Ik mag hier ook nooit iets! | Hoe je je kind of tiener steeds wat meer vrijheid geeft.

vader_dochter_verdrietig_slaapkamerZegt jouw kind ook wel eens tegen je: ‘Maar híj mag in het weekend wel altijd langer opblijven. Waarom mag ik dat nooit?’ of ‘Zij mag wel bij een vriendinnetje blijven slapen. Ik mag ook nooit iets!’. En dit geldt natuurlijk niet alleen voor langer opblijven of logeren, maar ook voor allerlei andere dingen. Denk maar eens aan alleen door het dorp fietsen, alleen buitenspelen, op de telefoon (of een ander apparaat) kijken of langer bij een vriendje spelen. Of denk eens aan alle apparaten die je nu niet in huis hebt, maar die ‘alle andere kinderen’ (in de buurt, in de klas of in de voetbalclub) wel hebben… Je hoort dan steevast:

‘Ik mag hier ook nooit iets!’

Hier thuis steekt dat eens in de zoveel tijd ook de kop op. Ik krijg daardoor steeds meer het vermoeden dat ik de strengste moeder op aarde ben. Herken je dat gevoel…? 😉

Menig ouder heeft het al wel gehoord; jij misschien ook wel. En het is één van de opmerkingen, die je als ouder doet twijfelen: ‘Doe ik het wel goed?’, ‘Ben ik niet te streng?’ of ‘Waarom zei ik ook alweer dat dat niet mocht…?’. Die twijfel is op zich helemaal niet nodig, want waarschijnlijk heb je één of meerdere goede redenen om je kind iets niet – of juist wel – te laten doen.

Jij vindt het bijvoorbeeld belangrijk dat je kind of tiener ook in het weekend op tijd naar bed gaat (om te voorkomen dat je kind op maandag een ‘jetlag’ heeft), je dochter mag zeker afspreken met haar vriendinnetje maar logeren is een ander hoofdstuk (dat mag best als ze wat ouder is, maar nu vind je haar er nog te jong voor), je zoon mag best alleen door het dorp fietsen (maar alleen als hij een helm opdoet en dat wil hij absoluut niet, dus mag hij niet gaan fietsen), je kind mag best buitenspelen (maar alleen als hij samen met andere kinderen speelt of als er een volwassene bij is), je kind mag best een spelletje doen op je telefoon (maar niet de hele middag, hooguit een uurtje per dag) en je ziet het nut van al die apparaten gewoon niet in (je kind heeft al een Wii, daar hoeft echt geen PS of Nintendo Switch bij).

En als je het zo bekijkt, mag je kind dus eigenlijk een heleboel. Alleen heb je bepaalde grenzen gesteld aan wat er precies wel / niet mag. En daar mag je best achter blijven staan, want die grenzen heeft je kind nodig. Zo simpel is het!

⇒ Toch blijft je kind die opmerkingen maken en het gevoel hebben dat hij niks mag. Hoe kun je nou met die opmerkingen omgaan? Hoe kun je voorkomen dat hij dat blijft zeggen en zichzelf achtergesteld blijft voelen? In dit artikel geef ik je 5 tips, waarmee je voorkomt dat je kind of tiener deze opmerking blijft maken en leg ik je uit hoe je op een goede manier duidelijke afspraken maakt.

1. Maak duidelijke afspraken met je kind of tiener.
gezin_ouders_in_gesprek_met_kinderenHet is belangrijk om duidelijke afspraken met je kind te maken. Hoe duidelijker de afspraken met je kind zijn, hoe beter je kind weet waar hij aan toe is. Kinderen hebben die duidelijkheid hard nodig. En dat laatste klinkt nu natuurlijk erg tegenstrijdig, want in de voorbeelden, die ik hierboven gaf, wil je kind helemaal niet dat die afspraken met hem gemaakt worden. Sterker nog, je kind wil er het liefst helemaal van af, zodat het precies kan doen wat ‘al’ zijn vrienden ook doen.

Toch is het belangrijk dat je als ouder zelf goed nadenkt over welke afspraken je thuis maakt. Je hoeft je daarbij niks aan te trekken van wat andere ouders doen. Je doet wat jou goed dunkt. Zo eenvoudig is het eigenlijk.

Uiteraard kun je jouw dilemma wel met andere ouders bespreken en op die manier de achterliggende gedachte van andere ouders in jouw overwegingen meenemen, maar uiteindelijk bepaal jij – samen met je partner – waar de grens voor jouw kind ligt en welke afspraak het beste bij jullie gezin past.

Het is belangrijk om je bij het maken van afspraken je aan een aantal ‘regels’ te houden; er zijn namelijk wel degelijk aspecten van afspraken die afspraken tot ‘goede afspraken’ maken. Die zal ik hieronder voor je op een rijtje zetten.

 


Je kind of tiener meer vrijheid geven werkt alleen
bij de gratie van goede afspraken. 


 


Goede afspraken voldoen aan de volgende criteria:

– Een goede afspraak is eerlijk: de afspraak moet voor iedereen in het gezin gelden. De afspraak gaat dus niet alleen op voor je kind(eren), maar ook voor jou (en je partner).
– Een goede afspraak is goed op te volgen: je kind weet precies wat er van hem verwacht wordt, hij begrijpt de afspraak en hij is in staat om zich aan die afspraak te houden.
– Een goede afspraak is door jou te handhaven: jij bent als ouder bereid om je kind een consequentie te geven (of consequenties te laten ervaren) als het zich niet aan de afspraak houdt.
Dat betekent ook dat je toezicht moet houden op het naleven van de afspraak; dat hoeft niet continue, maar steekproefsgewijs blijft belangrijk.
– Een goede afspraak is ‘positief geformuleerd’: je formuleert de afspraak op zo’n manier dat er in vermeld wordt wat je kind wél kan doen. Vermijd dus het woordje ‘niet’ in de afspraak. Hoe je niet ‘niet’ zegt, lees je in dit artikel.
– Maak niet te veel afspraken met je kind: het liefst wil je natuurlijk dat je kind zich in diverse situaties netjes gedraagt, maar dat kan ook erg beklemmend zijn. Begin met het maken van afspraken over situaties, waarbij – als je kind zich er dan niet aan zou houden – jouw haren recht overeind gaan staan. Als je kind zich aan te veel afspraken moet houden, dan ziet hij door de bomen het bos niet meer en weet hij alsnog niet waar hij precies aan toe is. Dat wil je heel graag voorkomen.
(Bron laatste alinea: Turner, Markie-Dadds & Sanders, 2007.)

 


joyce_grijs_aanjou_1

Maak je je zorgen over je kind (0-16 jaar) dat niet goed luistert, slaapt of eet? Of heb je een andere opvoedvraag, waar je graag een antwoord of oplossing voor wil?
Lees dan hier wat ik voor je kan doen om dat op te lossen.

Wil je eerst meer over mij en m’n bedrijf weten?
Lees dan hier meer over m’n achtergrond.


 

2. Leg je kind of tiener uit waarom je die specifieke afspraak hebt gemaakt.gezin_samen_op_de_bank
Als je kind snapt waarom je een afspraak in het leven hebt geroepen, dan is de kans groter dat hij zich er aan gaat houden. Vandaar dat uitleg over een specifieke afspraak belangrijk is.

Dat wil overigens niet zeggen dat je kind het eens moet zijn met de afspraak. Dat is namelijk niet zo: je kind hoeft het niet (helemaal) eens te zijn met een afspraak. Als hij de afspraak in alle redelijkheid begrijpt, dan is dat in principe voldoende.

Als je trouwens merkt dat jij de afspraak niet goed aan je kind kunt uitleggenbijv. als je kind aan jou vraagt ‘Waarom hebben we die afspraak eigenlijk?’ en jij kunt niet anders antwoorden dan ‘gewoon, daarom’ – dan is dat een mooie kans om zelf eens goed over die ene specifieke afspraak na te denken. Vraag je dan af: Waarom hebben we die afspraak eigenlijk gemaakt? Wat was het idee er toen achter? En geldt dat nu nog steeds zo of is de situatie nu veranderd? Zo ja, zou het daarom ook prima zijn om de afspraak aan te passen?

In het ideale geval maak je een afspraak waar zowel jij als je partner het over eens zijn. Dat voorkomt ook dat je kind jullie tegen elkaar gaat uitspelen. Als jullie op dit gebied samen kunnen optrekken, zorgt dat ook weer voor meer duidelijkheid voor je kind.

 

3. Pas de afspraken – indien nodig – aan.
moeder_dochter_gesprek_boos_tabletHet is dus belangrijk om duidelijke afspraken te maken. Toch is het soms nodig om afspraken aan te passen en bij te stellen. Zodra je kind wat ouder wordt, heeft hij andere behoeften dat toen hij jonger was en kan hij ook al wat meer verantwoordelijkheid aan. Dan is het goed om de afspraken, die jullie altijd gehad hebben, aan te passen.

Bij sommige afspraken gaat dat al bijna vanzelf. Toen je kind 3 jaar was, ging hij op een ander tijdstip naar bed dan nu hij 9 jaar is. Nu je kind 12 jaar is, verwacht je een grotere bijdrage aan klusjes in huis dan toen hij 6 jaar was. Jouw verwachtingen over je kind veranderen en daarmee ook jullie afspraken. Nu je kind 15 jaar is, mag hij alleen op de fiets naar zijn clubs / verenigingen aan de andere kant van het dorp, terwijl je hem op zijn 9e daar nog naar toe bracht.
Bekijk ook eens deze video met praktische tips voor hoe je kinderen stimuleert om toch mee te helpen met diverse klusjes in huis.

Dat geldt natuurlijk ook op gebieden, die niet per se voor jou, maar wél voor je kind belangrijk zijn. Meestal wringt de schoen bij situaties die te maken hebben met het verwerven van meer vrijheid. En dan heb ik het over de onderwerpen, die ik aan het begin al noemde, zoals langer opblijven, langer (alleen) buitenspelen, meer tijd op de telefoon (of een ander apparaat) etc.

Je kind wil graag meer mogen doen, meer vrijheden hebben en jij bent daar als ouder misschien nog niet aan toe of je ziet het je kind nog niet op een goede manier volbrengen. En dat wordt het een lastige situatie, want jij bent als ouder uiteindelijk toch degene die bepaalt of je kind die vrijheden krijgt én je bent degene die verantwoordelijk is voor je kind.

Als je merkt dat je kind vaker op één specifieke afspraak terugkomt, dan is het belangrijk om serieus over de afspraak na te denken. Zeker oudere kinderen kun je bij dat proces betrekken. Laat je kind dan meedenken over wat jullie nieuwe of aangepaste afspraak zou kunnen worden.

Voordat je de afspraak gaat veranderen, is het belangrijk om eerst nog te weten wat je kind precies wil bereiken met het veranderen van de afspraak. Als we het voorbeeld nemen van ‘alleen door het dorp kunnen fietsen’ dan zou het kunnen dat de wens van je kind is om lukraak door het hele dorp te kunnen fietsen, maar het zou ook kunnen dat je kind de mogelijkheid wil krijgen om dat ene vriendje op te kunnen halen om samen te gaan spelen. Afhankelijk van wat je kind precies voor ogen heeft, kan de afspraak natuurlijk heel anders zijn. Bij de eerste ‘wens’ kun je afspreken tot waar je kind precies mag fietsen en waar niet meer; bij de tweede ‘wens’ kun je met je kind afspreken of hij inderdaad dat vriendje mag ophalen (of niet) en hoef je de afspraken over wel/niet door de rest van het dorp fietsen niet aan te passen, want daar ging het je kind helemaal niet om.

Als je weet wat het doel van je kind is, kun je dus gerichter afspraken met hem maken. Hierdoor krijg je zelf minder het gevoel dat je je kind ineens alle vrijheid geeft en blijkt vaak ook dat de afspraken niet eens zo veel opgerekt hoeven te worden. Hoe beter de afspraak aansluit op wat je kind precies wilde, hoe blijer je hem kunt maken.
In dit artikel lees je hoe je duidelijke afspraken maakt omtrent het gebruik van telefoons en het gamen.

 

 


joyce_rosegrijs_staand_c

Wil je graag een thema-avond over opvoeden bijwonen?
Kijk dan in Joyce’ online Agenda voor een workshop, lezing of OpvoedParty bij jouw in de buurt.

Wil je Joyce graag uitnodigen om een thema-avond over opvoeden te geven?
Kijk dan hier voor mogelijke thema’s en/of neem contact met haar op.


 


4. Als je kind of tiener blijft zeuren of boos wordt…
vader_zoon_tiener_gesprek
Uiteraard heb je als ouder nog altijd de mogelijkheid om jullie afspraken niet aan te passen. Vergis je niet: die mogelijkheid heb je als ouder altijd! Als je kunt onderbouwen waarom je de afspraak niet aanpast, dan is dat voor je kind vaak al goed. Ook nu hoeft je kind het er niet mee eens te zijn, maar als hij je overweging kan begrijpen en hij merkt dat je er serieus over nagedacht hebt, dan is dat voor je kind ook al heel wat waard.

Zoals ik al aangaf, betekent dat niet dat je kind het leuk vindt dat de afspraak niet aangepast wordt. Waarschijnlijk is je kind – in het gunstige geval – teleurgesteld en in het ergste geval – boos, kwaad of woedend op je. Hij zou dan inderdaad kunnen reageren met de welbekende opmerking: ‘ik mag hier ook nooit wat!’.
In m’n artikel ‘Boos zijn kun je leren’ leg ik je uit hoe je met de boosheid van je kind kunt omgaan.

Die opmerking komt vooral voort uit het gevoel van teleurstelling, omdat hij iets niet mag wat hij toch graag wilde. En hij kan oprecht het idee hebben dat híj iets niet mag wat al zijn vrienden of leeftijdsgenoten wél mogen. Helaas kun je dat gevoel nooit helemaal bij je kind wegnemen; hij kan dat gevoel echter wel blijven houden, ook als hij weet dat hij toch stiekem best veel andere dingen mag. Je kind zal het blijven zeggen als je steeds op die opmerking blijft ingaan.

Wat de emotie of opmerking van je kind als reactie op jullie onveranderde afspraak ook is, die mag er niet voor zorgen dat de afspraak alsnog anders wordt. Dus ook als je kind erna blijft zeuren om de afspraak niet toch alsjeblieft te veranderen of zijn boosheid verbaal op jouw gaat botvieren, dan nog verandert jullie afspraak niet.
In m’n artikel ‘Snoep, snoep en nog eens snoep’ leg ik je aan de hand van zeuren over snoep uit hoe je met het zeuren van je kind kunt omgaan.

Zou je de afspraak ná een dergelijke emotionele reactie van je kind namelijk toch veranderen, dan leert je kind dat het zin heeft om op zo’n manier op jou te reageren. Je kind leert dat het zin heeft om te blijven zeuren of boos op je te reageren, want daarna wordt de afspraak toch aangepast. De volgende keer dat jullie voor een dergelijke situatie staan, zal je kind weer – zo niet heftiger – op jou reageren. Het aanpassen van de afspraak ná zo’n emotionele reactie van je kind werkt dus alleen maar averechts…

Denk van te voren dus goed na over welke afspraak je met je kind maakt en zorg dat je er zelf (liefst samen met je partner) helemaal achter staat. Dat maakt de kans kleiner dat je de afspraak toch verandert als je kind er emotioneel op reageert. Zo lang je nog niet helemaal achter de afspraak staat, blijf je er aan schaven totdat je er wel helemaal achter staat en dan pas ligt je je kind erover in.

 

5. Reageer positief op je kind of tiener
moeder_dochter_in_gesprek_op_bedAls je merkt dat je kind zich netjes aan jullie nieuwe of (on)aangepaste afspraak houdt, dan is het belangrijk om je kind dat te laten weten. Geef hem er een welgemeend compliment over. Dat maakt het voor je kind fijner en makkelijker om zich in het vervolg weer (of nóg beter) aan jullie afspraken te houden.

Als je merkt dat je kind zich keer op keer goed aan jullie afspraak houdt, dan zou je jullie afspraak na een tijdje opnieuw in overweging kunnen nemen. Omdat hij zich goed aan de afspraken houdt, mag hij daar namelijk ook wel een beloning voor terugkrijgen en die beloning zou in de vorm van ‘wat meer vrijheid’ kunnen zijn. Je hoeft daarbij niet de hele afspraak te laten vallen, maar je kunt je kind wel net wat meer vrijheden geven. In het geval van het voorbeeld hierboven over ‘alleen naar een vriendje in het dorp fietsen’ kun je nu bijvoorbeeld afspreken dat hij nu ook wat verder in het dorp mag fietsen of dat hij nu ook naar dat andere vriendje dat net iets verder woont mag fietsen. Op die manier kan je kind dus zelf invloed uitoefenen op het vergroten van zijn eigen vrijheid.
Uiteraard blijven bij nieuwe of aangepaste afspraken ook weer alle voorgaande punten van toepassing.

gezin_blij_fietsen

Wanneer je kind doorheeft dat hij zelf invloed kan uitoefenen op zijn eigen vrijheden en vooral op het verwerven van grotere vrijheden, namelijk door zich goed aan de gemaakte afspraken te houden én daarmee jullie vertrouwen te winnen, zal de kans groter maken dat hij zich in de toekomst ook goed aan nieuwe of aangepaste afspraken houdt.
Merk je overigens dat je kind zich niet aan de nieuwe afspraak houdt (of kan / wil houden), dan kun je weer teruggaan naar de oude afspraak. Misschien zat er in de nieuwe afspraak toch net te veel vrijheid of was het toch net wat te veel gevraagd voor je kind. Doe dat niet te plotseling, maar leg het je kind eerst uit in een rustig gesprek. Dan begint het proces van goede, eerlijke afspraken maken weer opnieuw en ga je opnieuw nadenken welke afspraak er dan wel bij je kind past. Ook daar mag je je (oudere) kind of tiener weer bij betrekken. Dat is helemaal niet erg, want net zoals voor je kind geldt ook voor jou als ouder: ‘al doende leert men’. 😉 Uiteindelijk kom je op die manier bij een afspraak uit waar zowel jij (als ouder) als je kind tevreden over zijn.


Wil je graag reageren op dit artikel?

Dat mag! Zet jouw reactie dan onder dit bericht. Houd het wel constructief, liefst in de vorm van ‘Tips & Tops’. Dankjewel voor je medewerking!

 


tip_gezin

Wil jij meer OpvoedTips van Joyce lezen én ze als eerste in je mailbox ontvangen?
Dat kan! Helemaal gratis en vrijblijvend. Aanmelden is heel eenvoudig.

Cadeau: Als welkomstcadeau ontvang je meteen na je aanmelding het E-book ‘Nóg meer genieten van je kind – 5 x 5 OpvoedTips’.
Je leest er hier meer over.


joyce_rosegrijs_staand_cHeb je vragen over dit thema, wil je meer weten over het onderwerp of heb je een andere opvoedvraag?

Neem dan contact met me op.

Met vriendelijke groet,
Joyce Akse

Opvoedcoach & Psycholoog | http://www.aksecoaching.nl | info@aksecoaching.nl

© 2020. Joyce Akse / Akse Coaching, alle rechten voorbehouden.

Geschreven door Joyce Akse van ‘Akse Coaching – Opvoedcoaching & Opvoedadvies’.

Klik hier voor jouw dagelijkse portie OpvoedInspiratie op Facebook.

 

Joyce gebruikte / las voor dit artikel o.a. de volgende bronnen:
– ‘Afspraken over regels’. OpvoedInformatie. Klik hier.
– Turner, Markie-Dadds & Sanders. (2007). Draaiboek Adviesgesprek Triple P Basiszorg. Triple P International: Milton.  


Lees ook andere artikelen van Joyce met waardevolle OpvoedTips:

– ‘Wat gebeurt er allemaal met je kind tijdens de adolescentie? Van kindertijd naar jong volwassenheid. [Overzichtsartikel]’.
– ‘Hoe je in slechts 5 stappen de emotionele veerkracht van je kind of tiener stimuleert‘ [incl. korte test].
– ‘Waarom worden kinderen en tieners toch zo boos?‘.
– ‘Sturing & verbinding: Waarom beide aspecten onmisbaar zijn in de opvoeding van jouw kind.
– ‘Wat doet een opvoedcoach eigenlijk? | Joyce Akse vertelt.
Klik hier voor meer waardevolle opvoedtips van Joyce, bijv. over (niet) willen luisteren, slapen of eten ed.

 

logo_akse_coaching_klein_nieuwGa (terug) naar de website van Akse Coaching: http://www.aksecoaching.nl.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s