Als jouw wolk niet rose is, maar grijs of zwart… (Over: kraamtranen, postpartum depressie en bevalangst.)

Je had je zo verheugd op die mooie tijd: je bent net ouderschap_moeder_baby_starendmoeder geworden en je verwachtte dat de periode met je nieuwe baby’tje helemaal geweldig zou zijn. Je zou genieten van je pasgeboren kindje, van samen knuffelen, van je baby’tje voor het eerst in bad doen, samen met je partner naar je kindje kijken en bewonderen hoe klein zijn vingertjes, voetjes, het neusje, zijn oortjes zijn. Je keek zo uit naar die mooie tijd, die rose wolk.

Maar nu je kindje geboren is, is jouw wolk helemaal niet rose; soms lijkt de wolk wel grijs of zelfs helemaal zwart. Zo had je je de kraamtijd of de weken na de bevalling toch echt niet voorgesteld. Gaat dit ooit nog weg? Wordt dit ooit nog beter?

Gelukkig is het antwoord op die vragen: ‘ja’. De negatieve gevoelens, die kunnen ontstaan na je bevalling, zijn tijdelijk. Ze gaan ook weer weg. Soms vanzelf, soms met hulp. Bij de één kunnen die gevoelens langer duren en heftiger zijn dan bij de ander, maar ze kunnen met de juiste zorg doorgaans goed verholpen worden.

Hoewel we in tijdschriften en op internet lezen over hoe mooi het is om een kindje te verwachten of om een baby’tje in huis te hebben, zullen niet alle kersverse mama’s (en papa’s) dat gevoel kunnen delen. Het begint al vanaf de eerste paar dagen na de bevalling, waarop je ineens om alles en om niks kunt huilen. Dat zijn de kraamtranen, de ‘babyblues’.
Hieronder lees je wat dat inhoudt en wat je ervan mag verwachten. 

ouderschap_mama_baby_ontmoedigd2Als de kraamtranen langer aanhouden en niet vanzelf ophouden, zou je te maken kunnen hebben met een postpartum depressie. Ook daarvan lees je hieronder wat dat precies is; je leest ook op welke manier het wezenlijk anders is dan de kraamtranen.

Weer andere vrouwen krijgen na hun bevalling te maken met een posttraumatische stressstoornis (PTSS). De ervaring van hun bevalling is dan zo heftig geweest, dat ze er nog steeds herbelevingen of nachtmerries over hebben. Ze willen het liefst niet meer aan de bevalling denken en proberen dat onderwerp dan ook zo veel mogelijk te vermijden. Soms is deze PTSS zelfs zo heftig dat de moeders er alles aan doen om te voorkomen om weer zwanger te worden, zodat ze niet weer zo’n heftige bevalling hoeven te doorstaan.



Hieronder lees je welke effecten deze drie ‘stoornissen’ op je kunnen hebben, wat ze inhouden en wat je ervan kunt verwachten. 

– Kraamtranen of Babyblues
baby_slaapt_tegen_mama_aanDe kraamtranen of de babyblues noemen we de huildagen, die moeders de eerste dagen na hun bevalling kunnen hebben. Dit is natuurlijk geen psychische stoornis, maar een gevolg van hormonale veranderingen na je bevalling. De kraamtranen beginnen op (grofweg) de 3e dag na de bevalling en zijn doorgaans na ong. 10-14 dagen weer over. Ze komen vaak voor; bij ong. 50-70% van de kraamvrouwen.

Het zijn plotselinge, kortdurende en onverwachte stemmingsveranderingen, waarbij de moeder ineens in huilen uitbarst, terwijl ze zelf niet goed begrijpt waarom dat gebeurt.

Verschijnselen die kunnen passen bij de kraamtranen zijn: snelle stemmingswisselingen, met huilbuien en sombere gevoelens, soms ook korte overdreven vrolijke stemmingen, prikkelbaarheid, geïrriteerdheid, slaapproblemen, nachtmerries, hoofdpijn, concentratieproblemen, vergeetachtigheid en lichte verwardheid.

In de meeste gevallen stoppen de kraamtranen na een aantal dagen weer vanzelf. In principe verwachten we dat ze na twee weken weer weg zijn. Omdat ze vanzelf weer weggaan, hoeven ze niet behandeld te worden.
Bekijk dit filmpje [vanaf 2:07 tot 3:20] over dames, die het met elkaar hebben over de kraamtranen. 

Als de klachten echter langer blijven bestaan en er ook sprake is van blijvende somberheid, niet kunnen genieten of juist veel negatieve gedachten, dan is er mogelijk sprake van een postpartum depressie. Daar lees je hieronder meer over.

 


ouderschap_baby04Heb jij vragen over je baby of je prille ouderschap?
Lijkt je baby vaker ontroostbaar of slaapt je baby weinig? Wil je leren welke signalen je baby je allemaal geeft, zodat je goed op zijn behoeftes kunt aansluiten? Heb je andere vragen over je baby of je ouderschap, waar je graag persoonlijk advies van Joyce over zou willen krijgen?
Lees dan hier op welke manier Joyce jou zou kunnen helpen.

Wil je regelmatig nieuws en (realistische) tips ontvangen over zwangerschap, baby’s, de kraamtijd en meer?
Volg dan ‘Blije baby Blije ouders’  op Facebook.


 

 

– Postpartum depressie
ouderschap_baby_slaapt_moeder_bedenkelijk_moeEen postpartum depressie is een depressie, die start in de weken tot maanden na de bevalling. Ongeveer 10-20% van de vrouwen heeft depressieve klachten tijdens de zwangerschap of in de eerste 3 maanden na de bevalling. De kans om voor het eerst of opnieuw depressief te worden is wel het grootst in het kraambed. Ook vrouwen die een miskraam of abortus hebben gehad, kunnen daarna depressief worden.

Wat weinig mensen weten, is dat er net zoveel vrouwen depressief zijn tijdens de zwangerschap als na de bevalling. Depressief zijn tijdens de zwangerschap vergroot de kans op het krijgen van een depressie na de bevalling. Het zou daarom beter zijn net zoveel aandacht te besteden aan depressieve klachten tijdens de zwangerschap als na de bevalling.

De meest voorkomende verschijnselen van een postpartum depressie zijn dat je je somber en verdrietig voelt, dat je meer huilt dan gewoonlijk, je hebt een leeg gevoel, je hebt nergens zin in, je voelt je heel vermoeid, je bent snel geïrriteerd of je reageert agressief. Je kunt je minder goed concentreren, je bent verward of vergeetachtig, je hebt
weinig (of juist veel) eetlust, je kunt niet slapen of je wil juist alleen maar slapen. Ook klachten als hoofdpijn, misselijkheid en duizeligheid kunnen bij een postpartum depressie vaker voorkomen.

Ten opzichte van de baby kun je bezorgd zijn dat je niet goed genoeg voor de baby kunt zorgen, dat je niet van de baby kunt genieten, dat je heftige gevoelens van afkeer t.o.v. de baby hebt of dat je bang bent dat je de baby iets aan doet.

moeder_kijkt_weg_baby_op_armDaarbij kunnen ook nog eens schuldgevoelens ontstaan. Sommige moeders ervaren weinig tot geen moedergevoelens (je weet dat je eigenlijk blij zou moeten zijn met je kind, maar je voelt het niet), ze hebben het gevoel niks waard te zijn en niet geschikt voor het moederschap. Ze voelen zich angstig of wanhopig. Sommige moeders denken ook aan zelfmoord.

Een depressie na de bevalling of een postpartumdepressie is eigenlijk net als een gewone depressie: het is iets dat langer duurt en waar je hulp bij nodig hebt.

Een extra moeilijkheid, die vrouwen met depressieve klachten vaak ervaren, is dat de buitenwereld meestal erg positief reageert op de zwangerschap en op het krijgen van een kind. Dit kan er toe leiden dat het voor de moeder extra moeilijk is om te bespreken dat zij niet echt blij is met haar zwangerschap of met haar kindje. Als ook de omgeving niet helpt deze moeilijke gevoelens bespreekbaar te maken, kan ze zich steeds eenzamer gaan voelen. Eenzaamheid versterkt op zichzelf weer de depressieve klachten, waardoor ze in een negatieve spiraal kan raken. Het is dan ook belangrijk om op tijd professionele hulp te vragen als je je erg somber voelt en/of als je partner zich steeds vaker gaat terugtrekken.
Bekijk ook de documentaire ‘Roze wolk’, waarin vier moeders op een openhartige en intieme manier vertellen wat ze met hun jonge gezin en partner hebben meegemaakt of waar ze nog middenin zitten.

Wat kun je doen als je last hebt van een postpartumdepressie?
– Hoewel je tijdens een depressie het idee kunt hebben dat je nooit meer beter wordt en het leven niet meer de moeite waard is, is een postpartumdepressie doorgaans goed te behandelen. Maak daarom een afspraak met je huisarts; hij/zij zal je doorverwijzen naar de juiste hulpverleners. Wacht daar dus niet mee totdat je klachten erger worden.
– Praat met mensen in je omgeving over je gevoel en de zorgen, die je hebt.
– Probeer je niet schuldig te voelen over je eigen gevoelens en gedachten. Ze horen bij de depressie en gaan weer over als de depressie behandeld wordt.
– Vraag eventueel aan anderen uit je omgeving of ze je willen helpen bij de verzorging van je kindje.
– Zorg voor tijd en rust voor uzelf.

Naast depressieve gevoelens die kunnen optreden na een bevalling kunnen er ook angstgevoelens ontstaan. Die kunnen ontstaan als de moeder de bevalling als zeer heftig heeft ervaren. Je leest er hieronder meer over.

 


baby_ingbakerd_hydrofiele_doekWorkshop ‘Blije baby & Blije ouders’
Joyce geeft regelmatig workshops, waarin ze je leert hoe je op een positieve en fijne manier omgaat met je baby en dan vooral als je baby’tje moeilijk slaapt en/of veel huilt. Deze workshops heten ‘Blije baby & Blije ouders’.

Je leest hier of Joyce deze workshop binnenkort ook bij jou in de buurt geeft. 


 


– Bevalangst of Posttraumatische stressstoornis (PTSS) na de bevalling
ouderschap_heftige_bevalling_ziekenhuisVoor sommige vrouwen is (de periode rondom) de bevalling zo traumatisch dat zij een posttraumatische stress stoornis (PTSS) ontwikkelen. PTSS is een aandoening, die wordt gekenmerkt door het ervaren van 4 soorten symptomen na het meemaken van een zeer ingrijpende gebeurtenis:
(1) herbelevingen (bijv. nachtmerries, hartkloppingen wanneer je langs het ziekenhuis rijdt),
(2) vermijding (niet over de bevalling willen praten, niet meer zwanger durven worden),
(3) negatieve gedachten en stemming (schuldgevoel, angst, boosheid, desinteresse), en
(4) overmatige waakzaamheid en prikkelbaarheid.

Ongeveer 10-30 % van de vrouwen vindt de bevalling een traumatische ervaring. De kans dat vrouwen na de bevalling PTSS krijgen, is 1-3%. Een groter percentage vrouwen ervaart wel een of meerdere van de onderstaande klachten, maar niet alle (of niet in die mate dat zij hierdoor in haar dagelijks functioneren wordt beperkt).

PTSS na de bevalling heeft niet alleen consequenties voor de vrouw zelf, maar vaak ook op de band tussen moeder en kind en op de relatie met de partner. Sommige vrouwen voelen zich schuldig en zijn overmatig beschermend naar hun kind toe; andere vrouwen worstelen zo met hun eigen ervaring en klachten dat het voor hen moeilijk is om zich (voldoende) op hun baby te richten. Voor partners is het vaak lastig om helemaal te begrijpen waarom de bevalling een traumatische ervaring is geweest. Sommige partners hebben zelf een heel nare ervaring gehad tijdens haar bevalling. Vaak heeft de bevallingservaring, soms in combinatie met angst om weer zwanger te worden of fysieke klachten (pijn), ook invloed op de seksuele relatie.

ouderschap_moeder_baby_hand_voor_ogenGelukkig ontwikkelen niet alle vrouwen, die de bevalling traumatisch vonden, ook PTSS. Voor de meeste mensen geldt dat als zij iets ingrijpends hebben meegemaakt, het goed helpt om daar veel over te praten met een of meerdere mensen uit hun naaste omgeving met wie zij een vertrouwensband hebben. Voor veel vrouwen helpt het daarnaast in de verwerking om hun ervaringen, angsten, vragen en eventuele grieven ten aanzien van de bevalling te bespreken met degene die de bevalling heeft begeleid. Wanneer er sprake is van de eerdergenoemde PTSS-symptomen en die na enkele weken niet minder worden, dan is het goed om professionele hulp in te schakelen.

Er bestaan goede behandelingen voor PTSS. De meest effectieve behandelingen zijn
EMDR (eye movement desensitization and reprocessing) en CGT (cognitieve gedragstherapie.

Bekijk dit filmpje over een moeder, die openhartig vertelt over haar eigen postpartum depressie. Ze maakt een heftige periode door, maar ze is er gelukkig weer goed bovenop gekomen. 

Er zijn ook nog andere psychische stoornissen, die je mogelijk na de bevalling zou kunnen ontwikkelen. Het voert echter te ver om die allemaal in dit artikel te noemen. Daarvoor verwijs ik dan ook graag naar de links van de artikelen, die ik voor het samenstellen van dit artikel heb gebruikt.

 

Heb je vragen over dit artikel of over dit thema? Maak je je zorgen over iemand uit jouw omgeving of herken je punten uit jouw eigen situatie?
Neem dan contact met me op. Je kunt mailen naar blijebaby@aksecoaching.nl of op een andere manier contact met me opnemen.

joyce_rosegrijs_staand_cMet vriendelijke groet,
Joyce Akse

 

http://www.aksecoaching.nl | blijebaby@aksecoaching.nl

 

© 2018. Joyce Akse/Akse Coaching, alle rechten voorbehouden.

Geschreven door Joyce Akse van Akse Coaching – Opvoedcoaching & Opvoedadvies.
Ga (terug) naar de website van ‘Akse Coaching – logo_akse_coaching_groot_nieuwOpvoedcoaching & Opvoedadvies’.

 

Lees meer artikelen van Joyce over gerelateerde thema’s:
– ‘Waarom huilt mijn kindje toch zo? Over: Hoe je huilen bij baby’s vermindert.’ Klik hier.
– ‘Hoe overleef je je kraamweek? 5 tips die ik zelf nooit had willen missen.’ Klik hier.
– ‘Wat zit er in je verzorgingstas? Lijst met onmisbare dingen voor als je met je baby de deur uit gaat.’ Klik hier.
– ‘Borstvoeding geven, kolven en werken: Hoe was dat voor mij? (Een persoonlijk verhaal)’. Klik hier..
Klik hier voor andere opvoedtips, bijv. over voeding, media, beweging ed.

Voor het samenstellen van dit artikel, gebruikte Joyce de volgende referenties:
– https://www.thuisarts.nl/postnatale-depressie/ik-heb-depressie-na-bevalling
– http://www.lkpz.nl/index.php
– https://www.psychischegezondheid.nl/action/psychowijzer/28/postpartum_depressie.html

© De foto van Joyce Akse is gemaakt door Ilona Tychon Fotografie.

 


fb_omslagfoto_mamaclubEen goede voorbereiding is het halve werk.’
Wil je je graag extra goed voorbereiden op je zwangerschap, je kraamtijd, je bevalling of je baby’tje? Kom dan naar de MamaClub.

De MamaClub is speciaal bedoeld voor aanstaande en kersverse mama’s, die graag meer willen weten over specifieke thema’s, die horen bij deze bijzondere periode in hun leven.

Wil je weten waar de volgende MamaClub-avond over gaat? Klik dan hier

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s