Waarom mogen kinderen op vakantie langer opblijven? (+ 7 tips om ook op vakantie lekker in slaap te vallen)

In deze blog lees je o.a. over mijn eigen vakantie-ervaring naar aanleiding waarvan ik ouders graag tips geef om hun kinderen op vakantie fijner en gemakkelijker in slaap te laten vallen en voldoende nachtrust te hebben. Daarnaast beschrijf ik voor- en nadelen van kinderen later naar bed brengen als je op vakantie bent.

jongetje_slaaptWe hebben van de zomer een heerlijke vakantie gehad met ons hele gezin. We zijn naar een familiepark in de Lorraine (Noord-Frankrijk) geweest, waar we veel tijd samen met ons gezinnetje doorbrachten, waar onze kids naar hartenlust konden zwemmen, konden spelen in de natuur en waar pappa en mamma heerlijk konden bijkomen van de drukte van alledag. En dat is ons in principe ook heel goed gelukt, dus wat willen we nog meer…?

Eigenlijk is het antwoord op die vraag: nóg meer rust. Want wat gebeurde er op vakantie…?
Zodra onze kinderen ’s avonds in bed lagen, gingen we lekker in één van de tuinstoelen op het vakantieachterommetje zitten om onder het genot van een lekker kopje thee eindelijk dat ene goede boek te lezen, om te genieten van de bosrijke omgeving, om samen een spelletje te doen, om gewoon wat weg te dromen, noem maar op. Natuurlijk moest ik dan toch – vooral in het begin van de vakantie – af en toe even bij m’n kindjes gaan kijken, omdat ze nog niet helemaal gewend waren aan hun nieuwe slaapkamer en hun nieuwe bed; helemaal niet erg! Na een klein uurtje was dat wel voorbij en konden we ongestoord van ons eigen rustmomentje genieten.

Maar wat schetste mijn verbazing: hoewel onze kindjes al in heerlijke rust waren, werden we toch nog herhaaldelijk ‘opgeschrikt’. We hoorden zeker nog tot half 11 ’s avonds het gehuil en geschreeuw van jonge kinderen. En dat huilen en schreeuwen is gezien het tijdstip natuurlijk niet zo gek: kinderen zijn om half 11 ’s avonds nou eenmaal niet meer hun vrolijke, lieve zelf…

Natuurlijk weet je dat je in een familiepark regelmatig kinderen hoort huilen; dat is op zich geen probleem. Kinderen huilen nou eenmaal als iets niet lukt, als ze pijn hebben, als ze zich niet lekker voelen etc. Maar soms was het geschreeuw en gehuil zo hard, lang en gewoon hartverscheurend, dat ik de neiging kreeg om te kijken of er hulp nodig was. Het klonk dan gewoon zo zielig (niet alleen voor het kindje, ook voor de ouders), dat ik de ouders oprecht graag wilde helpen. Op dat moment heb ik me natuurlijk ingehouden (niemand zit nl. te wachten op een vreemde die ineens het huisje binnen komt wandelen…), maar hopelijk kan ik wel helpen door middel van deze blog.

Begrijp me niet verkeerd! Ik wil nog heel duidelijk aangeven dat het absoluut niet m’n bedoeling is om met een beschuldigende vinger naar de kinderen of naar de ouders te wijzen. De kinderen kunnen er nou eenmaal niet zo veel aan doen dat ze ‘uit het huisje zijn’ door alle veranderingen van een vakantie en de ouders zullen er op dat moment juist àlles aan proberen te doen om ervoor te zorgen dat hun kindje rustig wordt en lekker gaat slapen.

Laten we eerst kijken naar waarom kinderen – vooral op vakantie – nog zo lang kunnen blijven huilen:
– Heel veel dingen zijn op vakantie anders dan dat ze gewend zijn: ze liggen in een ander bed, in een andere kamer, er is een andere temperatuur, een andere geur, noem maar op.
– Ze kunnen iets missen wat ze op vakantie niet hebben, maar thuis wel: ze missen bepaalde personen (bijv. opa, oma, vriendjes) of spullen (bijv. favoriete speelgoed) of ze missen gewoon het ‘thuis zijn’ (ze hebben last van heimwee).
– Ze voelen zich niet helemaal prettig of zijn misschien ziek.
Op dat soort momenten gaan kinderen huilen en/of roepen ze om hun ouders.

Hieronder volgen 7 tips om je kind – ook op vakantie – lekker te laten slapen:
(1) Laat je kind vooraf aan jullie vakantie wennen aan ‘niet in het eigen bed slapen’ door hem/haar eens af en toe bij opa & oma, familie of misschien wel een vriendje te laten logeren.
(2) Bereid je kind goed voor op jullie vakantie: begin een week van te voren thuis alvast boekjes en verhaaltjes voor te lezen, die gaan over ‘op vakantie gaan’. Je kind weet dan beter wat hem/haar te wachten staat. In de bibliotheek zijn er vaak veel boekjes voor alle leeftijden over dit onderwerp te vinden. Laat je kind zelf een paar spulletjes (zoals knuffels, pyjama) in z’n koffertje doen.
(3) Zorg dat je – als het even kan – ruim vóór bedtijd in je vakantiehuisje bent zodat je kind ziet waar hij gaat slapen en hij/zij al kan wennen aan zijn nieuwe slaapkamer. Laat je kind ook lekker rondlopen in het nieuwe huisje en in zijn nieuwe slaapkamer zodat hij/zij alle nieuwe dingen kan ontdekken.
(4) dreumes_slaapt_met_knuffelNeem een aantal vertrouwde slaapspulletjes van thuis mee en laat je kind (evt. met jouw hulp) zijn ‘nieuwe’ slaapkamer inrichten: laat hem/haar de pyjama en knuffels op bed leggen, helpen met de kleren in de kast te leggen etc. Ook kleine kinderen kunnen dat al heel goed doen samen met pappa of mamma.
(5) Als het bedtijd is, houd je zo veel mogelijk hetzelfde bedritueel aan als thuis, dus handel alle activiteiten (naar de wc gaan / tanden poetsen / pyjama aan doen / verhaaltje voorlezen etc.) in dezelfde volgorde en op dezelfde manier af als thuis. Dat zorgt voor herkenning en vertrouwen bij je kind.
(6) Laat je kind ook zien waar jij bent als hij/zij slaapt en geef duidelijk aan dat je gewoon in het huisje blijft; zo weet je kind dat je niet helemaal weg bent als hij/zij slaapt.
(7) Beloof je kind dat als hij/zij een paar minuten rustig is en zonder te huilen in bed ligt, je hem/haar dan een extra kusje komt geven (één kusje: niet meer, niet minder). Wacht eerst even (10-30 sec.) vanaf het moment dat je kind niet meer huilt (of gewoon rustig is) en ga dan terug om dat ene kusje te geven. Ga daarna pas weer terug als je kind wat langer (bijv. één minuut) rustig is en bouw dat langzaam uit (wacht dus steeds wat langer voordat je teruggaat). Als je kindje slaapt, hoef je in principe niet meer terug te gaan. Dit hele proces kan best even duren, zeker in het begin, maar uiteindelijk valt je kindje echt rustig (en met vertrouwen dat jij in de buurt blijft) in slaap.

Tot zover de tips om je kind makkelijker in slaap te laten vallen op vakantie. Alleen was dat niet de (enige) insteek van deze blog…
Wat me namelijk verbaast, is dat toch vrij veel ouders met een stellige overtuiging aangeven dat hun kind tijdens de vakantie langer op mag blijven. Het is blijkbaar heel normaal en gebruikelijk om dat te doen. Toch vraag ik me af waar dat idee precies vandaan komt en waarom ouders (of hun kinderen) dat prettig vinden. Ís het eigenlijk wel prettiger en voor wie dan: voor de ouders of juist voor de kinderen? Zitten er ook nadelen aan langer opblijven? En wegen die nadelen op tegen de voordelen?

Eén van de voordelen, die ouders aangeven, is dat ze verwachten dat hun kinderen ’s ochtends langer (uit)slaapt als ze ’s avonds later naar bed gaan. Ik hoor ouders alleen haast nooit zeggen dat hun kinderen nou eens zo lekker hebben uitgeslapen, zelfs niet als ze wat later naar bed zijn gaan. Dus waarom zouden kinderen dat op vakantie (in een vreemde kamer, in een vreemd bed etc.) ineens wel doen? En er zijn maar weinig jonge kinderen, die echt kunnen uitslapen; dat lekker lang uitslapen begint meestal als ze wat ouder zijn of zelfs pas in de puberteit.

Een kind vindt het uiteraard leuk om langer op te blijven; dat snap ik heel goed. Hij/zij mag nog wat blijven spelen met andere (oudere) kinderen of het mag nog een spelletje doen met pappa en mamma. Het hoort dan net wat meer bij ‘de grote mensen’ en het zal er alles aan doen om niet te laten merken dat het moe is. Het nadeel voor het kind is alleen dat het in die extra tijd dat het op mag blijven eigenlijk toch alleen maar moe is en dat draagt doorgaans niet bij aan de ‘feestvreugde’. Aangezien een kind toch niet echt veel langer uitslaapt, heeft het de volgende dag slaap ‘gemist’ en dat merk je de rest van de dag weer. Je kind is de volgende dag minder goed uitgerust, heeft minder energie om lekker (alleen of met andere kinderen) te spelen, minder energie voor allerlei nieuwe indrukken van de vakantie, het is minder goed gehumeurd, heeft minder zin om … nou ja, noem maar op. Niet echt gezellig voor op vakantie. Het voordeel van op tijd naar bed gaan, is uiteraard dat je kind voldoende slaapt en daardoor de volgende dag genoeg energie heeft om allerlei activiteiten te doen, lekker te spelen met andere kinderen en op die manier fris en fruitig de dag door komt.

Van de andere kant begrijp ik wel dat ouders het gezellig vinden om extra lang met het hele gezin samen te zijn en om ’s avonds bijvoorbeeld nog even met z’n allen een spelletje te doen. Daar is op zich ook niks mis mee, want samen een spelletje doen is ook heel gezellig! Maar dat kun je natuurlijk ook heel goed overdag met het hele gezin doen… En dat wordt alleen maar nóg leuker als je kind goed uitgerust is. Daar komt nog eens bij dat een vakantie voor een kind op zich al best vermoeiend is: ze komen in een nieuwe omgeving, ze maken kennis met andere kinderen, ze zien allemaal nieuwe dingen die ze van thuis niet kennen, ze doen allemaal nieuwe indrukken op. Overdag zijn ze vooral lichamelijk actief bezig, misschien nog wel meer dan thuis, wat ook de nodige energie kost. En ga zo maar door.

meisje_geslapen_lachendEn natuurlijk is het niet nodig om krampachtig vast te houden aan het tijdstip waarop je kind in bed ligt en gaat slapen, maar dat geldt uiteraard ook voor thuis en voor niet-vakantieperioden. Ik zal dan ook nooit beweren dat een kind iedere dag exact om 19.00 uur naar bed moet (om maar een tijdstip te noemen). Het tijdstip van naar bed gaan blijft een richtlijn (een marge van bijv. 15 min. vroeger of later kan best aangehouden worden); ouders zijn ten slotte ook maar mensen! Door bepaalde activiteiten van overdag kan het nou eenmaal voorkomen dat je wat later bij je huisje bent of dat het etentje bij een restaurant toch wat langer duurde dan je vooraf had verwacht. Allemaal geen punt, want dat zijn dingen die kunnen gebeuren, thuis en op vakantie.

Toch wil ik ouders graag adviseren om hun kinderen zoveel als mogelijk op hetzelfde tijdstip naar bed te brengen, onafhankelijk van de vakantie (lees ook m’n andere blog over ‘in slaap vallen’ waarin ik verwijs naar wetenschappelijk onderzoek waarin dat ook benadrukt wordt). Houd dus ook in de vakantie zo veel mogelijk je dagelijkse routines en gewoontes zoals je gewend bent van thuis. Je kinderen voelen zich er overdag prettiger door en hebben daardoor ook een fijne vakantie. En ouders kunnen ‘s avonds ‘eerder’ genieten van hun vakantieavond en daardoor hun eigen ontspannende activiteiten doen (of juist helemaal niks). Want niet alleen de kinderen, maar ook de ouders hebben vakantie! En ook die rust vertaalt zich naar hoe je als ouder overdag met je kinderen omgaat: met meer rust, geduld en positiviteit. En dat komt de vakantie van het hele gezin alleen maar ten goede!

Ik wens alle ouders en kinderen fijne vakanties toe met lekker veel nachtrust. Geniet ervan!

Wil je op dit artikel reageren? Zet je reactie dan onder dit bericht.

Ga (terug) naar de website van Akse Coaching: http://www.aksecoaching.nl. 

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s