‘Super. Goed gedaan, zeg!’ (over: Hoe je waardevolle complimenten geeft aan je kind.)

kinderen_groep_duim_omhoogComplimentjes geven is fijn, complimentjes ontvangen ook. Als jij je kind een complimentje geeft, krijgt je kind daar een positief gevoel van. Het voelt zich fijn en misschien wel trots op zichzelf.

Een belangrijke reden om je kind een compliment te geven is om te laten weten dat je het fijn vindt wat je kind doet of heeft gedaan. Als je kind weet wat jij fijn vindt, dan is de kans groter dat hij dat nog eens zal doen. Je mag er namelijk van uit gaan dat je kind jou graag wil helpen en jou blij wil maken (ook al voelt dat misschien niet altijd zo…). Door het geven van complimentjes kun je je kind dus stimuleren om iets (vaker) te doen van wat jij fijn vindt.

Het ene compliment is echter het andere niet. Een goed compliment is duidelijk, specifiek en oprecht. Je kind moet begrijpen waar het compliment over gaat en wat hij precies goed heeft gedaan. Je kind voelt vaak heel goed aan of je het compliment wel/niet meent.

Je hoort vaak ouders tegen hun kind zeggen ‘goed gedaan’ of ‘super’. En dat is natuurlijk altijd wel fijn om te horen, maar daar leert je kind niet veel van. Het nadeel van dergelijke algemene uitspraken is dat je kind dan nog steeds niet weet wat hij precies goed gedaan heeft of wat jij precies super vindt. Vandaar dat een goed compliment ook altijd een korte uitleg of beschrijving bevat.

 

Hieronder volgt een aantal voorbeelden van complimenten, die specifiek, duidelijk  en concreet zijn:
moeder_geeft_meisje_dikke_duim– ‘Wat eet je netjes met mes en vork.’
– ‘Wat heb je die zon mooi rond getekend.’ of ‘Ik zie dat je goed je best gedaan hebt om binnen de lijntjes te kleuren. Dat ziet er heel netjes uit zo.’
– ‘Wat knap dat je je sok al aangetrokken hebt.’
– ‘Wat fijn dat je de tafel al hebt gedekt. Nu kunnen we allemaal nog sneller aan tafel.’
– ‘Wat goed van je om al te beginnen met het opruimen van je speelgoed. Dan vallen we er tenminste niet over.’
De oprechtheid van het compliment zit ‘m natuurlijk in de manier waarop je het tegen je kind zegt. Het is – ook bij een compliment geven – de toon die de muziek maakt!

Ik realiseer me heel goed dat de kans groot is dat dit niet de manier is waarop jij gewend bent om je kind een compliment te geven. Misschien heb jij er sowieso wel eens moeite mee om complimenten te geven, laat staan dat je het ook nog eens op zo’n ‘gekunstelde’ manier zou moeten doen (als je complimenten geven inderdaad nog best lastig vindt, dan vind je onderaan dit artikel extra tips). Je vindt het misschien niet nodig of overdreven of misschien voel je je er zelf gewoon onprettig bij en dan lijkt dit een grote omweg om te laten merken dat je iets fijn vindt. Het voelt voor jou dan onnatuurlijk aan. Wellicht helpt het je om deze complimenten anders te zien: wat je met deze manier van complimenten geven eigenlijk doet, is het fijne gedrag dat je kind laat zien expliciet benoemen. Je wijst hem expliciet op dat prettige gedrag, zodat hij weet wat hij goed doet. Daardoor stimuleer je hem om ermee door te gaan en maak je de kans groter dat hij het in de nabije toekomst nóg een keer zal doen.

moeder_piekert_kind_met_knuffelAls je voor je gevoel (te) vaak met je kind in de clinch ligt, discussies hebt of ruzie maakt, dan is het soms nog knap lastig om iets positiefs of goeds aan je kind te ontdekken. Toch doet iedereen altijd wel iets goed, dus jouw kind ook. Zorg er daarom voor dat jou dat fijne gedrag opvalt en zeg het meteen tegen je kind. Daardoor vergroot je de kans dat jouw kind dat fijne, positieve en gewenste gedrag vaker laat zien.

TIP: Heb je er moeite mee om de positieve kanten van je kind te zien? Ga er dan eens een week lang extra goed op letten en schrijf iedere dag min. één positieve eigenschap, vaardigheid of handeling op. Dat kan in het begin iets heel kleins zijn, zoals ‘je hebt meteen toen ik het vroeg de tafel gedekt’, ‘je hebt maar liefst een half uur zelf met de Knex gespeeld’ of ‘je had de slappe lach samen met je zusje’.

Uit onderzoek blijkt dat complimenten effectief kunnen zijn om er o.a. voor te zorgen dat je kind beter naar je luistert. Toch zijn niet alle complimenten alleen maar positief; sommige complimenten kunnen zelfs een negatief effect hebben op de interne motivatie van je kind. Als je te grote of opgeblazen complimenten geeft aan je kind, dan is de kans groot dat je kind uitdagingen juist eerder uit de weg gaat of eerder opgeeft (‘het lukt me nu toch niet meer om m’n ouders zo trots op me te maken als toen…’).

Er komen dan ook steeds meer aanwijzingen waaruit blijkt dat het echt uitmaakt wat voor soort compliment je precies aan je kind geeft. Hieronder lees je op welke manier je juist wel complimenten kunt geven.

Goede complimenten voldoen aan een aantal specifieke kenmerken:

(1) Wees oprecht.
kinderen_duim_omhoogGeef alleen een compliment als je het echt meent. Je kind merkt dat aan je; waarschijnlijk niet bewust, maar hij kan er wel een fijn of juist vervelend gevoel van krijgen.
Als je namelijk niet oprecht bent bij het geven van een compliment, kan je kind het gevoel krijgen dat je hem zielig vindt, hem probeert te manipuleren of dat je hem niet begrijpt. Ook dat zijn juist weer punten waardoor het geven van een compliment averechts kan werken.

(2) Wees specifiek en beschrijf op een realistische manier wat je kind (goed) gedaan heeft.
Zeg dus liever ‘Wat knap dat jij je veters helemaal zelf hebt gestrikt!’, ‘Wat goed dat je alvast uit jezelf naar boven bent gegaan om je om te kleden.’ en niet ‘Goed gedaan!’ of ‘Ik heb nog nooit iemand zo mooi piano horen spelen als jij!’.

(3) Geef liever een compliment over het gedrag van je kind dan over z’n persoon.
Als je een compliment geeft over het gedrag van je kind, dan zeg je iets over datgene wat je kind doet (bijv. tekenen, spelen, fietsen, rennen). Geef je een compliment over de persoon van je kind, dan zeg je iets over eigenschappen van je kind, bijv. over zijn karakter, persoonlijkheid, intelligentie (bijv. ‘wat ben je toch mooi’, ‘wat ben je toch slim’). Als je te vaak complimenten geeft over je kind als persoon, dan kan je kind daar juist erg onzeker van worden en daardoor juist gaan onderpresteren. Probeer dus te voorkomen dat je te vaak iets zegt over eigenschappen van je kind en geef liever een compliment over zijn gedrag.
En natuurlijk mag je af en toe toch nog wel eens tegen je kind zeggen dat je hem mooi, lief of slim vindt, maar (gezien de mogelijke negatieve effecten) voorkom dat je dat te vaak doet of overdrijft…

vader_zoon_high_fiveHet gaat er hierbij juist om dat je je kind (stimu)leert om zich op een positieve manier te gedragen en dus dat je laat weten wat jij positief gedrag vindt. Wat dat betreft werkt het ook nog eens goed om gedrag te benoemen dat nog kan veranderen of wat je kind nog kan ontwikkelen (bijv. de moeite die hij ergens voor gedaan heeft of de strategieën die je kind gebruikt).

Er zijn veel onderzoeken gedaan naar het effect van het geven van complimenten. Als je hier verder over wilt lezen, dan vind je onderaan dit artikel een aantal links en referenties, die ik voor dit artikel heb gebruikt en waar je verder in kunt lezen.

 


M’n vaste e-zine-abonnees lazen in dit artikel ook nog wanneer je juist beter géén complimenten kunt geven, wat je kunt doen als je het zelf lastig vindt om complimenten te geven en als je merkt dat je kind het lastig vindt om complimentjes te ontvangen.

tip_gezinWil jij ook graag alle opvoedtips van Joyce lezen?
Meld je dan aan voor het GRATIS e-zine, dat ze 1x per maand naar haar abonnees stuurt. Haar e-zine (digitaal magazine) staat boordevol praktische en waardevolle opvoedtips, steeds over een ander belangrijk opvoedthema.
Kort na je aanmelding ontvang je alvast haar GRATIS E-boek ‘5×5 OpvoedTips – Nóg meer genieten van je kind’ in je mailbox, zodat je meteen met de eerste praktische tips kunt beginnen.
Het e-zine verstuurt ze op de 1e dag van de maand. Zowel het e-zine als het e-boek ontvang je helemaal GRATIS, vrijblijvend  én zonder verdere verplichtingen.
Klik hier om meer te lezen over Joyce’ e-zine, bijv. welke thema’s je zoal mag verwachten.


Ik hoop van harte dat je met één (of meerdere) van deze tips aan de slag gaat. Het zal er aan bijdragen dat je je kind (nòg) meer stimuleert om ‘gewenst’ gedrag te laten zien en jullie relatie (nog) fijner wordt. Laat je me weten hoe het gegaan is?

Heb je vragen of opmerkingen over dit thema?
Mail die dan vrijblijvend naar info@aksecoaching.nl of plaats je reactie onder dit bericht.

Veel succes!
Mvg, Joyce Akse

http://www.aksecoaching.nl | info@aksecoaching.nl

Geschreven door Joyce Akse van Akse Coaching – Opvoedcoaching & Opvoedadvies.
© 2016. Joyce Akse/Akse Coaching, alle rechten voorbehouden.

cropped-logo_akse_coaching_klein_nieuw.pngGa (terug) naar de website van ‘Akse Coaching – Opvoedcoaching & Opvoedadvies’.

Wil je weten hoe opvoedcoach Joyce Akse van ‘Akse Coaching – Opvoedcoaching & Opvoedadvies’ jou kan helpen om meer rust thuis en in je gezin te geven, zodat je (nóg) meer van je kind(eren) kunt genieten?
Ga dan naar www.aksecoaching.nl en/of neem contact met haar op via onderstaande contactgegevens.

Lees verder over gerelateerde thema’s: 
– ‘Ik zeg het nou nog één keer…! (of: Hoe voorkom je dat je kind niet naar je luistert.)’. Klik hier.
– ‘Voorkom ongewenst gedrag: Geef je kind positieve aandacht.’ Klik hier.
– ‘In 5 stappen naar minder stress én positiever opvoeden.’ Klik hier.
Klik hier voor andere opvoedtips, bijv. over voeding, media, beweging ed.

Joyce gebruikte o.a. onderstaande referenties voor dit artikel:
– Brummelman, E. (2013). Sommige complimenten kunnen averechts werken bij kinderen met lage zelfwaardering. Lees het artikel.
– Dewar, G. (2008). The effects of praise: What scientific studies reveal about the right way to praise kids. Parenting Science. Lees het artikel.
– Nationale Zorggids. (2014). Kind niet altijd gebaat bij veel complimenten. Lees het artikel.
– Sanders, M.R., Markie-Dadds, C., & Turner, K.M.T. (2007). Tafeldraaiboek. The University of Queensland: Australia.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s