Help, mijn kind liegt. Wat nu? (Over: Hoe je je kind leert om eerlijk tegen je te zijn.)

pinokkio_liegen_lange_neusVreselijk als je merkt dat je kind tegen je liegt: ‘ik heb de vaas niet omgestoten, dat deed poes. Echt waar!’ (terwijl poes al een hele tijd buiten rondloopt), ‘ik heb m’n broertje niet gekrabd’ (terwijl je rode strepen op z’n wang ziet), ‘ik heb niet op haar tekening gekrast’ (terwijl er niemand anders in de buurt was). Je kunt er zo boos en gefrustreerd van worden als je merkt dat je kind tegen je liegt. Je wilt gewoon dat hij eerlijk tegen je is en je merkt dat je steeds vaker gaat twijfelen aan wat je kind je vertelt; je weet niet meer wat je nou wel en niet moet geloven. En dat wil je natuurlijk niet. Je wilt je kind helemaal kunnen vertrouwen!

In dit artikel lees je waarom kinderen liegen en wat je als ouder kunt doen om het liegen te verminderen en uiteindelijk zelfs te stoppen.

Kinderen kunnen om verschillende redenen tegen je liegen:
– Ze liegen om mogelijke gevolgen te vermijden.
Bijv. als hij iets gedaan heeft wat niet mag, probeert hij door te liegen zijn straf te ontlopen.
– Als je kind er geen belang bij heeft om de waarheid te vertellen, kan hij gaan liegen.
Bijv. als je kind eerlijk is en dan toch straf krijgt.
– Je (jonge) kind vertelt niet precies wat er is gebeurt, maar hij vertelt wat hij liever wilde dat er gebeurde.
Bijv. ik heb de pop niet stuk gemaakt, dat heeft de hond gedaan.
– Om aandacht of goedkeuring van vriendjes te krijgen.
Bijv. je kind vertelt tegen een vriendje dat hij thuis de laatste nieuwe grote doos van Lego City heeft staan, terwijl dat niet zo is.
– Ze horen of merken dat anderen liegen of een ‘leugentje om bestwil’ vertellen.
Bijv. hij hoort dat je tegen je partner zegt ‘anders zeg je gewoon dat je je niet lekker voelt, dan hoef je niet te gaan’.
meisje_kijkt_vreemd_grimasOp sommige momenten weet je meteen dat je kind liegt. Je kind begint zelf al te lachen of krijgt een vreemd trekje in z’n gezicht. Maar op andere momenten twijfel je. Soms helpt het je dan om door te vragen zodat je kunt controleren of het verhaal klopt, maar soms kan je kind ook dan vast houden aan zijn eigen verhaal of leugen.
Aangezien het niet altijd even goed werkt om door te vragen op het moment dat je kind liegt, lees je hieronder welke stappen je kunt nemen om er voor te zorgen dat je kind stopt met liegen en in de plaats daarvan juist eerlijk tegen je gaat zijn.

Er is een aantal manieren om met het liegen van je kind om te gaan. Hieronder lees je een 5-tal stappen om het liegen van je kind sterk te verminderen.

STAP 1: Praat met je kind over het probleem waar jij mee zit.
Ga eens rustig met je kind samenzitten en leg uit wat je probleem is. Leg uit wat liegen is (nl.: ‘opzettelijk vertellen wat niet waar is’) en vertel dat je kind ermee moet stoppen. Leg ook kort uit waarom je dat wil, bijv. omdat je er boos en verdrietig van wordt en je je kind niet meer kunt vertrouwen of geloven.
Dit gesprekje begin je op een moment dat er niks aan de hand is, dus niet vlak nadat je je kind op een leugen hebt betrapt.

meisje_pakt_koekje_uit_pot_vinger_op_mondSTAP 2: Geef je kind expliciet de kans om eerlijk te zijn.
Als je het idee hebt dat je kind tegen je liegt, zeg je dat tegen je kind: ‘Ik heb het idee dat je niet eerlijk tegen me bent. Ik geef je nu nog één kans om de waarheid te vertellen en me te vertellen hoe het zit.’
Als je dit beweert, dan is het – zeker in het begin – erg belangrijk dat je zéker weet dat je kind liegt en dat je niet alleen op je gevoel af gaat. In het begin kun je dus beter eerst controleren of je kind z’n speelgoed heeft opgeruimd of de hond te eten heeft gegeten, voordat je je kind van een leugen beschuldigt. Voor een kind is er ook niks zo frustrerend als hij het idee heeft dat z’n vader of moeder er bij voorbaat al van uit gaat dat hij liegt. Hij kan zich gaan afvragen: ‘Waarom zou ik de waarheid vertellen? Ze geloven me toch niet!’.
Van de andere kant kan ik me voorstellen dat het voor jou als ouder niet fijn voelt om je kind te gaan controleren. Maar in het begin is dat wel nodig; je wil namelijk zelf ervaren dat je kind niet altijd alleen maar liegt en ook regelmatig (en steeds vaker) gewoon de waarheid vertelt. Zie deze ‘controle’ dan ook meer om je er zelf van te overtuigen dat je kind jou inderdaad de waarheid vertelt in plaats van dat je hem op een leugen wil betrappen. Als je merkt dat je kind inderdaad vaker de waarheid vertelt, dan zul je automatisch steeds minder gaan controleren.
Het is belangrijk om – nadat je kind je de waarheid heeft verteld – goed met die waarheid om te gaan. In het proces van het ‘afleren van liegen’ is het altijd goed om zeer positief te reageren op het feit dat je kind de waarheid heeft verteld. Op dit moment is het vertellen van de waarheid misschien zelfs belangrijker dan de inhoud van die waarheid.
Bijv. Als jouw kind eerlijk tegen jou durft te zeggen dat hij jouw gouden armband (waar je grote emotionele waarde aan hecht) kapot heeft gemaakt, dan is het vertellen ervan nu belangrijker dan dat de armband kapot is. Dat de armband kapot is, is absoluut niet fijn, maar als het je lukt om in dit soort situaties – waarin het voor je kind echt heel lastig is om eerlijk te zijn – aan te geven dat je blij bent dat je kind jou de waarheid heeft verteld dan heb je al heel veel gewonnen. En wat betreft de armband kun je na een tijdje oprecht aan je kind vragen wat hij zelf voor oplossing heeft voor de kapotte armband. Soms sta je versteld over de mooie reacties die je dan van je kind krijgt.
moeder_dochter_lachend_knuffelenSTAP 3: Spreek af wat er gebeurt als je kind de waarheid vertelt.
Als je merkt dat je kind eerlijk tegen je is, dan is het goed om op z’n minst tegen hem te zeggen dat je het fijn vindt dat hij eerlijk is. Geef hem dus een compliment en evt. een knuffel. Daarnaast kun je afspreken dat hij – voor iedere keer dat hij eerlijk is – een sticker mag plakken of een punt kan verdienen om zo te werken naar een grotere ‘beloning’.
LET OP: Deze stap – ‘op een positieve manier omgaan met de waarheid vertellen’ – slaan we als ouders vaker over, maar deze is echt net zo belangrijk – misschien zelfs nóg belangrijker – dan stap 4.
Lees hier meer over een effectief beloningssyteem voor kinderen.

STAP 4: Spreek van te voren af wat er gebeurt als je kind liegt.

Bedenk zelf wat een passende consequentie is als je kind liegt. Je kind mag dan bijv. (’s middags of de dag erna) niet met een vriendje afspreken, hij mag ’s avonds geen televisie kijken ed. Het is belangrijk dat je kind zelf ook vooraf weet wat de gevolgen zijn van liegen. Vertel dus ook je kind wat de gevolgen zijn van het vertellen van een kleine of grote leugen.
Zorg ervoor dat het consequenties zijn waar jij je als ouder aan kunt houden. Als je vooraf eigenlijk al weet dat je de consequentie toch niet (helemaal) gaat doorvoeren, dan heeft het geen zin om ‘m als consequentie te gebruiken. Zorg er ook voor dat de consequentie in proportie is; ‘zonder eten naar bed’, een ‘pedagogische tik’ (of erger) zijn nooit in proportie.
Aangezien je naast de mogelijke consequentie ook met je kind hebt afgesproken wat het hem ‘oplevert’ als hij eerlijk is, zal hij door deze combinatie eerder geneigd zijn om de waarheid te vertellen.

man_lange_neusM’n e-zineabonnees lazen ook nog stap 5 over hoe je als ouder een goed voorbeeld kunt zijn en over een leugentje om bestwil of andere smoesjes.

Wil jij voortaan ook alle opvoedtips van Joyce lezen?
Klik dan hier en meld je GRATIS én vrijblijvend aan voor Joyce’ e-zine, boordevol praktische opvoedtips; het e-zine verstuurt ze steeds op de 1e dag van de maand. Kort na je aanmelding ontvang je alvast haar E-boek ‘5×5 OpvoedTips – Nóg meer genieten van opvoeden’ in je mailbox, zodat je meteen met de eerste praktische tips kunt beginnen. Ook het e-boek ontvang je GRATIS én zonder verdere verplichtingen.



Vind je het lastig om bovenstaande tips uit te proberen?
Of heb je deze aanpak al vaker toegepast, maar heb je het idee dat deze bij jou niet werkt? Ben je op zoek naar aanvullende informatie en tips om op een goede manier op het vervelende gedrag van je kind te reageren? Neem dan contact met me op.
Om op een positieve manier op te voeden, heb je hierboven een aantal basale tips gelezen, die van toepassing zijn in een specifieke situatie. Hiermee kun je alvast aan de slag om de opvoeding van je kind aan te pakken. Daarnaast zijn er natuurlijk nog andere manieren om de opvoeding van je kind aan te pakken. Wil je graag weten welke manieren er nog meer zijn of wil je weten welke manier het best past jou en je kind past?
Neem dan contact met me op (via joyce@aksecoaching.nl of +31-6-11107102), zodat ik er – samen met jou – voor kan zorgen dat jouw kind de opvoeding krijgt die het verdient en die bij jou, je kind en je gezin past.
Wil je reageren op dit artikel of dit thema?
Zet je reactie dan onder dit artikel.
Wil je graag meer tips over leren luisteren en positief opvoeden?
Kom dan eens naar een lezing of workshop, die ik over dit thema houd. Klik hier om te zien wanneer de volgende thema-avond gepland staat en/of stuur een e-mail naar info@aksecoaching.nl om er een samen met mij te organiseren.
Het is natuurlijk ook mogelijk om ‘op maat’ adviezen te krijgen in een gesprek één-op-één; we plannen dan samen een kennismakingsgesprek (dat kan o.a. bij mij op kantoor of via Skype).
Ik hoop van harte dat je op basis van deze tips op een leuke manier aan de slag kunt met opvoeden én dat je opvoeding op een fijne, rustige en plezierige manier kan verlopen. Ik wens jullie veel plezier samen!
Met vriendelijke groet,
Joyce Akse

© 2015-2017. Joyce Akse/Akse Coaching, alle rechten voorbehouden.
Geschreven door Joyce Akse van Akse Coaching – Opvoedcoaching & Opvoedadvies.

logo_akse_coaching_groot_nieuw=> Ga (terug) naar de website van ‘Akse Coaching – Opvoedcoaching & Opvoedadvies’.
Joyce gebruikte voor dit artikel de volgende referentie(s):
– Oosterhof-van der Poel, M. (2013). Opvoedingsproblemen 4-12 jarigen: Handleiding voor opvoeders. Koninklijke Van Gorcum BV: Assen.- Sanders, M.R., Markie-Dadds, C., & Turner, K.M.T. (2007). Liegen (Tipsheet Basisschoolleerlingen). The University of Queensland: Australia.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s