De pedagogische tik: Doen of niet? (over: Waarom een tik helemaal niet nodig is.)

moeder_geeft_dochter_tik_billenOp uitnodiging van L1 Radio mocht ik een tijdje geleden in het programma van Ruud en Kris vertellen over de pedagogische tik.

Dit is natuurlijk een bijzonder gevoelig thema, waar veel over te vertellen valt, maar wat tijdens een radio-interview helaas niet allemaal aan bod kan komen. Hieronder probeer ik de essentie van het radio-interview samen te vatten en waar nodig uit te breiden met aanvullende informatie (o.a. gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek).
Onderaan dit blog vind je de verwijzing naar de websites, die ik voor de informatie van dit blog heb gebruikt.

logo_radio_l1_live
Joyce gaf een interview op L1 Radio over dit thema.
De link naar dat interview vind je onderaan dit artikel.


THEMA: Een tijd geleden zorgde een filmpje van supernanny Jo Frost wereldwijd voor veel ophef: een kind heeft iets verkeerd gedaan en wordt daarna door zijn vader met een riem geslagen. Het filmpje was te zien in een uitzending van EditieNL (let op: heftige beelden), waarna de discussie over de pedagogische tik weer oplaaide.

In het artikel hieronder heb ik het – in verband met de leesbaarheid – steeds over het kind, hij, hem en zijn. Maar ik heb het uiteraard net zo goed ook over meisjes. Kortom: waar je de ‘mannelijke verwijzing’ tegenkomt, kun je net zo goed ook zij of haar lezen.

 

vader_geeft_dochter_een_tikAllereerst wil ik graag duidelijk maken dat een pedagogische tik in Nederland strafbaar is. Het valt tenminste onder lichamelijke straffen (zoals: slaan, schoppen, bijten, knijpen, krabben, brandwonden toebrengen, slaan met een voorwerp ed.) en die zijn volgens het Burgerlijk Wetboek strafbaar. Het lastige aan dit thema is alleen dat je een lichte, kleine tik toch bijna niet als mishandeling kunt aanmerken. Het is dan ook ontzettend moeilijk om daarin de grens te bepalen.

Los van waar de grens van het wel of niet strafbaar zijn precies ligt, is het goed om na te denken over wat een kind precies leert als hij een tik van zijn ouder(s) krijgt.

Hieronder een aantal ‘leerpunten’ voor jou en je kind:

meisje_slaat_metblok_op_jongen– Je kind leert dat het ‘ok’ is om te slaan.
Je hebt als ouder een belangrijke voorbeeldfunctie en in de ogen van je kind is wat jij als ouder doet, goed. Als jij als ouder slaat, dan is dat dus geoorloofd in de ogen van je kind. Je kind mag het dus ook doen (bijv. bij andere kinderen).

– Je kind krijgt een dubbele boodschap.
Als ouder zeg je vaak tegen je kind dat hij niet zijn broertje, zusje of een ander kind mag slaan, maar ondertussen geef jij je kind wel een tik. Wat is het nou: mag je nou wel of niet slaan…?

– Je wil als ouder niet dat je kind pijn heeft.
Als je kind zich bezeert, dan zul je dat vervelend voor je kind vinden. Doorgaans zul je je kind dan gewoon troosten. Als een ander kind (of een andere volwassene) jouw kind zou slaan, dan voel je je waarschijnlijk erg boos en verdrietig. Dat kan toch niet! Kortom, je wilt echt niet dat iemand anders jouw kind pijn doet. Waar zou je het dan zelf wel doen?

– Door een tik leert je kind niet wat hij fout heeft gedaan.
Als je kind iets gedaan heeft dat jij niet fijn vindt of wat verkeerd was en daarvoor een tik krijgt, dan weet hij niet precies wat het is wat jij onprettig of verkeerd vond. Als je kind een tik krijgt, zal hij waarschijnlijk wel stoppen met waar hij mee bezig was, maar meer uit schrik of angst voor jou dan dat hij precies weet wat hij verkeerd deed.

– Een tik werkt ander ongewenst gedrag in de hand. 
Uit angst voor een nieuwe tik gaat je kind een volgende tik proberen te voorkómen. Je kind kan dan juist dingen stiekem gaan doen en/of over zijn gedrag gaan liegen. Daardoor veroorzaak je dus eigenlijk 2 nieuwe problemen.

– Van kwaad tot erger.
Het grootste gevaar van een (pedagogische) tik uitdelen, zit ‘m erin dat je van een kleine, onschuldige tik gemakkelijk overgaat naar een tik die wat harder is, naar een tik die nóg harder is en ga zo maar door. Want wat heb je nog achter de hand als je kind weer (of nog steeds) niet luistert…?

– Je voelt je er achteraf rot en schuldig over.
Nadat je een tik hebt uitgedeeld, zul je vaak bij jezelf merken dat je een schuldgevoel krijgt of een gevoel van schaamte. Je voelt je er toch niet helemaal goed bij en je weet dat je uit onmacht hebt gehandeld. Je vraagt jezelf af waarom je het eigenlijk gedaan hebt, terwijl je ergens ook wel weet dat het niet goed is voor je kind en je het zelf ook liever niet doet.

Maar: hoe kun je het anders aanpakken…?


Cursus ‘Help, mijn kind luistert niet!?’
fb_cursus_help_mijn_kind_luistert_nietWil je graag weten hoe je ervoor zorgt dat je kind beter én sneller naar je luistert?
Op een positieve, liefdevolle en constructieve manier. 
=> Dan is deze cursus precies wat je zoekt.
=> Vraag nu GRATIS Les 1 van deze cursus aan.

Lees hier wat je allemaal van deze cursus mag verwachten.


Voorkom dat je je kind een tik geeft
Door de volgende twee punten ter harte te nemen, kun je als ouder voorkómen dat je je kind een tik geeft:

A. Wacht niet te lang met het corrigeren van ongewenst gedrag van je kind.
Wanneer je te lang wacht met het benoemen of corrigeren van ongewenst gedrag, dan is de kans erg groot dat jouw boosheid oploopt, steeds erger wordt. Daardoor kun je je steeds moeilijker beheersen. Als je vervolgens toch op je kind reageert, is je 1e reactie op het ongewenste gedrag van je kind al meteen zo boos en heftig dat je je eigen emoties niet meer goed onder controle hebt.

B. De manier waarop je op ongewenst gedrag reageert of de manier waarop je straf geeft, kan ervoor zorgen dat vervelend gedrag niet stopt óf zelfs erger wordt. En dat laatste is al helemaal niet de bedoeling!
Lees hier verder over een aantal valkuilen, waar je als ouder onbewust instapt, waardoor het gedrag van je kind onbedoeld juist erger kan worden…

Uiteraard is het ook belangrijk om te weten wat je wél kunt doen als je kind iets doet wat jij onprettig of onaanvaardbaar vindt:

1. Geef je kind veel positieve aandacht.
vader_praat_liggend_met_zoonKinderen hebben veel aandacht nodig en het liefst positieve. Als ouder geven we ook het liefst positieve aandacht. Dat kun je (o.a.) doen door regelmatig samen met je kind te spelen, hem voor te lezen, oprechte & specifieke complimenten te geven en door naar hem te luisteren als hij je iets vertelt. Een paar keer per dag kort (positieve) aandacht geven werkt beter dan één keer lang.
Lees hier verder over positieve aandacht geven.

2. Maak duidelijke afspraken met het hele gezin.
Wat vinden jullie als ouders belangrijk en wat wil je dat er bij jullie in huis (niet) gebeurt? Spreek daarbij je verwachtingen uit en geef vooral aan wat je wél wil dat je kind doet (blijf dus niet hangen in ‘niet’). Door deze afspraken expliciet te maken, weet iedereen in huis wat de bedoeling is en op welke manier jullie graag met elkaar willen samenleven.

3. Geef aan wat er gebeurt als je kind zich niet aan een afspraak houdt.
In onze maatschappij maken we afspraken met elkaar om op een fijne manier met elkaar te kunnen samenleven. Als we ons niet aan een afspraak houden, dan heeft dat gevolgen; niet altijd meteen negatief, maar er gebeurt dan vaak wel iets. Dat geldt ook voor thuis.
Natuurlijk geldt niet altijd dezelfde consequentie; de consequentie is afhankelijk van wat je kind precies (niet) doet.

Zodra je kind zich niet aan de afspraak houdt, dan:
moeder_praat_met_zoon– Herhaal je eerst (rustig & duidelijk) de afspraak, die jullie met elkaar gemaakt hebben.
Ga er in eerste instantie dus altijd van uit dat je kind naar je wil luisteren.

– Geef aan wat je kind anders kan doen om zich toch aan de afspraak te houden.

– Houd je kind zich weer niet aan de afspraak, geef dan aan welke consequentie er volgt. Daarna is het belangrijk om je aan je eigen afspraak te houden en om de consequentie te laten volgen op het moment dat je aangaf. Die consequentie kan bijv. zijn: een logische consequentie, stilzitten of een time out. Iedere soort consequentie kun je niet zo maar inzetten en heeft z’n eigen ‘gebruiksaanwijzing’. Een belangrijk aspect van deze consequenties is dat er altijd een leermoment in zit; je kind moet precies weten waarom hij die consequentie krijgt en wat hij in de toekomst anders kan doen.
Lees hier meer over deze consequenties én over hoe je ze op een positieve en constructieve manier inzet.


Merk op dat bij de voorgaande punten nergens staat dat je je kind moet aanraken, een tik geeft of hem op een andere manier lichamelijk / geestelijk aanpakt. Er zijn nl. genoeg consequenties, waarmee je ongewenst gedrag van je kind op een positieve manier aanpakt. Een pedagogische tik is dus absoluut niet nodig om je kind beter naar je te laten luisteren!

Het is belangrijk om als ouder te weten wat je kunt doen als het ongewenste gedrag optreedt. Maar dat niet alleen! Het maakt het nl. veel gemakkelijker als je ongewenst gedrag ook kunt voorkómen én gewenst gedrag kunt stimuleren. Een kind dat bijv. lekker speelt, heeft geen tijd om lastig te zijn of vervelend te doen.

Wil je weten hoe je dat voor elkaar krijgt?
Lees dan hier hoe we dat samen zouden kunnen doen.


moeder_geeft_dochter_een_kusEn realiseer je dat alle ouders wel eens iets tegen hun kind zeggen of bij hun kind doen,
waar ze later spijt van hebben. Die gevoelens van frustratie en onmacht zijn voor alle ouders erg herkenbaar.

Probeer er voor te zorgen dat die momenten zo min mogelijk voorkomen én biedt naderhand je verontschuldigingen aan (jij bent nl. ook maar een mens!). Daar leert je kind ontzettend veel van.

Maar uiteraard geldt de regel: Voorkómen is beter dan genezen! 


tip_gezin

Wil jij meer OpvoedTips van Joyce lezen én ze als eerste in je mailbox ontvangen?
Dat kan! Helemaal gratis en vrijblijvend. Aanmelden is heel eenvoudig.

Cadeau: Als welkomstcadeau ontvang je meteen na je aanmelding het E-book ‘Nóg meer genieten van je kind – 5 x 5 OpvoedTips’.
Je leest er hier meer over.


joyce_rosegrijs_staand_cHeb je vragen over één van deze thema’s, wil je meer weten over het onderwerp of heb je een andere opvoedvraag?

Neem dan contact met me op.

Met vriendelijke groet,
Joyce Akse

Opvoedcoach & Psycholoog | http://www.aksecoaching.nl | info@aksecoaching.nl

© 2016-2020. Joyce Akse / Akse Coaching, alle rechten voorbehouden.

Klik hier voor jouw dagelijkse portie OpvoedInspiratie op Facebook.

logo_radio_l1_live
Joyce gaf een interview op L1 Radio over dit thema.

Klik hier om naar het interview te gaan.

Joyce gebruikte de volgende referenties voor dit artikel:
– ‘Van pedagogische tik tot kindermishandeling’. NJi. Klik hier.
– Burgerlijk Wetboek, boek 1. Klik hier.

Nadat ik dit artikel had geschreven (in 2016) verscheen o.a. dit interessante artikel over hetzelfde thema, dat je misschien ook wil lezen:
– Kraak, A. (2017). Zin en onzin van de pedagogische tik. Klik hier.

Lees verder over gerelateerde thema’s: 
– ‘10 basistips om je kind of tiener beter naar je te laten luisteren‘.
– ‘Ik moet het mijn kind eerst minstens 3x vragen… – Hoe je je kind in 5 stappen leert om sneller naar je te luisteren.’ Klik hier.
– ‘4 manieren om je kind te helpen met lastige emoties (+ 3 BONUSTIPS)’. Klik hier.
– ‘In 5 stappen naar minder stress én positiever opvoeden’. Klik hier.
Klik hier voor andere opvoedtips.


Luister naar L1 Radio.

Een gedachte over “De pedagogische tik: Doen of niet? (over: Waarom een tik helemaal niet nodig is.)

  1. Pingback: 10 basistips om je kind of tiener beter naar je te laten luisteren | Akse Coaching

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s