Als je kind teleurgesteld is… | 5 stappen om je kind te leren met teleurstellingen om te gaan.

meisje_teleurgesteld_op_bankje_bosNu het Coronavirus om zich heen grijpt en de voorzorgsmaatregelen steeds ingrijpender worden, worden ook steeds meer activiteiten afgelast*. Dat heeft niet alleen gevolgen voor volwassenen, maar ook voor kinderen.
* Update: Gelukkig worden de maatregelen langzaamaan versoepeld, maar nog lang niet alles is zoals het was… 

Voor je kind kan dat van alles betekenen: denk maar eens aan de trainingen van sportclubs, dans- en muzieklessen, repetities van muziekverenigingen en andere bijeenkomsten. Zeker als je kind zich steeds verheugd om naar deze bijeenkomsten te gaan, dan is het behoorlijk teleurstellend als het niet door blijkt te gaan.

Maar dat is natuurlijk nog niet alles. Ook voor je gezinsleven kan het grote gevolgen hebben: veel van de locaties waar je graag met je kind naar toe gaat, sluiten hun deuren. Misschien hadden jullie wel een leuk uitje gepland omdat er binnenkort studiedag is (bijv. naar een pretpark of een binnenspeeltuin), hadden jullie een mooie vakantie geboekt, wil je kind graag op bezoek bij opa en oma of afspreken met klasgenootjes. Misschien is je kind binnenkort wel jarig* en zit je met je handen in het haar over hoe je het feestje gaat organiseren.
Een leuk idee om de verjaardag toch met bezoek én cadeaus te vieren, lees je verderop in dit artikel.

En je kunt je heel goed voorstellen dat je kind – als het zich ook maar op één van deze activiteiten heeft verheugd – ontzettend teleurgesteld zal zijn als het daadwerkelijk niet doorgaat. Dat kan voor heftige emoties zorgen.

⇒ Hoe je die teleurstelling en bijbehorende emoties in goede banen leidt, leg ik je graag uit in dit artikel. Hieronder lees je 5 stappen, die je kunt zetten om je kind te helpen bij zijn teleurstelling.

 

(1) Neem rustig de tijd om met je kind te praten.moeder_troost_zoon

Wacht niet te lang met je kind te vertellen dat een activiteit niet doorgaat, ook als je verwacht dat je kind verdrietig, boos of gefrustreerd op het bericht reageert. Zodra duidelijk is dat het niet doorgaat, kun je je kind er het beste zo snel mogelijk over inlichten. En hoewel de kans groot is dat je kind dan inderdaad teleurgesteld is, kan het daarna ook sneller aan het nieuwe idee wennen.

 


joyce_grijs_aanjou_1

Maak je je zorgen over je kind (0-16 jaar) dat niet goed luistert, slaapt of eet? Of heb je een andere opvoedvraag, waar je graag een antwoord of oplossing voor wil?
Lees dan hier wat ik voor je kan doen om dat op te lossen.

Wil je eerst meer over mij en m’n bedrijf weten?
Lees dan hier meer over m’n achtergrond.


 


(2) Neem de emoties van je kind serieus.
meisje_teleurgesteld_op_stoel_buiten
Het is heel normaal om teleurgesteld te zijn als iets niet doorgaat, zeker als je het leuk vond of als je je er al een tijdje op hebt verheugd. Dat is het nu dus ook.
Toon begrip voor de emoties, die je kind laat zien. Je kind mag zich dus zeker verdrietig, boos of gefrustreerd voelen. En bereid je er op voor dat je kind er ook na een aantal dagen nog teleurgesteld, boos of verdrietig over kan zijn.
Lees hier hoe je met lastige emoties van je kind kunt omgaan.

Je teleurgesteld, verdrietig, boos of gefrustreerd voelen is natuurlijk iets anders dan de hele tijd blijven huilen of boos / gefrustreerd doen. Ondanks de emoties, die heel begrijpelijk zijn, mag je kind toch niet alles zomaar doen. Het is goed om je kind dat verschil tussen ‘je boos voelen’ en ‘boos doen’ uit te leggen.
Lees hier wat je nog meer kunt doen als je kind boos en gefrustreerd doet.

 


(3) Geef aan wanneer de activiteit wél door kan gaan.
vader_zoon_huiswerk_helpen
Het is niet erg als je kind wel eens teleurgesteld wordt of zich teleurgesteld voelt. Iedereen maakt dat mee en je merkt ook dat het daarna altijd wel weer goed komt.

In het geval van de activiteiten, die de komende tijd niet doorgaan, kan het zijn dat het niet alleen op dít moment niet doorgaat, maar ook dat het helemaal afgelast wordt (en dus later niet meer ingehaald wordt). Dat is hoogstwaarschijnlijk nóg vervelender voor je kind.

Voor de emoties van je kind betekent dat eigenlijk hetzelfde: het vervelende gevoel mag er zeker zijn, alleen het vervelende gedrag dat uit de emotie kan voortkomen, is niet acceptabel. Het is belangrijk om je kind te leren hoe het zijn vervelende gevoelens in positief gedrag kan omzetten.
Hier lees je hoe je je kind kunt leren om minder te huilen.

Uiteraard bestaat ook de optie om een activiteit of een uitje op een later moment te laten doorgaan. Als dat inderdaad mogelijk is, dan is het goed om ook dat meteen met je kind te bespreken. Daarna kun je zelfs alvast plannen gaan maken over wat jullie allemaal nodig hebben voor die activiteit of het uitje, hoe jullie er naar toe gaan, wie en wat jullie allemaal meenemen en ga zo maar door. Op die manier krijgt je kind er weer vertrouwen in dat het toch een keertje doorgaat en heeft het weer iets om naar uit te kijken.

 


joyce_rosegrijs_staand_c

Wil je graag een thema-avond over opvoeden bijwonen?
Kijk dan in Joyce’ online Agenda voor een workshop, lezing of OpvoedParty bij jouw in de buurt.

Wil je Joyce graag uitnodigen om een thema-avond over opvoeden te geven?
Kijk dan hier voor mogelijke thema’s en/of neem contact met haar op.


 


(4) Je hoeft de teleurstelling niet direct op te lossen.
moeder_zoon_troosten
Zoals je hierboven al las, is het niet erg om negatieve emoties te ervaren. Dat hoort er nou eenmaal bij. Alle kinderen (en volwassenen) ervaren wel eens teleurstellingen; die horen bij het leven. Uiteraard zie je als ouder het liefst dat je kind zoveel mogelijk teleurstellingen bespaart blijven. Toch is het heel leerzaam voor je kind om te leren hoe je op een positieve, constructieve manier met een teleurstelling omgaat.

Je kunt je kind daar natuurlijk goed bij helpen. Maak bijvoorbeeld samen met je kind een lijstje van wat hij wél kan gaan doen (in plaats van de uitgestelde of afgelaste activiteit). Als je kind dan een aantal mogelijkheden heeft bedacht, dan merkt hij vanzelf dat – ook al gaat het ene niet door – er iets anders voor in de plaats kan komen.

Een andere manier is om samen met je kind te gaan nadenken over hoe je kind de activiteit toch kan door laten gaan. Uiteraard niet op het exacte moment of de exacte locatie waarop het eerst plaats zou vinden (want dat ging nou net niet meer), maar misschien kan het wel op een ander moment, op een andere locatie of een andere manier. Probeer samen creatief na te denken over een oplossing. Op die manier help je je kind om in oplossingen te denken en om niet in het probleem te blijven hangen.

 


Tip voor verjaardagen zonder bezoek
happy_birthday_slingerLaat de verjaardagscadeaus van familieleden voor de verjaardag bij je thuis aankomen. Op de dag van de verjaardag bel je met het betreffende familielid (bijv. d.m.v. videobellen) en laat je kind dan het cadeau uitpakken. Zo kan het ‘bezoek’ meekijken tijdens het uitpakken van het cadeautje dat ze geven en zijn ze er toch een beetje bij, zo is er toch een klein beetje bezoek op de verjaardag en kunnen alle cadeautjes gewoon op de dag zelf uitgepakt worden.


 


(5) Geef het goede voorbeeld
42455716 - unhappy young woman holding gift box over gray background
Je kind leert natuurlijk ook heel veel van hoe jij en/of je partner met een teleurstelling om gaat. Als jij op zo’n moment intens verdrietig of enorm boos reageert, dan leert je kind dat het normaal is om op die manier met een teleurstelling om te gaan. Probeer dat zoveel mogelijk te voorkomen.

Merk je nou dat je de reactie van je kind op de teleurstelling vervelend vindt, maar herken je wel iets van je eigen gedrag erin, dan is het belangrijk om niet alleen aan het gedrag van je kind te werken, maar ook aan je eigen gedrag. Je zult misschien al wel vaker gemerkt hebben dat je kind je een spiegel voorhoudt; zo ook op dit gebied.

Wil je graag reageren op dit artikel?
Dat mag! Zet jouw reactie dan onder dit bericht. Houd het wel constructief, liefst in de vorm van ‘Tips & Tops’. Dankjewel voor je medewerking!

 


tip_gezin

Wil jij meer OpvoedTips van Joyce lezen én ze als eerste in je mailbox ontvangen?
Dat kan! Helemaal gratis en vrijblijvend. Aanmelden is heel eenvoudig.

Cadeau: Als welkomstcadeau ontvang je meteen na je aanmelding het E-book ‘Nóg meer genieten van je kind – 5 x 5 OpvoedTips’.
Je leest er hier meer over.


 
joyce_rosegrijs_staand_cHeb je vragen over dit thema, wil je meer weten over het onderwerp of heb je een andere opvoedvraag?

Neem dan contact met me op.

Met vriendelijke groet,
Joyce Akse

Opvoedcoach & Psycholoog | http://www.aksecoaching.nl | info@aksecoaching.nl

© 2020. Joyce Akse / Akse Coaching, alle rechten voorbehouden.

Geschreven door Joyce Akse van ‘Akse Coaching – Opvoedcoaching & Opvoedadvies‘.

Klik hier voor jouw dagelijkse portie OpvoedInspiratie op Facebook.

 

Lees ook andere artikelen van Joyce met waardevolle OpvoedTips:
– ‘Ik mag hier ook nooit iets!’ | Hoe je je kind of tiener steeds wat meer vrijheid geeft.
– ‘Hoe je in slechts 5 stappen de emotionele veerkracht van je kind of tiener stimuleert‘ [incl. korte test].
– ‘Sturing & verbinding: Waarom beide aspecten onmisbaar zijn in de opvoeding van jouw kind.
– ‘Help, mijn kind liegt. Wat nu? (Over: Hoe je je kind leert om eerlijk tegen je te zijn.)
– ‘Wat doet een opvoedcoach eigenlijk? | Joyce Akse vertelt.
Klik hier voor meer waardevolle opvoedtips van Joyce, bijv. over (niet) willen luisteren, slapen of eten ed.

logo_akse_coaching_klein_nieuw

Ga (terug) naar de website van Akse Coaching: http://www.aksecoaching.nl.

Zo wordt schoolwerk kinderspel! [incl. GRATIS downloads]

moeder_zoon_werk_schoolwerkNou ja, kinderspel wordt het misschien niet, maar je kunt het jezelf wel makkelijker maken. O.a. door een dagschema* voor je kind te gebruiken.
* Of dagstructuur, dagindeling, dagprogramma. Je snapt wel wat ik bedoel… 😉

He bah, een dagschema, denk je misschien… Wellicht ben jij één van de ouders, die totaal niet van de structuur is. Je hebt liever de vrijheid om te zien wat er gebeurt en daar kun je doorgaans goed op inspelen. En dat mag!
Voor de ouders, die structuur van nature al fijn vinden: dit is helemaal je ding.


Toch weten we uit onderzoek dat alle kinderen baat hebben bij structuur en duidelijkheid.
Dat geldt voor kinderen van alle leeftijden, dus zowel voor basisschoolleerlingen, voor tieners in het voortgezet onderwijs als voor kinderen die nog niet naar school gaan.En zeker nu de normale dagstructuur van naar school of de opvang gaan, weggevallen is én ze wellicht hier en daar ook de onzekerheid meekrijgen over het corona-virus, is het belangrijk om thuis een duidelijke structuur aan te brengen.

Als kinderen namelijk weten waar ze aan toe zijn, dan heeft dat niet alleen als voordeel dat ze zich vertrouwd en veilig voelen, maar ook dat je thuis minder discussies hebt over wat ze wanneer mogen doen.
gezin_eet_ontbijt_samen

Waarschijnlijk heb je vast al wel een bepaalde structuur in huis. Denk maar eens aan de eetmomenten. Doorgaans zul jij ook wel de volgende eetmomenten aanhouden: ontbijt, tussendoortje (’s ochtends), lunch, tussendoortje (’s middags) en avondeten.

Je kind is waarschijnlijk goed gewend aan deze vaste eetmomenten, zeker op de dagen dat het naar school gaat. Dus ook in deze situatie, waarin je kind zijn schoolwerk niet op school maar thuis maakt, is het goed om deze vaste momenten aan te blijven houden.

Tussen de eetmomenten door kun je natuurlijk heel goed allerlei andere activiteiten inplannen. Normaalgesproken doe je dat waarschijnlijk wat meer ‘uit de losse pols’, maar nu is het handig om de tijden beter in de gaten te houden. Op die manier zorg je er namelijk voor dat er voldoende afwisseling zit in de dagindeling van je kind. Zo heeft je kind niet alleen voldoende tijd om zijn schoolwerk te maken, maar heeft hij ook voldoende tijd om te bewegen en te spelen. Want ook die laatste twee componenten blijven belangrijk.

Laten we nu eens kijken naar hoe zo’n dagschema er precies uit kan zien. Hieronder zie je een voorbeeld van een dagschema voor basisschoolleerlingen.

Dagschema voor basisschoolleerlingen:

  • 08.00u: Ontbijt
  • 08.30u: Schoolwerk (bijv. boek lezen, taal, rekenen)
  • 10.00u: Tussendoortje
  • 10.15u: Samen bewegen / Buiten spelen
  • 10.30u: Schoolwerk (bijv. spelling, schrijven) en/of klusjes doen
  • 12.00u: Lunch
  • 13.00u: Samen bewegen / buitenspelen
  • 13.30u: Schoolwerk (bijv. nieuwsbegrip, wereldoriëntatie, Engels) en/of klusjes doen
  • 15.00u: Tussendoortje
  • 15.30u: Vrij spelen
  • 17.30u: Avondeten
  • Vanaf 18.00u: Avondprogramma & Naar bed

 


PRINT dit dagschema uit.fb_houd_je_kind_aan_een_duidelijk_dagritme

Dit dagschema heb ik speciaal voor jou in een mooi jasje gegoten en kun je nu ook downloaden. Hang het vervolgens op op een duidelijk zichtbare plek (bijv. in de keuken, in de woonkamer), in ieder geval op de plek waar je kind meestal zijn schoolwerk doet. Zo ziet je kind zelf ook precies wanneer hij wat gaat doen.

Dit schema vergroot op die manier niet alleen zijn zelfstandigheid (hij kan de planning nl. al enigszins zelf in de gaten houden), maar hij weet daardoor ook beter waar hij precies aan toe is.

Klik hier om het dagschema te downloaden, zodat je het thuis kunt gebruiken.


 


Schoolwerk: De vakken & onderwerpen

Probeer er achter te komen wat de dagindeling op school is, dus in welke volgorde de vakken op school aangeboden worden. Kinderen weten dat vaak wel, dus vraag het gewoon aan je kind. Als je die dagindeling weet, dan kun je die thuis ook aanhouden. Dat is waarschijnlijk alleen maar fijn voor je kind. Zo is je kind ook niet de hele tijd met hetzelfde bezig en kan het de vakken regelmatig afwisselen.
Op het schema dat je hierboven ziet, heb ik de indeling van de vakken aangehouden zoals m’n eigen kinderen ze nu – min of meer – in hun eigen klas aanhouden (groep 4 en 6).

Klusjes
gezin_huishoudelijke_klusjes_samenWaarschijnlijk zal het schoolwerk minder tijd in beslag nemen dan de tijd dat je kind op school is. Je kind zal dus dagelijks best wat tijd over hebben. Die tijd kan je kind goed besteden aan klusjes; denk dan aan z’n eigen bed opmaken, pyjama / vuile kleding opruimen, slaapkamer opruimen, tafel dekken (en afruimen), vaatwasser inruimen (of uitruimen), een kamer afstoffen etc. Bij het uitkiezen van de klusjes kijk je uiteraard wel goed naar wat je kind redelijkerwijs op een goede manier kan uitvoeren.
Het is prima om je kind klusjes in huis te laten doen; kinderen vinden het vaak fijn om een handje mee te helpen in huis. Als klusjes echter echt te moeilijk zijn, dan werkt dat alleen maar (onnodige) frustraties in de hand en die wil je graag voorkomen.

 


joyce_grijs_aanjou_1

Maak je je zorgen over je kind (0-16 jaar) dat niet goed luistert, slaapt of eet? Of heb je een andere opvoedvraag, waar je graag een antwoord of oplossing voor wil?
Lees dan hier wat ik voor je kan doen om dat op te lossen.

Wil je eerst meer over mij en m’n bedrijf weten?
Lees dan hier meer over m’n achtergrond.


 


Spelen & Bewegen
gezin_werk_prive_balansJe ziet dat het schoolwerk in dit schema regelmatig afgewisseld wordt met bewegen & buiten spelen. Dat is ook hard nodig. Je mag nl. niet van je kind verwachten dat hij/zij de hele tijd stil op een stoel blijft zetten en rustig aan één stuk door al zijn werk maakt. Dat is echt niet realistisch! Sterker nog, dat gebeurt op school ook niet. Vandaar ook dat het heel belangrijk is om het ‘denkwerk’ af te wisselen met beweging en (buiten) spelen.

Avondprogramma
Na het avondeten heb ik het dagschema ‘los gelaten’. Uiteraard geldt dat eigenlijk ook al voor het tijdstip waarop jullie ’s avonds gaan eten. Dat mag je uiteraard helemaal zelf weten.
Het verdere avondprogramma – na het avondeten – zal vooral afhankelijk zijn van de leeftijd van je kind(eren). Jonge kinderen gaan doorgaans vlak na het eten naar bed; kinderen op de basisschool zullen nog even iets anders kunnen doen en gaan dus wat later naar bed. Uiteraard zullen tieners na het avondeten nóg meer tijd hebben om andere dingen te doen voordat ze daadwerkelijk gaan slapen. Vandaar dat ik het deel na het avondeten verder niet heb gespecificeerd.

Voor tieners
meisje_moe_denkt_aan_bed_tieerVoor tieners verandert het slaappatroon heel duidelijk. Dat kun je dus al merken vanaf groep 6-7. Daardoor zijn ze in de avond later moe en – logischerwijs – ’s ochtends later wakker of – als ze toch bijtijds uit bed moeten – gewoon moe. Het is dan ook niet zo vreemd om met je tiener af te spreken dat zijn dagschema een uurtje later start en dat hij dus een uurtje later aan zijn schoolwerk mag beginnen. Uiteraard gaat het schema dan ook een uurtje langer door.
Kijk even of dat realistisch gezien mogelijk / haalbaar is. Als dit onenigheid met de andere kinderen in huis in de hand werkt of als er andere onoverkomelijke problemen door ontstaan, dan kun je deze optie beter achterwege laten en de gewone schooltijden aanhouden.
Ook de vakken, die ik in het voorbeeld-dagschema hierboven noemde, gelden natuurlijk niet meer voor tieners. Aangezien zij al iets beter – dan basisschoolleerlingen – hun planning kunnen maken, kunnen zij best hun eigen vakken in dit schema inpassen; maar ook dan kan het nog steeds fijn zijn als jij als ouder om af en toe een handje hulp biedt.
In dit artikel lees je meer over (o.a.) het veranderende slaappatroon van tieners.

fb_zo_voorkom_je_dat_je_kind_de_hele_dag

Jonge kinderen
Net als oudere kinderen gaan ook baby’s, dreumesen en peuters nog steeds niet naar de kinder- of peuteropvang of naar hun gastouder. Jouw kindje waarschijnlijk ook niet…

Daarbij komt nog dat jij (en/of je partner) waarschijnlijk thuis moeten werken. En dat terwijl je kindje veel aandacht van je vraagt.

Misschien ben je wel geneigd om je kindje wat langer – dan je eigenlijk lief is – tv te laten kijken. Of misschien wil jouw kindje nu zelf wel heel graag tv kijken of een computerspelletje doen, terwijl jij weet dat er heel veel ander speelgoed is waar je kindje leuk mee kan spelen.

Uiteraard is het niet erg als je kindje per dag even tv kijkt of even een computerspelletje speelt. Dat mag best! Het is alleen belangrijk dat het niet te lang aan één stuk is én dat het goed afgewisseld wordt met andere activiteiten.
Om ervoor te zorgen dat er voldoende afwisseling in de dag van jouw kleintje zit, kun je het schema aanhouden dat ik bij deze alinea heb geplaatst.
KLIK HIER om de ‘kindversie’ van dit schema GRATIS te downloaden.

Hoe je dat verder precies met je dreumes of peuter aanpakt, lees je hier
.

jongens_dreumes_spelen_afpakken


O ja: en is je kind eerder klaar met zijn schoolwerk dan het dagschema aangeeft?

Dan mag daar natuurlijk meteen ‘vrij spelen’ – of iets anders dat je kind leuk vindt – voor in de plaats komen. 😉


Merk je dat je het lastig vindt om je kind of tiener naar je te laten luisteren?

Neem dan contact met me op. Ik heb meerdere manieren om ervoor te zorgen dat jouw opvoedaanpak weer positief, fijn én effectief wordt. Je leest er hier meer over.


Wil je graag reageren op dit artikel?

Dat mag! Zet jouw reactie dan onder dit bericht. Houd het wel constructief, liefst in de vorm van ‘Tips & Tops’. Dankjewel voor je medewerking!


tip_gezin

Wil jij meer OpvoedTips van Joyce lezen én ze als eerste in je mailbox ontvangen?
Dat kan! Helemaal gratis en vrijblijvend. Aanmelden is heel eenvoudig.

Cadeau: Als welkomstcadeau ontvang je meteen na je aanmelding het E-book ‘Nóg meer genieten van je kind – 5 x 5 OpvoedTips’.
Je leest er hier meer over.


joyce_rosegrijs_staand_cHeb je vragen over één van deze thema’s, wil je meer weten over het onderwerp of heb je een andere opvoedvraag?

Neem dan contact met me op.

Met vriendelijke groet,
Joyce Akse

Opvoedcoach & Psycholoog | http://www.aksecoaching.nl | info@aksecoaching.nl

© 2020. Joyce Akse / Akse Coaching, alle rechten voorbehouden.

Klik hier voor jouw dagelijkse portie OpvoedInspiratie op Facebook.


Lees ook andere artikelen van Joyce met waardevolle OpvoedTips:

– ‘Ik mag hier ook nooit iets!‘ | Hoe je je kind of tiener steeds wat meer vrijheid geeft.
– ‘Boos zijn kun je leren!‘ | 6 stappen om je kind te leren zijn boosheid te beheersen.
‘Ik moet het mijn kind eerst 10x vragen…‘ – Hoe je je kind in 5 stappen leert om beter naar je te luisteren.
– ‘Welke afspraken maak je met je kind of tiener over gamen en telefoongebruik?
– ‘Stop met schreeuwen!‘ (Over: Hoe je in 5 stappen minder schreeuwt tegen je kind)
Klik hier voor andere opvoedtips, bijv. over voeding, media, beweging ed.

© De foto van Joyce Akse is gemaakt door Ilona Tychon Fotografie.

logo_akse_coaching_groot_nieuw

Ga (terug) naar de website van ‘Akse Coaching – Opvoedcoaching & Opvoedadvies’.

Wat gebeurt er allemaal met je kind tijdens de adolescentie? Van kindertijd naar jong volwassenheid. [Overzichtsartikel]

kinderen_jongeren_lachend_op_bankVanaf het moment dat je kind / tiener gaat ‘puberen’ verandert er veel; niet alleen voor je tiener, maar ook voor jou als ouder. In dit ‘overzichtsartikel’ wil ik je een samenvatting geven van wat er in deze periode allemaal voor je tiener verandert. Zoals je zult lezen, is dat echt ontzettend veel: op maar liefst 8 domeinen maakt je tiener een enorme ontwikkeling door.
Je begrijpt dat ik in dit artikel niet alle domeinen even uitgebreid zal bespreken, maar daar zal ik in latere artikelen nog wel eens op terugkomen.

Mijn doel van dit artikel is om jou als ouder een overzicht te geven van wat er op dit moment allemaal met jouw tiener gebeurt en waarom hij/zij zich soms – maar lang niet altijd – zo lastig / vervelend / moeilijk kan gedragen. Ik hoop van harte dat dit artikel bijdraagt aan een groter begrip. Uiteraard mag je ook in dit artikel weer mooie praktische tips verwachten, zodat je weet hoe je met sommige lastige opvoedsituaties kunt omgaan.
In de toekomst zal ik over de onderdelen, die je in dit artikel leest, nog meer artikelen schrijven en dan losse thema’s verder uitdiepen.

Pubers, Tieners & Adolescenten
In de volksmond wordt er vaak over ‘pubers’ gesproken. De puberteit gaat strikt genomen alleen over de hormonale veranderingen, die kinderen van deze leeftijd ondergaan. Dat doet echter onvoldoende recht aan álle veranderingen, die er bij je kind gaan spelen. Vandaar dat ik deze term zo veel mogelijk probeer te vermijden.
De officiële en meer adequate term, die voor deze leeftijdsgroep gebruikt wordt, is ‘adolescent’. Ook het woord ‘tiener’ zal ik in dit artikel gebruiken voor kinderen in de leeftijd van 10 t/m 19 jaar.

Leeftijd van adolescenten
Vaak wordt gedacht dat de adolescentieperiode loopt van 12 t/m 18 jaar. Voordat je kind 13 jaar oud is, zit hij nog op de basisschool en zie je hem waarschijnlijk nog als kind. Vanaf 18 jaar mag je kind o.a. officieel gaan stemmen en auto rijden en wordt hij geacht zich te gedragen als een volwassene.

Toch weten we uit onderzoek dat (o.a.) de hersenontwikkeling van adolescenten op de leeftijd van 18 jaar nog niet voltooid is. Sterker nog, de hersenontwikkeling loopt nog tot een jaar of 25 (je leest er hieronder meer over). Dat betekent voor jou als ouder dat ook je ‘jong volwassen’ kind af en toe nog wel wat hulp kan gebruiken. Dus ook op die leeftijd ben je als ouder echt nog niet overbodig. 😉

 

De adolescentie begint dus al eerder dan 12 jaar en eindigt later dan 18 jaar. Grofweg kun je de adolescentieperiode indelen in 4 stadia of fasen. Elke fase heeft z’n eigen kenmerken, die ik hieronder kort voor je uiteenzet.

(1) Vroege adolescentie (10 – 14 jaar): 
meisjes_tablet_lachendHet gedrag van je tiener wordt op deze leeftijd beïnvloed door hormonen én door het proces van de hersenrijping. Daardoor is hij emotioneler en reageert hij gevoeliger op allerlei dingen. Tegelijkertijd denken tieners minder goed (of beter gezegd: ‘anders’) na, waardoor ze impulsief kunnen handelen. Ook is hij in deze fase erg gericht op het bevredigen van directe behoeftes. Als je tiener ergens zin in heeft, dan wil hij dat het liefst direct, meteen, onmiddellijk. Ook het proces van losmaking van  de ouders hoort bij deze vroege fase.

(2) Midden adolescentie (14 – 16 jaar): 
kinderen_tieners_groep_op_bankJe tiener is nu – meer dan anders – geneigd om risico’s te nemen. Het draait allemaal om het krijgen van kicks en om experimenteren. Het probleem daarbij is dat hij op deze leeftijd nog niet de consequenties van zijn gedrag kan overzien. Desgevraagd kan hij de mogelijke risico’s wel benoemen, maar dat roept nu (nog) geen emoties op; dus ondanks dat hij de risico’s (in theorie) kent, wil dat niet zeggen dat hij het risicovolle gedrag (in praktijk) achterwege zal laten. Ook emoties voeren in deze fase nog steeds de boventoon.

(3) Late adolescentie (16 – 22 jaar) 
kinderen_tieners_staand_in_park_rokenJe tiener krijgt steeds meer grip op zijn eigen handelen en zijn gedrag. Hij is in staat om weloverwogen keuzes te maken, zijn gedrag te evalueren en zich aan te passen aan sociale situaties. Je merkt dat het gedrag van je tiener in een betere balans raakt en je ziet dat hij zich steeds zelfstandiger en onafhankelijker gaat gedragen. Er worden meer weloverwogen beslissingen genomen, omdat ze nu ook steeds beter de langetermijneffecten van hun gedrag in overweging nemen.

(4) Jong volwassenheid (18 – 25 jaar)
studenten_lachen_papierenJongvolwassenen groeien toe naar zelfstandigheid. Ze zijn met zichzelf bezig en gaan door met ontdekken wie ze zijn; de ontwikkeling van hun eigen identiteit gaat nog door. Jongeren kijken soms nog kritisch naar zichzelf: wat kan ik, hoe zie ik eruit? Toch zijn ze als jong volwassene minder onzeker en kwetsbaar dan in de adolescentie. Op deze leeftijd worden hun vriendschappen nog hechter en wordt de invloed van hun vriendenkring groter dan die van hun ouders. Ze worden zelfstandig, gaan misschien studeren, op kamers wonen en/of gaan werken.

 

Hieronder vind je een overzicht van alle veranderingen, die je tiener tijdens de adolescentie gaat doormaken. Uiteraard komen deze veranderingen niet voor alle tieners op hetzelfde moment of op dezelfde manier voor; bij sommige tieners zul je van het ene domein meer ‘last’ hebben en van het andere merk je nagenoeg niks. Die individuele verschillen zijn er zeker en hoeven niet direct problematisch te zijn.

 

(1) Lichamelijke veranderingen & Groei
ive_had_to_reprogram_my_voice_recognitionHet meest opvallende aan de adolescentie is misschien nog wel de groeispurt; daardoor groeien ze ineens ontzettend hard (soms wel 10 cm per jaar) en neemt hun gewicht toe. Op sommige momenten heb je het idee dat het eten niet aan te slepen is en dat de koelkast nooit lang vol is. Je tiener heeft voor zijn groei brandstof nodig en dat merk je ook als ouder op deze manier heel duidelijk.
Meisjes beginnen gemiddeld genomen eerder met de groeispurt dan jongens.

Het lichaam van je tiener raakt tijdens de adolescentie onder invloed van hormonen. Hij/zij krijgt niet alleen puisten, maar begint ook naar zweet te ruiken, krijgt meer lichaamsbeharing en wordt geslachtsrijp. Meisjes worden o.a. voor het eerst ongesteld, krijgen borstvorming en rondere vormen; jongens krijgen o.a. een zwaardere stem, een ander postuur, meer spiermassa, hun eerste ochtenderectie en natte dromen.

Rond de leeftijd van 18 jaar zijn de meeste tieners uitgegroeid en is de lichamelijke ontwikkeling grotendeels ten einde; de hersenontwikkeling gaat dan nog wel een tijdje door.

⇒ Je tiener kan met periodes enorm veel groeien. Zorg ervoor dat hij juist dan gezonde voeding binnenkrijgt. Dat stimuleert niet alleen een gezonde groei, maar ook gezonde eetgewoonten en een gezonde leefstijl. Daar heeft je tiener niet alleen nu, maar ook als volwassene nog veel profijt van.
Eet jouw tiener op dit moment (nog) niet goed? Lees dan het artikel ‘‘Vind ik niet lekker!’ (Over jouw rol aan tafel en hoe jij er voor kunt zorgen dat je kind beter eet.)‘. 


(2) Verandering in de ouder-kind relatie

jongen_tiener_luistert_niet_naar_oudersDe relatie tussen jou en je tiener verandert van een ‘verticale’ relatie naar een meer ‘horizontale’ relatie. Als je kind de adolescentiefase nog niet bereikt heeft, ben jij als ouder gezaghebbend: jij beslist uiteindelijk wat er wel of niet gebeurt en wat je kind wel of niet mag (liefst natuurlijk met een positieve opvoedaanpak). Jullie relatie is dan ‘verticaal’; jij staat als ouder qua gezag ‘boven’ je kind.

Jullie relatie en onderlinge verhoudingen veranderen naarmate je kind een adolescent wordt. Formeel heb je natuurlijk ook nog het gezag over je kind en ben je nog steeds verantwoordelijk voor je kind, je tiener zal nu steeds vaker zijn eigen stem laten gelden en misschien wel tegen je in protest komen. Je merkt dat je steeds meer naar de mening van je tiener gaat luisteren en steeds vaker water bij de wijn gaat doen (wat iets anders is dan je tiener steeds zijn zin geven of hem alles laten doen wat hij wil). Jullie relatie wordt steeds meer ‘horizontaal’; jullie staan steeds meer op gelijk niveau.
Uiteraard merk je dat bij iedere tiener op een andere manier en in meer of mindere mate. 

Deze verandering, die jullie relatie ondergaat, is belangrijk voor de ontwikkeling van je tiener. Op deze manier maakt hij zich steeds wat meer van je los om later – als hij nog weer een paar jaar ouder is – op eigen benen te kunnen staan. Het proces dat daarvoor nodig is, vindt plaats tijdens de adolescentie.

Het is normaal dat tieners zich soms terugtrekken en je nog maar weinig vertellen; dit hoort bij het volwassen worden. In tegenstelling tot wat veel wordt gedacht, zijn dit geen bedreigingen voor een goede relatie met ouders, maar zijn het juist signalen dat je tiener op weg is naar volwassenheid.

Juist bij tieners is het belangrijk om een veilige omgeving te creëren en steun te bieden, zodat je tiener zich volledig kan ontwikkelen. Bovendien ben je als ouder van belang voor de gezondheid van je kind, mn. als het gaat om sporten, gezond eten en mediagebruik.

⇒ Je tiener heeft jou als ouder nog steeds nodig. Jij bent enerzijds ontzettend belangrijk voor je tiener om steun, emotionele warmte en liefde te geven en anderzijds om duidelijke regels op te stellen (evt. in samenspraak met je tiener), waar je tiener zich aan dient te houden.
Ook in de ogen van je tiener is de steun van ouders belangrijk. Ze vinden het doorgaans meer dan gewoon dat ouders regels hebben en afspraken maken. Kernwoorden hierin zijn duidelijke communicatie, begrip, aandacht en positieve feedback.

Om verantwoord gedrag te ontwikkelen, moet je tiener verantwoordelijkheid krijgen.  Je kunt je tiener geleidelijk aan meer vrijheid geven, uiteraard alleen als hij laat zien dat hij die vrijheid aankan.

meisje_tiener_moeder_lachend_op_bank

⇒ Ook al wil je tiener steeds meer een eigen leven gaan leiden, hij is nog lang geen volwassen. We weten dat tieners, van wie de ouders weten waar ze zijn, minder in de problemen komen. Zorg er dus voor dat je weet waar en met wie je tiener is en spreek af dat hij je op tijd iets laat weten indien er iets verandert.

⇒  Blijf met je tiener praten. Soms lijkt dat wel een onmogelijke opgave, maar kies er je momenten voor uit. Bijv. tijdens het avondeten, een autoritje, tijdens het afwassen of vlak voor het slapengaan.

⇒ Wat je nog meer kunt doen:
Blijf dingen samen doen met je tiener: denk dan aan een stukje fietsen, naar het zwembad of naar de bioscoop gaan. Blijf betrokken bij je tiener: ga naar wedstrijden of uitvoeringen van je kind. Kijk samen tv of een video en praat erover. Betrek je tiener ook bij regelzaken in huis: laat je tiener bijv. meedenken over jullie vakantie. Vraag je tiener om hulp, bijvoorbeeld met je computer of je mobiele telefoon. Kook samen; laat je tiener bedenken wat je gaat eten.

Kortom, het is normaal dat je tiener je van zich afduwt, maar vergeet niet dat hij je ook nu nog heel hard nodig heeft.

 

 


joyce_grijs_aanjou_1

Maak je je zorgen over je kind (0-16 jaar) dat niet goed luistert, slaapt of eet? Of heb je een andere opvoedvraag, waar je graag een antwoord of oplossing voor wil?
Lees dan hier wat ik voor je kan doen om dat op te lossen.

Wil je eerst meer over mij en m’n bedrijf weten?
Lees dan hier meer over m’n achtergrond.


 


(3) Vrienden vs. Ouders

kinderen_tieners_lachend_zittend_op_grondNu je tiener ouder wordt, merk je dat hij steeds minder thuis is en steeds meer naar zijn vrienden trekt. Hij is nog best wel eens thuis, maar vooral om te eten, te slapen en voor de schone was. 😉 En als hij dan eens thuis is, brengt hij het meest van zijn tijd door – liefst alleen – op zijn slaapkamer. Je mag ook niet zo maar meer zijn kamer binnenkomen; hij heeft een briefje met ‘verboden voor ouders en zusjes’ op de deur gehangen. De privacy van je tiener wordt belangrijker voor hem.

Je merkt ook dat je steeds minder weet van je kind; hij komt niet meer als eerste naar jou, maar bespreekt zijn beslommeringen nu eerder met zijn vrienden. Sterker nog, hij heeft zelfs dingen die hij het liefst geheim houdt en helemaal niet met jou bespreekt.

Het contact met vrienden, klasgenoten of leeftijdgenoten wordt steeds belangrijker voor je tiener. Ook dat is een opvallende verandering in deze periode. Daarom is het ook niet vreemd dat je tiener niet zonder zijn telefoon lijkt te kunnen. Dat is namelijk zijn directe ‘life line’ met zijn vrienden. En natuurlijk kleven er ook nadelen aan deze apparaten, maar je weet vast nog wel dat je zelf vroeger urenlang aan de telefoon hing en met een van je vriend(inn)en aan het bellen was (en je eigen moeder ook niet begreep waar het hele gesprek nou alweer over ging. ‘Jullie hebben elkaar toch net nog op school gezien?’).

Vooral het communiceren met vrienden geeft je tiener een positief gevoel. Het nadeel ervan is dat ze ook teleurgesteld en afgewezen kunnen worden door hun vrienden. Tieners zijn juist daar extra gevoelig voor. Dit heeft te maken met de onzekerheid over hun zelfbeeld, de drang om ergens bij te horen en om vooral niet op te vallen.
Bij heftige en/of herhaalde afwijzingen is er sprake van pesten. Juist omdat pubers graag ergens bij willen horen, gaan ze onder groepsdruk ook zelf pesten. Met name cyberpesten is een toenemend  probleem onder tieners. 

⇒ Maar vergis je niet: als ouder blijf je ook nu nog heel belangrijk voor je tiener. Jouw mening en goedkeuring doet er nog steeds toe, ook al laat je tiener dat niet zo merken. Blijf dus ook nu jouw mening, overwegingen en ideeën met je tiener delen, zodat hij die hoort en in zijn beslissingen mee kan nemen.

⇒ Maak duidelijke afspraken over het telefoongebruik van je tiener. Verbieden is geen optie, dat komt jullie relatie namelijk absoluut niet ten goede. Duidelijke afspraken zijn echter onmisbaar; denk daarbij aan ‘geen apparaten tijdens het eten’ en ‘geen apparaten op de slaapkamer’.
Wil je graag weten hoe je dat thuis aanpakt? Lees dan m’n artikel ‘Welke afspraken maak je met je kind of tiener over gamen en telefoongebruik?‘.

 

hersenstichting_vereenvoudigde_versie_anatomie_hersenen

(4) Hersenontwikkeling: 
Tijdens de adolescentie maakt de hersenontwikkeling een cruciale fase door. Deze ontwikkeling loopt vanaf de geboorte tot de leeftijd van 25/26 jaar*. En dan hebben we het vooral over de ‘prefrontale cortex’; het voorste deel van je brein (het deel dat grofweg achter je voorhoofd ligt).
* Ook na die leeftijd blijven de hersenen nog veranderen, maar niet meer zo ingrijpend als tijdens de adolescentie.

In deze fase is de communicatie tussen verschillende hersengebieden nog niet in balans. Tijdens de  vroege adolescentie zijn de hersenen volop in verbouwing: ‘overbodige’ hersencellen worden afgevoerd (volgens het ‘use it or lose it’-principe) en verbindingen tussen de overblijvende hersencellen worden steeds sterker. Door dit proces wordt de communicatie tussen de hersencellen geoptimaliseerd. Deze optimalisatie verloopt niet in alle hersengebieden tegelijkertijd; de prefrontale cortex is bijvoorbeeld als laatste aan de beurt.

Tijdens de adolescentie vinden er ontwikkelingen in de hersenen plaats op drie niveaus: cognitief, emotioneel en sociaal. De cognitieve ontwikkeling zorgt ervoor dat je kunt denken, leren en rationeel redeneren (prefrontale cortex). De emotionele ontwikkeling zorgt ervoor dat je intense emoties beter kunt controleren (o.a. subcorticale gebieden). En de sociale ontwikkeling zorgt voor meer inzicht in jezelf en anderen (o.a. prefrontale cortex. De ontwikkeling op deze drie niveaus wordt aangestuurd door enerzijds de emotionele en anderzijds de rationele  hersengebieden.
Verderop in dit artikel lees je hier meer over.

Deze ontwikkelingen treden dus allemaal op tijdens de adolescentie en hebben tijd nodig. Hierdoor zie je aan je tiener dat hij meer risicovol gedrag vertoont, waarvan hij de consequenties nog niet kan overzien (zeker niet op de lange termijn) en dat hij vaker de grenzen opzoekt. Tieners zijn in deze periode ook meer gevoelig voor beloning (en juist minder voor straf).

⇒ Benoem wat je tiener goed doet. Geef ‘m liever een compliment dan dat je ‘m straf geeft. Die boodschap komt niet alleen beduidend beter aan bij jouw tiener (en tieners in het algemeen), maar zorgt ook voor een fijnere sfeer in huis.

⇒ Je tiener kan zich nog niet zo goed in een ander verplaatsen en heeft daardoor niet altijd door dat hij/zij een ander met zijn/haar opmerking(en) kan kwetsen. Reageer in zo’n situatie niet direct heel emotioneel, maar leg je tiener uit dat die opmerking jou pijn gedaan heeft. Zo leert je tiener wat hij beter wel en niet kan zeggen.

⇒ Ook al wil je tiener steeds meer als volwassene behandeld worden, hij is het nog niet. Dat betekent ook dat jij als ouder de komende jaren nog zijn ‘prefrontale cortex’ bent en je tiener moet helpen bij het weerstaan van verleidingen, met sociale omgangsvormen, overzien van de consequenties van zijn gedrag (wat in praktijk kan betekenen dat hij iets nog niet mag doen), met gepaste verantwoordelijkheden ed.

⇒ Wat je als ouder nog meer kunt doen:
– Probeer je tiener te begrijpen: Alleen al begrip voor de ingrijpende veranderingen in het hoofd (en lichaam) van je tiener, zal helpen om de adolescentie samen en in goede harmonie door te komen.
– Bied structuur en veiligheid: De adolescentie is een verwarrende fase, waarin je tiener zich losmaakt en  tegelijkertijd een veilige plek en grenzen nodig heeft. Een veilige, stabiele basis helpt je tiener op weg naar volwassenheid.

 

(5) Emotionele ontwikkeling
meisje_tiener_verdrietig_moeder_troostDoor de ontwikkeling in het subcorticale deel van de hersenen van je tiener, merk je dat hij vaker emotioneel reageert en misschien zelfs vaker huilt. Maar dat is nog niet alles. Je merkt nu ook dat je tiener gevat uit de hoek kan komen of ineens chagrijnig, geïrriteerd of brutaal op je reageert. Ook stemmingswisselingen kunnen hun intrede doen.

Door zijn hersenontwikkeling merk je aan je tiener dat hij steeds beter leert om zijn emoties onder controle te hebben en te beheersen. Uiteraard gaat dat met vallen en opstaan.

⇒ Als ouder kun je je tiener hierin ondersteunen: 
– Laat zien dat je bij je tiener betrokken bent en dat je er voor hem bent.
– Laat zien dat je trots bent op hoe goed je tiener zijn best doet.
– Laat je tiener eens naar zichzelf kijken door hem te confronteren met zijn gedrag, gevoelens en drijfveren.
– Toon begrip en belangstelling voor de interesses en hobby’s van je tiener.

 


joyce_rosegrijs_staand_c

Wil je graag een thema-avond over opvoeden bijwonen?
Kijk dan in Joyce’ online Agenda voor een workshop, lezing of OpvoedParty bij jouw in de buurt.

Wil je Joyce graag uitnodigen om een thema-avond over opvoeden te geven?
Kijk dan hier voor mogelijke thema’s en/of neem contact met haar op.


 


(6) Het slaappatroon van je tiener verandert

meisje_tiener_met_telefoon_in_bedHet slaappatroon van je tiener verandert: het stofje dat voor het ‘slaperige gevoel’ zorgt (melatonine) wordt tijdens de adolescentie pas later op de dag aangemaakt. Daardoor is je tiener later moe en valt hij later in slaap. Toch heeft hij nog steeds voldoende slaap nodig (ong. 9-10 uur per dag) en zal hij ’s ochtends weer op tijd uit bed moeten komen om op tijd op school te zijn. Je kunt je voorstellen dat als je later in slaap valt het moeilijker is om ’s ochtends op tijd wakker te worden…
Ook het veranderende slaap- / waakpatroon komt door veranderingen in de hersenen, omdat het slaaphormoon (in de pijnappelklier) op een later tijdstip wordt afgegeven. 

⇒ Zorg ervoor dat je tiener op tijd naar bed gaat en voldoende uren slaapt. Leg je tiener al van jongs af aan uit dat het belangrijk is om op tijd naar bed te gaan; dat komt zijn humeur, concentratie, cijfers op school en lichamelijke groei alleen maar ten goede. Als je dat toen nog niet zo zeer hebt gedaan, kun je er ook nu nog gewoon mee beginnen.

⇒ Probeer regelmatige bedtijden aan te houden, zowel door de week als in het weekend. Vermijd vanaf een uur voor het slapen het gebruik van computers, tablets & smartphones, cafeïne en intensief sporten. Je kunt o.a. met je tiener afspreken dat zijn telefoon bij het slapen niet op zijn slaapkamer ligt.

 

(7) Cognitieve ontwikkeling & Schoolperikelen
Female Home Tutor Helping Boy With StudiesOok op cognitief gebied maken tieners een grote ontwikkeling door. Ze kunnen al duidelijk beter plannen en systematisch werken dan kinderen in de basisschoolleeftijd. Tieners kunnen beter van tevoren bedenken hoe ze iets het beste kunnen aanpakken; ze kunnen vooral goed plannen voor iets wat hier en nu moet gebeuren. Ze hebben echter nog moeite met plannen voor over een week of een maand. Ook dat heeft weer te maken met de hersenontwikkeling, met name de prefrontale cortex. Het plannen gaat dus wel al beter dan in de kindertijd, maar nog lang niet zoals een volwassene het zou aanpakken. Dus ook op dit gebied heeft je tiener af en toe nog jouw hulp nodig.

Huiswerk maken
Verstandig huiswerk maken betekent vooruit werken en niet pas een dag van tevoren beginnen met leren. Als tieners eenmaal aan het huiswerk beginnen, kunnen ze systematisch te werk gaan. Vaak beginnen ze echter te laat om de stof nog goed door te kunnen nemen. Daardoor kunnen ze in de knoei komen: ze halen onvoldoendes en/of raken gedemotiveerd.

De meeste scholieren hebben wel de intentie om het goed te doen op school en willen serieus omgaan met hun schoolwerk. Toch blijft het ook nu belangrijk om een oogje in het zeil te houden.

meisje_tiener_telefoon_stiekem_huiswerkVeel ouders ervaren dat hun tiener tijdens het huiswerk maken afgeleid wordt door de sociale media (via computer en mobiele telefoon), waardoor ze moeite hebben om zich te concentreren op hun huiswerk. Uit onderzoek blijkt dat de schoolresultaten door deze afleiding achteruit kunnen gaan.

⇒ Informeer regelmatig bij je tiener of het huiswerk af is (dat kan soms best lastig zijn, zeker als het niet goed gaat). Ook al laten ze het niet altijd merken, je tiener waardeert het toch wel als je aandacht voor hem hebt. Probeer een positief en begripvol standpunt in te nemen.

⇒ Spreek duidelijk met je tiener af wanneer hij huiswerk maakt en wanneer dat niet hoeft. Op die momenten kan hij dus andere dingen doen.

⇒ Ontdek samen met je tiener wat het beste voor hem werkt m.b.t. zijn telefoon. Voor de ene tiener werkt het beter om elk half uur 5 minuutjes op zijn telefoon te kijken; voor de andere is het beter om de telefoon weg te laten tot het huiswerk helemaal af is. Bijna alle tieners hebben hier hun ouders voor nodig; uit zichzelf kunnen ze zich nl. maar moeilijk beheersen.

 

(8) Ontwikkeling van zijn identiteit 
meisje_tiener_twee_gezichtenTieners zijn tijdens de adolescentie bezig om zichzelf en hun eigen identiteit te ontdekken. Ze kijken kritisch naar zichzelf, waardoor ze zich onzeker kunnen voelen en kwetsbaar zijn.

Ze gaan niet alleen op zoek naar het antwoord op de vraag ‘wie ben ik eigenlijk?’, maar ze ontdekken ook hun persoonlijke talenten en kwaliteiten op school, hun seksuele identiteit, hun culturele identiteit, hun religieuze identiteit, welk beroep ze later willen uitoefenen, hoe anderen tegen hen aankijken en ze moeten zichzelf (met alle veranderingen die nu optreden) leren accepteren. Ook de jeugdcultuur heeft op deze leeftijd veel invloed; tieners kijken op naar idolen en trendsetters en zien hen als voorbeeld.

Al met al kan deze zoektocht behoorlijk stressvol zijn en kan het het dagelijks functioneren van tieners beïnvloeden. Het ontwikkelen van een sterke identiteit is een complexe opgave, waar tieners dagelijks mee bezig kunnen zijn.
Op basis van onderzoek weten we dat tieners met een sterke identiteit sterke positieve relaties met vrienden en ouders hebben en dat ze minder kans hebben op het ontwikkelen van een depressie.

Tijdens de adolescentie merk je dat je tiener zichzelf steeds beter leert kennen, dat hij zich steeds beter kan inleven in anderen, dat hij steeds beter kan samenwerken, dat hij steeds beter luistert, beter kan doorzetten en dat hij beter ongeschreven regels oppikt.

⇒ Als het je als ouder lukt om onafhankelijk gedrag en initiatieven van je tiener aan te moedigen, dan verloopt de identiteitsontwikkeling soepeler.

 

Tot zover de bespreking van de 8 domeinen die bij jouw tiener in ontwikkeling zijn. Zoals je hebt kunnen lezen, gebeurt er dus behoorlijk wat. Geen wonder dat hij af en toe boos wordt, uit zijn slof schiet, erg moe is of alles vervelend vindt. Hopelijk heb je in dit artikel aanknopingspunten gevonden over hoe je op een positieve manier met het gedrag van je tiener kunt omgaan.
Hieronder vind je nog meer artikelen, die ik schreef over tieners. Wellicht zit daar nog eentje bij die je ook interessant vindt. 

Wil je graag reageren op dit artikel?
Dat mag! Zet jouw reactie dan onder dit bericht. Houd het wel constructief, liefst in de vorm van ‘Tips & Tops’. Dankjewel voor je medewerking!

 


tip_gezin

Wil jij meer OpvoedTips van Joyce lezen én ze als eerste in je mailbox ontvangen?
Dat kan! Helemaal gratis en vrijblijvend. Aanmelden is heel eenvoudig.

Cadeau: Als welkomstcadeau ontvang je meteen na je aanmelding het E-book ‘Nóg meer genieten van je kind – 5 x 5 OpvoedTips’.
Je leest er hier meer over.


joyce_rosegrijs_staand_cHeb je vragen over dit thema, wil je meer weten over het onderwerp of heb je een andere opvoedvraag?

Neem dan contact met me op.

Met vriendelijke groet,
Joyce Akse

 

Opvoedcoach & Psycholoog | http://www.aksecoaching.nl | info@aksecoaching.nl

© 2020. Joyce Akse / Akse Coaching, alle rechten voorbehouden.

Geschreven door Joyce Akse van ‘Akse Coaching – Opvoedcoaching & Opvoedadvies’.

 

Klik hier voor jouw dagelijkse portie OpvoedInspiratie op Facebook.

 


Joyce gebruikte / las voor dit artikel o.a. de volgende bronnen

– Brochure ‘Puberhersenen in ontwikkeling’. Hersenstichting. Klik hier.
– ‘Een sterke identiteit geeft adolescenten mentale veerkracht’. Universiteit Utrecht. Klik hier.
– Keijsers, L. (2013). ‘Waarom tieners zo irritant kunnen zijn en hoe je daar als ouder mee kunt leren leven.’. Tielt: Uitgeverij Lannoo NV.
– Crone, E. (2019). ‘Waarom doen pubers zo vaak domme dingen?’. Universiteit van Nederland. Klik hier.
– Keijsers, L. (2018). Hoe worden we van irritante pubers leuke individuen?. Universiteit van Nederland. Klik hier.
– ‘Alles over het puberbrein.’ Ouders van Nu. Klik hier.
– ‘Puberteit’. Opvoedinformatie. Klik hier
– ‘Wat gebeurt er in de puberteit in je hersenen?’. SchoolTV. Klik hier.


Lees ook andere artikelen van Joyce met waardevolle OpvoedTips:

– ‘Hoe je in slechts 5 stappen de emotionele veerkracht van je kind of tiener stimuleert‘ [incl. korte test].
– ‘Waarom worden kinderen en tieners toch zo boos?‘.
– ‘Welke afspraken maak je met je kind of tiener over gamen en telefoongebruik?‘.
– ‘Sturing & verbinding: Waarom beide aspecten onmisbaar zijn in de opvoeding van jouw kind.
– ‘Wat doet een opvoedcoach eigenlijk? | Joyce Akse vertelt.

 

Klik hier voor meer waardevolle opvoedtips van Joyce, bijv. over (niet) willen luisteren, slapen of eten ed.

logo_akse_coaching_klein_nieuw

 

Ga (terug) naar de website van Akse Coaching: http://www.aksecoaching.nl.

 

Boos zijn kun je leren! | 6 stappen om je kind te leren zijn boosheid te beheersen.

moeder_boos_op_dochterBoosheid is een emotie die erbij hoort, zowel voor kinderen als voor volwassenen. Wat kinderen echter moeten leren, is dat je niet zomaar alles kunt zeggen of doen als je boos bent. Ze moeten nog leren hoe ze hun boosheid in goede banen kunnen leiden. Wij als volwassenen spelen daarbij een belangrijke rol. In dit artikel deel ik 6 stappen waarmee je je kind kunt leren z’n boosheid te beheersen om zo woedeaanvallen te voorkomen! 

 

Stap 1: Bespreek met je kind het verschil tussen ‘boos zijn’ en ‘boos doen’.
Het is belangrijk dat je kind weet dat er een verschil bestaat tussen emotie en gedrag. Oftewel het verschil tussen ‘boos zijn’ en ‘boos doen’. Leg op een manier, die bij de leeftijd en leefwereld van je kind past, uit dat je niet zomaar alles kunt zeggen of doen als je boos bent, zoals schelden, schoppen, slaan of met speelgoed of de deuren gooien. Bespreek ook samen wat de gevolgen voor je kind kunnen zijn als het z’n boosheid wel afreageert op een ‘onwenselijke’ manier. Het is belangrijk dat je kind zich realiseert dat het weliswaar het gevoel kan hebben dat het gelijk heeft of in z’n recht staat, maar dat zijn manier van reageren er toch toe kan leiden dat het een standje of straf krijgt of dat er ruzie ontstaat. Laat je kind inzien dat het veel meer oplevert als het lukt om ondanks de boosheid toch rustig te reageren.

 

Stap 2: Maak je kind bewust dat het een keuze heeft
vader_troost_dochterHet is ook belangrijk dat je kind leert inzien dat het zelf kan kiezen hoe het naar een situatie kijkt en hoe het met zijn boosheid omgaat. Dit kun je doen door je kind eens te laten nadenken over een situatie, waarin het nog niet zo lang geleden boos werd. Schrijf op wat het toen allemaal deed, voelde en dacht. Vraag je kind hoe het op een andere, meer positieve manier tegen die situatie aan zou kunnen kijken. Je kind kan bijvoorbeeld opnieuw nadenken over de opmerking die over hem gemaakt werd, waar het zo boos over werd (bijv. het was als grapje bedoeld) of de duw die hij kreeg (bijv. de ander struikelde en viel per ongeluk tegen hem aan).

Probeer vervolgens samen met je kind te bedenken hoe het anders had kunnen reageren. Voor jonge kinderen is dat nog best lastig; dat kun je hem best uitleggen en voorzeggen. Een ouder kind kun je vragen om zich eens te verplaatsen in de ander en vanuit dat standpunt te beredeneren waarom de ander zo reageerde en wat er nodig zou zijn geweest om de situatie niet te laten escaleren. Het doel van dit soort gesprekken is om je kind meer inzicht te laten krijgen in dit soort situaties, zodat het er steeds bewuster mee om kan gaan.

 


joyce_grijs_aanjou_1
Maak je je zorgen over je kind (0-16 jaar) dat niet goed luistert, slaapt of eet? Of heb je een andere opvoedvraag, waar je graag een antwoord of oplossing voor wil?

Lees dan hier wat ik voor je kan doen om dat op te lossen.

Wil je eerst meer over mij en m’n bedrijf weten?
Lees dan hier meer over m’n achtergrond.


 


Stap 3: Maak afspraken over wat je kind wel en niet mag doen als het boos is.

Meestal weten kinderen vrij snel wat ze eigenlijk niet mogen doen als ze boos zijn. Denk aan uitschelden of kwetsen, pijn doen en spullen kapot maken. Wat we als volwassenen nogal eens vergeten, is hen ook te leren wat ze wél kunnen doen als ze boos zijn. Als je kind weet hoe het een lastige situatie kan aanpakken, dan geeft dat een gevoel van ‘controle’. Het weet dan beter wat het kan doen en welke stappen het kan zetten.

Hieronder een opsomming van dingen die je kind wel kan doen als het boos is:
jongen_hand_omhoog_stop– Zeggen ‘stop, hou op, ik vind het niet meer leuk’ (voor jongere kinderen).
– In je hoofd tot tien tellen.
– Aan een persoon denken die – in de ogen van je kind – altijd rustig reageert in lastige situaties.
– Op tijd aangeven dat je iets niet leuk of fijn vindt (bijv. omdat iemand een nare opmerking maakt). Als de ander dan toch doorgaat, dan kun je nogmaals aangeven dat je wil dat hij ermee stopt. Als de ander dan nog steeds doorgaat, haal je er een volwassene bij (bijv. de ouder of leerkracht).
– Aangeven dat je even weggaat om rustig te worden en er later op terug wilt komen. Je kind neemt even een time out om te voorkomen dat hij op dat moment dingen gaat zeggen of doen waar hij later spijt van heeft. Het is belangrijk dat je kind zich ook aan die afspraak houdt en na een tijdje terugkomt om het uit te praten.

Let op: er wordt vaak geadviseerd om een kind tegen een boksbal te laten slaan of in een kussen te laten schreeuwen als hij boos is. Dat is m.i. echter juist niet de bedoeling. Je wilt namelijk dat je kind zijn agressie op dat moment niet gaat uiten, maar dat hij zijn boosheid op tijd opmerkt en die op een rustige, positieve manier kanaliseert.

Lees ook: Waarom worden kinderen en tieners toch zo boos?

 

Stap 4: Kom er regelmatig even op terug
moeder_dochter_gesprek_aan_tafelAls je weet dat je kind het moeilijk vindt om zijn boosheid in goede banen te leiden, dan is het belangrijk om er regelmatig kort op terug te komen. Vraag je kind tussen neus en lippen door: ‘Ben je vandaag nog boos geweest?’. Als dit zo is, kun je je kind vragen uit te leggen wat er gebeurde, wat je kind wilde doen, hoe het heeft gereageerd en hoe het afliep.

Als je merkt dat je kind toch nog boos gereageerd heeft (wat zeker in het begin nog zal gebeuren), bespreek dan wat het anders had kunnen doen. Probeer dit zo te doen dat je kind het zelf zegt, zodat je als ouder een indruk krijgt van wat je kind weet. Het is goed om het op een rustige, ontspannen manier met je kind te bespreken. Kinderen hebben deze terugkoppeling echt nog nodig. Door de herhaling beklijft het beter en kunnen ze het ook steeds beter toepassen.

Als je hoort dat je kind – ondanks zijn boosheid – inderdaad rustig is gebleven en heeft toegepast wat jullie hebben afgesproken, geef je een welgemeend compliment en laat je je kind weten dat je vindt dat het goed bezig is. Vraag je kind wat het opleverde om zo te reageren of te handelen en of het misschien nog iets anders had willen of kunnen doen. Ook als je kind steeds beter met zijn boosheid omgaat, is het goed om er nog regelmatig even op terug te komen.

 

Stap 5: Reageer adequaat als je kind boos wordt…
Op het moment dat je kind boos is, is het belangrijk om hier goed als ouder op te reageren.

Dat doe je door de volgende stappen te doorlopen:
moeder_zit_met_boze_jongen1. Verplaats je in het probleem of de lastige situatie van je kind. Luister goed en aandachtig naar wat je kind zegt en veroordeel je kind niet.
2. Reageer met ‘ik-boodschappen’ en vraag dan of je constatering klopt. Je benoemt expliciet de boosheid van je kind. Je kind zal dan aangeven dat het inderdaad boos is (of juist niet) en vaak komt dan ook de reden van de boosheid naar boven. Bijv.: ‘Ik zie dat je boos wordt als ik dat zeg. Klopt dat?’
3. Geef aan dat je je goed kunt voorstellen (vanuit het perspectief van je kind) dat je kind om die reden boos werd.
4. Benoem dan wat je kind goed gedaan heeft in die situatie (bijv. ‘Wat goed dat je naar me toe bent gekomen, zodat ik je kan helpen’ of ‘Wat goed dat je me dit zo rustig uitlegt, terwijl ik zie dat je nog boos bent’). Ook als je kind toch dingen gedaan heeft die niet goed waren, moet het horen wat het wel goed gedaan heeft, ook al is het maar iets kleins.

Wat je kunt doen als je kind uit boosheid iets gedaan heeft wat niet past bij wat jullie hebben afgesproken, lees je hieronder. 

 


Goed om te weten
Vaak zie je dat je kind – nadat het boos was – verdrietig wordt en gaat huilen. Ook dat is normaal en niet erg. Je kunt je kind dan gewoon troosten. Je kind mag weten dat jij er voor hem bent.


 


Stap 6: Als je kind jullie afspraken niet nakomt…

Uiteraard mogen er consequenties volgen als je kind zich niet aan jullie afspraken heeft gehouden over wat wel en niet acceptabel gedrag is bij boosheid. Leg je kind goed uit dat er geen consequentie volgt vanwege het feit dat het zich boos voelde, maar vanwege de dingen die je kind niet meer mocht doen in z’n boosheid, zoals uitschelden, pijn doen of spullen kapot maken.

* Consequentie voor jonge kinderen
jongen_zit_op_stoelAls je kind zich niet aan de afspraken houdt en in zijn boosheid toch ontoelaatbaar gedrag vertoont, dan mag er een consequentie volgen. Denk dan aan een consequentie als even stil zitten op een stoeltje of in de hoek staan.

Goed om te weten
Deze consequenties kun je alleen toepassen als je dit volgens een aantal duidelijke regels doet. Dat houdt o.a. in dat de consequentie van korte duur is, dat je vooraf én achteraf duidelijk aangeeft waarom je kind die consequentie krijgt, dat je het na de consequentie weer goedmaakt met elkaar en dat je je kind zelf laat bedenken wat het in het vervolg anders kan doen. 

* Consequentie voor tieners
meisje_tiener_ligt_op_bed_slaapkamerBij tieners kun je op het moment van (dreigende) heftige boosheid een time out instellen. Op die manier neem je even letterlijk afstand van elkaar om allebei rustig te worden. Als je daarna weer met elkaar gaat praten, dan is het goed om de stappen te doorlopen zoals beschreven bij tip 5. Spreek af hoe jullie in het vervolg met deze situatie omgaan en op elkaar willen reageren. Eventueel herhaal je de gemaakte afspraken, voeg je nieuwe afspraken toe en bespreek je de consequentie(s). Je tiener kan daar natuurlijk in meedenken. Bij tieners houd je als ouder of leerkracht wel de regie, maar je manier van communiceren wordt steeds meer gelijkwaardig.

 


joyce_rosegrijs_staand_c

Wil je graag een thema-avond over opvoeden bijwonen?
Kijk dan in Joyce’ online Agenda voor een workshop, lezing of OpvoedParty bij jouw in de buurt.

Wil je Joyce graag uitnodigen om een thema-avond over opvoeden te geven?
Kijk dan hier voor mogelijke thema’s en/of neem contact met haar op.


 


Ten slotte…

De crux van deze aanpak zit hem erin dat je bovenstaande stappen consequent blijft toepassen. Hoe langer je met deze totale aanpak aan de slag gaat, hoe duidelijker het voor je kind wordt, hoe beter je kind zijn boosheid leert hanteren. Dat zorgt er overigens ook voor dat stap 6 steeds minder nodig is en uiteindelijk overbodig wordt.

Last but not least: Kijk eens wat vaker in de spiegel…
Kinderen van alle leeftijden leren veel van wat ze van anderen zien, dus ook hoe anderen omgaan met lastige situaties. Zo zullen ze ook van jou als ouder of leerkracht leren (en overnemen) hoe jíj reageert als je boos bent. Dat betekent dat jij je aan precies dezelfde afspraken zult moeten houden als die je voor je kind hebt gemaakt. Ook jij gaat dus niet iemand uitschelden, kwetsen, pijn doen of met voorwerpen gooien als je boos bent. Kortom, laat je kind zien hoe het op een goede manier boos kan zijn door het zelf ook zo aan te pakken. Wees op díe manier boos, zoals je graag ziet dat je kind het ook zou doen.

Lees ook het artikel: ‘Waarom worden kinderen en tieners toch zo boos?‘.


Dit artikel heb ik geschreven in opdracht van het CJG043.

 

Wil je graag reageren op dit artikel?
Dat mag! Zet jouw reactie dan onder dit bericht. Houd het wel constructief, liefst in de vorm van ‘Tips & Tops’. Dankjewel voor je medewerking!

 


tip_gezinWil jij meer OpvoedTips van Joyce lezen én ze als eerste in je mailbox ontvangen? 
Dat kan! Helemaal gratis en vrijblijvend. Aanmelden is heel eenvoudig.

Cadeau: Als welkomstcadeau ontvang je meteen na je aanmelding het E-book ‘Nóg meer genieten van je kind – 5 x 5 OpvoedTips’.
Je leest er hier meer over.


joyce_rosegrijs_staand_cHeb je vragen over dit thema, wil je meer weten over het onderwerp of heb je een andere opvoedvraag? Neem dan contact met me op.

Met vriendelijke groet,
Joyce Akse

Opvoedcoach & Psycholoog | http://www.aksecoaching.nl | info@aksecoaching.nl

© 2019. Joyce Akse / Akse Coaching, alle rechten voorbehouden.

Geschreven door Joyce Akse van ‘Akse Coaching – Opvoedcoaching & Opvoedadvies’.

 

Klik hier voor jouw dagelijkse portie OpvoedInspiratie op Facebook.

 

Joyce gebruikte voor dit artikel de volgende bronnen:
Psychogoed.nl
– Ouders.nl
– JMouders.nl

 

Lees ook andere artikelen van Joyce met waardevolle OpvoedTips:
– ‘4 manieren om je kind te helpen met lastige emoties (+ 3 BONUSTIPS)’. Klik hier.
– ‘Waarom huil je nu alweer?’ (over: Hoe je ervoor zorgt dat je kind minder huilt.). Klik hier.
– ‘Voorkom ongewenst gedrag: Geef je kind positieve aandacht.’ Klik hier.
– ‘De time out: Hoe werkt die eigenlijk?’ (over: De time out in 5 stappen). Klik hier.
– ‘Wat doet een opvoedcoach eigenlijk? | Joyce Akse vertelt.’ Klik hier
Klik hier voor meer waardevolle opvoedtips van Joyce, bijv. over (niet) willen luisteren, slapen of eten ed.

logo_akse_coaching_klein_nieuw

 

Ga (terug) naar de website van Akse Coaching: http://www.aksecoaching.nl. 

Waarom worden kinderen en tieners toch zo boos?

meisje_zit_boos_op_grond_orenIedereen wordt wel eens boos; niet alleen volwassenen, ook kinderen. Dat wordt vaak goed duidelijk vanaf het moment dat de peuterpuberteit haar intrede doet. Ook oudere kinderen en pubers kunnen behoorlijk boos worden met heftige discussies tot gevolg. Boosheid komt dus voor op iedere leeftijd. Er zijn uiteenlopende redenen waardoor je kind boos kan worden. Maar wat is boosheid eigenlijk en in hoeverre hoort het bij de normale ontwikkeling van kinderen? Dat lees je in dit artikel! Mijn andere gastbijdrage gaat over hoe je je kind kunt leren z’n boosheid te beheersen om woedeaanvallen te voorkomen!

Waarom kinderen boos worden
Er kunnen tal van redenen zijn waarom je kind zich boos voelt. Soms volledig invoelbaar voor ons als volwassenen en soms wat minder. Ik noem er een aantal, waarschijnlijk herken je er wel een paar.

Je kind kan boos worden omdat…
– het iets doet wat het nog niet helemaal kan of wat nog niet goed lukt. Je kind kan nog te jong zijn om de handeling uit te voeren of het heeft gewoon nog wat meer oefening nodig. Je kind wordt boos uit frustratie;
– er grenzen opgelegd worden, waar je kind het niet mee eens is;
– iemand iets over hem/haar gezegd heeft, waardoor hij zich gekwetst, beledigd, afgewezen of gekleineerd voelt;
– het zich niet serieus genomen voelt;
– het nare gedachten over zichzelf heeft;
– iemand hem pijn doet;
– iemand plotseling iets van hem afpakt;
– hem iets beloofd is, maar wat door omstandigheden niet doorgaat. Je kind voelt zich teleurgesteld of verontwaardigd. (etc.)

Als je kind boos wordt, dan is de kans groot dat jij dat als ouder of leerkracht als één van de eersten merkt. Je kind reageert het bijvoorbeeld op jou af door te schreeuwen, schelden, slaan of door met iets te gooien. Dat kunnen behoorlijk heftige situaties zijn. Gelukkig zijn er een 6-tal stappen, die je als ouder of leerkracht kunt zetten om zulke heftige reacties te voorkómen en om je kind te leren om met zijn boosheid om te gaan.


joyce_grijs_aanjou_1
Maak je je zorgen over je kind (0-16 jaar) dat niet goed luistert, slaapt of eet? Of heb je een andere opvoedvraag, waar je graag een antwoord of oplossing voor wil?

Lees dan hier wat ik voor je kan doen om dat op te lossen.

Wil je eerst meer over mij en m’n bedrijf weten?
Lees dan hier meer over m’n achtergrond.



Wat is boosheid eigenlijk? 

jongen_kijkt_boosBoosheid is één van onze 4 basisemoties, net als vreugde, verdriet en angst. Iedereen kent deze emoties wel en ervaart ze dagelijks (in meer of mindere mate). Boosheid is een ‘oerinstinct’, dat ervoor zorgt dat je tijdig voor jezelf opkomt als er gevaar dreigt of als je onrecht wordt aangedaan. Je lichaam wordt dan klaargemaakt om te ‘vechten’ of te ‘vluchten’. Vroeger was deze reactie nodig om te overleven. Als er gevaar dreigde, had je alle energie nodig om te vluchten. In feite reageert ons lichaam (dus ook dat van je kind) bij stress nu nog steeds alsof het moet ‘vechten of vluchten’. Er komt dan energie vrij om snel te reageren.

Wat gebeurt er in het lichaam van je kind als het boos is?
Als je kind boos is, gebeurt er dus van alles in zijn lichaam. Er worden bepaalde stofjes in de hersenen aangemaakt, waardoor de bloeddruk oploopt en het hart sneller gaat kloppen. Door de verhoogde bloeddruk wordt het gezicht rood en spannen de spieren. Als je kind boos is, zie je bijvoorbeeld dat het zijn wenkbrauwen fronst, zijn kaken op elkaar zet of zijn vuisten balt. Dit heeft allemaal te maken met dat ‘oerinstinct’ waarmee je lichaam klaargemaakt wordt om te vechten of te vluchten.

Boosheid is normaal
Het is dus heel normaal dat je kind af en toe boos wordt en dat dit heftige reacties bij je kind teweeg brengt. Wat goed is om je als ouder te realiseren, is dat er op zich niets mis is met deze emotie. Kinderen mogen best boos zijn. Wat echter belangrijk is, is dat je kind leert dat het in z’n boosheid niet alles kan doen. Je kunt namelijk niet zomaar alle gedrag vertonen dat tijdens je boosheid in je opkomt. Je kind zal dus moeten leren hoe het op een goede manier kan omgaan met deze emotie en hoe het de bijbehorende lichamelijke reacties en impulsen kan beheersen.


joyce_rosegrijs_staand_c

Wil je graag een thema-avond over opvoeden bijwonen?
Kijk dan in Joyce’ online Agenda voor een workshop, lezing of OpvoedParty bij jouw in de buurt.

Wil je Joyce graag uitnodigen om een thema-avond over opvoeden te geven?
Kijk dan hier voor mogelijke thema’s en/of neem contact met haar op.


Leren omgaan met boosheid
meisje_boos_stoom_uit_orenHet leren omgaan met boosheid is een proces dat hoort bij de normale ontwikkeling van kinderen. Die ontwikkeling wordt ongeveer ingezet vanaf de peuterleeftijd en gaat nog door tot in de jong volwassenheid (+/- 24 jaar). Denk ook maar aan executieve functies, als impulsbeheersing/-controle en zelf-/emotieregulatie, die zich nog tot rond het 24e levensjaar blijven ontwikkelen. Hoe beter een kind zijn impulsen kan beheersen, hoe minder hij zijn boosheid zal afreageren op anderen door hen pijn te doen of door te schelden.

Bij kleuters zie je bijvoorbeeld al dat ze dankzij hun steeds beter wordende taal-/spraakvaardigheid beter kunnen vertellen welke emoties ze ervaren. Dat stelt hen ook steeds weer een beetje beter in staat om hun emoties – en het gedrag dat daaruit voortvloeit – te reguleren. Je ziet op deze leeftijd ook dat ze langzaam maar zeker minder ‘primair’ op lastige situaties gaan reageren.

Tijdens de kindertijd zet die ontwikkeling zich door en zie je dat kinderen hun emoties steeds beter leren beheersen. Oudere kinderen kunnen bijvoorbeeld wel al beter rustig worden in een emotioneel geladen situatie en ze gaan conflicten steeds beter oplossen zonder dat er fysiek geweld aan te pas komt. Toch gaat dat ook bij de oudere kinderen nog niet vanzelf. Ouders, leerkrachten en andere volwassenen in de omgeving van het kind blijven er een belangrijke rol bij spelen. Zij leren het kind om het gedrag dat uit de emotie ‘boosheid’ kan voortvloeien in goede banen te leiden en wat wel en niet acceptabel is om tijdens boosheid te zeggen of te doen. De begeleiding van volwassenen bij de boosheid van kinderen blijft dus onmisbaar.

Lees ook het artikel: ‘Boos zijn kun je leren! | 6 stappen om je kind te leren zijn boosheid te beheersen’.

Dit artikel heb ik geschreven in opdracht van het CJG043.

Wil je graag reageren op dit artikel?
Dat mag! Zet jouw reactie dan onder dit bericht. Houd het wel constructief, liefst in de vorm van ‘Tips & Tops’. Dankjewel voor je medewerking!


tip_gezinWil jij ook de nieuwe OpvoedTips van Joyce lezen én ze als eerste in je mailbox ontvangen? 
Dat kan! Helemaal gratis en vrijblijvend. Aanmelden is heel eenvoudig.

Cadeau: Als welkomstcadeau ontvang je meteen na je aanmelding het E-book ‘Nóg meer genieten van je kind – 5 x 5 OpvoedTips’.
Je leest er hier meer over.


joyce_rosegrijs_staand_cHeb je vragen over dit thema, wil je meer weten over het onderwerp of heb je een andere opvoedvraag? Neem dan contact met me op.

Met vriendelijke groet,
Joyce Akse

Opvoedcoach & Psycholoog | http://www.aksecoaching.nl | info@aksecoaching.nl

© 2019. Joyce Akse / Akse Coaching, alle rechten voorbehouden.

Geschreven door Joyce Akse van ‘Akse Coaching – Opvoedcoaching & Opvoedadvies’.

Klik hier voor jouw dagelijkse portie OpvoedInspiratie op Facebook.

Joyce gebruikte o.a. onderstaande referenties voor dit artikel:
Psychogoed.nl
– Ouders.nl
– Jmouders.nl
https://www.jellejolles.nl/over-zelfregulatie-een-wiki/
https://www.jellejolles.nl/over-impulscontrole-een-wiki/

Lees ook andere artikelen van Joyce met waardevolle OpvoedTips:
– ‘4 manieren om je kind te helpen met lastige emoties (+ 3 BONUSTIPS)’. Klik hier.
– ‘Waarom huil je nu alweer?’ (over: Hoe je ervoor zorgt dat je kind minder huilt.). Klik hier.
– ‘Voorkom ongewenst gedrag: Geef je kind positieve aandacht.’ Klik hier.
– ‘Wat doet een opvoedcoach eigenlijk? | Joyce Akse vertelt.’ Klik hier
Klik hier voor meer waardevolle opvoedtips van Joyce, bijv. over (niet) willen luisteren, slapen of eten ed.

logo_akse_coaching_klein_nieuw

Ga (terug) naar de website van Akse Coaching: http://www.aksecoaching.nl. 

Welke afspraken maak je met je kind of tiener over gamen en telefoongebruik?

kinderen_gamen_op_grond‘Je kind* vindt haast niks leuker dan spelletjes doen op de tablet, op jouw smart phone of op jullie computer. En als hij even niet aan het gamen is, dan gaat hij wel appen met vrienden. Het liefst is hij er iedere vrije minuut mee bezig. Gek word je ervan.
Natuurlijk weet je kind ook wel dat hij niet continu kan gamen of appen, maar hij probeert het wel. Als jij zegt dat hij ermee moet stoppen, bijv. omdat hij huiswerk moet maken of omdat jullie gaan eten, dan leidt dat steevast tot flinke discussies. Nou ja, eerst reageert hij helemaal niet op je verzoek. Als je voet bij stuk houdt, reageert hij brutaal en pas een hele tijd later voldoet hij onder luid protest aan je verzoek: hij komt aan tafel. Gelukkig maar. Alleen is de sfeer aan tafel dan wel om te snijden. De spaarzame momenten, waarop jullie met jullie gezin samen kunnen zijn, worden er zo niet gezelliger op…’
* Kind en/of tiener.

 

jongen_gamet_onder_dekenOp zich is er helemaal niks mis mee als je kind gamet of vaker in de weer is met een smart phone. Zoals je vast wel weet, staan of vallen deze activiteiten met de afwisseling met andere activiteiten. En daar zit vaak precies het probleem; niet voor jou, maar voor je kind. Je kind is namelijk zo bezig met die ene game (‘nog één level’ / ‘ik ben er bijna!’) of lekker aan het appen met vriend(inn)en (‘ik moet dit gesprek echt even afmaken’ / ‘ik ben zo klaar!’) dat het de tijd helemaal vergeet en niet meer aan die andere dingen denkt. Andere dingen als huiswerk maken of eten zijn dan echt niet meer belangrijk…

Zoals hierboven in het voorbeeld aangehaald werd, gaat het stoppen met gamen of ophouden met de telefoon vaak gepaard met discussies. Je kind zal vast ook wel eens tegen jou gezegd hebben: ‘ik mag hier ook nooit wat’, ‘anderen mogen altijd veel langer op de WII / Playstation / smart phone’, ‘ik ben de enige die zijn telefoon niet mee naar z’n kamer mag nemen’, ‘ik heb de telefoon ook nodig voor m’n huiswerk’ of ‘al mijn vrienden hebben wel al een eigen telefoon’. En als de discussie nog even verder gaat, dan merk je al gauw dat je kind gefrustreerd is, boos wordt of brutaal tegen je doet.

 

⇒ In dit artikel wil ik je graag tips aandragen over hoe je die discussies kunt verminderen en hoe je kunt voorkómen dat het apparaatgebruik echt problematisch wordt.
Onderaan het artikel lees je ook nog eens wat ‘problematisch apparaatgebruik’ precies is. 

 


(1) Maak duidelijke afspraken met je kind.

meisje_kijkt_op_smartphone_liggendHoe ouder je kind wordt, hoe groter de kans dat je kind wil gaan gamen, appen ed. Ook jonge kinderen vinden het vaak heerlijk vinden om filmpjes te kijken of spelletjes te doen op de tablet of telefoon van papa of mama. Dat is niet erg.

Alleen is het wel belangrijk dat je daar als ouder wel grenzen aan stelt. Om die grenzen goed te kunnen bewaken, is het belangrijk om duidelijke afspraken met je kind te maken. Die afspraken maak je niet alleen voor je peuter of met je schoolgaande kind, maar ook met je tiener. En dan ook nog eens met de nadruk op ‘met’.

moeder_dochter_gesprek_aan_tafelVooral bij tieners is het belangrijk om de afspraken samen te maken en niet alleen maar op te leggen (uiteraard mag je als ouder wel de beslissende stem hebben, maar zorg ervoor dat je kind zich op z’n minst gehoord voelt). Ga daarom samen met je kind om tafel zitten en pak zijn weekplanning erbij. Zodra je met je kind in kaart gebracht hebt, hoeveel tijd hij realistisch gezien over heeft om te kunnen gamen, appen ed., maak je de duur concreet. Dat kan ook best per dag wat verschillen.

Uiteraard is het goed om in je achterhoofd te houden dat je kind de resterende tijd niet alleen maar hoeft te vullen met gamen, appen ed. Er zijn nog altijd genoeg andere dingen die je kind ook nog kan doen op een dag. De afwisseling met die andere activiteiten is juist zo belangrijk!

Hier lees je welke duur aangeraden wordt per leeftijdsgroep (door MediaOpvoeding.nl):
baby_papa_kijken_naar_tablet– tot 2 jaar: 5 min. per dag samen tv-kijken en een paar keer per week samen surfen;
– 2 – 4 jaar: 5 à 10 min. per keer, tot max. 30 min. per dag;
– 4 – 6 jaar: 10 à 15 min. per keer, tot maximaal 1 uur per dag;
– 6 – 8 jaar: max. 1 uur per dag, verdeeld over periodes van max. 30 min.;
– 8 – 10 jaar: max. 1 à 1½ uur beeldschermtijd per dag;
– 10 – 12 jaar: max. 2 uur beeldschermtijd per dag;
– 12 jaar en ouder: max. 3 uur beeldschermtijd per dag.
Uiteraard zijn deze indicaties niet in steen gebeiteld en is het niet erg als je kind een keer wat meer achter een beeldscherm zit; een andere keer is het nl. ook wel eens minder. Dit overzicht geeft jou als ouder wel meteen een goede indicatie van hoe het er op dit moment met jouw kind voorstaat.

=> Zit je kind nog binnen de geadviseerde schermtijd? Prima. Houden zo!
=> Zit je kind langer dan de geadviseerde schermtijd achter een beeldscherm? Dan is het tijd om actie te ondernemen, o.a. door duidelijke afspraken te maken.

Het maken van afspraken gaat niet alleen maar om wanneer je kind wel mag gamen of wel op zijn telefoon mag kijken; het is ook goed om af te spreken wanneer je kind dat niet mag.

Je kunt bijvoorbeeld afspreken dat je kind niet mag gamen of op zijn telefoon mag kijken:
(1) Tijdens het eten
(2) Als hij in bed ligt om te (gaan) slapen
(3) Als hij zijn huiswerk maakt (of je spreekt af dat hij dan alleen die apps mag gebruiken die hij daadwerkelijk nodig heeft om zijn huiswerk goed te kunnen maken. De meldingen van de andere apps zet je dan uit).
Uiteraard gelden deze afspraken niet alleen voor je kind, maar ook voor alle andere gezinsleden… 😉

 

 


joyce_grijs_aanjou_1
Maak je je zorgen over je kind (0-16 jaar) dat niet goed luistert, slaapt of eet? Of heb je een andere opvoedvraag, waar je graag een antwoord of oplossing voor wil?

Neem dan contact met me op.

Wil je eerst meer over mij en m’n bedrijf weten?
Lees dan hier meer over m’n achtergrond.


 

(2) Houd je aan de gemaakte afspraken.
meisje_stiekem_op_telefoon_moederAfspraken maken is één ding, maar je hebt alleen wat aan een afspraak als je je er ook daadwerkelijk aan houdt. Sommige kinderen houden zich direct goed aan dergelijke afspraken. Andere kinderen gaan uitproberen wanneer een afspraak precies geldt (en wanneer niet), hoe ze een afspraak kunnen oprekken, wat ze kunnen doen om er onder uit te komen etc. Het is op zich geen probleem dat kinderen dat gaan proberen, het hoort er allemaal bij, maar het kan wel voor de nodige discussies zorgen. Zelfs zo’n discussies dat de gezellige sfeer in huis ver te zoeken is.

Maar goed, ook al ontstaat er onenigheid of discussie over een afspraak, het is toch belangrijk om je ook dan nog steeds aan de afspraken te houden. Anders leert je kind dat hij ‘alleen maar’ boos, gefrustreerd, brutaal of verongelijkt op jou hoeft te reageren en de afspraak verandert al.

Kortom, als je afgesproken hebt dat je kind per dag één uur spelletjes mag spelen op de computer, dan is het ook echt één uur.
Let op: Vooral in het begin is het belangrijk om je strikt aan jullie afspraken te houden. Een uur duurt dan ook echt 60 minuten en geen 58 of 63. 😉 Als je merkt dat je kind zich er goed aan houdt en de afspraak na een tijdje nog maar weinig discussies of ruzies oplevert, dan mag je de teugels natuurlijk best eens laten vieren.

⇒ Houd jij je echter niet aan jullie afspraak, dan is de afspraak nog maar weinig waard en had je ‘m net zo goed niet hoeven te maken…

jongen_laptop_weggetrokkenZoals ik hierboven al aangaf, kunnen er wel best heftige discussies ontstaan als je kind moet stoppen met gamen. Om die te voorkomen, is het goed om je kind 5 minuten voordat de tijd om is, even te ‘waarschuwen’. Je hoeft dan alleen maar te zeggen: ‘nog 5 minuutjes en dan is de tijd om. Begin dus maar met afronden.’. Zorg er wel voor dat je kind je hoort als je dit tegen hem zegt; het is het beste om naar je kind toe te gaan en even een hand op zijn schouder te leggen. Als je dan ook nog eens zijn naam noemt, weet je zeker dat je kind je hoort. Dit kun je één minuut voordat de tijd om is, nog eens herhalen. Als de tijd helemaal om is, dan zeg je dat duidelijk. Je mag dan verwachten dat je kind de tablet, computer of telefoon uitzet en evt. aan je meegeeft (of op een plek legt waar hij op dat moment niet is). Daarna kan hij iets anders gaan doen.

Als je kind heftig protesteert of brutaal wordt, dan is het belangrijk dat jij rustig blijft. Je herhaalt gewoon de afspraak en blijft voet bij stuk houden. Als je alle stappen van hierboven hebt doorlopen, weet je dat je kind precies weet wat de bedoeling is (want dat hebben jullie allemaal uitvoerig met elkaar besproken) en dat er geen reden is om boos te worden. Herhaal de afspraak nog eens en zeg tegen je kind wat het hem kan opleveren (zie ook punt 3).
Is je kind vaker brutaal tegen je? Lees dan ook eens m’n artikel ‘Doe het lekker zelf!’ | Wat je kunt doen als je kind brutaal tegen je is.’.

 

(3) Bedenk samen gepaste consequenties.
moeder_dochter_mag_niet_op_telefoonDe volgende stap is ook onmisbaar: als je kind zich onverhoopt niet aan de afspraak houdt, dan zal er een consequentie moeten volgen. Het gaat dan altijd om een passende consequentie, die je op zeer korte termijn kunt toepassen; dat zijn consequenties die iets te maken hebben met het gedrag waar de afspraak over gaat.
Bijvoorbeeld: ‘Als je kind zich vandaag niet aan de afspraak houdt m.b.t. gamen, dan mag hij morgen niet gamen.’

De meeste ouders weten goed hoe ze deze consequenties kunnen bedenken en toepassen. Ook bij het bedenken van de gevolgen van het ‘niet aan de afspraak houden’ is het echter goed om je kind te betrekken. Kinderen kunnen soms met verrassende consequenties komen; consequenties waar je zelf nog niet aan gedacht had, maar die toch bijzonder goed kunnen werken.

gezin_op_bed_apparatenEchter, er is nog een andere manier om ervoor te zorgen dat je kind zich aan jullie afspraken houdt. En dat is door je kind een extraatje te geven als hij zich een groot deel van de week aan jullie afspraken heeft gehouden (in de eerste week kan dat 4 van de 7 dagen zijn, de tweede week 5 van de 7, in de derde week 6 van de 7 dagen). Het beste is om samen een extraatje te bedenken waar je kind ook echt warm voor loopt; hij wil er dus echt voor werken om dat te krijgen. Het liefst zoek je het dan in een extraatje dat jullie samen kunnen doen én dat niks tot weinig kost.

Bedenk je maar eens wat je kind graag samen met jou doet. Dat kan iets zijn als samen een fietstocht maken, samen picknicken in het bos, naar een grote speeltuin of bioscoop gaan, logeren bij een neefje / nichtje dat wat verder weg woont etc. Maar het kan ook een extraatje zijn dat je bij jullie thuis kunnen organiseren, zoals een filmavond met z’n 2-en, waarbij je kind de film mag uitzoeken. Laat ook hier je kind weer meedenken over mogelijke opties. Zo’n extraatje heeft namelijk het grootste effect als je kind er graag voor wil werken.

 


joyce_rosegrijs_staand_c

Wil je graag een thema-avond over opvoeden bijwonen?
Kijk dan in Joyce’ online Agenda voor een workshop, lezing of OpvoedParty bij jouw in de buurt.

Wil je Joyce graag uitnodigen om een thema-avond over opvoeden te geven?
Kijk dan hier voor mogelijke thema’s en/of neem contact met haar op.


 


(4) Zorg dat je kind andere leuke activiteiten heeft. 

kinderen_jeugdorkest_les_jeunesOm te voorkómen dat je kind steeds meer of langer gaat gamen of met zijn telefoon in de weer is, is het belangrijk dat je kind genoeg andere activiteiten heeft om zich mee bezig te houden. Daardoor leert hij hoe hij zich ook op een andere manier kan bezighouden.

Zeker als je kind nog op de basisschool zit, maar ook nog op een latere leeftijd, is het goed om samen na te denken over hobby’s. Wat vindt je kind leuk om te doen? Waar loopt hij warm voor? Als je kind het lastig vindt om dat zelf te bedenken, kun je altijd eens langsgaan bij een aantal sport- of muziekverenigingen om te gaan kijken wat ze precies doen; misschien mag je kind zelfs een keertje meedoen.

Voor oudere kinderen wordt het namelijk steeds belangrijker om ergens bij te horen. Het sociale contact met leeftijdsgenootjes is daarin ontzettend belangrijk. Dat kun je natuurlijk via de telefoon bewerkstelligen of door contacten te leggen met anderen binnen een game, maar als je lid bent van een sport- of muziekvereniging dan heb je dat contact vrij gemakkelijk IRL (= ‘in real life’).

 


(5) Toon interesse in wat je kind online doet. 

moeder_gamet_met_zoon_bankHet blijft belangrijk dat je als ouder weet waar je kind mee bezig is. Dat geldt niet alleen voor jonge kinderen, maar ook voor tieners. Daarbij wil je als ouder graag weten waar je kind ‘in real live’ is en met wie hij dan afspreekt, dus waarom zou je dat niet willen weten als hij ‘online’ is? Ook dan is het belangrijk dat jij als ouder op de hoogte bent van wat je kind daar allemaal doet.

Ga dan ook eens bij je kind zitten en kijk met hem mee. Toon dan vooral interesse in wat hij aan het doen is, hoe hij bepaalde dingen moet doen, hoe hij verder kan komen etc. Probeer zijn game te begrijpen of vraag eens hoe een bepaalde app, die je kind ook gebruikt, werkt. Voorkom dat je hem gaat veroordelen of dat je kind het idee heeft dat je het allemaal maar niks vindt.
Kortom, toon oprecht interesse in de online activiteiten van je kind.

 


Als gamen problematisch wordt… 

Er komen steeds meer mensen die gameverslaafd zijn, zowel onder jongeren als onder volwassenen. Een gameverslaving lijkt op een gokverslaving. Men is zo bezig met het gamen dat andere aspecten van het leven ondergesneeuwd raken. Dit wordt ook ‘compulsief gamen’ genoemd. Compulsief gamen leidt o.a. tot afhankelijkheid, preoccupatie met het gamen, verstoring van relaties en matig functioneren op school of werk.

Problematisch gamen komt bij 3% van de basisschoolleerlingen en bij 4% van de leerlingen in het voortgezet onderwijs voor; bij jongens komt het veel vaker voor dan bij meisjes. In het basisonderwijs heeft 5% van de jongens en 1% van de meisjes problematisch gamegedrag. In het voortgezet onderwijs gaat het om respectievelijk 7% en 1%.

Symptomen, die duiden op problematisch game-gedrag zijn o.a. het moeilijk vinden om te stoppen met gamen, slaaptekort door gamen, zich onrustig of geïrriteerd voelen als er niet gegamed kan worden en het liever gamen dan tijd met anderen doorbrengen.

In de praktijk blijkt dat echt problematische gamers, die in hun puberteit vastlopen op dat gedrag, helemaal opnieuw moeten leren om leuke ervaringen op te doen in het gewone leven.

Bronnen: NJi, MediaOpvoeding.nl.


 


Wil je graag reageren op dit artikel?
Dat mag! Zet jouw reactie dan onder dit bericht. Houd het wel constructief, liefst in de vorm van ‘Tips & Tops’. Dankjewel voor je medewerking!

 


tip_gezinWil jij meer OpvoedTips van Joyce lezen én ze als eerste in je mailbox ontvangen? 
Dat kan! Helemaal gratis en vrijblijvend. Aanmelden is heel eenvoudig.

Cadeau: Als welkomstcadeau ontvang je meteen na je aanmelding het E-book ‘Nóg meer genieten van je kind – 5 x 5 OpvoedTips’.
Je leest er hier meer over.


 

joyce_rosegrijs_staand_cHeb je vragen over dit thema, wil je meer weten over het onderwerp of heb je een andere opvoedvraag? Neem dan contact met me op.

Met vriendelijke groet,
Joyce Akse

 

Opvoedcoach & Psycholoog | http://www.aksecoaching.nl | info@aksecoaching.nl

© 2019. Joyce Akse / Akse Coaching, alle rechten voorbehouden.

Geschreven door Joyce Akse van ‘Akse Coaching – Opvoedcoaching & Opvoedadvies’.

 

Klik hier voor jouw dagelijkse portie OpvoedInspiratie op Facebook.

 

Joyce gebruikte o.a. onderstaande referenties voor dit artikel: 
– ‘Kind aan de smartphone? Zes tips om daar als ouder mee om te gaan.’ [ https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/kind-aan-de-smartphone-zes-tips-om-daar-als-ouder-mee-om-te-gaan~bda2ef92/ ]
– ‘Gamen’. [ https://www.nji.nl/nl/Databank/Cijfers-over-Jeugd-en-Opvoeding/Cijfers-per-onderwerp/Gamen ]
– Hoe zorg ik dat mijn kind minder gaat gamen? (6 jr) [ https://www.mediaopvoeding.nl/vragen/_/vraag/hoe-zorg-ik-dat-mijn-kind-minder-gaat-gamen/%5D

 


Lees ook andere artikelen van Joyce met waardevolle OpvoedTips:

– ‘Voorkom ongewenst gedrag: Geef je kind positieve aandacht.’ Klik hier.
– ‘Mijn kind kan niet zonder zijn smart Phone. – Hoe je het smart phone-gebruik van je kind in goede banen leidt.’ Klik hier.
– ‘Zit nou toch NIET stil! – Over: Hoe je je kind stimuleert om MEER te bewegen.’ Klik hier.
– ‘Wat doet een opvoedcoach eigenlijk? | Joyce Akse vertelt.’ Klik hier
Klik hier voor meer waardevolle opvoedtips van Joyce, bijv. over (niet) willen luisteren, slapen of eten ed.

 

logo_akse_coaching_klein_nieuw

Ga (terug) naar de website van Akse Coaching: http://www.aksecoaching.nl. 

‘Doe het lekker zelf!’ | Wat je kunt doen als je kind brutaal tegen je is.

meisje_boos2De laatste tijd merk je dat je kind steeds vaker brutaal tegen je is. Als je hem iets vraagt om te doen, dan heeft hij altijd wel een weerwoord klaar. ‘Nee, echt niet. Doe het lekker zelf!’, zegt je zoon ineens. Of je dochter vraagt jou iets op een commanderende manier; een manier die jij absoluut niet fijn vindt. ‘Geef me die pen nu!’, zegt je dochter. Ook overdreven hard zuchten of met de ogen rollen als je iets vraagt, kun je tot brutale reacties rekenen. Soms krijg je zelfs het idee dat je kind gewoon geen respect meer voor jou heeft en dat is absoluut geen fijn gevoel…
Goed om te weten: of je een reactie van je kind brutaal vindt is vrij subjectief. Wat de ene ouder een brutale reactie vindt, vindt de andere ouder juist assertief. Houd bij het lezen van dit artikel een situatie voor ogen waarin jij vindt dat jouw kind brutaal is. 

Als kinderen wat ouder worden, dan komen ze langzaam maar zeker steeds vaker tegen je ‘in opstand’. Hoe aardig jij ook tegen je zoon of dochter bent, die opstand en dat weerwoord komt er. Gegarandeerd!

Dat is een manier om zich af te zetten tegen jou; hoewel dat natuurlijk niet fijn is, zeker niet voor jou als ouder, hoort dat bij zijn ontwikkeling.

Zodra je kind in de bovenbouw (basisschool) komt, zul je merken dat er ineens vaker brutale opmerkingen naar je hoofd geslingerd worden. Je kind zoekt op dit gebied steeds vaker grenzen op en gaat uitproberen wat er gebeurt als hij die opmerkingen maakt.
Uiteraard kunnen ook jongere kinderen wel eens brutaal tegen je zijn, alleen zal dat nog wat minder ‘hard’ of minder vaak voorkomen. Maar ook op die jongere leeftijd kun je onderstaand tips goed toepassen om te voorkomen dat het erger wordt.

Waarom is je kind eigenlijk brutaal tegen je?
Daar kunnen uiteenlopende redenen voor zijn.

meisje_boos_steekt_tong_uit– Je kind is boos door iets dat die zelfde dag of een tijdje geleden gebeurd is. Hij voelt zich boos op iemand of misschien wel machteloos over een specifieke situatie en reageert dat gevoel af op jou.

– Je hebt je kind geleerd om voor zichzelf op te komen en je kind experimenteert met manieren om dat te doen. Soms gaat dat nog niet helemaal goed en is zijn reactie te ‘assertief’ (in dit geval dus ‘te brutaal’).

– Jij wil dat je kind iets doet, maar je kind wil het gewoon niet.

– Je kind heeft niet door dat wat hij zegt of hoe hij het zegt kwetsend of pijnlijk voor jou kan zijn. Hij is zich nog van geen kwaad bewust.

– Hij heeft in het verleden voorbeelden gehad van hoe mensen met elkaar omgaan. Dat was behoorlijk assertief. Die manier van reageren heeft hij (onbewust) overgenomen. Voor hem is zo’n reactie nu normaal, waardoor hij ook op die manier op anderen reageert.
Welke reden komt jou het meest bekend voor? In welke situatie(s) is jouw kind vaker brutaal tegen jou? Zet je reactie onder dit artikel. 

Hoewel het dus bij de normale ontwikkeling van je ouder wordende kind hoort, hoef je brutale reacties natuurlijk niet te accepteren. Het is belangrijk dat je kind leert dat je dat gedrag niet prettig vindt én dat er andere manieren zijn om op elkaar te reageren.

Hoe je dat op een positieve en constructieve manier aanpakt, lees je hieronder. Ik geef je 5 stappen om thuis mee te starten. 

(1) Blijf zelf rustig & Geef het goede voorbeeld
vader_boos_op_zoonAls je kind brutaal tegen jou doet, dan zul je zelf waarschijnlijk merken dat je boos wordt. Dat is haast onvermijdelijk. Het belangrijke (en lastige…) aan die situatie is echter dat je juist op dát moment kunt laten zien hoe jij met jouw boosheid omgaat. Je kind leert dan niet alleen maar door van jou te horen hoe het zou  moeten, maar ziet het jou ook in praktijk toepassen.

Uiteraard houd je jouw eigen manier van reageren ook extra goed in de gaten. Let er op dat jij ook op een fijne manier blijft reageren op anderen (bijv. je partner), dus ook (of misschien wel: juist) als je boos of gefrustreerd bent.
Lees hier wat er gebeurt als je toch tegen je kind gaat schreeuwen. 

Kortom, blijf dus ook als jezelf boos bent rustig en respectvol naar je kind (en anderen). Op die manier ziet je kind jouw goede voorbeeld en leert in praktijk hoe het zijn boosheid kan reguleren.

 


joyce_grijs_aanjou_1
Maak je je zorgen over het brutale gedrag van je kind? Of heb je een andere opvoedvraag, waar je graag een antwoord of oplossing voor wil?

Neem dan contact met me op.

Wil je eerst meer over mij en m’n bedrijf weten?
Lees dan hier meer over m’n achtergrond.


 


(2) Je kind mag zich boos voelen, maar niet boos doen.
dochter_boos_op_moederAls je kind brutaal tegen je doet, dan zit daar vaak een gevoel van boosheid en/of machteloosheid onder. En het gevoel van boos zijn is natuurlijk heel normaal en menselijk. Met dat gevoel is op zichzelf helemaal niks mis; dat heeft iedereen.

Alleen is dat boze gevoel iets anders dan ‘boos gedrag’. Ook als je boos bent, ga je nog steeds respectvol met de ander om. Je gaat je dan niet ineens brutaal gedragen of vervelende, kwetsende opmerkingen tegen de ander maken. Dat is niet in de haak.

Als je boos bent, kun je je dus niet zo maar laten gaan en mag je niet zo maar alles doen ‘omdat je boos bent’.  Je mag best laten merken dat je boos bent door wat harder te zeggen ‘ik ben heel erg boos!’, maar je mag niet brutaal zijn, kwetsende opmerkingen maken, iemand anders pijn doen, met speelgoed gooien etc.

Je boos voelen is dus iets heel anders dan je boos gedragen. Het eerste is helemaal geoorloofd; het tweede is niet toegestaan.

Dat is ook een belangrijk verschil om aan je kind uit te leggen. Leg je kind dat verschil duidelijk uit en laat hem weten wat hij wél kan doen als hij boos is.  Jij bent de aangewezen persoon om je kind te leren hoe hij zijn boosheid of machteloosheid op een goede manier inzet zonder daarbij brutaal of respectloos te handelen.

Bijvoorbeeld: 
– Als je kind heel boos is op een ander kind (en bang is dat hij iets vervelends gaat doen of zeggen), dan kan hij beter naar jou (of een andere volwassene) toegaan en jou vertellen wat er aan de hand is. Jij kunt de situatie dan samen met je kind gaan oplossen.
– Als je kind brutaal is tegen jou, dan reageer je daar op dat moment alleen maar heel kort op. Meer uitleg hierover lees je bij punt 3. 


(3) Brutaal gedrag van je kind is niet acceptabel. 

jongen_scheldt_tegen_vaderAls je vindt dat je kind brutaal tegen je doet, dan zeg je dat op een rustige manier tegen je kind. Je geeft aan dat hij het op een vriendelijke manier kan vragen en dat je dan naar hem zult luisteren. Die uitleg is heel belangrijk. Je kind zal van jou moeten leren hoe jij wil dat hij met jou omgaat.
Als hij dat van jou leert, dan zal hij ook eerder op een respectvolle manier met anderen kunnen omgaan. 

Zet je woorden om in daden
Nadat je dit tegen je kind gezegd hebt, ga je door met waar je mee bezig was. Je negeert verdere onvriendelijke opmerkingen of brutale opmerkingen en wacht totdat het verzoek, de vraag of de opmerking op een vriendelijke, niet-brutale manier tegen je gezegd wordt. Pas op dat moment ga je rustig in op de vraag van je kind. Op die manier leert je kind direct hoe hij tegen jou kan praten.

Realiseer je dat als je wel op je kind reageert als hij brutaal is, er voor je kind geen reden is om anders tegen jou te praten of om anders met jou om te gaan. 

 


(4) Benoem positieve reacties van je kind. 

vader_zoon_lachen_vasthoudenUiteraard zal je kind niet de hele dag door alleen maar brutaal op jou of anderen reageren. Je kind zal ook nog vaak genoeg op een aardige, vriendelijke en sympathieke manier reageren.

Het is goed om je kind op die momenten te laten merken dat je dat fijn vindt. Geef je kind daar dan een oprecht en specifiek compliment over. Je kind merkt daardoor dat jij ziet dat hij het kan, dat hij het goed doet. Daardoor wordt de kans groter dat hij vaker op die manier zal reageren.

TIP: Houd een hele week bij wanneer je kind op een aardige manier op anderen reageert en zet dat af tegen de brutale reacties. Als je dit consequent registreert, dan is de kans groot dat de balans doorslaat naar een groter aantal aardige reacties (in vergelijking met het aantal brutale reacties). Dergelijke registraties kunnen er voor zorgen dat je het probleem beter kunt relativeren.

Slaat de balans toch door naar het aantal brutale reacties en wil je dat graag veranderen?
Neem dan contact met me op, zodat we er samen voor gaan zorgen dat het brutale gedrag van je kind vermindert.

 


joyce_rosegrijs_staand_c

Wil je graag een thema-avond over opvoeden bijwonen?
Kijk dan in Joyce’ online Agenda voor een workshop, lezing of OpvoedParty bij jouw in de buurt.

Wil je Joyce graag uitnodigen om een thema-avond over opvoeden te geven?
Kijk dan hier voor mogelijke thema’s en/of neem contact met haar op.


 


(5) Praat met je kind over zijn brutaliteit.
Positive mother and boy resting in the kitchenAls jullie allebei rustig zijn, is het goed om kort met je kind over het voorval en zijn reactie op jou of zijn manier van communiceren terug te komen.

Neem je kind dan even apart, zodat jullie een persoonlijk gesprek kunnen voeren. Zorg voor een echt gesprek, waarin je je kind serieus neemt en waarin je dus niet alleen maar zegt wat je kind niet allemaal goed deed en wat jij niet fijn vindt. Dat mag je natuurlijk best benoemen, maar dat moet niet de boventoon voeren.

Vraag tijdens zo’n gesprek ook eens naar wat je kind vervelend vond aan de betreffende situatie, hoe hij zelf vond dat hij reageerde en hoe hij zelf denkt dat hij het anders had kunnen aanpakken. Luister dan goed naar je kind, zodat hij zich gehoord voelt en reageer begripvol. Als je kind zelf niet goed weet hoe hij het anders kan aanpakken, help hem dan op weg door hem concrete handvaten te geven.

Met deze 5 stappen leert je kind hoe jullie op een respectvolle manier met elkaar om kunnen gaan. Dat gaat natuurlijk niet van de ene op de andere dag, maar het lukt je wel door veel te herhalen en door consequent op het gedrag van je kind te reageren. Daardoor zal het langzaam maar zeker steeds beter gaan en zal je kind minder brutaal op jou (en anderen) reageren.

 


tip_gezinWil jij als eerste Joyce’ waardevolle OpvoedTips ontvangen? 
Helemaal gratis en vrijblijvend. Klik dan hier.

Cadeau: Kort na je aanmelding van het e-zine ontvang je Joyce’ E-book ‘Nóg meer genieten van je kind – 5 x 5 OpvoedTips’ als cadeau. Dat is dus ook helemaal gratis en vrijblijvend. Je leest er hier meer over.


 


Wil je graag reageren op dit artikel? Dat mag!

Zet jouw reactie dan onder dit bericht. Houd het wel constructief, liefst in de vorm van ‘Tips & Tops’. Dankjewel voor je medewerking!
joyce_rosegrijs_staand_c
Heb je vragen over dit thema, wil je meer weten over het onderwerp of heb je een andere opvoedvraag? Neem dan contact met me op.

Met vriendelijke groet,
Joyce Akse

Opvoedcoach & Psycholoog | http://www.aksecoaching.nl | info@aksecoaching.nl

© 2019. Joyce Akse / Akse Coaching, alle rechten voorbehouden.

Geschreven door Joyce Akse van ‘Akse Coaching – Opvoedcoaching & Opvoedadvies’.

Klik hier voor jouw dagelijkse portie OpvoedInspiratie op Facebook.

Lees ook andere artikelen van Joyce met waardevolle opvoedtips:
– ‘4 manieren om je kind te helpen met lastige emoties (+ 3 BONUSTIPS)’. Klik hier.
– ‘Positief opvoeden: Start je opvoeding goed met deze 5 stappen.’ Klik hier.
– ‘Laat dat nou!’ (over: 5 opvoedvalkuilen waar we allemaal intrappen én waardoor opvoeden onbedoeld lastiger wordt). Klik hier.
– ‘Ach, het is maar een fase.’ (over: Hoe jouw verwachtingen over je kind je opvoeding in de weg kunnen zitten.). Klik hier.
‘Mijn peuter heeft een driftbui! Wat nu?’ | Minder driftbuien in slechts 5 stappen.’ Klik hier
Klik hier voor meer waardevolle opvoedtips van Joyce, bijv. over (niet) willen luisteren, slapen of eten ed.

Literatuur gebruikt voor dit artikel:
– ‘Hoe om te gaan met een brutaal kind‘. Nationale Hulpgids.
– M. Schiet. (2007). Opvoedencyclopedie. The House of Books: Vianen/Antwerpen.

logo_akse_coaching_klein_nieuw

Ga (terug) naar de website van Akse Coaching: http://www.aksecoaching.nl.