Laat dat nou! | 5 opvoedvalkuilen waar we allemaal intrappen én waardoor opvoeden onbedoeld lastiger wordt.

moeder_kind_bank_tekent_muurIedere ouder weet het: kinderen hebben is niet alleen heerlijk, mooi en bijzonder, maar ook best lastig, zwaar en vermoeiend. En dat laatste komt niet altijd door onze kinderen: soms maken we het onszelf lastiger dan eigenlijk nodig is. We stappen namelijk vaker – onbewust & onbedoeld – in zg. ‘opvoedvalkuilen’. En daar gaat dit artikel over: je leest hier over 5 veelvoorkomende opvoedvalkuilen, die het ouders moeilijker maken om op een positieve, fijne en constructieve manier op te voeden.

 

=> Trap jij ook wel eens in één van deze 5 veelvoorkomende opvoedvalkuilen?

 

(1) Je versterkt (onbedoeld) het lastige gedrag van je kind. 
moeder_spreekt_dochter_streng_toe_snoep_winkelVoorbeeld: je bent samen met je dochter in de supermarkt. Je dochter wil graag die ene zak snoep meenemen. Jij bent het daar niet mee eens en legt het weer terug in het rek. Je dochter haalt het er weer uit. Dit tafereel herhaalt zich een paar keer en ondertussen lopen de gemoederen steeds hoger op. Uiteindelijk krijgt je dochter een driftbui en ligt ze schreeuwend en krijsend op de vloer. Je vindt dit zelf een behoorlijk onprettige situatie, want je hebt het gevoel dat iedereen naar je kijkt en iedereen jullie kan horen. Om dat zo snel mogelijk te stoppen geef je je dochter maar snel die zak snoep. Gelukkig, het is weer stil!

Deze valkuil noemen we de escalatievalkuil: hoe meer je dochter tegensputtert, hoe groter de kans is dat ze haar zin krijgt. Hierdoor leert je kind dat hij van jou krijgt wat hij wil als hij maar gaat schreeuwen of krijsen. Door je kind zijn zin te geven, weet hij dat ze hij het de volgende keer ook voor elkaar krijgt als hij het op deze manier aanpakt. Door je kind zijn zin te geven, versterk je dus zijn driftbuien in deze situatie.

Om dit gedrag te voorkómen, is het belangrijk om hier als ouder consequent op te reageren: denk eerst na of je het snoep, dat je kind graag wil, wel óf niet wilt kopen.
– Optie 1: Wil je het niet kopen, dan koop je het niet en zeg je dat duidelijk tegen je kind. Het snoep wordt dan ook niet gekocht; of je kind nou een driftbui krijgt of niet.
– Optie 2: Als je het goed vindt om het snoep te kopen, dan zeg je dat ook en dan kan het gewoon in je karretje.
=> Heb je echter eenmaal ‘nee’ gezegd, dan blijft het nee. Neem jezelf serieus en houdt voet bij stuk. Je kind verwacht dat nu ook van je, ook al is hij het niet met jouw beslissing eens. Uiteraard zal je kind wel nog – zeker in het begin – proberen om toch dat snoep mee naar huis te krijgen (dat mag hij ook gewoon proberen), maar jij houdt je aan je afspraak.

Als je dit een aantal keren consequent volhoudt, dan weet je kind precies wat hij aan je heeft en dan weet hij na verloop van tijd dat het geen zin heeft om te gaan schreeuwen of krijsen. Hij krijgt het snoep namelijk toch niet.
Bekijk ook dit filmpje, waarin ik je tips geef om om te gaan met driftbuien in de supermarkt.

 

(2) Je moet eerst schreeuwen, voordat je kind naar je luistert. 
jongen_op_bed_in_pyjamaVoorbeeld: Het is bedtijd. Je gaat samen met je zoon naar boven om hem klaar te maken om te gaan slapen. Je zegt tegen je zoon: ‘trek je pyjama maar alvast aan’. In de tussentijd maak jij de tandenborstel klaar en pak je een handdoek. Daarna kijk je even in z’n slaapkamer en zie je dat je zoon aan het spelen is met z’n trein. ‘Wat zei ik nou? Je zou je pyjama aan gaan doen. Er is nu geen tijd meer om te spelen. Kom op, trek je pyjama aan.’ Je loopt z’n kamer uit, je gaat weer terug naar de badkamer en je merkt dat je langzaam boos wordt op je zoon. Je denkt: ‘zo gaat het nou iedere avond. Ik kan wel 100x tegen hem zeggen dat hij z’n pyjama aan moet doen, maar hij vertikt het gewoon. Waarom doet hij nou niet gewoon wat ik hem zeg?’ Je wacht nog een minuutje en loopt dan weer naar je zoon toe. Als je binnenkomt zie je dat je zoon nu aan het lezen is. Hij heeft nog steeds z’n pyjama niet aan. Nu schiet je uit je slof en schreeuw je: ‘Potverdorie, ik zei toch dat je je pyjama aan zou doen en dan zit je hier wat te lezen. Waarom luister je niet? Ik word hier echt zo boos van! Kom op, en nu gauw een beetje!’. Je zoon kijkt verschrikt op uit z’n boek en begint zijn pyjama aan te trekken.

Je kind heeft geleerd dat hij pas aan de slag hoeft als jij echt boos wordt of gaat schreeuwen. Eerder hoeft hij dus niet in actie te komen, want dan heeft toch geen gevolgen voor hem. (Uiteraard denkt je kind dat niet zo bewust en berekenend als ik het hier beschrijf, maar heel kort door de bocht komt het hier wel op neer.) Het is belangrijk om in dit soort situaties niet eindeloos tegen je kind te blijven zeggen wat jij verwacht dat hij gaat doen. Als je dat tot 2x beperkt en er daarna een consequentie aan verbindt (bijv. één verhaaltje minder voor het slapengaan), dan is je kind eerder geneigd om wel in actie te komen.

Uiteraard is het nóg fijner om de consequentie om te draaien: stel een leuke beloning in het vooruitzicht als je kind goed mee- / doorwerkt. In dit geval zou je bijv. kunnen zeggen: ‘Als je je pyjama binnen twee minuten aan hebt getrokken, dan lees ik je een extra verhaaltje voor’. (Die tijd moet uiteraard wel realistisch en haalbaar zijn voor je kind). Zet dan een wekkertje of houdt de tijd bij op je telefoon, moedig je kind ondertussen aan, laat merken wat hij allemaal goed doet en je merkt al gauw dat het naar bed gaan er een stuk gezelliger op wordt. Merk ook op dat je nu niet meer hoeft te schreeuwen en dat je kind toch gewoon doet wat je graag wil.
Lees ook m’n artikel ‘Stop met schreeuwen! (Over: Hoe je in 5 stappen minder schreeuwt tegen je kind.)’ of bestel m’n gratis e-book ‘Stop met Schreeuwen’.


joyce_grijs_aanjou_1
Heb je een kleine of grote opvoedvraag, waar je graag een antwoord of oplossing voor wil?
Neem dan contact met me op.

Wil je eerst meer over mij en m’n bedrijf weten?
Lees dan hier meer over m’n achtergrond.


 

(3) Als je kind iets verkeerd doet, keur je hém af (als persoon).

melk_op_vloer_beker_voetenVoorbeeld: het is weekend en jullie zitten als gezin samen aan tafel te eten. Dan stoot je zoon ineens een glas melk om. Je houdt niet van knoeien, je vindt het zonde van de melk, je bent bang dat alle kleren weer in de wasmachine moeten of je vindt het zonde van je tijd om het allemaal te moeten gaan schoonmaken. Kortom, je schiet uit je slof: ‘wat ben je ook voor een stommerd, dat je altijd je melk omstoot. Kijk toch eens uit je doppen, onhandige Harry!’.

Je kind afkeuren als persoon, doe je bijvoorbeeld als je je kind uitscheldt en als je hem allerlei benamingen geeft (zoals idioot of stommeling) of door dingen te zeggen als ‘wat ben jij toch altijd…’. Dit soort uitspraken ondermijnen het zelfbeeld en het zelfvertrouwen van je kind. Je kind gaat er ook steeds meer in geloven, want wat jij als ouder zegt is waar. Je kind denkt al gauw: ‘ik kan dat ook helemaal niet’ of ‘ik ben ook altijd onhandig’. Daardoor treedt waarschijnlijk ook nog eens het fenomeen ‘self-fulfilling prophecy’ op: je kind gaat zich gedragen zoals hij denkt dat hij is. Dus in plaats van dat hij zich minder ‘stom’ of ‘onhandig’ gaat gedragen (wat jij als ouder het liefste zou zien), wordt dat gedrag alleen maar meer. Dit soort uitlatingen werken dan ook vaak alleen maar averechts. Reden te meer om dit soort opmerkingen helemaal achterwege te laten.
Lees ook m’n artikel ‘Hoe verbeter je het zelfvertrouwen van je kind?’ (Over: 4 ingrediënten voor een gezonde dosis zelfvertrouwen.).

 

(4) Je benoemt niet wat je kind goed doet. 
meisje_springt_van_de_bank_afVoorbeeld: je dochter zit lekker aan tafel; ze is aan het kleuren. Dat kan ze altijd goed volhouden, soms wel een uur lang. Heerlijk vindt ze dat. Zo heb je geen kind aan haar en kun je lekker aan de slag met je eigen activiteiten. Maar zodra ze klaar is met kleuren begint de ellende. Dan begint ze om je heen te hangen en wil ze dat je haar oppakt of dat je haar steeds knuffelt en dat terwijl nog met je eigen dingen bezig bent. Je wil graag dat ze verder gaat met kleuren of dat ze met iets anders gaat spelen, maar daar heeft ze ineens geen zin meer in. Het lijkt wel of ze op zo’n moment alleen maar kattenkwaad kan uithalen. Ze gaat op de bank springen, ze gaat aan de knopjes van de tv zitten of ze gaat met spuug poppetjes tekenen op het raam. Om gek van te worden! En dat terwijl ze een half uur geleden nog zo lief zat te kleuren… 

Vaak zie je dat kinderen een tijdje heel leuk (alleen) kunnen spelen, maar dat is vaak maar van beperkte duur; zeker voor jonge kinderen. Na zo’n tijdje van rustig alleen spelen hebben ze vaak de behoefte om even bij papa of mama te zijn. Ze willen dan graag jouw aandacht. Als jij je kind op dat moment geen aandacht geeft (om wat voor reden dan ook), dan gooien ze het over een andere boeg. Ze gaan gedrag laten zien waarvan ze ‘weten’ dat ze er toch jouw aandacht mee krijgen. Alleen is het dit keer geen positieve, maar negatieve aandacht.

We weten dat kinderen aandacht nodig hebben. Krijgen ze die aandacht niet op een positieve manier, dan vragen ze ‘m wel op een negatieve manier. Want: aandacht = aandacht. Alleen vinden ze het natuurlijk fijner om positieve aandacht te krijgen, net zoals wij het als ouder veel fijner vinden om positieve aandacht te geven. Doe dat dan ook!

Als je ziet dat je kind lekker aan het spelen is, ga dan eens af en toe naar hem toe. Vraag wat je kind aan het kleuren is, vraag of je ook iets mag tekenen of iets mag inkleuren en met welke kleur dan. Als je een paar keer per dag (kort) aansluit bij wat je kind aan het doen is, krijgt je kind voldoende aandacht van jou en heeft het veel minder de neiging om jouw aandacht op een negatieve manier te vragen. Positieve aandacht geven én krijgen is onmisbaar in een positieve, fijne en constructieve opvoeding!
Lees ook m’n artikel ‘Voorkom ongewenst gedrag: Geef je kind positieve aandacht’.

 


joyce_rosegrijs_staand_c

Wil je graag een thema-avond over opvoeden bijwonen?
Kijk dan in Joyce’ online Agenda voor een workshop, lezing of OpvoedParty bij jouw in de buurt.

Wil je Joyce graag uitnodigen om een thema-avond over opvoeden te geven?
Kijk dan hier voor mogelijke thema’s en/of neem contact met haar op.


 


(5) Je wil dat je kind iets gaat doen, maar je handelt niet consequent.

jongen_speelt_op_vloerVoorbeeld: Je bent in de keuken bezig met het avondeten en je wil graag dat je dochter begint met opruimen. Je loopt even naar haar toe en vraagt haar rustig: ‘ruim alsjeblieft je lego op, want we kunnen zo eten’. Ze zegt ‘ja, is goed’ en jij gaat weer verder met koken. Als je na een tijdje even om de hoek kijkt, zie je dat ze nog steeds met de lego speelt, maar opruimen, ho maar. Je zegt het haar nog een keer en nu op wat hardere toon: ‘ik wil graag dat je opgeruimd hebt voordat we gaan eten. Het eten is zo klaar, dus begin nou maar gauw’. Weer zegt ze ‘ja, is goed’. Dan hoor je het alarm van de magnetron afgaan en loop je snel terug naar de keuken. De ovenschotel is klaar. Je roept ‘we kunnen eten!’ en iedereen komt aan tafel zitten. ‘Smakelijk eten’ zegt iedereen. Ondertussen ligt de lego nog steeds door de hele woonkamer… 

In dit voorbeeld heb je als ouder 2x aan je dochter gevraagd om het speelgoed op te ruimen; doorgaans is het wel vaker nodig om kinderen te bewegen om iets gaan doen (zoals opruimen). Ouders hebben het gevoel dat ze het eerst wel 10x moeten vragen voordat hun kind in actie komt. Wat belangrijk is in dit voorbeeld is dat je dochter niet leert dat ze ook echt even moet doen wat er gevraagd wordt. Het hoeft uiteindelijk ook niet, want ze kan gewoon gaan eten zonder dat ze opgeruimd heeft. Haar vader/moeder komt er niet meer terug en laat haar gewoon aan tafel plaatsnemen. In dit geval kun je met je kind afspreken dat ze pas aan tafel kan komen als alle lego is opgeruimd. Of – iets minder streng, maar misschien wel met een positiever effect: ‘als je nu begint met opruimen, dan help ik je en dan kunnen we daarna samen gaan eten’.
Lees ook m’n artikel ‘Ik moet het mijn kind eerst 10x vragen… – Hoe je je kind in 5 stappen leert om sneller naar je te luisteren.’. 

 

Wil je reageren op dit artikel?
Ga dan naar m’n Facebook-pagina en laat daar een bericht achter.

 


Wil jij ook Joyce’ waardevolle opvoedtips ontvangen? tip_gezinHelemaal gratis en vrijblijvend. Klik dan hier.

Cadeau: Kort na je aanmelding van het e-zine ontvang je Joyce’ E-book ‘Nóg meer genieten van je kind – 5 x 5 OpvoedTips’ als cadeau. Dat is dus ook helemaal gratis en vrijblijvend. Je leest er hier meer over.


 

Ik hoop van harte dat je met deze informatie op een goede manier thuis aan de slag kunt.

Heb je hier vragen over, wil je meer weten over dit thema of heb je een andere opvoedvraag? Neem dan contact met me op. Je vindt m’n contactgegevens hieronder.
joyce_rosegrijs_staand_c

Met vriendelijke groet,
Joyce Akse

 

http://www.aksecoaching.nl | info@aksecoaching.nl

© 2018. Joyce Akse/Akse Coaching, alle rechten voorbehouden.

Geschreven door Joyce Akse van ‘Akse Coaching – Opvoedcoaching & Opvoedadvies’.

Klik hier voor je dagelijkse portie OpvoedInspiratie op Facebook.

logo_akse_coaching_klein_nieuw


Ga (terug) naar de
website van Akse Coaching: http://www.aksecoaching.nl.

 

Referentie(s): 
Dit artikel is o.a. gebaseerd op informatie uit ‘Sanders, Markie-Dadds, & Turner. (2009). Positief opvoeden: Triple P – Voor iedere ouder. Triple P International: Milton.

Klik hier voor m’n andere opvoedtips, bijv. over (niet) willen luisteren, slapen of eten ed.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s