Hoe leer je je kind om rekening te houden met anderen? (5 tips om sociale vaardigheden te stimuleren)

kinderen_overleggen_luisteren_naar_elkaarVoor kinderen kan het soms best lastig zijn om met andere kinderen om te gaan, om samen te spelen en om dan ook nog eens rekening te houden met de ander. Deze vaardigheden vallen natuurlijk onder de noemer ‘sociale vaardigheden’. Gelukkig zijn sociale vaardigheden over het algemeen goed aan te leren en kun je er als ouder je steentje aan bijdragen om je kind ook op dit gebied het een en ander te leren.
Als je met onderstaande tips aan de slag gaat, verwacht dan geen wonderen (op te korte termijn). Je kind heeft voldoende tijd nodig om deze nieuwe vaardigheden aan te leren. Dat gaat nou eenmaal met vallen en opstaan. Gun je kind die tijd.
Als ik het heb over sociale vaardigheden, die kinderen vaak nog moeten leren, dan bedoel ik:
– Vriendelijk zijn, bijv. iemand gedag zeggen
– Anderen helpen (en dan ook geduld uitoefenen)
– Iemand aankijken (en naar hem luisteren) als hij met je praat
– Even wachten met praten als je ziet dat de ander bezig is of met iemand anders praat
– Aandacht hebben voor de gevoelens van anderen
– Op je beurt wachten als je een spelletje speelt
– Vragen wat de ander graag zou willen (in plaats van doen of opleggen wat je zelf wilt)
Etc.
kindjes_spelen_jongen_zwaait
Bij deze ‘sociale vaardigheden’ zitten onderliggende vaardigheden, namelijk perspectief nemen, je inleven in de ander, je kunnen verplaatsen in de ander. Jonge kinderen kunnen zich soms wel al in de ander inleven, maar nog lang niet altijd. En voor sommige kinderen – ook oudere – is het vaak nog onmogelijk om op die vaardigheid te kunnen handelen. Kinderen, die naar de basisschool gaan, leren langzaam maar zeker steeds beter om hiermee om te gaan.

Om rekening te kunnen houden met anderen, is het dus nodig dat je je inleeft in de gevoelens en behoeften van anderen. Als je dat naar je kind vertaalt, dan moet hij:

– Gevoelens van zichzelf begrijpen (inzicht hebben in zijn eigen gevoel en kunnen vertellen hoe hij zich voelt).
– Gevoelens van andere kinderen begrijpen (zien hoe de ander zich voelt en hierop kunnen reageren).
– Begrijpen dat zijn gedrag invloed heeft op hoe de ander zich voelt (een klasgenoot wil niet met hem spelen als hij alleen doet wat hij zelf wil).
– Begrijpen waarom een ander kind zo doet in een bepaalde situatie (een kind dat niet mee mag doen, is daar verdrietig over en loopt boos weg).

jongens_vechten_met_elkaar_bank


Bij kinderen, die dit moeilijk vinden, zie je vaker problemen op sociaal gebied:
ze hebben weinig vrienden, worden vaker afgewezen en zijn minder populair bij hun leeftijdsgenoten.

⇒ Vandaar dat het goed is om je kind hierbij te helpen, zodat je kind er zo min mogelijk problemen mee heeft.

 


logo_groot_paars

Heb je een kleine of grote opvoedvraag, waar je graag een antwoord of oplossing voor wil? Neem dan contact met me op.

Wil je eerst meer over mij en m’n bedrijf weten?
Lees dan hier meer over m’n achtergrond.




Hoe kun je er nou concreet voor zorgen dat je kind meer rekening houdt met andere kinderen of volwassenen?
Start met deze 5 tips.

1. Benoem zelf goede dingen van andere mensen.

moeder_zoon_knuffelWe praten allemaal wel eens over andere mensen. Daarmee bedoel ik trouwens niet per se roddelen of kwaadspreken. Je kunt namelijk heel feitelijk vertellen wat iemand gedaan of gezegd heeft.

Om je kind een positief beeld van andere mensen te geven, is het goed om op een positieve manier over andere mensen te praten. Je kunt je kind er bijv. attent op maken dat iemand iets goeds of aardigs gedaan heeft.
Bijv. ‘Ik zag dat Kees vandaag de hond uitliet van de buurvrouw. Ze is ziek, dus ze kan die hulp goed gebruiken. Wat aardig dat Kees dat voor haar doet.’

In het verlengde hiervan ligt natuurlijk dat je probeert te voorkómen dat je zelf veel kritiek levert op anderen. Wanneer je in het bijzijn van je kind steeds kritische, sarcastische of negatieve opmerkingen maakt over anderen, dan krijgt je kind het idee dat het normaal is om op die manier over anderen te praten. Benoem dan ook vooral de goede eigenschappen van andere mensen of zeg iets positiefs over wat de ander gedaan heeft.
Bijv. ‘Ik zag dat Emma een nieuwe jurk aan had vandaag. Die stond haar leuk.’

2. Geef je kind de mogelijkheid om iets voor iemand anders te doen.
meisje_doet_was_in_wasmachineIn en om het huis zijn er altijd genoeg klusjes te doen. Je kind kan er meestal al goed aan meehelpen. Zo kan je zoon of dochter mooi een steentje bijdragen aan het huishouden. Je kind leert ook hierdoor om op een goede manier samen te werken en bij te dragen aan een groter geheel.
Bijv. Jonge kinderen kunnen in de herfst bijv. goed blaadjes in een doos of mand verzamelen en samen met jou naar de bladkorf brengen. Oudere kinderen kunnen meehelpen met het dekken of leegruimen van de tafel, met het vouwen van de was. Kinderen van nagenoeg alle leeftijden kunnen hun eigen speelgoed opruimen; soms natuurlijk het liefst met een beetje hulp.
Je kunt ook stimuleren dat je kind iets voor iemand anders (buiten het gezin) doet. Als je kind iets van iemand heeft gekregen, kunnen jullie samen nadenken over hoe hij iets terug kan doen. Als hij ergens is waar hij iets krijgt, kun je hem er aan herinneren dat hij misschien kan vragen om ook iets voor zijn vriend(innet)je mee te nemen. Uiteraard zeg je dit op een vriendelijke manier tegen je kind.
Bijv. ‘Kijk, die meneer is appels uit aan het delen. Als je wil, mag je best gaan vragen of je er ook eentje mag. Misschien mag je er zelfs één voor Jaap meenemen?’

3. Laat je kind merken dat je vriendelijkheid en behulpzaamheid op prijs stelt.

moeder_geeft_dochter_een_kusOp het moment dat je merkt dat je kind vriendelijk is tegen iemand anders of een ander helpt, dan is het goed om daar wat van te zeggen. Geef aan dat je het fijn vindt dat hij zo aardig is of dat hij de ander helpt. Dat zal er voor zorgen dat je kind dat vaker gaat doen. Op die manier merkt je kind ook dat hij een ander blij kan maken door iets voor hem/haar te doen.
Bijv. Kinderen vinden het fijn om je te helpen als je je niet zo lekker voelt. Als je kind je dan wat drinken komt brengen, zeg dan ‘Wat fijn dat je me wat drinken komt brengen nu ik me niet zo lekker voelt. Ik vind het fijn dat je aan me gedacht hebt.’

 


joyce_rosegrijs_staand_c

Wil je graag een thema-avond over opvoeden bijwonen?
Kijk dan in Joyce’ online Agenda voor een workshop, lezing of OpvoedParty bij jouw in de buurt.

Wil je Joyce graag uitnodigen om een thema-avond over opvoeden te geven?
Kijk dan hier voor mogelijke thema’s en/of neem contact met haar op.



4. Maak je kind bewust van de gevoelens van anderen.
Het is belangrijk voor je kind om zich bewust te zijn van de gevoelens van anderen. Maak je kind bewust van wat het effect van zijn woorden of handelingen kan hebben voor een ander. Als je hoort dat iemand iets onaardigs tegen iemand anders zegt, kun je dat (evt. op een later tijdstip) met je kind bespreken.
Bijv. Ik hoorde dat Pim tegen Stijn zei: ‘Als je niet m’n veters voor me strikt, dan speel ik nooit meer met je. Als iemand dat tegen jou zou zeggen, hoe zou jij je dan voelen?’.

meisje_buitengesloten_pesten

Je kunt je kind ook leren dat hij bepaalde gedragingen beter achterwege kan laten, juist in verband met het effect dat het op de ander kan hebben.
Bijvoorbeeld: een ander uitlachen, benadrukken dat de ander iets niet kan (en jij wel), de ander ongevraagd op zijn fouten wijzen etc.
Leer je kind dat het niet erg is om fouten te maken; je kunt juist veel van je fouten leren. Én je kunt iemand – die een foutje maakte of zich vergiste – natuurlijk altijd (op een fijne manier) helpen.
LET OP: Hoewel het belangrijk is dat je kind leert om rekening te houden met de gevoelens van anderen, hoeft hij zijn eigen gevoelens natuurlijk niet helemaal weg te cijferen. Probeer daar een goede modus in te vinden.

5. Stimuleer je kind om het weer goed te maken.

Er zal altijd wel eens iets gebeuren, waardoor je kind iets bij een ander doet wat niet goed was. Je kind zal een ander kind wel eens pijn doen, iets afpakken of ruzie maken. Deze handelingen hebben natuurlijk gevolgen en het is belangrijk dat je kind dat leert. En natuurlijk óók dat hij iets van die gevolgen leert.
jongen_sorry_op_papier.jpg

Als je kind iets verkeerd gedaan heeft, willen we vaak het liefst dat hij sorry zegt. Sorry zeggen werkt echter alleen als je kind het meent en als hij doorheeft dat hij iets verkeerd heeft gedaan waardoor hij de ander onrecht heeft aangedaan. Toch merk je in praktijk dat dat vaak wat teveel gevraagd is voor je kind.

Je ziet echter vaker dat kinderen zich in zo’n situatie gaan terugtrekken; ze durven bijna niks meer te zeggen, laat staan dat ze ‘sorry’ zeggen. Je kind heeft dan waarschijnlijk wel spijt van wat hij gedaan heeft en hij voelt zich er op dat moment absoluut niet prettig bij, schaamt zich er misschien wel voor óf hij is geschrokken van de (boze) reactie uit de omgeving.

Wat in zo’n geval vaak beter helpt, is om aan je kind te vragen op welke manier hij het weer met de ander kan goedmaken, dus hoe hij de situatie kan oplossen. Als je kind dan voorstelt om ‘over de pijn te aaien’ of ‘het speelgoed weer terug te geven’ dan zijn dat ook al goede alternatieven die je kunt inzetten in de plaats van het (gedwongen) ‘sorry zeggen’. Je kind zegt dan niet ‘sorry’ met woorden, maar met daden.

gezin_happy2Als je kind in zo’n situatie wél sorry zegt, dan kan dat soms onbevredigend aanvoelen. Het ligt namelijk helemaal aan de toon waarop je kind ‘sorry’ zegt. Als je kind alleen maar ‘sorry’ zegt omdat het van jou moet, dan komt het er vaak geforceerd uit, maar helaas niet gemeend…
Wat je in zo’n situatie eigenlijk graag wil, is dat je kind het niet nog eens doet en het liefst hoor je dan ook een oprecht: ‘sorry, ik zal het niet meer doen.’

TIP: Ga eens bij jezelf na of je tevreden bent met het ‘sorry zeggen’ van je kind. Is het oprecht? Meent je kind het in die situatie? Zo ja, blijf dat dan vooral doen. Zo niet, dan is het voor je kind waarschijnlijk beter (of prettiger) om je kind ‘in daden’ sorry te laten zeggen.

Rond het goed af
kinderen_maken_ruzie_om_xylofoon_ouders_op_bankKom wel nog – op een later moment, waarop je kind weer rustig is – terug op het voorval en leg dan uit dat we ‘met z’n allen hebben afgesproken dat je in zo’n situatie sorry zegt’ en dat je graag ziet dat je kind dat ook doet. Als je dat op een neutrale manier kunt uitleggen zonder dat je het je kind oplegt, dan is de kans groot dat je kind dat de volgende keer gaat proberen. Lukt dat niet, dan is het prima ook je kind het ‘in daden’ te laten oplossen.
Lees hier meer over ‘sorry zeggen’.


Wil jij ook Joyce’ waardevolle opvoedtips ontvangen?
tip_gezinHelemaal gratis en vrijblijvend. Klik dan hier.

Cadeau: Kort na je aanmelding van het e-zine ontvang je Joyce’ E-book ‘Nóg meer genieten van je kind – 5 x 5 OpvoedTips’ als cadeau. Dat is dus ook helemaal gratis en vrijblijvend. Je leest er hier meer over.


Wil je graag reageren op dit artikel? Dat mag!
Zet jouw reactie dan onder dit bericht. Houd het wel constructief, liefst in de vorm van ‘Tips & Tops’. Dankjewel voor je medewerking!

Heb je vragen over dit thema, wil je meer weten over het onderwerp of heb je een andere opvoedvraag? Neem dan contact met me op. Je vindt m’n contactgegevens hieronder.
joyce_rosegrijs_staand_c

Met vriendelijke groet,
Joyce Akse

http://www.aksecoaching.nl | info@aksecoaching.nl

© 2017-2018. Joyce Akse/Akse Coaching, alle rechten voorbehouden.
Geschreven door Joyce Akse van Akse Coaching – Opvoedcoaching & Opvoedadvies.

Lees verder over gerelateerde thema’s:
– ‘Hoe verbeter je het zelfvertrouwen van je kind?’ (Over: 4 ingrediënten voor een gezonde dosis zelfvertrouwen.) Lees dit artikel.
– Help, mijn kind liegt. Wat nu? (Over: Hoe je je kind leert om eerlijk tegen je te zijn.) Lees dit artikel.
– Samen spelen, samen delen? – 5 tips om je kind te leren om met andere kinderen te spelen. Lees dit artikel.
– ‘Ik zei toch sorry!’ (Over: Hoe je je kind oprecht sorry leert zeggen.) Lees dit artikel.
Klik hier voor andere opvoedtips, bijv. over voeding, media, beweging ed.

Joyce gebruikte o.a. onderstaande referenties voor dit artikel:
– Sanders, M.R., Markie-Dadds, C., & Turner, K.M.T. (2007). Tipsheet ‘Zelfvertrouwen en sociale vaardigheden bij kinderen stimuleren’. The University of Queensland: Australia.
– Schollaart, D. Hoe leer ik mijn kind rekening te houden met anderen? Apetrotse kinderen. Lees dit artikel.
– van Thiel, N. Rekening houden met de ander. J/M Ouders. Lees dit artikel.

logo_akse_coaching_groot_nieuwGa (terug) naar de website van ‘Akse Coaching – Opvoedcoaching & Opvoedadvies’.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s