Hoe kom je deze Corona-tijd op een positieve manier door…? Speciaal voor ouders en opvoeders.

fb_zo_bewaar_je_thuis_de_rust_in_coronatijdWe zitten nu al een aantal weken thuis, binnen, in huis. Door alle Corona-maatregelen mogen we namelijk niet meer naar buiten (behalve voor boodschappen en een frisse neus) en mogen we niet meer naar ons werk (m.u.v. vitale beroepen).

Deze verandering kan behoorlijk veel impact op je hebben: je dagelijkse dagindeling of weekstructuur is zo maar ineens overhoop gegooid en er wordt van je verwacht dat je je aanpast en je een nieuwe dagindeling of structuur eigen maakt. Dat is behoorlijk ingrijpend en dat gaat voor de meeste mensen echt niet vanzelf. Zoals je misschien zelf ook wel gemerkt hebt, kunnen deze veranderingen niet alleen ingrijpend maar ook behoorlijk frustrerend zijn. Die gevoelens van frustratie en onrust neem je ook mee in de reactie naar de mensen om je heen, zoals je partner en je kinderen, en in hoe je met bepaalde situaties omgaat.

Daarbij wordt niet alleen van ons verwacht dat we thuiswerken, maar hebben we nu ook 24/7 onze kinderen (en evt. partner) om ons heen; uiteraard hebben zij onze aandacht nodig. Onze kinderen krijgen bijv. opdrachten van school, die de ene dag beter gaan dan de andere. Dat heeft enerzijds te maken met hun eigen motivatie en concentratie, anderzijds met evt. technische problemen (denk maar aan het vastlopen van de computer, de wifi die eruit ligt, documenten die plots verdwijnen of websites die niet meer toegankelijk zijn). Dat kan oplopen tot behoorlijk frustrerende situaties. En die komen meestal op het moment dat jij net lekker bezig bent met je eigen werk. Help!

⇒ Hoe kun je er nou voor zorgen dat je thuis op een goede manier je werk kunt doen zonder te veel frustraties over en weer…? Daar geef ik je in dit artikel een aantal waardevolle en praktische tips voor.
Houd je bij het uitvoeren en toepassen van deze tips natuurlijk wel aan alle Corona-maatregelen.

 

1. Maak duidelijke afspraken met elkaar.
gezin_aan_tafel_keuken_papierenSpreek met elkaar af wanneer jullie werken (voor school, voor je werk) en wanneer jullie andere dingen kunnen doen. Het is handig om samen een dagschema af te spreken, zodat voor iedereen duidelijk is wat er door de dag gebeurt. Voor kinderen voelt het fijn en vertrouwd als ze zoveel mogelijk dezelfde dagstructuur hebben als die ze gewend zijn. Uiteraard is de structuur nu zeker niet hetzelfde als wanneer ze naar school zouden gaan, maar je kunt die structuur wel zo veel mogelijk nabootsen.
In m’n artikel ‘Zo wordt schoolwerk kinderspel!‘ lees je hoe je je kind die structuur kunt bieden. 

Maak afspraken over wanneer je kinderen jou om hulp kunnen vragen; mag dat de hele tijd tussendoor of wil je liever dat ze meerdere vragen bij elkaar verzamelen, misschien zelfs even opschrijven en die dan in één keer aan je stellen. Je kunt ook met je kind afspreken dat jij ieder half uur bij je kind gaat kijken om te vragen hoe het met zijn schoolwerk gaat en je dan eventuele vragen kunt beantwoorden. Zorg er in ieder geval voor dat je vaak genoeg beschikbaar bent voor je kind, zodat je kind zijn vragen kan stellen. Dat voorkomt frustratie van beide kanten.

Maak afspraken over de momenten waarop je echt niet gestoord mag worden, bijv. wanneer je met collega’s, cliënten of opdrachtgevers belt of wanneer je een belangrijke deadline hebt. Zorg dat je vlak voor die afspraak alle vragen van je kind(eren) hebt beantwoord en zorg dat ze een tijdje vooruit kunnen met hun werk. Je kunt er ook voor kiezen om je kind(eren) dan even pauze te geven en juist dan iets te gaan doen wat ze ontzettend leuk vinden en graag een tijdje mee spelen.

gezin_helpen_met_huiswerkAls je partner ook thuis werkt, dan stem je deze werkzaamheden bij voorkeur af met het werk van je partner. Het is het fijnste als jullie het begeleiden van het schoolwerk onderling verdelen, bijv. de een aan het begin van de ochtend, de ander aan het eind van de ochtend. Op die manier weet je zelf wanneer je de werkzaamheden kunt doen waar je niet bij gestoord mag worden én weten de kinderen dat jij op die momenten niet beschikbaar bent (en je partner kan hen op dat moment begeleiden met hun schoolwerk).

Maak afspraken over hoe jullie met elkaar omgaan. Bijv. ‘Als we het niet met elkaar eens zijn (of als we iets niet fijn vinden), dan zeggen we dat op een rustige manier tegen elkaar’ (i.p.v. niet schreeuwen). Geef in zo’n afspraak altijd aan wat je verwacht dat je kind doet, zodat je kind weet wat hij wél kan doen.
Merk je dat jij veel tegen je kind schreeuwt? Lees dan in m’n artikel ‘Stop met Schreeuwen’ hier hoe je dat vermindert en/of vraag m’n gratis e-book ‘Stop met Schreeuwen’ aan. 

Normaalgesproken zou je op je werk natuurlijk niet bezig zijn met het helpen van je kind(eren) en gaat het helpen nu ten koste van je werktijd. Het is goed om voor jezelf in te plannen wanneer je evt. nog een uurtje (of langer) je werk ‘inhaalt’. Denk dan bijv. aan een uurtje ’s avonds doorwerken. Als je voor jezelf weet dat je je werk kunt inhalen, dan geeft je dat overdag meer rust en dat zorgt er ook weer voor dat je je kind(eren) op een fijnere manier – namelijk met meer rust – kunt helpen.

Evalueer na een week hoe het gaat met alle nieuwe afspraken, die jullie (samen) gemaakt hebben. Als jullie hebben gemerkt dat de afspraken op punten niet goed werken, dan pas je ze aan op een manier waarop ze wel voor jullie werken. Werk dan weer 3-4 dagen volgens de nieuwe afspraken. Verander de afspraken dus niet te snel, want jullie hebben allemaal een aantal dagen nodig om aan de nieuwe afspraken te wennen en om ze in praktijk goed toe te passen. 

vrouw_bank_notitieboekje_theeTIP: Merk je dat het overdag toch nog niet al te best gaat? Schrijf dan aan het einde van de dag 3 dingen op die er die dag wél goed gingen. Als je dat iedere dag doet, heb je na een week maar liefst 21 dingen genoteerd. Zo word je heel bewust van de positieve dingen, die in je gezin gebeuren en kun je steeds meer met een positieve bril naar je thuissituatie kijken. Wat er nu thuis gebeurt, is namelijk niet alleen kommer en kwel; er gaan ook dingen goed en er zijn ook iedere dag fijne, positieve momenten. Het is goed om je daar bewust van te zijn en om daar bij stil te staan.

 


joyce_grijs_aanjou_1

Maak je je zorgen over je kind (0-16 jaar) dat niet goed naar je luistert, niet goed slaapt of eet? Of heb je een andere opvoedvraag, waar je graag een antwoord of oplossing voor wil? 
Lees dan hier wat ik voor je kan doen om dat op te lossen.

Wil je eerst meer over mij en m’n bedrijf weten?
Lees dan hier meer over m’n achtergrond.


 


2. Zorg voor voldoende beweging & ontspanning. 

gezin_fietsen_door_bosHet is goed om dagelijks voor voldoende ontspanning en beweging te zorgen. Gelukkig mogen we als gezin wel nog naar buiten om een frisse neus te halen, dus dat betekent dat we dagelijks een wandelingetje mogen maken of een stukje mogen fietsen. Dat kun je heel goed samen met je kinderen doen.

Voor kinderen zijn er nu veel mogelijkheden om thuis te bewegen; er zijn behoorlijk wat tv-programma’s en video’s op YouTube met oefeningen voor kinderen. Ook lekker buiten spelen draagt natuurlijk bij aan voldoende beweging.
In m’n artikelen ‘Is het erg als kinderen niet buiten spelen?‘ en ‘Zit nou toch NIET stil!‘ lees je hoe je het buiten spelen van je kind kunt stimuleren. 

Je kunt jullie gezamenlijke wandeling als ontspanning zien, maar je kunt daarbij nog voor extra momenten van ontspanning zorgen. Denk dan aan iedere avond in je boek lezen, een warm bad nemen, wat langer douchen, naar je favoriete muziek luisteren, beeldbellen met vriend(inn)en, een feelgood-film kijken etc. Het maakt niet uit wat je precies doet, als jij er maar van kunt ontspannen.

Het is het handigste om deze activiteiten op een vast moment op de dag te doen. Bijv. meteen na het ontbijt, na de lunch of vlak na het avondeten. Op die manier komt deze activiteit het gemakkelijkste in je nieuwe patroon en lukt het je beter om het dagelijks te doen.

TIP: Loop iedere dag een ‘Daily Mile‘ en laat één van je kinderen een route uitzetten van ong. 1,5 km (zo’n 3000 stappen) bij jullie in de buurt. Met een stappenteller-app op je telefoon kun je bijhouden of je tijdens je wandeling voldoende stappen hebt gezet. Dat laatste kun je ook heel goed aan je (oudere) kind overlaten. 

 


3. Zorg voor voldoende slaap.
gezin_lachend_in_bedJe merkt waarschijnlijk wel dat het momenteel een behoorlijk belastende en vermoeiende periode is. Er wordt veel van je gevraagd op alle gebied: niet alleen kost het aanpassen naar een nieuw ritme veel energie (waar je de balans inmiddels misschien toch al wel in hebt gevonden), maar je hebt nu ook de hele tijd mensen om je heen, die meer en een langere tijd van je vragen dan anders. Daarbij heb je misschien het gevoel dat je minder af krijgt voor je werk of raak je sneller afgeleid door alles wat er om je heen gebeurt. Dat is geen fijn gevoel.

Om voldoende energie te hebben, voldoende je rust te kunnen bewaren en je goed te kunnen concentreren, heb je voldoende slaap nodig. Neem dus voldoende rust, ga op tijd naar bed en slaap voldoende uren. Dat komt jou, je gezin en je werk overdag alleen maar ten goede.
Heb je zelf moeite met slapen? Lees dan m’n artikel ‘Slapen voor gevorderden [1]: 7 tips om makkelijker in slaap te vallen én meer te slapen‘ voor waardevolle informatie en praktische tips om direct thuis toe te passen.

Ook voor kinderen is het belangrijk om voldoende slaap te krijgen. Probeer voor je kind zoveel mogelijk dezelfde bedtijden ’s avonds aan te houden; het liefst sta je ook ’s ochtends op hetzelfde tijdstip op. Zorg daarbij o.a. voor een duidelijk en herkenbaar bedritueel.
In m’n artikel ‘10 basistips om je baby, kind of tiener lekker te laten slapen.‘ lees je wat je nog meer kunt om de kans zo groot mogelijk te maken dat je kind goed en voldoende slaapt. 

 


4. Zorg voor voldoende tijd alleen. 

meisje_leest_in_slaapkamer_alleenNu je 24/7 bij elkaar op de lip zit, is de kans groter dat er irritaties over en weer ontstaan. Niet omdat je elkaar nu ineens niet meer aardig vindt, maar simpelweg omdat je meer van elkaar ziet en meer bij elkaar in de buurt bent. Vandaar dat het goed is om per dag even wat afstand van elkaar te nemen. En dan heb ik het niet over 1,5 meter ;-), maar over je even van elkaar afzonderen. Reserveer daar het liefst ook een vast moment van de dag voor, bijv. na de lunch. Heeft niet iedereen een eigen slaapkamer of heb je niet voldoende kamers in huis waar iedereen alleen kan zitten, spreek dan af waar ieders vaste plekje wordt. Dat plekje kun je leuk aankleden door er kussens of dekens te leggen, zodat het ook voor je kind aantrekkelijk wordt om er even lekker te zitten of te gaan liggen.

⇒ Spreek met elkaar af dat je op een vast moment op de dag allemaal even in een andere ruimte iets voor jezelf doet. Kinderen kunnen die tijd heel goed invullen door dan even een half uurtje in hun boek te lezen. 

 


5. Zorg voor gezonde voeding. 

groente_fruit_appelvorm.jpgOm je goed te voelen en je weerstand op peil te houden, is het belangrijk dat jij en je gezin gezond eten. Dat betekent niet alleen dat je ervoor zorgt dat jullie dagelijks voldoende fruit, groente en vezelrijke voeding binnenkrijgen, maar ook dat jullie regelmatig eten. Houd daarvoor dezelfde eetmomenten aan als anders, zoals een ontbijt, lunch, avondeten en 2x een tussendoortje per dag. Als je gezonde voeding in dezelfde hoeveelheden en op dezelfde eetmomenten aanhoudt als dat je voorheen deed, dan voorkom je allerlei ongezonde eetgewoontes.

 


Goed om te weten: Door gezond te eten, genoeg te slapen en regelmatig te bewegen, blijft je weerstand zo hoog mogelijk. Met een goede weerstand is je lichaam beter in staat om ziekmakende bacteriën en virussen te bestrijden en word je vaak minder snel of hevig ziek. Mocht je toch ziek worden, dan herstel je meestal sneller. (Voedingscentrum)


 


Merk je dat je het lastig vindt om je baby, kind of tiener goed te laten slapen, goed te laten eten of goed naar je te laten luisteren?

Neem dan contact met me op. Ik heb meerdere manieren om ervoor te zorgen dat jouw opvoedaanpak weer positief, fijn én effectief wordt én dat jouw kind binnen enkele weken al beter naar je luistert, beter eet en/of beter slaapt. Hierdoor zal ook de band met je kind verder verbeteren. Je leest hier informatie over mijn opvoedcoaching.
Ook online opvoedcoaching behoort tot de mogelijkheden. 


Wil je graag reageren op dit artikel?

Dat mag! Zet jouw reactie dan onder dit bericht. Houd het wel constructief, liefst in de vorm van ‘Tips & Tops’. Dankjewel voor je medewerking!

 


tip_gezin

Wil jij meer OpvoedTips van Joyce lezen én ze als eerste in je mailbox ontvangen?
Dat kan! Helemaal gratis en vrijblijvend. Aanmelden is heel eenvoudig.

Cadeau: Als welkomstcadeau ontvang je meteen na je aanmelding het E-book ‘Nóg meer genieten van je kind – 5 x 5 OpvoedTips’.
Je leest er hier meer over.


joyce_rosegrijs_staand_cHeb je vragen over één van deze thema’s, wil je meer weten over het onderwerp of heb je een andere opvoedvraag?

Neem dan contact met me op.

Met vriendelijke groet,
Joyce Akse

Opvoedcoach & Psycholoog | http://www.aksecoaching.nl | info@aksecoaching.nl

© 2020. Joyce Akse / Akse Coaching, alle rechten voorbehouden.

Klik hier voor jouw dagelijkse portie OpvoedInspiratie op Facebook.

Literatuur en websites gebruikt voor dit artikel: 
– ‘Coronavirus & voeding’. (2020). Voedingscentrum. Klik hier.

Lees ook andere artikelen van Joyce met waardevolle OpvoedTips:
– ‘Zo wordt schoolwerk kinderspel! [incl. GRATIS downloads]
– ‘Je kind en het coronavirus: Hoe praat je samen over alle veranderingen?‘.
– ‘Als je kind teleurgesteld is… | 5 stappen om je kind te leren met teleurstellingen om te gaan.
‘Ik moet het mijn kind eerst 10x vragen…‘ – Hoe je je kind in 5 stappen leert om beter naar je te luisteren.
– ‘Welke afspraken maak je met je kind of tiener over gamen en telefoongebruik?
– ‘Stop met schreeuwen!‘ (Over: Hoe je in 5 stappen minder schreeuwt tegen je kind)
Klik hier voor andere opvoedtips, bijv. over voeding, media, beweging ed.

© De foto van Joyce Akse is gemaakt door Ilona Tychon Fotografie.

logo_akse_coaching_groot_nieuwGa (terug) naar de website van ‘Akse Coaching – Opvoedcoaching & Opvoedadvies’.

Wist jij dit al over opvoeding en ouderschap…? Uitgebreide interviews met toonaangevende experts.

Er wordt al jarenlang veel wetenschappelijk onderzoek gedaan naar opvoeding, ouderschap en kinderen. Het is natuurlijk ontzettend belangrijk dat dat gedaan wordt, want ondanks dat we al veel over deze thema’s weten, is er ook nog veel dat we niet weten.

Ik vind het persoonlijk erg belangrijk om in mijn werk als opvoedcoach & psycholoog uit te gaan van informatie, die gebaseerd is op wetenschappelijk onderzoek. Daardoor weet ik dat de adviezen, die ik ouders geef, goed werken als ze naar behoren worden uitgevoerd.

Daarnaast zie ik helaas nog te veel adviezen, die misschien wel goed aanvoelen (zg. ‘opvoedmythes’), maar waarvan niet aangetoond is dat ze daadwerkelijk werken op de manier zoals ouders graag zagen dat ze werken. Je wil heel graag voorkomen dat dergelijke adviezen averechts uitpakken, waardoor je als ouder nog verder van huis bent…

Ik zag dan ook graag dat de informatie uit wetenschappelijk onderzoek zo veel als mogelijk bij de ouders zelf terechtkwam. Hier draag ik dan ook graag mijn steentje aan bij. Dat doe ik o.a. aan de hand van het interviewen van onderzoekers en experts; dat zijn allemaal professionals met een universitaire achtergrond. In de interviews vraag ik de professionals niet alleen naar uitgebreide achtergrondinformatie, maar ook naar praktische tips, die je als ouder thuis meteen kunt toepassen. In 2019 ben ik gestart met het interviewen van onderzoekers en experts.

Om je er een mooi overzicht van te geven, heb ik nu alle interviews voor je in deze blogpost verzameld. Zo zie je in één oogopslag welk artikel voor jou het meest relevant is. Zodra ik weer een nieuw interview heb gehouden, zal ik deze post uiteraard updaten. ⇒ Dus scroll snel naar beneden om het artikel met dat thema uit te zoeken, waar jij graag meer over wilt weten.

Ik wens je veel leesplezier en natuurlijk veel mooie inzichten!

Met vriendelijke groet,
dr. Joyce Akse

P.s.: Ondersteun jij ook het idee om zo veel mogelijke wetenschappelijke kennis en inzichten over opvoeding & ouderschap bij ouders ‘thuis’ te krijgen?
⇒ Deel dan dit artikel, zodat ook de ouders en opvoeders uit jouw vriendenkring deze informatie kunnen lezen én er thuis mee aan de slag kunnen gaan. Alvast ontzettend bedankt hiervoor! 


.

meisje_leest_in_boek(9) NIEUWHeeft mijn kind dyslexie of niet? Wat je er als ouder of leerkracht over moet weten‘ (1-8-2020)
Interview met drs. Kim Huiskamp; Regionaal Instituut Dyslexie.

(8) ‘Overgewicht bij kinderen: Wat is het precies en wat kun je er aan doen?‘ (1-7-2020)
Interview met dr. Jessica Gubbels; Universiteit Maastricht.

vader_praat_met_zoon(7) ‘Heeft mijn kind autisme of niet? Wat je er als ouder of leerkracht over moet weten.‘ (1-10-2019)
Interview met drs. Stephanie Voncken – Spierts; MosaLira.

(6)Wat je echt moet weten over het huilen, troosten en slapen van baby’s.‘ (1-9-2019) 
Interview met dr. Roos Rodenburg; Universiteit van Amsterdam.

(5)Samen opvoeden na scheiding: Hoe doe je dat?‘ (1-8-2019) 
Interview met dr. Inge van der Valk; Universiteit Utrecht.

(4)Als je de balans kwijt raakt. | Hoe houd je alle ballen in de lucht zonder stress?‘ (1-7-2019) 
Interview met drs. Agathe Hania-Akse; Expeditie Werkplezier.

moeder_dochter_lachend_bij_elkaar(3) ‘Mijn kind eet zo slecht. Moet ik me zorgen maken?‘ (1-6-2019) 
Interview met drs. Eline de Haan; SeysCentra.

(2) ‘Wat vertel je je kind als het een dierbare verliest?‘ (1-5-2019)
Interview met dr. Mariken Spuij; Universiteit Utrecht

(1) ‘Ruzie tussen broers en zussen: Zo los je het op!‘ (1-4-2019)
Interview met dr. Kirsten Buist; Universiteit Utrecht

 


Ken jij een onderzoeker of professional, expert op een gebied binnen opvoeding & ouderschap, die ik echt zou moeten interviewen?
Laat me dat dan weten. Je kunt via deze link contact met me opnemen


 

 

joyce_rosegrijs_staand_cOpvoedcoach & Psycholoog | http://www.aksecoaching.nl | info@aksecoaching.nl

© 2020. Joyce Akse / Akse Coaching, alle rechten voorbehouden.

Geschreven door Joyce Akse van ‘Akse Coaching – Opvoedcoaching & Opvoedadvies’.

Klik hier voor jouw dagelijkse portie OpvoedInspiratie (Facebook).


Klik hier voor meer waardevolle opvoedtips van Joyce, bijv. over (niet) willen luisteren, slapen of eten ed.

logo_akse_coaching_klein_nieuw
Ga (terug) naar de website van Akse Coaching: http://www.aksecoaching.nl.

 

 

Heeft mijn kind autisme of niet? Wat je er als ouder en leerkracht over moet weten. [ Interview met orthopedagoge drs. Stephanie Voncken – Spierts ]

Joyce Akse maakt een serie artikelen, waarin ze experts interviewt over hun eigen onderzoek of werkveld. Het doel van deze serie is om resultaten van wetenschappelijk onderzoek te vertalen naar praktische tips voor ouders, waar ze thuis direct mee aan de slag kunnen. Deze thema’s hebben natuurlijk te maken met het ouderschap, opvoeding en/of de ontwikkeling van kinderen (0-16 jaar). 


meisje_speelt_met_dinosVindt jouw kind het ook het fijnste om alles steeds zo veel mogelijk hetzelfde te houden?

Bijv. je kind wil het liefst altijd die ene broek aan of wil alleen maar uit die ene blauwe beker drinken.

Of is je kind wel eens helemaal uit zijn huisje als je van een bepaalde structuur afwijkt?
Bijv. Na het ontbijt gaat je kind niet naar school, zoals anders, maar naar de huisarts.

Of heeft je kind wel eens moeite om contact te maken met andere kinderen?
Bijv. Het heeft niet zoveel vriendjes en maakt best vaak ruzie met andere kinderen.

Of is je kind ook helemaal fan van één specifieke thema en wil hij met niks anders spelen dan met speelgoed dat binnen dat thema past?
Bijv. je kind is helemaal gek van dinosaurussen en precies welke naam bij welke dino hoort. Als hij ermee speelt, gaat hij er helemaal in op.

Dit zijn allemaal vragen over gedrag, die de meeste ouders (in meer of mindere mate) wel zullen herkennen van hun kind. Hier is ook eigenlijk helemaal niks mis mee; zowel ouders van een kind zonder autisme als met autisme zullen zich hierin herkennen. Je zou kunnen zeggen dat het gedrag, dat hierboven beschreven wordt, iets weg heeft van ‘autistisch trekjes’ en die hebben alle kinderen wel in bepaalde mate. Toch voldoen niet alle kinderen aan de kenmerken van autisme. Dat is o.a. afhankelijk van de mate waarin een kind aan bepaalde kenmerken voldoet, maar ook nog van andere factoren.

jongen_blokken_autismEn dat is precies waar dit artikel over gaat. Het gaat over de specifieke kenmerken van autisme bij kinderen – thuis en op school – en wat je als ouder of leerkracht kunt herkennen als een kind daadwerkelijk een vorm van autisme heeft (en wanneer dat niet het geval is).

Orthopedagoge drs. Stephanie Voncken – Spierts beantwoordt een aantal vragen over dit thema en legt het uitvoerig uit. Na het lezen van het artikel weet je wanneer je spreekt van ‘normaal’ gedrag, dat past bij de ontwikkeling van je kind en wanneer je kunt denken aan autisme. Ook lees je wat je thuis of op school kunt doen als je vermoedt dat je kind een vorm van autisme heeft en welke stappen je kunt ondernemen om je kind dan de juiste ondersteuning te bieden.

 


foto_stephanie_voncken_spierts_staandStephanie Voncken – Spierts heeft na haar universitaire opleiding ‘Pedagogische wetenschappen’ in Nijmegen gewerkt als intern begeleider, schoolconsultant en orthopedagoog. Ze volgde ook de opleiding tot orthopedagoog-generalist, rondde die met succes af en volgt sindsdien met regelmaat diverse nascholingscursussen en intervisiegroepen.

Op dit moment werkt ze als orthopedagoog / schoolconsultant bij vier reguliere basisscholen vanuit het bovenschools dienstencentrum van Stg. Mosalira (schoolbestuur in Limburg). Daarbij begeleidt ze voornamelijk leerkrachten en ouders in het vormgeven van passende zorg binnen school en thuis.

Stephanie is getrouwd en moeder van twee dochters: Julie (6) en Anne (4).


 


Je bent expert op het gebied van autisme bij kinderen. Hoe ben je bij dit onderwerp gekomen en wat spreekt jou er persoonlijk zo in aan?

‘Via mijn eerste baan ben ik terecht gekomen als intern begeleider (IB-er) bij een school voor speciaal onderwijs. Op die school werkte ik met kinderen die autisme hadden. Ik vond het altijd al een interessante groep en heb er altijd affiniteit mee gehad. Later werkte ik er ook als orthopedagoog. Via die functie heb ik autisme goed leren kennen. Binnen mijn werk vind ik het een uitdaging om bij iedere persoon een passende aanpak te vinden.

Later werkte ik bij IRIS en deed daar diagnostiek en begeleiding bij de kinderen zelf. Door de begeleiding die je de kinderen geeft, zie je ze groeien. Dat is altijd heel mooi om te zien.

boek_geef_me_de_vijf_colette_de_bruinBij het werken met deze kinderen gebruikten we veelal een bepaalde basisaanpak; dat was de methodiek ‘Geef me de vijf’ (referentie vind je onderaan dit artikel). Met deze methode let je heel goed op een duidelijke communicatie met het kind; je zegt bijv. niet alleen maar wie wat gaat doen, maar ook waar, wanneer en hoe. We weten namelijk dat het voor kinderen met autisme belangrijk is om die informatie steeds compleet aangeboden te krijgen. Op die manier geef je dus heel duidelijk aan wat je van het kind verwacht. Het ene kind heeft meer behoefte aan deze aanpak dan het andere; je bekijkt dus per kind wat het nodig heeft.
Bijvoorbeeld: Het ene kind vindt het fijn om gesorteerde mapjes in zijn bureau te hebben, voor een ander kind kan het fijn zijn om aparte bakjes te hebben.

Er zit uiteraard wel overlap in. De basisprincipes komen iedere keer terug; de praktische uitvoering ervan kan per kind verschillen. Je houdt steeds goed in de gaten wat een kind op dit moment nodig heeft om goed te functioneren. Dat heeft ook te maken met de mate van autisme; het ene kind heeft meer sturing nodig dan het andere. In de begeleiding streef je er naar om een kind zo min mogelijk afhankelijk te maken van één leerkracht of begeleider. Je probeert te stimuleren dat ze de structuur van meerdere personen / leerkrachten kunnen accepteren.’

 

Je merkt dat er vaker gezegd wordt dat een kind ‘autistische trekjes’ heeft terwijl dat nog lang niet betekent dat het kind dan ook daadwerkelijk de diagnose ‘autisme(spectrumstoornis)’ heeft. Welke verschillen zie je tussen kinderen met autisme en kinderen zonder autisme?

‘Iedereen van ons heeft wel bepaalde ‘autistische trekjes’. Je kent vast wel een kind dat moeite heeft met veranderingen, dat een kind het lastig vindt om van de ene situatie over te gaan naar een andere situatie of volwassenen die graag zien dat voorwerpen netjes recht liggen. Maar als je alleen maar een paar trekjes hebt, die je wellicht ‘autistisch’ kunt noemen, dan wil dat nog niet zeggen dat je ook daadwerkelijk voldoet aan de diagnose ‘autisme(spectrumstoornis)’. Je zult dan aan meer kenmerken moeten voldoen dan alleen maar het hebben van een paar trekjes.

Je kunt autisme zien als een continuüm. Kinderen zonder autisme zitten dan links op het spectrum bij ‘geen of weinig autistische trekjes’ terwijl kinderen met autisme op hetzelfde spectrum zitten maar dan meer aan de rechterkant bij ‘veel autistische trekjes’. En binnen dat continuüm heb je nog behoorlijk veel verschillen en variatie.

Als er bij een kind daadwerkelijk sprake is van een vorm van autisme, dan ervaart dit kind (1) beperkingen in de sociale communicatie en interactie en ziet men (2) repetitief gedrag en specifieke interesses. Naar de praktijk vertaalt, ervaart een kind dan op de volgende gebieden duidelijk moeilijkheden:

 

1) Sociale contacten
jongen_eet_appel_zit_bij_boomKinderen met autisme hebben moeite met het aangaan, begrijpen en onderhouden van sociale contacten. Zowel in bekende als onbekende situaties vinden kinderen met autisme het lastiger om contacten aan te gaan. Als ze wel al contact gelegd hebben, dan zie je vaker dat ze graag de regie willen houden, ze willen veel zelf bepalen. Dat maakt hen minder handig in het samen spelen met andere kinderen. Ze kunnen zich ook moeilijker verplaatsen in de ander en/of ze vinden het lastig om naar hun eigen aandeel in een lastige situatie te kijken, bijv. als er iets fout gaat of als er ruzie ontstaat met een ander kind. Kinderen met autisme zijn vaak geneigd de schuld buiten zichzelf te leggen en vinden het lastig om te zien wat ze zelf verkeerd deden. Ze vinden het ook vaak lastig om in te schatten hoe de ander zich voelt. Je kunt een kind met autisme dan wel vragen wat ze zelf zouden voelen in die situatie.

Goed om te weten:
Bij jonge kinderen (bijv. bij peuters en kleuters) zonder een vorm van autisme is dit gedrag trouwens ook nog regelmatig zichtbaar. Op jonge leeftijd is het dan ook bijzonder moeilijk om een duidelijk onderscheid te maken tussen kinderen zonder en met autisme. Bij oudere kinderen (vanaf een jaar of 8 jaar) is dit verschil duidelijker waarneembaar.
Uiteraard is het altijd goed om als ouder en leerkracht alert te zijn op bepaalde signalen. Jonge kinderen ontwikkelen zich sowieso nog op deze gebieden, dus het wil niet altijd zeggen dat jonge kinderen, die moeite hebben op deze vlakken, ook daadwerkelijk een vorm van autisme hebben; het kan op deze jonge leeftijd echt nog binnen de normale ontwikkeling vallen. Als je bij leerlingen van groep 3-4 (7-8 jaar) sterke aanwijzingen hebt dat het gedrag niet meer terug te voeren is op de ontwikkeling, dan is het vanaf die leeftijd wel goed te onderzoeken en te diagnosticeren.

 

2) Communicatie
meisjes_praten_met_elkaar_op_grondKinderen met autisme laten vaak een beperkte wederkerige communicatie zien. Dit wil zeggen dat ze het lastiger vinden om een over-en-weer-gesprek te houden. Een gesprek met een kind met autisme voelt vaker als eenrichtingsverkeer aan; de ander moet het gesprek op gang houden. Een kind zonder een vorm van autisme zal zelf initiatieven nemen om een gesprek op gang te houden door zelf ook vragen te stellen of door nieuwe informatie aan het gesprek toe te voegen. Bijv. door te vertellen wat ze nog meer op een dag gedaan hebben als de ander vraagt hoe het in de speeltuin was.

Verder nemen kinderen met autisme taal vaak letterlijk. Ze vinden het lastiger om figuurlijk taalgebruik en grapjes te begrijpen en om de boodschap achter de boodschap te horen. Ook non-verbale tekens (bijv. gebaren of knipoog) kunnen zij lastiger begrijpen. Dat kan soms tot verwarring leiden.

 

3) Overzien van de omgeving
meisje_zit_omgedraaid_op_blokKinderen met autisme kunnen problemen hebben bij het overzien van hun omgeving. Ze kunnen moeilijker een situatie inschatten en vinden het lastiger om te weten hoe ze in een situatie kunnen handelen. Ze zijn geneigd om op details / deelaspecten te reageren en niet zo zeer op de situatie in zijn geheel.
Bijv. een kind met autisme zal in een groep met andere kinderen minder gericht zijn op de andere kinderen, maar juist wel op details (bijv. aandachtig kijken naar een sticker op het raam).

Naar aanleiding hiervan houden kinderen met autisme sterk vast aan bepaalde routines en vinden ze herhaling prettig. Doordat ze hun omgeving moeilijk kunnen overzien en begrijpen, zorgen vaste routines/patronen en herhaling (bijv. veelvuldig herhalen van hetzelfde spel, herhaling van bepaalde woorden en bewegingen) voor rust en voorspelbaarheid. Kinderen met autisme hebben dan ook vaak een aantal specifieke interessegebieden waar ze sterk op gericht zijn (zoals dinosaurussen, computerspellen etc.).

Kinderen zonder autisme kunnen uiteraard ook veel interesse hebben in één specifiek onderwerp; echter, kinderen zonder autisme hebben dan over het algemeen toch een bredere interesse en hebben de vaardigheid om snel van de ene naar de andere activiteit te switchen. Je ziet duidelijk meer variatie in waar ze zich mee bezig willen houden.

 

4) Gevoeligheid voor prikkels
Buckle ButtonsTot slot hebben kinderen met autisme in vergelijking met kinderen zonder autisme vaker een onder- en/of overgevoeligheid voor zintuiglijke prikkels. Zo kunnen zij bijv. overgevoelig zijn voor geluid of pijn.
Denk bijv. maar aan etiketten in kleding, die ze vervelend kunnen vinden of bepaalde kleding, die niet lekker zit (bijv. strakke broeken).

Qua ondergevoeligheid kun je denken aan kinderen, die hard vallen (en waarvan je het idee hebt dat ze zich echt pijn gedaan moeten hebben), maar niet gaan huilen. Of die juist prikkels gaan opzoeken, zoals hard op trommels slaan, rollen ed.

Soms zoeken kinderen met autisme ook specifieke zintuiglijke prikkels op. Zo kunnen ze het bijv. prettig vinden om frequent aan bepaalde voorwerpen te ruiken en te voelen.

Overigens, het is wel belangrijk om goed in het achterhoofd te houden dat het pas mogelijk is om daadwerkelijk de diagnose ‘autismespectrumstoornis’ te stellen als er zowel op school, thuis als in de vrije tijd op meerdere vlakken problemen worden gesignaleerd. Het is namelijk van invloed op alle leefgebieden; dus niet alleen thuis maar ook bij verenigingen zul je merken dat je kind met autisme anders op dingen of situaties reageert dan kinderen zonder autisme.

Als een kind maar één deelaspect laat zien (bijv. het kind is gevoelig voor zintuiglijke prikkels, maar is verder heel sociaal en laat een brede interesse zien), dan lijken er onvoldoende aanwijzingen om aan een vorm van autisme te denken. Doorgaans zie je bij kinderen met autisme dat ze kenmerken hebben die passen bij meerdere deelaspecten.
Bij twijfels is het echter altijd goed om verder naar het gedrag te kijken.’

 

Als orthopedagoog werkte je o.a. met kinderen op basisscholen. In een klas kunnen uiteraard ook kinderen zitten met (een lichte) vorm van autisme. Welke situaties op school zijn voor deze kinderen lastig? En zijn er ook situaties waarin deze kinderen juist voordelen hebben ten opzichte van kinderen zonder autisme?

kinderen_juffrouw_in_klas‘Als een kind de diagnose autisme krijgt, dan wordt eerst op de eigen reguliere basisschool alle begeleiding ingezet, die nodig is voor het kind. De expertise op de reguliere basisscholen groeit natuurlijk ook op dit gebied. Wel is de grootte van de groepen in het reguliere onderwijs vaak een probleem. Dit zorgt voor veel prikkels, die ondanks alle inzet van school, toch moeilijk zijn te reduceren. Verder merk je in de bovenbouw dat leerlingen met autisme het vaker moeilijker krijgen. Er wordt dan meer zelfstandigheid van de leerlingen verwacht, terwijl leerlingen met een vorm van autisme dit juist lastiger vinden. Extra ondersteuning op dit vlak is dan ook zeer wenselijk. Als een leerling, ondanks alle hulp op school, overvraagd blijft en in de knel komt, wordt bekeken of speciaal onderwijs een optie is.

Kinderen met autisme ervaren zowel voor- als nadelen in het reguliere basisonderwijs. De nadelen waar je aan kunt denken, zijn bijv.:

  • Ze zijn gevoeliger voor prikkels in hun omgeving en reageren op diverse prikkels. Dat komt omdat ze moeilijk onderscheid kunnen maken in welke prikkel belangrijk is en welke niet. Ze verliezen zich vaak in details of onbelangrijke prikkels. Hierdoor zijn kinderen met autisme niet altijd gericht op de instructie van de leerkracht of krijgen ze maar flarden van de instructie mee.kinderen_handen_voor_ogen_knipoogOok kunnen ze belemmeringen ervaren bij het begrijpen van de taal. Met name figuurlijke betekenissen of onderliggende betekenissen van taal vinden ze lastiger om te begrijpen. Dit geldt ook voor het begrijpen van grapjes en non-verbale gebaren (bijv. knipoog). Het is dus als leerkracht van belang om zo concreet en helder mogelijk in de communicatie te zijn. Wees kort en bondig en vermijd figuurlijk taalgebruik of grapjes. Zorg er verder voor dat het kind zich op de juiste prikkel richt (bijv. gerichte luisterhouding vragen, bijsturen bij afdwalen).
  • pictogrammen_schoolKinderen met autisme vinden plotselinge wijzigingen of veranderingen niet prettig. Ze willen graag weten wat er gaat gebeuren en wat er van hen verwacht wordt. Deze kinderen hebben baat bij een gevisualiseerd dagprogramma (bijv. door middel van pictogrammen) en zijn erbij gebaat als veranderingen op tijd worden aangekondigd. Voor sommige leerlingen is het voldoende om dat klassikaal te doen; andere leerlingen hebben er juist meer behoefte aan om het ook op hun bankje te zien. Dan kun je de planning m.b.v. plaatjes op het bankje plakken. Uiteraard is het belangrijk om ook bij het kind te checken of het begrijpt wat een specifieke afbeelding / picto betekent en wat er dan van hem verwacht wordt. Maak ook dan opnieuw duidelijk wat je concreet van het kind verwacht (wat gaat hij doen en waar, voor hoelang, met wie en hoe).Ook ‘lege momenten’ (bijv. als je klaar bent met je werk) zijn vaak lastig voor kinderen met autisme. Dit soort momenten geven namelijk een gevoel van onrust. Geef ook in dit soort situaties aan wat hij/zij concreet kan doen. Hoe concreter, hoe beter.
  • kinderen_pesten_jongenOok het sociale verkeer op school kan lastig zijn voor kinderen met autisme. Ze vinden het bijv. moeilijker om aansluiting met andere kinderen te vinden en lopen vaker alleen rond op het schoolplein. We zagen al dat wanneer deze kinderen wel contacten weten te leggen, dan vaker conflictsituaties met anderen ervaren, omdat ze het lastiger vinden om hun eigen spoor los te laten en rekening te houden met de ander. Ook zagen we al dat ze het lastiger vinden om naar hun eigen aandeel in een situatie te kijken, waardoor ze vaak de schuld buiten zichzelf leggen.Het kan deze kinderen goed helpen om sociale situaties voor hen voor te structureren (bijv. wat ga je doen tijdens het buitenspel, met wie ga je spelen, welke regels en afspraken). Daarnaast blijft het voortdurend van belang om kinderen met autisme inzicht en overzicht in sociale situaties te bieden. Bespreek en verwoord concreet de eigen gevoelens en de gevoelens van de ander; leer hen hoe ze in specifieke sociale situaties kunnen handelen. Een kind met autisme heeft hier nog meer oefening en herhaling in nodig dan andere kinderen.

 

Ook kunnen kinderen met autisme voordelen ervaren op school:

Ze hebben een sterk analytisch vermogen. Vanwege hun sterke detailwaarneming zien ze vaak zaken die kinderen zonder een vorm van autisme niet zo snel waarnemen.

meisje_steekt_vingen_op_klasZe beschikken vaak over een sterke feitenkennis. Echter, zodra er een beroep wordt gedaan op hun vermogen om samenhangen en verbanden te zien, kost dit kinderen met autisme vaak meer moeite. Vakken, zoals begrijpend lezen en rekenen (met name redactiesommen) zijn vaak lastiger voor kinderen met autisme. Als leerkracht is het dus van belang je van bovenstaand gegeven bewust te zijn en zaken – waar nodig – te verhelderen. Belangrijk is nog om te weten dat een hoge intelligentie een beschermende factor kan zijn. Maar ook dan merk je dat hoe complexer en minder eenduidig de informatie voor het kind is, hoe moeilijker het wordt, dus ook als deze leerling meer begaafd is.

De overstap van basisonderwijs naar voortgezet onderwijs is natuurlijk een flinke overstap. Het is belangrijk dat leerlingen niet te afhankelijk zijn van een specifieke leerkracht, dat ze niet te veel beschermd zijn. Daar kun je gedurende de jaren op de basisschool gericht naar toe werken. Kinderen moeten namelijk ook zelf leren om structuur aan te brengen in hun werk, net als dat ze steeds zelfstandiger en zelfredzamer moeten (leren) worden.’

 

Het lijkt er vaak op dat kinderen met autisme duidelijk anders zijn dan andere kinderen, maar in de praktijk valt dat vaak nog helemaal niet zo op. Ook bestaat bijv. het idee dat een kind autisme heeft als het je niet of nauwelijks aankijkt. Bestaan er nog meer vooroordelen of mythes over autisme, die helemaal niet kloppen? En kun je aangeven hoe het dan wel zit?

jongen_voelt_aan_auto_autismeEr bestaan inderdaad vooroordelen rondom autisme (bijv. zeggen dat er sprake is van autisme als iemand je niet aankijkt of als hij/zij bepaalde herhaalde motorische bewegingen maakt, zoals heen en weer wiegen). Vaak komen dit soort gedragingen in meer of minder mate voor bij kinderen met autisme, maar een kind moet echt op meerdere vlakken en op alle leefgebieden opvallendheden laten zien (zie ook vraag 2 en 3) om aan autisme te kunnen denken. Het is dus altijd van belang om breed naar het gedrag van het kind te kijken en om te voorkomen dat je te veel inzoomt op enkele, specifieke gedragingen.
Bijv. Specifiek gedrag, zoals iemand niet aankijken, kan verschillende oorzaken hebben; denk maar aan angstproblematiek. 

‘Autisme ontstaat door een slechte opvoeding’
moeder_knuffelt_zoon_lachendWe weten van autisme dat er een grote erfelijkheidsfactor aan ten grondslag ligt, alleen is de biologische oorzaak op dit moment nog niet helemaal helder. Daar wordt wel uitgebreid wetenschappelijk onderzoek naar gedaan. Verder weten we dat de hersenen van kinderen met autisme anders functioneren en dat de omgeving weinig tot geen invloed heeft op het ontstaan ervan. Tenslotte weten we dat autisme niet komt door een verkeerde opvoeding komt; net zoals dat ook geldt voor andere ontwikkelingsstoornissen, zoals ADHD.

‘Kinderen met autisme zijn allemaal heel goed in één specifieke vaardigheid.’
meisje_speelt_met_dinosEr zijn inderdaad kinderen met autisme, die heel goed zijn in één ding, maar dat is absoluut geen prototype. Dat is dus niet het standaardbeeld van kinderen met autisme. Je ziet vaak dat kinderen met autisme sterke routines hebben, dat ze van herhaling houden en dat ze geboeid kunnen zijn door één ding.’

 

Er zijn natuurlijk ouders die zich op dit moment zorgen maken over hun kind en zich afvragen of het gedrag dat hun kind laat zien past binnen een ‘autismespectrumstoornis’. Wat is belangrijk voor deze ouders om te weten? Welke stappen kunnen ze ondernemen om er achter te komen of hun kind daadwerkelijk autisme heeft?

Als ouders het vermoeden hebben of erover twijfelen dat hun kind autisme heeft, dan is het belangrijk om dit met anderen te bespreken. Ouders kunnen bijv. contact leggen met de huisarts, de praktijkondersteuner of met maatschappelijk werk.

jongen_moeder_leerkracht_in_gesprek_schoolOok kunnen ouders het gesprek met school aangaan. Door gesprekken met leerkracht en/of IB-er te hebben, krijg je een goed beeld van hoe het kind op school functioneert. Als er tijdens deze gesprekken duidelijke signalen voor (of symptomen van) autisme zijn, dan kan via de huisarts, praktijkondersteuner, schoolarts of gemeente verwezen worden om verder onderzoek te laten doen en/of om meer begeleiding aan te vragen.

Bij hele jonge kinderen (0-4 jaar) is het uiteraard nog ontzettend moeilijk om te bepalen of specifiek gedrag wel of niet op een vorm van autisme wijst. Als er echter duidelijke signalen zijn (bijv. sterke zintuiglijke overgevoeligheid, zeer moeizaam om contact / communicatie met het kind te krijgen, sterke reacties op veranderingen), dan is het ook op die leeftijd aan te raden om dit op het consultatiebureau alvast te benoemen. Vervolgens kunnen ouders dan samen met de jeugdarts of verpleegkundige bekijken of vervolgstappen wenselijk zijn.’

 

Tenslotte, wat is het belangrijkste advies dat je aan alle ouders, die vermoeden dat hun kind autisme heeft, zou willen geven?

‘Ouders, die bij hun kind het vermoeden hebben van autisme, is mijn advies dit te bespreken en op basis van dat gesprek te bepalen of het wenselijk is om onderzoek te laten doen.

Qua aanpak kan ik de volgende zaken aanbevelen:

kinderen_bouwen_toren_blokken– Bied je kind een voorspelbare, overzichtelijke omgeving. Visualiseer het dagprogramma (m.b.v. pictogrammen), zodat het kind duidelijk weet wat er gaat gebeuren en wat er van hem verwacht wordt. Maak daarbij ook gebruik van de volgende 5 punten; benoem steeds wie het doet, wat hij doet, waar / wanneer / hoe hij het doet.
Bijvoorbeeld: je gaat nu 5 minuten hier op het kleed met je broertje met de blokken spelen, daarna gaan we eten.

Als je één van de 5 onderdelen niet duidelijk aangeeft, dan kan het kind toch iets anders gaan doen (zonder dat het echt snapt wat het dan verkeerd doet).
Leg het niet alleen auditief uit, maar maak het ook visueel. Blijf die aanpak steeds herhalen, ook bij situaties die er erg op lijken maar toch iets anders zijn. Kinderen zonder autisme vertalen dat makkelijker naar andere situaties dan kinderen met autisme.

ochtendritueel2Ook thuis kun je deze aanpak goed toepassen. Visualiseer bijv. het dagprogramma of een specifiekere situatie (zoals de stappen van het aankleden, het wc-gebruik of het tandenpoetsen). Oefen dat eerst samen, zodat je zeker weet dat je kind de picto’s begrijpt. Ook al zou je dezelfde picotgrammen gebruiken als op school, dan wil dat niet zeggen dat het voor een kind duidelijk is dat het thuis ook op die manier werkt. Of andersom: als je thuis goed geoefend hebt met je kind om naar de wc te gaan, dan wil dat niet zeggen dat je kind dat ook kan omzetten naar wc-gebruik op school.

– Voorkom plotselinge veranderingen. Uiteraard zullen er toch eens veranderingen voorkomen; kondig die dan tijdig aan. Geef dan ook opnieuw concreet aan wat er gaat gebeuren en wat je van het kind verwacht.

– Wees je ervan bewust dat je kind prikkelgevoelig kan zijn en op andere prikkels kan reageren dan je normaliter zou verwachten. Probeer prikkels waar het kind overgevoelig voor is te reduceren. Daar waar het kind geneigd is op minder belangrijke prikkels te reageren, kan het helpend zijn het kind te verhelderen welke prikkels belangrijk en welke minder belangrijk zijn in bepaalde situaties. Help het kind om zich op de juiste prikkels te richten.

Uiteraard ontkom je er niet aan om je kind toch eens iets te laten doen wat hij niet fijn vindt of waar hij stress door ervaart. Pak dat dan stap voor stap aan en neem je kind erin mee.
Bijv. als je kind alleen maar wijde joggingbroeken aan wil en jij zag graag dat hij ook eens een jeansbroek aandeed, dan is het goed om je kind in dat proces mee te nemen. Je gaat je kind dus niet van het ene moment op het andere dwingen om een jeansbroek aan te trekken, maar je laat je kind eerst zelf een (wijde) jeansbroek uitzoeken. Die kan hij thuis eerst eens heel even aantrekken, de volgende keer iets langer en zo verleng je dat stap voor stap. Zo’n verandering heeft dus tijd nodig.

– Wees alert op misverstanden in de communicatie en bied, indien nodig, extra uitleg en verheldering. Gebruik concrete en heldere taal. Voorkom ook dat je te veel in één keer vertelt, waardoor ze de kern niet meer uit de ‘woordenbrij’ kunnen halen. Wees dus kort en bondig en vermijd figuurlijk / abstract taalgebruik.

vader_praat_met_zoonOndersteun je kind bij het aangaan, begrijpen en onderhouden van sociale contacten. Bespreek en verwoord de gevoelens van het kind en de gevoelens van de ander en leer het kind hoe hij concreet in specifieke sociale situaties kan handelen. Hoe concreter, hoe beter.

– Probeer het aantal activiteiten van je kind uit te breiden door hem hier stap voor stap mee bekend te maken. Doe zaken voor en laat het kind stap voor stap meekijken en meedoen. Geef echter ook ruimte om de eigen voorkeuren / interesses te verkennen.

Het is ook goed om je als ouder of leerkracht te realiseren dat er geen eenduidige aanpak is. Ieder kind met autisme is uniek en bij ieder kind zal een passende aanpak gezocht dienen te worden. Samenwerking en afstemming met school kan hierin zeer helpend zijn.

Daarnaast is het van belang goed te kijken wat je kind wel en niet aankan. Ga zaken niet forceren en wees je ervan bewust dat je kind (mogelijk) anders is; blijf oog houden voor de eigenheid van je kind.

⇒ Blijf je ondanks deze tips vastlopen, trek dan aan de bel.’ 

 

Ben je op zoek naar aanvullende informatie over dit onderwerp?
– Kijk eens op de website van Balans of van de NVA (Nederlandse Vereniging voor Autisme)
– Het boek van Collete de Bruin geeft goede uitleg over autisme, incl. concrete tips aan ouders [de Bruin, C. (2009). Geef me de vijf. Graviant Educatieve Uitgaven].’

 

Wil je graag reageren op dit artikel?
Dat mag! Zet jouw reactie dan onder dit bericht. Houd het wel constructief, liefst in de vorm van ‘Tips & Tops’. Dankjewel voor je medewerking!

 

 


tip_gezinWil jij meer OpvoedTips van Joyce lezen én ze als eerste in je mailbox ontvangen? 
Dat kan! Helemaal gratis en vrijblijvend.
 Aanmelden is heel eenvoudig.

Cadeau: Als welkomstcadeau ontvang je meteen na je aanmelding het E-book ‘Nóg meer genieten van je kind – 5 x 5 OpvoedTips’.
Je leest er hier meer over.


joyce_rosegrijs_staand_cHeb je vragen over dit thema, wil je meer weten over het onderwerp of heb je een andere opvoedvraag? Neem dan contact met me op.

Met vriendelijke groet,
Joyce Akse

Opvoedcoach & Psycholoog | http://www.aksecoaching.nl | info@aksecoaching.nl

© 2019. Joyce Akse / Akse Coaching, alle rechten voorbehouden.

Geschreven door Joyce Akse van ‘Akse Coaching – Opvoedcoaching & Opvoedadvies’.

 

Klik hier voor jouw dagelijkse portie OpvoedInspiratie op Facebook.

 

Stephanie Voncken – Spierts gebruikte de volgende literatuur voor dit interview:
– American Psychiatric Association. (2013). Diagnostisc Statistical Manual of Mental Disorders, Fifth Edition.

 

Lees verder over gerelateerde thema’s:
– ‘Samen spelen, samen delen? – 5 tips om je kind te leren om met andere kinderen te spelen’. Klik hier
– ‘Sturing & verbinding: Waarom beide aspecten onmisbaar zijn in de opvoeding van jouw kind.’ Klik hier.
– ‘Laat dat nou! | 5 opvoedvalkuilen waar we allemaal intrappen én waardoor opvoeden onbedoeld lastiger wordt.’ Klik hier.
‘Wat doet een opvoedcoach eigenlijk? | Joyce Akse vertelt.’ Klik hier.
Klik hier voor andere opvoedtips, bijv. over voeding, media, beweging ed.

 

logo_akse_coaching_klein_nieuw

Ga (terug) naar de website van Akse Coaching: http://www.aksecoaching.nl.

‘Als je de balans kwijt raakt…’ | Hoe houd je alle ballen in de lucht zonder stress. [Interview met burn-outexpert drs. Agathe Hania-Akse]

Joyce Akse maakt een serie artikelen, waarin ze experts interviewt over hun eigen onderzoek of werkveld. Het doel van deze serie is om resultaten van wetenschappelijk onderzoek te vertalen naar praktische tips voor ouders, waar ze thuis direct mee aan de slag kunnen. Deze thema’s hebben natuurlijk te maken met het ouderschap, opvoeding en/of de ontwikkeling van kinderen (0-12 jaar). 


Heb jij al eens bijgehouden wat je als moeder allemaal doet op een dag…?

Dat zijn stiekem ontzettend veel taken; niet alleen thuis, voor jezelf, voor je kinderen, in het huishouden, maar ook op je werk. Zo lang je je goed voelt bij het uitvoeren van al die taken is er niks aan de hand. Maar zodra de balans zoek raakt ligt overspannenheid of zelfs een burn-out op de loer. Dan kun je zomaar een paar maanden uit de running zijn en dat wil natuurlijk niemand.
Lees ook het voorbeeld van een drukke moeder hieronder. 

 


De drukke moeder
moeder_tafel_keuken_ochtend_ontbijt’s Ochtends vroeg begint je dag met het verzorgen van jezelf: wassen, aankleden etc. Daarna doe je datzelfde bij je kinderen. Je smeert ook hun boterhammen, geeft hen te drinken, maakt hun broodtrommels klaar, je kamt hun haren, je poetst hun tanden, je zorgt dat ze alles netjes in hun school- en gymtas hebben en dan breng je ze. Het liefst lever je ze natuurlijk op tijd op school af dus er zit enige druk achter. Snel, snel, opschieten allemaal! En dit zijn nog alleen de handelingen die je doet voordat school begint…
Maar goed, geen tijd voor pauze, want je moet gauw door naar je werk. Op je werk vraagt je baas of je nog even iets voor hem kunt uitzoeken. Uiteraard doe je dat, ondanks je volle agenda van die dag. Een goede vriendin zou vanavond bij je langskomen maar dat zeg je maar even af; dat komt wel een andere keer. Je baas weet dat hij op jou kan rekenen; je zorgt dat je het morgen af hebt.
De afspraken en taken voor die dag doe je zeer nauwgezet. Je stelt hoge eisen aan jezelf en aan je werk, je wil kwaliteit leveren. Als je iets niet af hebt, werk je gauw nog even door in de pauze of je neemt het mee naar huis. Als de kinderen straks in bed liggen, heb je echt nog wel even tijd om er naar te kijken.
Je werkdag zit erop, nu snel weer naar huis. Nog gauw even langs de supermarkt en dan haal je je kinderen op bij de opvang. Snel door naar huis, want iedereen heeft honger; gauw koken en dan aan tafel. Je partner is inmiddels ook gearriveerd en helpt je waar hij kan. Nog even samen spelen en dan naar bed. Je partner gaat sporten, dus vanavond breng je ze alleen naar bed. De kinderen willen nog niet naar bed. Je denkt ‘moet dat nu?’ Je weet dat je beneden nog de afwasmachine in moet ruimen, al hun speelgoed nog moet opruimen én dat je die ene opdracht voor je baas moet doen. Voor de hoofdpijn die je voelt opkomen, pak je gauw een aspirientje. Gelukkig, na veel aansporen, dreigementen en een flinke uitbarsting liggen ze in bed. Nu beneden nog snel alles aan kant maken en dan aan de slag met die opdracht. Als je ’s avonds eindelijk in bed ligt, kom je niet in slaap. De adrenaline van de dag ruist nog door je lichaam. Maar je moet nu echt slapen, morgen staat er weer veel op het programma… 



moeder_kinderen_keuken_druk

Veel moeders zullen dit voorbeeld wel herkennen. Echter, voor de één is het doodnormaal en draait er haar hand niet voor om, de ander krijgt het er Spaans benauwd van. Hoe kun je er nou voor zorgen dat de drukte, die je als moeder ervaart, niet overslaat in overspannenheid of een burn-out? Wat kun je doen (of juist niet) om dat te voorkomen?

Deze en andere vragen leg ik voor aan drs. Agathe Hania – Akse. Zij is psycholoog en stresscoach, die de vrouwelijke professional begeleidt om een uitdagende baan/onderneming te combineren met haar gezin. Haar antwoorden en adviezen lees je hieronder.

 

Agathe, je bent expert op het gebied van stress en de privé-werk-balans bij moeders. Hoe ben je bij dit onderwerp gekomen en wat spreekt jou er persoonlijk zo in aan?

moeder_handen_in_haar3‘Om maar meteen met de deur in huis te vallen: 8 jaar geleden had ik zelf een burn-out. Ik werkte destijds als HR manager en onze oudste dochter was net 2 jaar. Ik was na mijn zwangerschapsverlof teruggekeerd op mijn eigen functie. Het enige verschil was dat ik mijn fulltime functie nu in 24 uur ging uitvoeren. Ik heb twee jaar lang op mijn tenen gelopen en toen er een aantal grote klussen achter elkaar op mijn bordje werden gegooid, werd het me teveel. Na een conflict over deze extra klussen, sliep ik een aantal nachten niet maar voelde toch de noodzaak om naar kantoor te komen. Na 5 nachten zonder slaap, besloot ik om me ziek te melden. Ik voelde me leeg. Op dat moment dacht ik nog dat als ik een paar dagen verlof zou nemen het wel weer goed zou komen. Dat bleek echter niet het geval. In totaal heb ik ongeveer 2-3 maanden nagenoeg niet geslapen; ik lag dan ’s nachts wakker, had veel onrust in mijn lijf, piekerde veel, maalde over hoe dit kon gebeuren, hoe het nu verder moest met me en hoe ik er weer uit kon komen. Ik had natuurlijk veel spanning opgebouwd in mijn lijf door toenames van cortisol en adrenaline, waardoor het in slaap vallen niet meer lukte.

Mijn eigen proces en de bijbehorende uitdagingen, herken ik bij heel veel andere moeders die een gezin combineren met hun werk. Vrouwen die een grote kans hebben om uit te vallen met burn-out klachten hebben een hoog verantwoordelijkheidsgevoel, willen de dingen vaak heel goed doen en zijn goed in het zorgen voor anderen. Dit gaat vaak heel goed als er nog geen kinderen zijn, maar op het moment dat ze 1 of meerdere kinderen krijgen, komt er een extra verantwoordelijkheid bij. En wat voor 1! Als je dan nog steeds, net als ik, op alle fronten perfect wilt presteren dan kun je jezelf heel makkelijk voorbijlopen. Ik wil deze vrouwen hier graag voor behoeden. Een burn-out is best een leerzame periode waarin je veel inzichten krijgt in jezelf. Dit kan echter ook zonder een burn-out. Écht voorkomen is nog best ingewikkeld, aangezien de meeste vrouwen, net als ikzelf overigens, ervan overtuigd zijn dat een burn-out hen nooit zal overkomen.’

 

Wat heb jij zelf gedaan om uit jouw burn-out te komen?
vrouw_in_gesprek_met_therapeute‘Tijdens mijn burn-out heb zelf veel stappen ondernomen. Allereerst heb ik veel gereflecteerd op mezelf. Als psycholoog wilde ik graag weten hoe dit was ontstaan, wat er precies was gebeurd. Ik vroeg me af waar en waardoor het was “misgegaan”. Ook dacht ik veel na over wie ik als persoon ben en wat ik anders had kunnen doen. En klopte het eigenlijk wel dat ik nu met een burn-out thuis zat. Had ik het echt zo druk gehad of was ik nu gewoon een mietje?

Na alle zelfreflectie ben ik hulp gaan zoeken. Eerste startte ik met een mindfulness training om meer rust voor mezelf te creëren. Dat bleek echter niet genoeg te zijn. Ik ben vervolgens een aantal keren naar een psycholoog gegaan, maar dat bleek voor mij te algemeen en had te weinig diepgang. Ze was wat mij betreft te weinig gericht op mijn burn-out en werkte te weinig naar een oplossing. Vervolgens volgde ik een traject bij een psychotherapeut. Ook ging ik naar iemand die gespecialiseerd was in ‘Body stress release’ (BSR); dat zorgde ervoor dat de spanning, die in mijn lijf zat, loskwam. Aanvankelijk had ik er veel hoofdpijn van, maar later maakte dat plaats voor ontspanning en een positieve impact op mijn slaap.’

 


agathe_hania_akseAgathe Hania – Akse is een no-nonsense psycholoog en coach, die haar sporen heeft verdiend in het coachen van mensen met een (bijna) burn-out. Ze is opgeleid tot Arbeids- & Organisatie psycholoog aan de Universiteit in Groningen. Tevens volgde ze naast haar coachopleiding diverse specialisaties op het gebied van (werk)stress.

Haar specialisme ligt puur op het vlak van (werk)druk, stress, burn-out bij ambitieuze moeders. In het verleden heeft ze als HR Manager gewerkt en deze kennis neemt ze mee in haar advies over herstel of voorkomen van burn-out richting organisaties.

Zij is naast zelfstandig psycholoog ook moeder van twee meiden, Sophie (9) en Elise (6). Ze kent als geen ander de druk van de combinatie werk en gezin. Het leert je om keuzes te maken en dwingt je om steeds de vraag te stellen wat nu echt belangrijk is. Het balans-vraagstuk ligt continu op de loer.

Als coach werkt ze oplossingsgericht en is ze zeer praktisch ingesteld. Ze helpt jou om weer positiever, energieker en meer ontspannen in het leven te staan.

Agathe schreef ook een gratis e-book, waarin je exact kunt lezen hoe je herstelt van een (bijna) burn-out? Als je denkt ‘een burn-out overkomt mij nooit’, neem dan zeker even een kijkje. Zeker als je je beseft dat je toch best vaak last hebt van (werk)druk of stress.
Klik hier om het e-book makkelijk te downloaden

Meer weten over Agathe en haar bedrijf? Neem dan ook een kijkje op Agathe’s website.


 

 

(2) Wat is die ‘werk-privé balans’ eigenlijk? Ivanka Trump (dochter van de Amerikaanse president Trump) zei laatst nog dat die helemaal niet bestaat. Hoe zit dat volgens jou? Is het iets waar we echt aandacht aan moeten besteden of maken we ons er tegenwoordig te druk om…?

gezin_werk_prive_balans.jpg‘Enerzijds lopen werk en privé tegenwoordig natuurlijk steeds meer door elkaar heen. De scheiding ertussen vervaagt. Dat is op zich niet erg, maar het is wel belangrijk om je daar bewust van te zijn. Het blijft belangrijk om de balans voor jezelf goed in de gaten te houden.
Vergelijk het maar met financiële balans waarbij de inkomsten en uitgaven met elkaar in balans moeten zijn. Zo is het ook voor onze persoonlijke balans. Het is belangrijk dat er evenwicht is tussen o.a. inspanning en ontspanning, tussen draagkracht en draaglast, tussen energienemers en energiegevers. Zodra de balans zoek is, gaat het verkeerd.

Vooral kenniswerkers doen werk dat nooit af is. Ze kunnen 24/7 doorgaan. Vraag je juist in die beroepen af of je nog goed in je vel zit en of je energievoorraad nog toereikend is. Die bewustwording en voelen hoe je ervoor staat, zijn beide erg belangrijk.

Anderzijds moet je je er inderdaad ook weer niet te druk om maken. Als je regelmatig een pas op de plaats maakt om te checken of jouw balans nog wel goed is, dan ben je er al bewust mee bezig en houd je het regelmatig in de gaten. Je haalt jezelf dan even uit de automatische piloot en dat is goed.’

 

En wie is er doorgaans het meest vatbaar voor een verstoorde werk-privé balans? Kunnen moeders, die niet buitenshuis werken, ook soortgelijke klachten ervaren?

moeder_kinderen_druk_chaos‘Het meest vatbaar zijn de moeders met een hoog verantwoordelijkheidsgevoel, een groot doorzettingsvermogen, een grote drive en vrouwen die perfectionistisch van aard zijn. Deze moeders stellen én aan hun werk én aan hun gezin hoge eisen. Als je dit alleen aan je werk doet, zonder gezin, is dit meestal goed vol te houden. Het geeft voldoening en het zorgt ervoor dat je bepaalde doelstellingen haalt. Maar in combinatie met het zorgen voor je gezin kan het even zoeken zijn naar de juiste balans. Als je naast een hoge prestatie op je werk, ook thuis alles goed wilt organiseren, kost dit in het begin behoorlijk wat energie en tijd. Alleen gaat de tijd die daarvoor nodig is, veelal ongemerkt ten koste van iets anders. Doorgaans boeten moeders in aan tijd voor zichzelf, op de rust en ontspanning die ze zo nodig hebben. Dat gebeurt natuurlijk niet van de ene op de andere dag, dat sluipt erin. Dat is juist zo gevaarlijk. Je hebt het niet direct door dat je zo weinig tijd hebt om op adem te komen.

Dit hoeft trouwens niet alleen voor te komen bij moeders die buitenshuis werken. Ook moeders / huisvrouwen boeten vaak in op hun eigen rust en ontspanning door een grote zorgtaak voor de kinderen. Ook bij hen kan het voorkomen dat ze minder ruimte voor zichzelf claimen, vooral in de periode dat kinderen nog niet naar school gaan.’

 

(3) De werk-privé balans is uiteraard een hot topic op dit moment. Bijna elk tijdschrift besteedt er wel aandacht aan en geeft tips over wat je kunt doen om de balans goed te houden. Daar zitten meestal waardevolle tips bij, maar sommige slaan de plank helemaal mis. Welke verkeerde adviezen zie jij vaker voorbij komen? En welke ‘stressmythes’ zou je liever gisteren dan vandaag ontkracht zien?

vrouw_handeninhaar_druk‘Wat me opvalt is dat de tips die je her en der leest vaak erg oppervlakkige zijn. Ik mis de diepgang in die tips. Als je al een burn-out hebt, is die informatie ontoereikend. De tips op zich zijn niet fout, maar lijken op losse flodders. Het zijn allemaal opzichzelfstaande tips zonder dat er naar het hele plaatje gekeken wordt, terwijl dat bij een burn-out wel nodig is.

Zelf heb ik een analyse gemaakt van al mijn coach-trajecten. Deze analyse maakte het mogelijk om een model te ontwikkelen met 7 bouwstenen. Inzichten in deze bouwstenen helpen niet alleen bij het voorkomen van een burn-out, maar helpen ook bij een snel herstel van een burn-out. Elke bouwsteen bevat verschillende inzichten en daaraan gekoppeld acties.
Klik hier als je meer wil weten over deze bouwstenen.

Eén van de mythes, die ik graag uit de wereld wil helpen, is dat vaak gedacht wordt dat overmatige stress of een burn-out opgelost kan worden met een paar dagen verlof of een vakantie. Er wordt vaak met de beste bedoelingen gezegd: ‘Neem even een paar dagen verlof, rust dan goed uit en dan kom je als herboren terug.’ Een weekje rust of een vakantie is echter niet voldoende. Op rust en ontspanning moet zeker wel ingezet worden, maar dat is slechts een eerste stap.

Je merkt dus al dat een burn-out echt niet zomaar even op te lossen is. Je hebt meer achtergrondinformatie nodig. De situatie moet helder zijn, je moet duidelijk krijgen wie je als persoon bent etc. Als je je verhoogde stress of burn-out echt wil aanpakken, dan ontkom je er niet aan om met een expert aan tafel te gaan zitten. Een expert die jou helpt om je op verschillende vlakken inzicht te geven en om je situatie vervolgens aan te pakken.

Een andere mythe, die ik graag zou willen ontkrachten, is dat stress gevaarlijk of slecht voor je is. Dat is helemaal niet zo! Stress zorgt voor een positieve drive en een betere focus, zelfs voor betere prestaties. Dat is dus positief en echt geen probleem. Stress wordt pas schadelijk als je er te lang of te vaak last van hebt. Dan wordt het een heel ander verhaal.’

‘Misschien is het in dit kader ook wel goed om het boek ‘De bedrijfsatleet’ van ‘Koen Gonnissen’ te lezen. Daarin wordt duidelijk dat als je een zware inspanning levert, je daarna voldoende herstelmogelijkheden moet inplannen. Denk maar aan Maarten van der Weijden, die met zijn Elfstedenzwemtocht bijna 200 km gezwommen heeft. Dat is een loodzware inspanning. Als hij daarna onvoldoende tijd neemt om te herstellen dan gaat het mis. Dat herstel is noodzakelijk. In bedrijven zie je vaak dat werknemers na een zwaar project gewoon weer doorgaan met een volgend project zonder noemenswaardige herstelperiode. Dat kan anders.’ 

 

(4) Wat zijn de meest voorkomende klachten van moeders, die zichzelf voorbij beginnen te lopen? Waar begint het mee? Wat zijn de eerste tekenen dat de balans zoek begint te raken? Wat kunnen moeders dan vooral bij zichzelf herkennen?

vrouw_hoofdpijn_stress_werk‘De klachten waar het meestal mee begint, zijn weinig energie, verminderde concentratie, een verstoorde slaap, spanningsklachten, zoals hoofdpijn of vastzittende nek of schouders. Daarnaast zie je vaak dat ze sneller geïrriteerd zijn, een korter lontje hebben; dat openbaart zich vaak thuis en uiten ze naar hun kinderen en partner toe.

Wat moeders tegenhoudt om hulp te zoeken, heeft deels te maken met de persoonlijkheid. Vrouwen die gewend zijn om door te zetten, om toch hun schouders er onder te blijven zitten, klagen niet zo snel. Ze vinden dat ze zelf in staat moeten zijn om de hectiek te handelen. Dat doen ze niet bewust overigens. Ze werken bijna volledig op de automatische piloot door. Voordat er kinderen waren, ging het toch ook, dus waarom nu ineens niet meer…?

Eén van de eerste dingen die bij een druk schema uit de agenda verdwijnen, is veelal het sporten, terwijl dat juist een bijzonder goede manier is om stress te ontladen. Moeders denken dan vaak: ‘ik ben nu zo uitgeput, laat dat sporten maar even.’ Ook dat gebeurt weer niet bewust en is een heel begrijpelijke reactie. Toch is juist het ontbreken van sport en beweging in zo’n situatie eigenlijk funest.’

 

(5) Wat maakt het voor moeders zo moeilijk om gehoor te geven aan die eerste signalen? Waarom gaan ze vaak toch gewoon door? Wat maakt het voor deze moeders zo lastig om hulp in te schakelen?

vrouw_kantoor_koffie_werken‘In het begin doen moeders vaak niks, vooral als het op het werk is. Ze proberen het eerst zelf op te lossen. Ik moet het toch kunnen; voordat ik kinderen had kon ik dit ook gewoon. Als het heftiger wordt dan ondernemen ze wel actie; ze geven het dan bijv. aan bij hun leidinggevende. Toch blijven ze vaak heel hard doorwerken en de dingen die overdag niet gelukt zijn, maken ze ’s avonds nog even af. De leidinggevende ziet dan niet dat hij/zij eigenlijk in actie moet komen. Hij/zij denkt nog steeds: ‘oh, het lukt haar wel, het valt wel mee, het komt wel goed’. De leidinggevende komt pas in actie als er bordjes beginnen te vallen of als een situatie escaleert. Een werknemer moet in dat opzicht dus beter en op tijd voor zichzelf opkomen.’

 

(6) Wat is het belangrijkste advies dat je moeders kunt geven om ervoor te zorgen dat ze de balans tussen werk en privé goed houden en die disbalans kunnen voorkómen?

‘Dat is natuurlijk niet in één tip te vangen. Vandaar een korte lijst met een aantal belangrijke adviezen:

  • vrouwen_sporten_gymBewustwording van je eigen balans is belangrijk. Ga regelmatig bij jezelf na of het nog allemaal haalbaar is voor je. Doe je nog de dingen waar je blij van wordt en is de hoeveelheid werk te behappen? M.a.w.: zit je nog goed in je vel?
  • Weet exact waar jij stress van krijgt en onderzoek hoe je met deze stress omgaat. Zorg dat je de grootste stressbronnen aanpakt, zelf of met behulp van derden.
  • Schaam je niet om hulp te vragen en om je grens aan te geven. Dit is geen zwaktebod. Het is juist krachtig dat je weet waar jij grens ligt en dat je deze ook durft te bewaken.
  • Breng rust en ontspanning terug in je agenda:
    o Plan bewust iedere dag tijd voor jezelf in, vooral als je een hoge werkdruk hebt. Denk dan aan activiteiten waar jij energie van krijgt, waar jij van oplaadt en waar jij van ontspant.
    o Claim je sportmomenten of beweeg voldoende om de spanning af te laten vloeien.
    o Houd je sociale netwerk bij en plan maar meteen een afspraak met je vriendinnen in.

Tijd om te ontspannen en weer op te laden, verdwijnen het eerst uit je agenda als werk en gezin veel van je vergen. Dat gebeurt niet bewust, maar het sluipt er langzaam maar zeker in. Je merkt het op het moment dat het gebeurt niet zo zeer, behalve als je met een burn-out thuis zit. Als je terugkijkt, zul je het herkennen. Probeer te voorkomen dat het zo ver komt en pak daarom nu meteen je agenda erbij en claim jouw rust en ontspanning.’

 

En wanneer kunnen ze toch echt beter hulp inschakelen? En welke hulp is dat dan?
moeder_moe_ledikant_leeg‘Als je merkt dat je al een tijd lang ’s avonds heel moe bent of in de weekenden, dan betekent dit dat je energie afneemt. Dit is een teken dat je meer energie verbruikt, dan dat je op voorraad hebt. Ook slecht slapen en veel lichamelijke klachten, kan een signaal zijn om in actie te komen. Een paar keer minder slapen omdat je een spannende dag hebt op je werk is echt niet zorgwekkend. Als je signalen hebt die meerdere weken aanhouden, dan kun je jezelf afvragen hoe lang dit nog mag duren.
Er bestaat een hele lijst met signalen, die je als check kunt gebruiken voor jezelf.

Zie je op korte termijn geen verandering in jouw situatie, trek dan aan de bel bij je leidinggevende. Als je merkt dat er meer nodig is omdat er teveel stressbronnen zijn of als jouw manier van omgaan met de stress niet heel effectief is, schakel dan professionele hulp in van een coach of psycholoog. Het is belangrijk dat deze professional gespecialiseerd is op het gebied van stress, aangezien je dan zeker weet dat de hulp goed aansluit op jouw behoefte.’


Wil je graag reageren op dit artikel? Dat mag!

Zet jouw reactie dan onder dit bericht. Houd het wel constructief, liefst in de vorm van ‘Tips & Tops’. Dankjewel voor je medewerking! 

 


tip_gezinWil jij als eerste Joyce’ waardevolle OpvoedTips ontvangen? 
Helemaal gratis en vrijblijvend. Klik dan hier.

Cadeau: Kort na je aanmelding van het e-zine ontvang je Joyce’ E-book ‘Nóg meer genieten van je kind – 5 x 5 OpvoedTips’ als cadeau. Dat is dus ook helemaal gratis en vrijblijvend. Je leest er hier meer over.


 

joyce_rosegrijs_staand_c
Heb je vragen over dit thema, wil je meer weten over het onderwerp of heb je een andere opvoedvraag? Neem dan contact met me op.

Met vriendelijke groet,
Joyce Akse

Opvoedcoach & Psycholoog | http://www.aksecoaching.nl | info@aksecoaching.nl

© 2019. Joyce Akse / Akse Coaching, alle rechten voorbehouden.

Geschreven door Joyce Akse van ‘Akse Coaching – Opvoedcoaching & Opvoedadvies’.


K
lik hier voor jouw dagelijkse portie OpvoedInspiratie op Facebook.

Lees ook andere artikelen van Joyce met waardevolle OpvoedTips:
– ‘3 Goede Voornemens voor Ouders (of: Hoe houd je het ouderschap goed vol?)’. Klik hier.
– ‘Voorkom de ochtendstress: Met deze tips kom je wél op tijd!’. Klik hier.
– ‘Help, ik ben een curlingmoeder! Wat nu…? (3 stappen om het anders te doen)’. Klik hier.
– ‘Pakjesstress in de drukke Decembermaand [Joyce te gast bij L1mburg Centraal]’. Klik hier
Klik hier voor meer waardevolle opvoedtips van Joyce, bijv. over (niet) willen luisteren, slapen of eten ed.

logo_akse_coaching_klein_nieuw
Ga (terug) naar de website van Akse Coaching: http://www.aksecoaching.nl.