties zijn waar jij je als ouder aan kunt houden. Als je vooraf eigenlijk al weet dat je de consequentie toch niet (helemaal) gaat doorvoeren, dan heeft het geen zin om ‘m als consequentie te gebruiken. Zorg er ook voor dat de consequentie in proportie is; ‘zonder eten naar bed’, een ‘pedagogische tik’ (of erger) zijn nooit in proportie.
Aangezien je naast de mogelijke consequentie ook met je kind hebt afgesproken wat het hem ‘oplevert’ als hij eerlijk is, zal hij door deze combinatie eerder geneigd zijn om de waarheid te vertellen.

man_lange_neusM’n e-zineabonnees lazen ook nog stap 5 over hoe je als ouder een goed voorbeeld kunt zijn en over een leugentje om bestwil of andere smoesjes.

Wil jij voortaan ook alle opvoedtips van Joyce lezen?
Klik dan hier en meld je GRATIS én vrijblijvend aan voor Joyce’ e-zine, boordevol praktische opvoedtips; het e-zine verstuurt ze steeds op de 1e dag van de maand. Kort na je aanmelding ontvang je alvast haar E-boek ‘5×5 OpvoedTips – Nóg meer genieten van opvoeden’ in je mailbox, zodat je meteen met de eerste praktische tips kunt beginnen. Ook het e-boek ontvang je GRATIS én zonder verdere verplichtingen.



Vind je het lastig om bovenstaande tips uit te proberen?
Of heb je deze aanpak al vaker toegepast, maar heb je het idee dat deze bij jou niet werkt? Ben je op zoek naar aanvullende informatie en tips om op een goede manier op het vervelende gedrag van je kind te reageren? Neem dan contact met me op.
Om op een positieve manier op te voeden, heb je hierboven een aantal basale tips gelezen, die van toepassing zijn in een specifieke situatie. Hiermee kun je alvast aan de slag om de opvoeding van je kind aan te pakken. Daarnaast zijn er natuurlijk nog andere manieren om de opvoeding van je kind aan te pakken. Wil je graag weten welke manieren er nog meer zijn of wil je weten welke manier het best past jou en je kind past?
Neem dan contact met me op (via joyce@aksecoaching.nl of +31-6-11107102), zodat ik er – samen met jou – voor kan zorgen dat jouw kind de opvoeding krijgt die het verdient en die bij jou, je kind en je gezin past.
Wil je reageren op dit artikel of dit thema?
Zet je reactie dan onder dit artikel.
Wil je graag meer tips over leren luisteren en positief opvoeden?
Kom dan eens naar een lezing of workshop, die ik over dit thema houd. Klik hier om te zien wanneer de volgende thema-avond gepland staat en/of stuur een e-mail naar info@aksecoaching.nl om er een samen met mij te organiseren.
Het is natuurlijk ook mogelijk om ‘op maat’ adviezen te krijgen in een gesprek één-op-één; we plannen dan samen een kennismakingsgesprek (dat kan o.a. bij mij op kantoor of via Skype).
Ik hoop van harte dat je op basis van deze tips op een leuke manier aan de slag kunt met opvoeden én dat je opvoeding op een fijne, rustige en plezierige manier kan verlopen. Ik wens jullie veel plezier samen!
Met vriendelijke groet,
Joyce Akse

© 2015-2017. Joyce Akse/Akse Coaching, alle rechten voorbehouden.
Geschreven door Joyce Akse van Akse Coaching – Opvoedcoaching & Opvoedadvies.

logo_akse_coaching_groot_nieuw=> Ga (terug) naar de website van ‘Akse Coaching – Opvoedcoaching & Opvoedadvies’.
Joyce gebruikte voor dit artikel de volgende referentie(s):
– Oosterhof-van der Poel, M. (2013). Opvoedingsproblemen 4-12 jarigen: Handleiding voor opvoeders. Koninklijke Van Gorcum BV: Assen.- Sanders, M.R., Markie-Dadds, C., & Turner, K.M.T. (2007). Liegen (Tipsheet Basisschoolleerlingen). The University of Queensland: Australia.